Lễ hội Điện Huệ Nam (Điện Hòn Chén) là một trong những lễ hội văn hóa tâm linh đặc sắc của Huế, gắn với tín ngưỡng thờ Thánh Mẫu Thiên Y A Na. Tại hội thảo khoa học “Quản lý, bảo vệ và phát huy giá trị di sản văn hóa phi vật thể Lễ hội Điện Huệ Nam trong đời sống đương đại” diễn ra chiều 19/8, các nhà nghiên cứu, nhà quản lý và cộng đồng thực hành đã tập trung bàn giải pháp bảo tồn, hạn chế biến tướng và phát huy giá trị lễ hội trong đời sống đương đại.
Hội thảo quân tâm đến vấn đề giữ gìn tính thiêng, sự trang nghiêm và những giá trị truyền thống trong thực hành tín ngưỡng tại Điện Huệ Nam.
Hội thảo diễn ra trước thềm Lễ hội Điện Huệ Nam tháng 7 âm lịch năm 2026, với sự tham dự của các nhà nghiên cứu, chuyên gia, nhà quản lý văn hóa cùng nghệ nhân, thanh đồng, thủ nhang, chủ điện và những người trực tiếp thực hành tín ngưỡng thờ Mẫu. Hội thảo nhận được 51 tham luận của các chuyên gia, nhà nghiên cứu, cơ quan quản lý và cộng đồng thực hành trên cả nước. Các tham luận tập trung vào 4 nhóm nội dung: Lễ hội Điện Huệ Nam từ truyền thống đến hiện đại; bảo tồn và phát huy giá trị lễ hội; đưa di sản vào đời sống đương đại; cơ chế, chính sách tổ chức quản lý để phát huy giá trị di sản.
Một trong những vấn đề được nhiều đại biểu quan tâm là việc giữ gìn tính thiêng, sự trang nghiêm và những giá trị truyền thống trong thực hành tín ngưỡng tại Điện Huệ Nam.
Các nghệ nhân, thanh đồng và chủ điện cho rằng trong bối cảnh lễ hội ngày càng thu hút đông đảo người dân, du khách và sự quan tâm của truyền thông, nguy cơ thương mại hóa, trục lợi tâm linh và thực hành nghi lễ lệch chuẩn cần được nhận diện và kiểm soát.
Các ý kiến tại hội thảo đề xuất phát huy vai trò tự quản của cộng đồng chủ thể. Các ban đại diện thanh đồng, chủ điện, thủ nhang và nghệ nhân cần tăng cường tự điều chỉnh, giám sát lẫn nhau và trao truyền nghi lễ đúng với truyền thống. Trong khi đó, cơ quan quản lý nhà nước cần đóng vai trò kiến tạo, xây dựng hành lang pháp lý, hỗ trợ cơ sở vật chất và tạo điều kiện để cộng đồng trực tiếp tham gia vào quá trình bảo tồn, phát huy giá trị di sản.
Bên cạnh đó, việc bảo đảm an toàn cho lễ hội cũng là vấn đề được đặt ra. Với quy mô có thể thu hút hơn 30.000 người, công tác tổ chức cần chú trọng phân luồng giao thông đường thủy trên sông Hương, bảo đảm an ninh trật tự, phòng cháy chữa cháy, vệ sinh môi trường và an toàn tại khu vực di tích.
Các đại biểu cho rằng cần xây dựng quy chế quản lý phù hợp với đặc thù của lễ hội, xác định rõ giới hạn mật độ người tham gia, quy chuẩn an toàn đối với thuyền bè và trách nhiệm của từng cơ quan chức năng.
Không chỉ tập trung vào bảo tồn, hội thảo còn bàn đến việc phát huy giá trị Lễ hội Điện Huệ Nam trong đời sống hiện nay, trong đó có chuyển đổi số và phát triển du lịch văn hóa - tâm linh bền vững.
Việc số hóa tư liệu, ứng dụng các nền tảng số để giới thiệu lịch sử, nghi lễ và giá trị văn hóa của Điện Huệ Nam được xem là hướng đi cần thiết, góp phần đưa di sản đến gần hơn với công chúng, đặc biệt là thế hệ trẻ.
Các đại biểu cũng cho rằng việc phát triển du lịch cần đi đôi với bảo tồn. Lễ hội có thể trở thành sản phẩm văn hóa đặc trưng của Huế, nhưng việc khai thác phải dựa trên những giá trị cốt lõi của di sản, tránh thương mại hóa quá mức làm ảnh hưởng đến không gian tín ngưỡng và tính thiêng của lễ hội.
Lễ hội Điện Huệ Nam đã được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đưa vào Danh mục di sản văn hóa phi vật thể Quốc gia theo Quyết định số 3981/QĐ-BVHTTDL ngày 10/12/2024. Đây là sự ghi nhận đối với giá trị của lễ hội, đồng thời đặt ra yêu cầu cao hơn trong công tác quản lý, bảo vệ và phát huy di sản.
Ông Hoàng Việt Trung, Giám đốc Trung tâm Bảo tồn Di tích Cố đô Huế, cho biết: UBND thành phố Huế đã phê duyệt Đề án “Quản lý, bảo vệ và phát huy giá trị di sản văn hóa phi vật thể Lễ hội Điện Huệ Nam đến năm 2030”. Những ý kiến đóng góp tại hội thảo sẽ là cơ sở để đơn vị tiếp tục hoàn thiện công tác quản lý, bảo tồn và phát huy giá trị lễ hội trong thời gian tới.
Một nội dung đáng chú ý tại hội thảo là định hướng xây dựng hồ sơ “Thực hành tín ngưỡng thờ Mẫu Thiên Y A Na” trình UNESCO.
Theo TS. Lê Thị Minh Lý, nguyên Phó Cục trưởng Cục Di sản văn hóa, các địa phương liên quan như Huế, Quảng Ngãi, Gia Lai, Lâm Đồng, Khánh Hòa cần sớm phối hợp, trao đổi để thống nhất cách thức xây dựng hồ sơ. Việc lập hồ sơ cần được thực hiện bài bản, trong đó làm rõ quá trình giao thoa, tiếp biến văn hóa giữa người Chăm và người Việt trong thực hành tín ngưỡng thờ Mẫu Thiên Y A Na. Đây cũng được xem là điểm kết nối về văn hóa giữa Lễ hội Điện Huệ Nam ở Huế và Lễ hội Tháp Bà Ponagar ở Khánh Hòa.
Theo TS. Nguyễn Viết Chức, nguyên Phó Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa và Giáo dục của Quốc hội, Lễ hội Điện Huệ Nam có vị trí đặc biệt trong quần thể di sản Cố đô Huế. Tín ngưỡng thờ Thiên Y A Na có nguồn gốc từ văn hóa Chăm, sau đó được người Việt tiếp nhận và dung hợp, tạo nên một dòng chảy văn hóa liên tục tại Huế.
Hội thảo lần này là dịp để các nhà nghiên cứu, cơ quan quản lý và cộng đồng thực hành cùng nhìn nhận những vấn đề đang đặt ra đối với Lễ hội Điện Huệ Nam. Những ý kiến được trao đổi sẽ góp phần xây dựng cơ sở khoa học và thực tiễn cho công tác quản lý, bảo tồn và phát huy giá trị lễ hội, hướng đến đưa di sản tiếp tục hiện diện trong đời sống đương đại mà vẫn giữ được bản sắc và những giá trị truyền thống vốn có.
Hà Như
Tải mã QRCode
Tối ngày 14/5, Đình làng Dương Nỗ, phường Dương Nỗ, thành phố Huế, Sở Văn hóa và Thể thao thành phố Huế tổ chức Lễ hội làng Dương Nỗ năm 2026 với chủ đề “Dương Nỗ - Hành trình tháng Năm”. Lễ hội diễn ra nhằm chào mừng kỷ niệm 136 năm Ngày sinh của Chủ tịch Hồ Chí Minh (19/5/1890 - 19/5/2026) và Festival mùa Hạ Huế năm 2026.
Sáng ngày 14/5, Hội Nhà báo thành phố Huế phối hợp với Trung tâm Bồi dưỡng nghiệp vụ báo chí – Hội Nhà báo Việt Nam tổ chức lớp tập huấn “Ứng dụng trí tuệ nhân tạo (A.I) và tự động hóa sản xuất nội dung đa phương tiện”.
Với tinh thần “Đoàn kết - Dân chủ - Đổi mới - Sáng tạo - Phát triển”, sau 2,5 ngày làm việc khẩn trương, nghiêm túc, trách nhiệm và hiệu quả, sáng 13/5, tại Trung tâm hội nghị Quốc gia, Thủ đô Hà Nội, Đại hội đại biểu toàn quốc Mặt trận Tổ quốc Việt Nam lần thứ XI đã hoàn thành chương trình đề ra và tiến hành phiên bế mạc.
Ủy ban nhân dân thành phố vừa ban hành kế hoạch số tổ chức “Ngày hội sen Huế và Chương trình Huế - Kinh đô ẩm thực 2026”.
Sáng ngày 12/5, tại TP Huế, Hội Khoa học lịch sử TP Huế đã tổ chức Hội thảo khoa học "Huế trong tiến trình 40 năm đổi mới cùng đất nước (1986 -2026)".
Theo công bố của Bộ Nội vụ về Chỉ số hài lòng của người dân đối với sự phục vụ của cơ quan hành chính Nhà nước (SIPAS) và Chỉ số cải cách hành chính (PAR INDEX) năm 2025, thành phố Huế tiếp tục nằm trong nhóm địa phương dẫn đầu cả nước về cải cách hành chính và chất lượng phục vụ người dân.
Sáng 12/5, tại Hà Nội, Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam long trọng tổ chức Đại hội đại biểu toàn quốc Mặt trận Tổ quốc Việt Nam lần thứ XI, nhiệm kỳ 2026-2031. Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đến dự Đại hội.
Sáng ngày 8/5, tại Tp Huế, Liên hiệp các Hội VHNT thành phố Huế - Hà Nội và Tp Hồ Chí Minh đã tổ chức Hội thảo "Văn học nghệ thuật góp phần phát triển văn hoá Việt Nam nhìn từ Hà Nội – Huế và TP Hồ Chí Minh”.
Chiều ngày 7/5, tại 01 Phan Bội Châu, TP Huế đã diễn ra lễ Khai mạc triển lãm ảnh nghệ thuật “Những góc nhìn di sản” năm 2026.
Buổi họp báo thường kỳ tháng 4 của UBND TP. Huế với những thông tin đáng chú ý về các chỉ tiêu kinh tế - xã hội quan trọng trong quý I năm 2026, du lịch cất cánh khi lượng khách chạm mốc kỷ lục trong dịp nghỉ lễ dài ngày 30-04. Buổi họp báo diễn ra vào chiều 7/5 dưới sự chủ trì của đồng chí Trần Hữu Thùy Giang - Phó Chủ tịch UBND thành phố. Ngoài đại diện các sở, ban, ngành, địa phương, đông đảo phóng viên trên địa bàn cũng đã có mặt.
Uỷ ban Nhân dân thành phố Huế vừa ban hành Quyết định về việc ban hành Bộ tiêu chí Du lịch xanh thành phố Huế.
Đầu tháng 5, tạp chí du lịch Travel + Leisure công bố danh sách T+L 500 năm 2026, xếp hạng 500 khách sạn, khu nghỉ dưỡng tốt nhất toàn cầu.
Dịp nghỉ lễ Giỗ Tổ Hùng Vương và nghỉ lễ Giải phóng miền Nam 30/4 – Ngày quốc tế Lao động 1/5, thành phố Huế đã trở thành điểm đến hấp dẫn, bùng nổ về lượng khách du lịch trong và ngoài nước. Ngày 4/5, Chủ tịch UBND thành phố Huế Nguyễn Khắc Toàn đã gửi thư cảm ơn du khách vì đã chọn Huế là điểm đến tham quan, nghỉ dưỡng.
Ban tổ chức Festival Huế 2026 vừa công bố chuỗi chương trình văn hóa, nghệ thuật và du lịch đặc sắc trong tháng 5 và tháng 6, trong khuôn khổ hoạt động Lễ hội mùa Hạ – Festival Huế 2026.
Trong dịp lễ 30/4 - 1/5, tổng lượng khách du lịch đến thành phố Huế tăng mạnh, trong đó khách tham quan di sản Huế tăng cao, lập kỷ lục mới về doanh thu bán vé.
Sáng 30/4/2026, Dự án cầu qua cửa biển Thuận An - cây cầu vượt cửa biển dài nhất miền Trung chính thức được thông xe kỹ thuật.
Trong dịp lễ Giỗ Tổ Hùng Vương (từ ngày 24 – 28/4), TP Huế đón gần 400.000 lượt khách, tăng mạnh so với cùng kỳ năm trước.
Sáng 27/4, Đoàn công tác do Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Trưởng Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương Trịnh Văn Quyết làm Trưởng đoàn đã đến thăm, tặng quà các gia đình chính sách, người có hoàn cảnh khó khăn trên địa bàn thành phố Huế.
Sáng ngày 26/4, tại Cơ Mật Viện – Tam Tòa (33 Tống Duy Tân, phường Phú Xuân, thành phố Huế) đã diễn ra buổi giới thiệu sách “Phan Thuận An với Huế”. Hoạt động nằm trong khuôn khổ hưởng ứng Ngày Sách và Văn hóa đọc Việt Nam 21/4.
Tối 25/4, tại Đại Nội Huế, chương trình nghệ thuật “Hoàng cung huyền ảo” chính thức khai mạc, mở cửa phục vụ cộng đồng với nhiều không gian trải nghiệm phong phú, tái hiện vẻ đẹp lung linh, huyền ảo của di sản cung đình Huế về đêm.