Lễ hội Điện Huệ Nam (Điện Hòn Chén) là một trong những lễ hội văn hóa tâm linh đặc sắc của Huế, gắn với tín ngưỡng thờ Thánh Mẫu Thiên Y A Na. Tại hội thảo khoa học “Quản lý, bảo vệ và phát huy giá trị di sản văn hóa phi vật thể Lễ hội Điện Huệ Nam trong đời sống đương đại” diễn ra chiều 19/8, các nhà nghiên cứu, nhà quản lý và cộng đồng thực hành đã tập trung bàn giải pháp bảo tồn, hạn chế biến tướng và phát huy giá trị lễ hội trong đời sống đương đại.
Hội thảo quân tâm đến vấn đề giữ gìn tính thiêng, sự trang nghiêm và những giá trị truyền thống trong thực hành tín ngưỡng tại Điện Huệ Nam.
Hội thảo diễn ra trước thềm Lễ hội Điện Huệ Nam tháng 7 âm lịch năm 2026, với sự tham dự của các nhà nghiên cứu, chuyên gia, nhà quản lý văn hóa cùng nghệ nhân, thanh đồng, thủ nhang, chủ điện và những người trực tiếp thực hành tín ngưỡng thờ Mẫu. Hội thảo nhận được 51 tham luận của các chuyên gia, nhà nghiên cứu, cơ quan quản lý và cộng đồng thực hành trên cả nước. Các tham luận tập trung vào 4 nhóm nội dung: Lễ hội Điện Huệ Nam từ truyền thống đến hiện đại; bảo tồn và phát huy giá trị lễ hội; đưa di sản vào đời sống đương đại; cơ chế, chính sách tổ chức quản lý để phát huy giá trị di sản.
Một trong những vấn đề được nhiều đại biểu quan tâm là việc giữ gìn tính thiêng, sự trang nghiêm và những giá trị truyền thống trong thực hành tín ngưỡng tại Điện Huệ Nam.
Các nghệ nhân, thanh đồng và chủ điện cho rằng trong bối cảnh lễ hội ngày càng thu hút đông đảo người dân, du khách và sự quan tâm của truyền thông, nguy cơ thương mại hóa, trục lợi tâm linh và thực hành nghi lễ lệch chuẩn cần được nhận diện và kiểm soát.
Các ý kiến tại hội thảo đề xuất phát huy vai trò tự quản của cộng đồng chủ thể. Các ban đại diện thanh đồng, chủ điện, thủ nhang và nghệ nhân cần tăng cường tự điều chỉnh, giám sát lẫn nhau và trao truyền nghi lễ đúng với truyền thống. Trong khi đó, cơ quan quản lý nhà nước cần đóng vai trò kiến tạo, xây dựng hành lang pháp lý, hỗ trợ cơ sở vật chất và tạo điều kiện để cộng đồng trực tiếp tham gia vào quá trình bảo tồn, phát huy giá trị di sản.
Bên cạnh đó, việc bảo đảm an toàn cho lễ hội cũng là vấn đề được đặt ra. Với quy mô có thể thu hút hơn 30.000 người, công tác tổ chức cần chú trọng phân luồng giao thông đường thủy trên sông Hương, bảo đảm an ninh trật tự, phòng cháy chữa cháy, vệ sinh môi trường và an toàn tại khu vực di tích.
Các đại biểu cho rằng cần xây dựng quy chế quản lý phù hợp với đặc thù của lễ hội, xác định rõ giới hạn mật độ người tham gia, quy chuẩn an toàn đối với thuyền bè và trách nhiệm của từng cơ quan chức năng.
Không chỉ tập trung vào bảo tồn, hội thảo còn bàn đến việc phát huy giá trị Lễ hội Điện Huệ Nam trong đời sống hiện nay, trong đó có chuyển đổi số và phát triển du lịch văn hóa - tâm linh bền vững.
Việc số hóa tư liệu, ứng dụng các nền tảng số để giới thiệu lịch sử, nghi lễ và giá trị văn hóa của Điện Huệ Nam được xem là hướng đi cần thiết, góp phần đưa di sản đến gần hơn với công chúng, đặc biệt là thế hệ trẻ.
Các đại biểu cũng cho rằng việc phát triển du lịch cần đi đôi với bảo tồn. Lễ hội có thể trở thành sản phẩm văn hóa đặc trưng của Huế, nhưng việc khai thác phải dựa trên những giá trị cốt lõi của di sản, tránh thương mại hóa quá mức làm ảnh hưởng đến không gian tín ngưỡng và tính thiêng của lễ hội.
Lễ hội Điện Huệ Nam đã được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đưa vào Danh mục di sản văn hóa phi vật thể Quốc gia theo Quyết định số 3981/QĐ-BVHTTDL ngày 10/12/2024. Đây là sự ghi nhận đối với giá trị của lễ hội, đồng thời đặt ra yêu cầu cao hơn trong công tác quản lý, bảo vệ và phát huy di sản.
Ông Hoàng Việt Trung, Giám đốc Trung tâm Bảo tồn Di tích Cố đô Huế, cho biết: UBND thành phố Huế đã phê duyệt Đề án “Quản lý, bảo vệ và phát huy giá trị di sản văn hóa phi vật thể Lễ hội Điện Huệ Nam đến năm 2030”. Những ý kiến đóng góp tại hội thảo sẽ là cơ sở để đơn vị tiếp tục hoàn thiện công tác quản lý, bảo tồn và phát huy giá trị lễ hội trong thời gian tới.
Một nội dung đáng chú ý tại hội thảo là định hướng xây dựng hồ sơ “Thực hành tín ngưỡng thờ Mẫu Thiên Y A Na” trình UNESCO.
Theo TS. Lê Thị Minh Lý, nguyên Phó Cục trưởng Cục Di sản văn hóa, các địa phương liên quan như Huế, Quảng Ngãi, Gia Lai, Lâm Đồng, Khánh Hòa cần sớm phối hợp, trao đổi để thống nhất cách thức xây dựng hồ sơ. Việc lập hồ sơ cần được thực hiện bài bản, trong đó làm rõ quá trình giao thoa, tiếp biến văn hóa giữa người Chăm và người Việt trong thực hành tín ngưỡng thờ Mẫu Thiên Y A Na. Đây cũng được xem là điểm kết nối về văn hóa giữa Lễ hội Điện Huệ Nam ở Huế và Lễ hội Tháp Bà Ponagar ở Khánh Hòa.
Theo TS. Nguyễn Viết Chức, nguyên Phó Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa và Giáo dục của Quốc hội, Lễ hội Điện Huệ Nam có vị trí đặc biệt trong quần thể di sản Cố đô Huế. Tín ngưỡng thờ Thiên Y A Na có nguồn gốc từ văn hóa Chăm, sau đó được người Việt tiếp nhận và dung hợp, tạo nên một dòng chảy văn hóa liên tục tại Huế.
Hội thảo lần này là dịp để các nhà nghiên cứu, cơ quan quản lý và cộng đồng thực hành cùng nhìn nhận những vấn đề đang đặt ra đối với Lễ hội Điện Huệ Nam. Những ý kiến được trao đổi sẽ góp phần xây dựng cơ sở khoa học và thực tiễn cho công tác quản lý, bảo tồn và phát huy giá trị lễ hội, hướng đến đưa di sản tiếp tục hiện diện trong đời sống đương đại mà vẫn giữ được bản sắc và những giá trị truyền thống vốn có.
Hà Như
Tải mã QRCode
Sáng 24/4, tại Hoàng thành Thăng Long (Hà Nội), Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và Phu nhân đã chủ trì chương trình hữu nghị chào mừng Tổng thống Hàn Quốc Lee Jae Myung và Phu nhân trong khuôn khổ chuyến thăm cấp Nhà nước tới Việt Nam. Chương trình đã để lại dấu ấn sâu sắc, góp phần tôn vinh chiều sâu văn hóa Việt Nam và tăng cường giao lưu, hiểu biết giữa hai quốc gia.
Tối 23/4, tại khu vực sân khấu cầu Gỗ Lim, Thành Đoàn Huế đã tổ chức chương trình Âm nhạc Cộng đồng với chủ đề “Giai điệu tháng 4”, thu hút đông đảo người dân và du khách tham gia.
Chiều ngày 22/4, tại không gian văn hóa Lầu Tàng Thơ, Trung tâm Bảo tồn Di tích Cố đô Huế tổ chức khai mạc triển lãm với chủ đề “Cửu Đỉnh triều Nguyễn: Di sản tư liệu qua hình ảnh và tài liệu lưu trữ - Hướng tiếp cận giáo dục di sản bằng trải nghiệm số.
Sáng ngày 22/4, Lễ khai mạc Cuộc thi tìm hiểu về Tủ sách Huế với chủ đề “Thanh âm của sách – Dư âm của Di sản” đã được diễn ra tại Viện Chuyển đổi số và Học liệu - Đại học Huế (20 Lê Lợi, TP Huế) do Sở Văn hóa và Thể thao Huế phối hợp với Viện Nghiên cứu phát triển thành phố Huế và Viện Chuyển đổi số và Học liệu phối hợp tổ chức.
UBND thành phố vừa ban hành Kế hoạch tổ chức Hội thi tìm hiểu công tác cải cách hành chính của thành phố Huế năm 2026 nhằm tạo ra phong trào thi đua sôi nổi trong cán bộ, công chức trong việc phát huy sáng kiến, đề xuất những cách làm hay, những giải pháp mới góp phần cải cách quy trình, thủ tục hành chính, giúp cán bộ, công chức nâng cao nghiệp vụ chuyên môn và học hỏi kinh nghiệm giữa các cá nhân, đơn vị.
Chiều 21/4, Ban Tổ chức Festival Huế và Công ty TNHH Bia Carlsberg Việt Nam, nhãn hàng bia Huda đã tiến hành lễ ký kết hợp đồng tài trợ cho Festival Huế 2026 với danh vị “Nhà tài trợ Bạch kim”, mức tài trợ cao nhất của Festival, với tổng giá trị 9 tỷ đồng.
Sáng 21/4, tại Thư viện Tổng hợp thành phố Huế (29A Lê Quý Đôn, phường Thuận Hóa), Sở Văn hóa và Thể thao thành phố Huế chủ trì, phối hợp với Sở Giáo dục và Đào tạo, Đoàn TNCS Hồ Chí Minh thành phố Huế, Viện Nghiên cứu Phát triển cùng các đơn vị xuất bản, phát hành tổ chức Lễ khai mạc Ngày Sách và Văn hóa đọc Việt Nam lần thứ 5 năm 2026.
Sáng 19.4, hơn 8.000 người đã trải nghiệm giải chạy VnExpress Marathon Huế 2026, mang đến một hành trình thể thao giàu cảm xúc giữa lòng cố đô di sản.
Chiều ngày 18/4, Liên hiệp các Hội Văn học Nghệ thuật thành phố Huế tổ chức bế mạc Trại sáng tác Văn học nghệ thuật với chủ đề “Huế quyến rũ” năm 2026.
Sáng ngày 18/4 (nhằm ngày 2/3 âm lịch), Sở Văn hóa và Thể thao TP. Huế phối hợp với các đơn vị tổ Lễ hội Điện Huệ Nam 2026. Đây là sự kiện mở màn ấn tượng cho chuỗi hoạt động Festival mùa Hạ, khẳng định sức sống mãnh liệt của một Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia.n hóa phi vật thể quốc gia.
Sáng 18/4, tại Cơ Mật Viện - Tam Tòa, Trung tâm Bảo tồn Di tích Cố đô Huế tổ chức giới thiệu cuốn sách “Nguyễn Đắc Xuân - Người cầm bút với Huế mình”, đánh dấu cột mốc đặc biệt trong hành trình hơn 60 năm cầm bút và nghiên cứu của nhà nghiên cứu văn hóa Nguyễn Đắc Xuân. Buổi lễ diễn ra trong không khí trang trọng, thu hút sự tham dự của đông đảo nhà nghiên cứu, văn nghệ sĩ và độc giả yêu mến văn hóa Cố đô.
Sáng 18/4, tại Cơ Mật Viện – Tam Tòa - TP. Huế, Trung tâm Bảo tồn Di tích Cố đô Huế đã tổ chức khai mạc triển lãm “Chuyện kể từ những trang cổ thư”. Tham dự có đồng chí Nguyễn Khoa Điềm - Nguyên Ủy viên Bộ Chính trị - Nguyên Trưởng ban Tư tưởng - Văn hóa Trung ương, đồng chí Phan Ngọc Thọ - Nguyên Phó Bí thư Thường trực Thành ủy, nguyên Chủ tịch UBND TP Huế cùng đông đảo công chúng thưởng lãm.
Chiều 17/4, UBND thành phố Huế tổ chức lễ tôn vinh và trao danh hiệu “Công dân danh dự thành phố Huế” cho ông Kang Bong Jun, quốc tịch Hàn Quốc, Tổng Giám đốc Công ty TNHH SMC Huế.
Sáng 17/4, tại Nghênh Lương Đình - thành phố Huế, báo VnExpress phối hợp với UBND thành phố Huế tổ chức lễ khai mạc giải chạy VnExpress Marathon Huế 2026.
Nhân kỷ niệm 77 năm ngày diễn ra Đại hội đại biểu Đảng bộ tỉnh Thừa Thiên Huế (nay là thành phố Huế) lần thứ nhất (17/4/1949 – 17/4/2026), sáng 16/4, UVTW Đảng, Bí thư Thành ủy Nguyễn Đình Trung đã đến dâng hương, tưởng niệm tại bia chiến tích Dương Hòa. Cùng đi có đồng chí UVTV Thành ủy, Phó Chủ tịch Thường trực UBND thành phố Hoàng Hải Minh.
Sáng 15/4, Liên hiệp các Hội Văn học Nghệ thuật thành phố Huế đã tổ chức khai mạc Trại sáng tác với chủ đề “Huế quyến rũ”. Đây là sự kiện nằm trong khuôn khổ chương trình phối hợp giữa Liên hiệp các Hội Văn học Nghệ thuật các vùng kinh đô xưa và nay.
UBND thành phố Huế vừa ban hành Kế hoạch số 200/KH-UBND về tổ chức Hội chợ thương mại Festival Huế năm 2026.
Chiều 9/4, UBND thành phố Huế tổ chức buổi họp báo thường kỳ quý I/2026 nhằm thông tin về tình hình kinh tế - xã hội và một số nhiệm vụ trọng tâm tháng Quý II/2026.
Quốc hội khóa XVI đã thông qua Nghị quyết phê chuẩn đề nghị của Thủ tướng Chính phủ về việc bổ nhiệm 6 Phó Thủ tướng Chính phủ nhiệm kỳ 2026-2031, gồm các đồng chí: Phạm Gia Túc, Phan Văn Giang, Phạm Thị Thanh Trà, Hồ Quốc Dũng, Nguyễn Văn Thắng, Lê Tiến Châu.