Lễ hội Điện Huệ Nam (Điện Hòn Chén) là một trong những lễ hội văn hóa tâm linh đặc sắc của Huế, gắn với tín ngưỡng thờ Thánh Mẫu Thiên Y A Na. Tại hội thảo khoa học “Quản lý, bảo vệ và phát huy giá trị di sản văn hóa phi vật thể Lễ hội Điện Huệ Nam trong đời sống đương đại” diễn ra chiều 19/8, các nhà nghiên cứu, nhà quản lý và cộng đồng thực hành đã tập trung bàn giải pháp bảo tồn, hạn chế biến tướng và phát huy giá trị lễ hội trong đời sống đương đại.
Hội thảo quân tâm đến vấn đề giữ gìn tính thiêng, sự trang nghiêm và những giá trị truyền thống trong thực hành tín ngưỡng tại Điện Huệ Nam.
Hội thảo diễn ra trước thềm Lễ hội Điện Huệ Nam tháng 7 âm lịch năm 2026, với sự tham dự của các nhà nghiên cứu, chuyên gia, nhà quản lý văn hóa cùng nghệ nhân, thanh đồng, thủ nhang, chủ điện và những người trực tiếp thực hành tín ngưỡng thờ Mẫu. Hội thảo nhận được 51 tham luận của các chuyên gia, nhà nghiên cứu, cơ quan quản lý và cộng đồng thực hành trên cả nước. Các tham luận tập trung vào 4 nhóm nội dung: Lễ hội Điện Huệ Nam từ truyền thống đến hiện đại; bảo tồn và phát huy giá trị lễ hội; đưa di sản vào đời sống đương đại; cơ chế, chính sách tổ chức quản lý để phát huy giá trị di sản.
Một trong những vấn đề được nhiều đại biểu quan tâm là việc giữ gìn tính thiêng, sự trang nghiêm và những giá trị truyền thống trong thực hành tín ngưỡng tại Điện Huệ Nam.
Các nghệ nhân, thanh đồng và chủ điện cho rằng trong bối cảnh lễ hội ngày càng thu hút đông đảo người dân, du khách và sự quan tâm của truyền thông, nguy cơ thương mại hóa, trục lợi tâm linh và thực hành nghi lễ lệch chuẩn cần được nhận diện và kiểm soát.
Các ý kiến tại hội thảo đề xuất phát huy vai trò tự quản của cộng đồng chủ thể. Các ban đại diện thanh đồng, chủ điện, thủ nhang và nghệ nhân cần tăng cường tự điều chỉnh, giám sát lẫn nhau và trao truyền nghi lễ đúng với truyền thống. Trong khi đó, cơ quan quản lý nhà nước cần đóng vai trò kiến tạo, xây dựng hành lang pháp lý, hỗ trợ cơ sở vật chất và tạo điều kiện để cộng đồng trực tiếp tham gia vào quá trình bảo tồn, phát huy giá trị di sản.
Bên cạnh đó, việc bảo đảm an toàn cho lễ hội cũng là vấn đề được đặt ra. Với quy mô có thể thu hút hơn 30.000 người, công tác tổ chức cần chú trọng phân luồng giao thông đường thủy trên sông Hương, bảo đảm an ninh trật tự, phòng cháy chữa cháy, vệ sinh môi trường và an toàn tại khu vực di tích.
Các đại biểu cho rằng cần xây dựng quy chế quản lý phù hợp với đặc thù của lễ hội, xác định rõ giới hạn mật độ người tham gia, quy chuẩn an toàn đối với thuyền bè và trách nhiệm của từng cơ quan chức năng.
Không chỉ tập trung vào bảo tồn, hội thảo còn bàn đến việc phát huy giá trị Lễ hội Điện Huệ Nam trong đời sống hiện nay, trong đó có chuyển đổi số và phát triển du lịch văn hóa - tâm linh bền vững.
Việc số hóa tư liệu, ứng dụng các nền tảng số để giới thiệu lịch sử, nghi lễ và giá trị văn hóa của Điện Huệ Nam được xem là hướng đi cần thiết, góp phần đưa di sản đến gần hơn với công chúng, đặc biệt là thế hệ trẻ.
Các đại biểu cũng cho rằng việc phát triển du lịch cần đi đôi với bảo tồn. Lễ hội có thể trở thành sản phẩm văn hóa đặc trưng của Huế, nhưng việc khai thác phải dựa trên những giá trị cốt lõi của di sản, tránh thương mại hóa quá mức làm ảnh hưởng đến không gian tín ngưỡng và tính thiêng của lễ hội.
Lễ hội Điện Huệ Nam đã được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đưa vào Danh mục di sản văn hóa phi vật thể Quốc gia theo Quyết định số 3981/QĐ-BVHTTDL ngày 10/12/2024. Đây là sự ghi nhận đối với giá trị của lễ hội, đồng thời đặt ra yêu cầu cao hơn trong công tác quản lý, bảo vệ và phát huy di sản.
Ông Hoàng Việt Trung, Giám đốc Trung tâm Bảo tồn Di tích Cố đô Huế, cho biết: UBND thành phố Huế đã phê duyệt Đề án “Quản lý, bảo vệ và phát huy giá trị di sản văn hóa phi vật thể Lễ hội Điện Huệ Nam đến năm 2030”. Những ý kiến đóng góp tại hội thảo sẽ là cơ sở để đơn vị tiếp tục hoàn thiện công tác quản lý, bảo tồn và phát huy giá trị lễ hội trong thời gian tới.
Một nội dung đáng chú ý tại hội thảo là định hướng xây dựng hồ sơ “Thực hành tín ngưỡng thờ Mẫu Thiên Y A Na” trình UNESCO.
Theo TS. Lê Thị Minh Lý, nguyên Phó Cục trưởng Cục Di sản văn hóa, các địa phương liên quan như Huế, Quảng Ngãi, Gia Lai, Lâm Đồng, Khánh Hòa cần sớm phối hợp, trao đổi để thống nhất cách thức xây dựng hồ sơ. Việc lập hồ sơ cần được thực hiện bài bản, trong đó làm rõ quá trình giao thoa, tiếp biến văn hóa giữa người Chăm và người Việt trong thực hành tín ngưỡng thờ Mẫu Thiên Y A Na. Đây cũng được xem là điểm kết nối về văn hóa giữa Lễ hội Điện Huệ Nam ở Huế và Lễ hội Tháp Bà Ponagar ở Khánh Hòa.
Theo TS. Nguyễn Viết Chức, nguyên Phó Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa và Giáo dục của Quốc hội, Lễ hội Điện Huệ Nam có vị trí đặc biệt trong quần thể di sản Cố đô Huế. Tín ngưỡng thờ Thiên Y A Na có nguồn gốc từ văn hóa Chăm, sau đó được người Việt tiếp nhận và dung hợp, tạo nên một dòng chảy văn hóa liên tục tại Huế.
Hội thảo lần này là dịp để các nhà nghiên cứu, cơ quan quản lý và cộng đồng thực hành cùng nhìn nhận những vấn đề đang đặt ra đối với Lễ hội Điện Huệ Nam. Những ý kiến được trao đổi sẽ góp phần xây dựng cơ sở khoa học và thực tiễn cho công tác quản lý, bảo tồn và phát huy giá trị lễ hội, hướng đến đưa di sản tiếp tục hiện diện trong đời sống đương đại mà vẫn giữ được bản sắc và những giá trị truyền thống vốn có.
Hà Như
Tải mã QRCode
Hiệp hội Phần mềm và Dịch vụ CNTT Việt Nam (VINASA) vừa khởi xướng và tổ chức Giải thưởng Thành phố thông minh Việt Nam. Thành phố Huế tham gia giải với hạng mục đặc biệt “Đô thị đáng sống” được bình chọn trực tuyến bởi chính người dân.
Chào mừng kỷ niệm 20 năm Ngày Di sản văn hóa Việt Nam (23/11/2005 – 23/11/2025) và Kỷ niệm 7 năm thành lập Bảo tàng Mỹ thuật Huế (12/11/2018 – 12/11/2025), Bảo tàng Mỹ thuật Huế đã giới thiệu đến công chúng những tác phẩm sưu tầm trong thời gian qua tại buổi khai mạc Triển lãm với chủ đề Tác phẩm mỹ thuật – Sưu tập của bảo tàng Mỹ thuật Huế vào chiều ngày 12/11/2025.
Trong khuôn khổ “Năm Du Lịch Quốc Gia 2025”, tại Thành Phố Hồ Chí Minh và Thành Phố Huế sẽ diễn ra tuần lễ sự kiện “100 Flavors – Michelin-Starred Chefs”.
Ngày 10/11, đồng chí Nguyễn Đình Trung - Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Thành ủy Huế cùng đoàn công tác thành phố Huế đã đến kiểm tra tiến độ đầu tư xây dựng các trường phổ thông nội trú liên cấp Tiểu học và THCS tại các xã A Lưới 3, A Lưới.
Sáng 9/11, các xã, phường trên toàn địa bàn thành phố đồng loạt ra quân khắc phục môi trường gắn với phong trào “Ngày Chủ nhật xanh”. Lãnh đạo thành phố Huế đã trực tiếp kiểm tra, thăm, động viên các địa phương, đơn vị đồng loạt ra quân tổng vệ sinh môi trường trên toàn địa bàn thành phố.
Hiện nay trên địa bàn thành phố Huế tồn đọng một số lượng lớn rác thải trên nhiều tuyến phố và nhiều địa điểm khác chưa được xử lý. Nhằm giải quyết kịp thời, triệt để công tác vệ sinh môi trường do ảnh hưởng của lũ lụt, ngày 7/11, Ủy ban Nhân dân thành phố Huế đã có công văn khắc phục hậu quả lũ lụt gắn với phong trào “Ngày Chủ nhật xanh”.
Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính vừa ký Công điện số 210/CĐ-TTg ngày 6/11/2025 chỉ đạo các bộ ngành, địa phương tập trung triển khai các biện pháp khẩn cấp ứng phó bão số 13 và mưa lũ do bão; trong đó yêu cầu tổ chức sơ tán, di dời triệt để dân cư tại các khu vực nguy hiểm; tuyệt đối không để người dân ở lại trên tàu thuyền, lồng bè; hoàn thành trước khi bão ảnh hưởng trực tiếp, nhưng phải trước 15 giờ hôm nay.
Sáng 6/11, tại Sở Chỉ huy tiền phương đặt tại Bộ Chỉ huy quân sự tỉnh Gia Lai, Phó Thủ tướng Trần Hồng Hà, Phó Trưởng ban Thường trực Ban Chỉ đạo phòng thủ dân sự quốc gia chủ trì cuộc họp trực tiếp kết hợp trực tuyến triển khai khẩn cấp các biện pháp ứng phó cơn bão số 13 (bão Kalmeagi).
Ban chỉ huy phòng thủ dân sự vừa có công văn gửi Thủ tướng Chính phủ kịch bản công tác khắc phục hậu quả mưa lũ vừa qua và triển khai ứng phó với bão số 13 mưa lớn, lũ từ ngày 6 – 9/11/2015.
Sáng 5/11, Phó Thủ tướng Trần Hồng Hà, Phó Trưởng ban Thường trực Ban Chỉ đạo Phòng thủ dân sự quốc gia, chủ trì cuộc họp trực tiếp kết nối trực tuyến với các tỉnh, thành phố về triển khai công tác ứng phó với bão số 13 (bão Kalmaegi).
Sáng ngày 5/11, UBND thành phố tổ chức trao tặng bằng khen của Chủ tịch UBND thành phố (đợt 1) cho các tập thể có thành tích xuất sắc trong công tác phòng, chống, khắc phục hậu quả do mưa lũ năm 2025.
Trung tâm Bảo tồn Di tích Cố đố Huế vừa cho biết, một đoạn tường Hoàng Thành Huế tại khu vực đường Đặng Thái Thân đã bất ngờ đổ sập do tình hình mưa lũ kéo dài.
Ngày 3/11, UBND thành phố Huế đã tiếp nhận nguồn hỗ trợ từ các doanh nghiệp, đơn vị nhằm giúp thành phố khắc phục thiệt hại do mưa lũ gây ra trong thời gian qua.
Mưa kéo dài khiến nhiều khu vực ở TP Huế ngập sâu, nhiều tuyến đường sạt lở, cuốn trôi, giao thông chia cắt và còn hơn 54.600 ngôi nhà ngập.
Trước diễn biến phức tạp của thiên tai, chủ tịch Ủy ban nhân dân thành phố Huế Phan Thiên Định đã ra công điện khẩn số 07/CĐ-UBND về việc chủ động ứng phó với mưa lớn, lũ, ngập lụt, sạt lở đất và bão Kalmaegi.
Theo cập nhật mới nhất từ trang Thông tin phòng chống thiên tai thành phố Huế, tại thời điểm 14h00 ngày 03/11/2025, lũ trên sông Bồ, sông Hương đã đạt đỉnh và đang xuống. Trong khi đó, dự kiến bão Kalmaegi sẽ đổ bộ vào các tỉnh miền Trung vào 07/11.
Sáng 2/11, tại thành phố Huế, Tổng Bí thư Tô Lâm và Đoàn công tác của Trung ương đã nghe lãnh đạo thành phố Huế báo cáo công tác chỉ đạo ứng phó, khắc phục hậu quả mưa lớn và ngập lụt từ ngày 25-30/10 trên địa bàn thành phố.
Ngày 2/11, Sở Giáo dục và Đào tạo thành phố Huế có công văn thông báo đến các trường học và cơ sở giáo dục trên địa bàn về việc cho học sinh nghỉ học để tránh lũ.
Sáng ngày 2/11, Tổng Bí thư Tô Lâm đã đến thăm, động viên và tặng quà cho các hộ dân bị ảnh hưởng do mưa lũ tại xã Quảng Điền.
Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính vừa ký Quyết định số 2428/QĐ-TTg ngày 01/11/2025 hỗ trợ khẩn cấp kinh phí cho thành phố Huế khắc phục thiệt hại do mưa lũ gây ra (đợt 2).