Lễ hội Điện Huệ Nam (Điện Hòn Chén) là một trong những lễ hội văn hóa tâm linh đặc sắc của Huế, gắn với tín ngưỡng thờ Thánh Mẫu Thiên Y A Na. Tại hội thảo khoa học “Quản lý, bảo vệ và phát huy giá trị di sản văn hóa phi vật thể Lễ hội Điện Huệ Nam trong đời sống đương đại” diễn ra chiều 19/8, các nhà nghiên cứu, nhà quản lý và cộng đồng thực hành đã tập trung bàn giải pháp bảo tồn, hạn chế biến tướng và phát huy giá trị lễ hội trong đời sống đương đại.
Hội thảo quân tâm đến vấn đề giữ gìn tính thiêng, sự trang nghiêm và những giá trị truyền thống trong thực hành tín ngưỡng tại Điện Huệ Nam.
Hội thảo diễn ra trước thềm Lễ hội Điện Huệ Nam tháng 7 âm lịch năm 2026, với sự tham dự của các nhà nghiên cứu, chuyên gia, nhà quản lý văn hóa cùng nghệ nhân, thanh đồng, thủ nhang, chủ điện và những người trực tiếp thực hành tín ngưỡng thờ Mẫu. Hội thảo nhận được 51 tham luận của các chuyên gia, nhà nghiên cứu, cơ quan quản lý và cộng đồng thực hành trên cả nước. Các tham luận tập trung vào 4 nhóm nội dung: Lễ hội Điện Huệ Nam từ truyền thống đến hiện đại; bảo tồn và phát huy giá trị lễ hội; đưa di sản vào đời sống đương đại; cơ chế, chính sách tổ chức quản lý để phát huy giá trị di sản.
Một trong những vấn đề được nhiều đại biểu quan tâm là việc giữ gìn tính thiêng, sự trang nghiêm và những giá trị truyền thống trong thực hành tín ngưỡng tại Điện Huệ Nam.
Các nghệ nhân, thanh đồng và chủ điện cho rằng trong bối cảnh lễ hội ngày càng thu hút đông đảo người dân, du khách và sự quan tâm của truyền thông, nguy cơ thương mại hóa, trục lợi tâm linh và thực hành nghi lễ lệch chuẩn cần được nhận diện và kiểm soát.
Các ý kiến tại hội thảo đề xuất phát huy vai trò tự quản của cộng đồng chủ thể. Các ban đại diện thanh đồng, chủ điện, thủ nhang và nghệ nhân cần tăng cường tự điều chỉnh, giám sát lẫn nhau và trao truyền nghi lễ đúng với truyền thống. Trong khi đó, cơ quan quản lý nhà nước cần đóng vai trò kiến tạo, xây dựng hành lang pháp lý, hỗ trợ cơ sở vật chất và tạo điều kiện để cộng đồng trực tiếp tham gia vào quá trình bảo tồn, phát huy giá trị di sản.
Bên cạnh đó, việc bảo đảm an toàn cho lễ hội cũng là vấn đề được đặt ra. Với quy mô có thể thu hút hơn 30.000 người, công tác tổ chức cần chú trọng phân luồng giao thông đường thủy trên sông Hương, bảo đảm an ninh trật tự, phòng cháy chữa cháy, vệ sinh môi trường và an toàn tại khu vực di tích.
Các đại biểu cho rằng cần xây dựng quy chế quản lý phù hợp với đặc thù của lễ hội, xác định rõ giới hạn mật độ người tham gia, quy chuẩn an toàn đối với thuyền bè và trách nhiệm của từng cơ quan chức năng.
Không chỉ tập trung vào bảo tồn, hội thảo còn bàn đến việc phát huy giá trị Lễ hội Điện Huệ Nam trong đời sống hiện nay, trong đó có chuyển đổi số và phát triển du lịch văn hóa - tâm linh bền vững.
Việc số hóa tư liệu, ứng dụng các nền tảng số để giới thiệu lịch sử, nghi lễ và giá trị văn hóa của Điện Huệ Nam được xem là hướng đi cần thiết, góp phần đưa di sản đến gần hơn với công chúng, đặc biệt là thế hệ trẻ.
Các đại biểu cũng cho rằng việc phát triển du lịch cần đi đôi với bảo tồn. Lễ hội có thể trở thành sản phẩm văn hóa đặc trưng của Huế, nhưng việc khai thác phải dựa trên những giá trị cốt lõi của di sản, tránh thương mại hóa quá mức làm ảnh hưởng đến không gian tín ngưỡng và tính thiêng của lễ hội.
Lễ hội Điện Huệ Nam đã được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đưa vào Danh mục di sản văn hóa phi vật thể Quốc gia theo Quyết định số 3981/QĐ-BVHTTDL ngày 10/12/2024. Đây là sự ghi nhận đối với giá trị của lễ hội, đồng thời đặt ra yêu cầu cao hơn trong công tác quản lý, bảo vệ và phát huy di sản.
Ông Hoàng Việt Trung, Giám đốc Trung tâm Bảo tồn Di tích Cố đô Huế, cho biết: UBND thành phố Huế đã phê duyệt Đề án “Quản lý, bảo vệ và phát huy giá trị di sản văn hóa phi vật thể Lễ hội Điện Huệ Nam đến năm 2030”. Những ý kiến đóng góp tại hội thảo sẽ là cơ sở để đơn vị tiếp tục hoàn thiện công tác quản lý, bảo tồn và phát huy giá trị lễ hội trong thời gian tới.
Một nội dung đáng chú ý tại hội thảo là định hướng xây dựng hồ sơ “Thực hành tín ngưỡng thờ Mẫu Thiên Y A Na” trình UNESCO.
Theo TS. Lê Thị Minh Lý, nguyên Phó Cục trưởng Cục Di sản văn hóa, các địa phương liên quan như Huế, Quảng Ngãi, Gia Lai, Lâm Đồng, Khánh Hòa cần sớm phối hợp, trao đổi để thống nhất cách thức xây dựng hồ sơ. Việc lập hồ sơ cần được thực hiện bài bản, trong đó làm rõ quá trình giao thoa, tiếp biến văn hóa giữa người Chăm và người Việt trong thực hành tín ngưỡng thờ Mẫu Thiên Y A Na. Đây cũng được xem là điểm kết nối về văn hóa giữa Lễ hội Điện Huệ Nam ở Huế và Lễ hội Tháp Bà Ponagar ở Khánh Hòa.
Theo TS. Nguyễn Viết Chức, nguyên Phó Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa và Giáo dục của Quốc hội, Lễ hội Điện Huệ Nam có vị trí đặc biệt trong quần thể di sản Cố đô Huế. Tín ngưỡng thờ Thiên Y A Na có nguồn gốc từ văn hóa Chăm, sau đó được người Việt tiếp nhận và dung hợp, tạo nên một dòng chảy văn hóa liên tục tại Huế.
Hội thảo lần này là dịp để các nhà nghiên cứu, cơ quan quản lý và cộng đồng thực hành cùng nhìn nhận những vấn đề đang đặt ra đối với Lễ hội Điện Huệ Nam. Những ý kiến được trao đổi sẽ góp phần xây dựng cơ sở khoa học và thực tiễn cho công tác quản lý, bảo tồn và phát huy giá trị lễ hội, hướng đến đưa di sản tiếp tục hiện diện trong đời sống đương đại mà vẫn giữ được bản sắc và những giá trị truyền thống vốn có.
Hà Như
Tải mã QRCode
Chiều 27/11, UBND thành phố Huế tổ chức họp báo thường kỳ tháng 11 năm 2025. Chủ trì phiên họp có đồng chí Phó Chủ tịch UBND thành phố Trần Hữu Thùy Giang; Phó Giám đốc Sở Tài chính Võ Thị Quế Hương; Phó Giám đốc Sở Văn hoá và Thể thao Nguyễn Huy Hiển.
Sáng ngày 27/11, nhân kỷ niệm 45 năm thành lập (1980 - 2025), Bảo tàng Hồ Chí Minh Thành phố Huế tổ chức Hội thảo với chủ đề “Di sản văn hóa Hồ Chí Minh trong lòng nhân dân Thành phố Huế”.
Chiều ngày 26/11, Chi hội Nhà báo Tạp chí Sông Hương tổ chức Đại hội Chi hội Nhà báo Tạp chí Sông Hương lần thứ XI, nhiệm kỳ 2025 - 2027.
Vừa trải qua 4 đợt lũ liên tiếp, với tinh thần lá lành đùm lá rách, người dân Huế vẫn tất bật gom góp nhu yếu phẩm, đóng gói gửi vào tâm lũ Phú Yên cũ nhằm san sẻ khó khăn với bà con vùng bị ngập nặng.
Chiều 21/11, Ban Thường vụ Đảng ủy UBND thành phố tổ chức hội nghị công bố quyết định của Ban Thường vụ Thành ủy về công tác cán bộ.
Sáng ngày 21/11, nhân dịp kỷ niệm 20 năm ngày Di sản Văn hoá Việt Nam, Trung tâm Bảo tồn Di tích Cố đô Huế tổ chức chuổi hoạt động với các nội dung trưng bày, triển lãm tại không gian Cơ Mật Viện (Tam Toà - 33 Tống Duy Tân).
Nhân kỷ niệm 43 năm ngày Nhà giáo Việt Nam (20/11/1982 - 20/11/2024), lãnh đạo Thành phố đã đến thăm, chúc mừng Đại học Huế và các cơ sở giáo dục trên địa bàn thành phố Huế.
Trưa ngày 19/11, Đoàn công tác Bộ Nông nghiệp và Môi trường do Thứ trưởng Võ Văn Hưng làm trưởng đoàn đã có buổi kiểm tra thực tế tình hình mưa lũ, sạt lở tại TP. Huế và chỉ đạo công tác ứng phó, khắc phục hậu quả thiên tai. Tham gia đoàn về phía TP. Huế có UVTV Thành uỷ, Phó Chủ tịch UBND thành phố Hoàng Hải Minh; lãnh đạo Sở Nông nghiệp và Môi trường cùng đại diện các sở, ngành, địa phương liên quan.
Tại kỳ họp chuyên đề lần thứ 28, HĐND thành phố Huế khóa VIII, nhiệm kỳ 2021 – 2026, đồng chí Nguyễn Khắc Toàn, Phó Bí thư Thành ủy đã được bầu giữ chức Chủ tịch UBND thành phố Huế nhiệm kỳ 2021 – 2026.
Chiều ngày 18/11, tại kỳ họp lần thứ 28 HĐND thành phố Huế khóa VIII, nhiệm kỳ 2021 – 2026, các đại biểu đã tiến hành bầu chức danh Phó Chủ tịch UBND thành phố.
Chiều ngày 18/11, HĐND thành phố Huế khóa VIII, nhiệm kỳ 2021 - 2026 tổ chức Kỳ họp chuyên đề lần thứ 28, thực hiện miễn nhiệm các chức danh và bầu Chủ tịch, Phó Chủ tịch UBND thành phố Huế.
Chiều 17/11, Tỉnh ủy Hà Tĩnh tổ chức Hội nghị công bố Quyết định của Ban Bí thư Trung ương về công tác cán bộ.
Chiều 15/11 đến sáng 17-11, lũ trên các sông ở Huế lên nhanh khiến nhiều nơi ngập lụt sâu, sạt lở nghiêm trọng.
Ngày 17/11, tại trụ sở Chi cục Thuỷ lợi và Biến đổi khí hậu – Sở Nông nghiệp và Môi trường, UVTW Đảng, Chủ tịch HĐND thành phố, Trưởng đoàn ĐBQH thành phố Huế Lê Trường Lưu và UVTV Thành ủy, Phó Chủ tịch UBND thành phố Huế Hoàng Hải Minh đã kiểm tra, chỉ đạo công tác triển khai ứng phó với những diễn biến phức tạp của mưa lũ trên địa bàn.
Sáng 17/11, UBND Thành phố Huế vừa ban hành công điện khẩn về việc chủ động ứng phó với mưa lớn, lũ, ngập lụt và sạt lở đất.
Sáng 17/11, Sở Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT) thông báo cho học sinh các trường nghỉ học do mực nước sông tiếp tục dâng nhanh, tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn cho học sinh.
Sáng 17/11, Do mưa lớn ở thượng nguồn kết hợp với việc điều tiết nước ở các hồ, đập, thủy điện, nước các sông dâng cao, nước lũ đã tràn qua Đập Đá.
Sáng 16/11, Ban Thường vụ Thành ủy Huế tổ chức hội nghị công bố Quyết định của Ban Bí thư Trung ương Đảng về công tác cán bộ.
Chiều tối ngày 13/11, Đoàn công tác của Chính phủ do Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Chí Dũng làm Trưởng đoàn đã đến thăm, động viên, tặng quà cho các hộ gia đình bị ảnh hưởng thiệt hại do mưa lũ tại phường Hương Thủy, thành phố Huế. Cùng đi có Phó Bí thư Thành ủy, Chủ tịch UBND thành phố Huế Phan Thiên Định cùng đại diện các sở, ban, ngành liên quan.