Lễ hội Điện Huệ Nam (Điện Hòn Chén) là một trong những lễ hội văn hóa tâm linh đặc sắc của Huế, gắn với tín ngưỡng thờ Thánh Mẫu Thiên Y A Na. Tại hội thảo khoa học “Quản lý, bảo vệ và phát huy giá trị di sản văn hóa phi vật thể Lễ hội Điện Huệ Nam trong đời sống đương đại” diễn ra chiều 19/8, các nhà nghiên cứu, nhà quản lý và cộng đồng thực hành đã tập trung bàn giải pháp bảo tồn, hạn chế biến tướng và phát huy giá trị lễ hội trong đời sống đương đại.
Hội thảo quân tâm đến vấn đề giữ gìn tính thiêng, sự trang nghiêm và những giá trị truyền thống trong thực hành tín ngưỡng tại Điện Huệ Nam.
Hội thảo diễn ra trước thềm Lễ hội Điện Huệ Nam tháng 7 âm lịch năm 2026, với sự tham dự của các nhà nghiên cứu, chuyên gia, nhà quản lý văn hóa cùng nghệ nhân, thanh đồng, thủ nhang, chủ điện và những người trực tiếp thực hành tín ngưỡng thờ Mẫu. Hội thảo nhận được 51 tham luận của các chuyên gia, nhà nghiên cứu, cơ quan quản lý và cộng đồng thực hành trên cả nước. Các tham luận tập trung vào 4 nhóm nội dung: Lễ hội Điện Huệ Nam từ truyền thống đến hiện đại; bảo tồn và phát huy giá trị lễ hội; đưa di sản vào đời sống đương đại; cơ chế, chính sách tổ chức quản lý để phát huy giá trị di sản.
Một trong những vấn đề được nhiều đại biểu quan tâm là việc giữ gìn tính thiêng, sự trang nghiêm và những giá trị truyền thống trong thực hành tín ngưỡng tại Điện Huệ Nam.
Các nghệ nhân, thanh đồng và chủ điện cho rằng trong bối cảnh lễ hội ngày càng thu hút đông đảo người dân, du khách và sự quan tâm của truyền thông, nguy cơ thương mại hóa, trục lợi tâm linh và thực hành nghi lễ lệch chuẩn cần được nhận diện và kiểm soát.
Các ý kiến tại hội thảo đề xuất phát huy vai trò tự quản của cộng đồng chủ thể. Các ban đại diện thanh đồng, chủ điện, thủ nhang và nghệ nhân cần tăng cường tự điều chỉnh, giám sát lẫn nhau và trao truyền nghi lễ đúng với truyền thống. Trong khi đó, cơ quan quản lý nhà nước cần đóng vai trò kiến tạo, xây dựng hành lang pháp lý, hỗ trợ cơ sở vật chất và tạo điều kiện để cộng đồng trực tiếp tham gia vào quá trình bảo tồn, phát huy giá trị di sản.
Bên cạnh đó, việc bảo đảm an toàn cho lễ hội cũng là vấn đề được đặt ra. Với quy mô có thể thu hút hơn 30.000 người, công tác tổ chức cần chú trọng phân luồng giao thông đường thủy trên sông Hương, bảo đảm an ninh trật tự, phòng cháy chữa cháy, vệ sinh môi trường và an toàn tại khu vực di tích.
Các đại biểu cho rằng cần xây dựng quy chế quản lý phù hợp với đặc thù của lễ hội, xác định rõ giới hạn mật độ người tham gia, quy chuẩn an toàn đối với thuyền bè và trách nhiệm của từng cơ quan chức năng.
Không chỉ tập trung vào bảo tồn, hội thảo còn bàn đến việc phát huy giá trị Lễ hội Điện Huệ Nam trong đời sống hiện nay, trong đó có chuyển đổi số và phát triển du lịch văn hóa - tâm linh bền vững.
Việc số hóa tư liệu, ứng dụng các nền tảng số để giới thiệu lịch sử, nghi lễ và giá trị văn hóa của Điện Huệ Nam được xem là hướng đi cần thiết, góp phần đưa di sản đến gần hơn với công chúng, đặc biệt là thế hệ trẻ.
Các đại biểu cũng cho rằng việc phát triển du lịch cần đi đôi với bảo tồn. Lễ hội có thể trở thành sản phẩm văn hóa đặc trưng của Huế, nhưng việc khai thác phải dựa trên những giá trị cốt lõi của di sản, tránh thương mại hóa quá mức làm ảnh hưởng đến không gian tín ngưỡng và tính thiêng của lễ hội.
Lễ hội Điện Huệ Nam đã được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đưa vào Danh mục di sản văn hóa phi vật thể Quốc gia theo Quyết định số 3981/QĐ-BVHTTDL ngày 10/12/2024. Đây là sự ghi nhận đối với giá trị của lễ hội, đồng thời đặt ra yêu cầu cao hơn trong công tác quản lý, bảo vệ và phát huy di sản.
Ông Hoàng Việt Trung, Giám đốc Trung tâm Bảo tồn Di tích Cố đô Huế, cho biết: UBND thành phố Huế đã phê duyệt Đề án “Quản lý, bảo vệ và phát huy giá trị di sản văn hóa phi vật thể Lễ hội Điện Huệ Nam đến năm 2030”. Những ý kiến đóng góp tại hội thảo sẽ là cơ sở để đơn vị tiếp tục hoàn thiện công tác quản lý, bảo tồn và phát huy giá trị lễ hội trong thời gian tới.
Một nội dung đáng chú ý tại hội thảo là định hướng xây dựng hồ sơ “Thực hành tín ngưỡng thờ Mẫu Thiên Y A Na” trình UNESCO.
Theo TS. Lê Thị Minh Lý, nguyên Phó Cục trưởng Cục Di sản văn hóa, các địa phương liên quan như Huế, Quảng Ngãi, Gia Lai, Lâm Đồng, Khánh Hòa cần sớm phối hợp, trao đổi để thống nhất cách thức xây dựng hồ sơ. Việc lập hồ sơ cần được thực hiện bài bản, trong đó làm rõ quá trình giao thoa, tiếp biến văn hóa giữa người Chăm và người Việt trong thực hành tín ngưỡng thờ Mẫu Thiên Y A Na. Đây cũng được xem là điểm kết nối về văn hóa giữa Lễ hội Điện Huệ Nam ở Huế và Lễ hội Tháp Bà Ponagar ở Khánh Hòa.
Theo TS. Nguyễn Viết Chức, nguyên Phó Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa và Giáo dục của Quốc hội, Lễ hội Điện Huệ Nam có vị trí đặc biệt trong quần thể di sản Cố đô Huế. Tín ngưỡng thờ Thiên Y A Na có nguồn gốc từ văn hóa Chăm, sau đó được người Việt tiếp nhận và dung hợp, tạo nên một dòng chảy văn hóa liên tục tại Huế.
Hội thảo lần này là dịp để các nhà nghiên cứu, cơ quan quản lý và cộng đồng thực hành cùng nhìn nhận những vấn đề đang đặt ra đối với Lễ hội Điện Huệ Nam. Những ý kiến được trao đổi sẽ góp phần xây dựng cơ sở khoa học và thực tiễn cho công tác quản lý, bảo tồn và phát huy giá trị lễ hội, hướng đến đưa di sản tiếp tục hiện diện trong đời sống đương đại mà vẫn giữ được bản sắc và những giá trị truyền thống vốn có.
Hà Như
Tải mã QRCode
Nhân kỷ niệm 51 năm Ngày giải phóng thành phố Huế (26/3/1975 - 26/3/2026), sáng 26/3, Thành ủy – HĐND – UBND – Ủy ban MTTQ Việt Nam thành phố Huế long trọng tổ chức lễ dâng hoa, dâng hương tưởng niệm các anh hùng liệt sĩ tại Nghĩa trang Liệt sĩ thành phố Huế.
Sáng ngày 26/3, Tổng công ty Đường sắt Việt Nam (VNR) phối hợp cùng UBND Thành phố Huế tổ chức Lễ ra mắt giao diện mới đoàn tàu "Hành trình kết nối di sản Miền Trung" và công bố quyết định công nhận Ga Huế là điểm du lịch.
Trung tâm Bảo tồn Di tích Cố đô Huế vừa công bố lịch trình các sự kiện diễn ra vào tháng 4 trong khuôn khổ Festival Huế 2026.
Chiều 21/3, Văn phòng Quốc hội họp báo công bố Nghị quyết của Hội đồng Bầu cử quốc gia về kết quả bầu cử và danh sách những người trúng cử đại biểu Quốc hội khóa XVI.
Với chủ đề gợi mở, một sự kết nối của thi ca và âm nhạc trong không gian mỹ thuật hòa hợp cùng thiên nhiên, Giấc mơ của những giấc mơ là câu chuyện đẹp của một cuộc hội ngộ giữa 8 con người với những tâm hồn nghệ sĩ. Triển lãm đã diễn ra vào chiều ngày 20/03/2026 tại Nhà vườn Bội Trân, Kim Sơn, Thủy Vân, TP. Huế.
Sáng ngày 19/3, tại 17 điểm cầu trực tiếp kết hợp với trực tuyến tại 17 tỉnh, thành phố trên cả nước đồng loạt khởi công xây dựng các trường nội trú liên cấp, tiến tới hoàn thành mục tiêu tại Thông báo kết luận số 81-TB/TW của Bộ Chính trị khóa XIII.
Sáng 18/3, Ủy ban bầu cử thành phố Huế tổ chức Hội nghị công bố kết quả bầu cử và danh sách những người trúng cử đại biểu Hội đồng nhân dân thành phố Huế khóa IX, nhiệm kỳ 2026 – 2031.
Chiều ngày 17/3, Ban Tổ chức Festival Huế tổ chức lễ ký kết hợp đồng tài trợ với Tổng Công ty Hàng không Việt Nam - Vietnam Airlines và Công ty Cổ phần Hàng không Pacific Airlines.
Sáng ngày 17/3, tại Khu công nghiệp sản xuất, lắp ráp ô tô KIM LONG MOTOR Huế, Công ty KIM LONG MOTOR tổ chức Lễ khánh thành Nhà máy sản xuất xe tải và ra mắt các dòng xe mang thương hiệu KIM LONG.
Ngày 17/3, Trung tâm Bảo tồn Di tích Cố đô Huế cho biết sẽ mở cửa miễn phí tham quan các điểm di tích lịch sử văn hóa thuộc Quần thể di tích Cố đô Huế cho toàn bộ công dân Việt Nam vào ngày 26/3, nhân dịp Ngày Giải phóng TP Huế.
Chiều 16/3, tại Trường THCS Nguyễn Tri Phương (TP Huế), Sở GD&ĐT TP Huế phối hợp cùng Trung tâm Bảo tồn Di tích Cố đô Huế tổ chức Hội nghị đánh giá công tác giáo dục di sản giai đoạn 2020 - 2025 và ký kết phối hợp cho giai đoạn 2026 - 2030.
ỷ ban Nhân dân thành phố Huế vừa ban hành Kế hoạch số 133/KH-UBND về triển khai thực hiện Đề án “Thiết lập và phát triển Tủ sách Huế” giai đoạn 2026 – 2030.
Cùng với cử tri cả nước, cử tri Huế nô nức tham gia Ngày hội bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu Hội đồng nhân dân (HĐND) các cấp nhiệm kỳ 2026 – 2031. Không khí ngày hội diễn ra trang trọng, phấn khởi tại các khu vực bỏ phiếu trên toàn địa bàn, thể hiện tinh thần trách nhiệm và niềm tin của cử tri đối với sự kiện chính trị quan trọng của đất nước. Kết thúc bầu cử, thành phố Huế đạt tỷ lệ 99,997% cử tri tham gia bỏ phiếu.
Trong không khí phấn khởi của ngày hội toàn dân, từ sáng sớm, các đồng chí lãnh đạo UBND thành phố Huế đã trực tiếp đến các khu vực bỏ phiếu để thực hiện quyền và nghĩa vụ công dân, đồng thời đi kiểm tra, nắm tình hình công tác tổ chức bầu cử trên địa bàn.
Trưa 15/3, tại Ủy ban bầu cử thành phố Huế, không khí làm việc diễn ra khẩn trương khi các thành viên Ủy ban bầu cử và các bộ phận chuyên môn tập trung theo dõi, cập nhật tiến độ bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu HĐND các cấp nhiệm kỳ 2026 – 2031 trên địa bàn.
Hơn 1.100 cử tri tri là cán bộ, chiến sĩ Công an thành phố Huế tham gia bỏ phiếu thực hiện quyền, nghĩa vụ công dân của mình; là đơn vị hoàn thành bầu cử sớm nhất tại địa bàn.
Sáng 15.3,các thành viên của Tổ bầu cử số 23 tại Bệnh viện Trung ương Huế (TP. Huế) đã mang các hòm phiếu lưu động đến tận phòng, giường bệnh nhân để người bệnh thực hiện quyền bầu cử.
Sáng ngày 15/3, trong không khí náo nức của ngày hội non sông, cử tri trên địa bàn thành phố Huế đã tham gia bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu HĐND các cấp nhiệm kỳ 2026-2031.
Chiều 12/3, tại thành phố Huế, Dự án Du lịch Thụy Sĩ vì sự Phát triển Bền vững (ST4SD) đã ký kết Biên bản ghi nhớ (MOU) với hai đơn vị đào tạo du lịch của khu vực miền Trung gồm Trường Du lịch – Đại học Huế và Trường Cao đẳng Du lịch Huế.