Lễ hội Điện Huệ Nam (Điện Hòn Chén) là một trong những lễ hội văn hóa tâm linh đặc sắc của Huế, gắn với tín ngưỡng thờ Thánh Mẫu Thiên Y A Na. Tại hội thảo khoa học “Quản lý, bảo vệ và phát huy giá trị di sản văn hóa phi vật thể Lễ hội Điện Huệ Nam trong đời sống đương đại” diễn ra chiều 19/8, các nhà nghiên cứu, nhà quản lý và cộng đồng thực hành đã tập trung bàn giải pháp bảo tồn, hạn chế biến tướng và phát huy giá trị lễ hội trong đời sống đương đại.
Hội thảo quân tâm đến vấn đề giữ gìn tính thiêng, sự trang nghiêm và những giá trị truyền thống trong thực hành tín ngưỡng tại Điện Huệ Nam.
Hội thảo diễn ra trước thềm Lễ hội Điện Huệ Nam tháng 7 âm lịch năm 2026, với sự tham dự của các nhà nghiên cứu, chuyên gia, nhà quản lý văn hóa cùng nghệ nhân, thanh đồng, thủ nhang, chủ điện và những người trực tiếp thực hành tín ngưỡng thờ Mẫu. Hội thảo nhận được 51 tham luận của các chuyên gia, nhà nghiên cứu, cơ quan quản lý và cộng đồng thực hành trên cả nước. Các tham luận tập trung vào 4 nhóm nội dung: Lễ hội Điện Huệ Nam từ truyền thống đến hiện đại; bảo tồn và phát huy giá trị lễ hội; đưa di sản vào đời sống đương đại; cơ chế, chính sách tổ chức quản lý để phát huy giá trị di sản.
Một trong những vấn đề được nhiều đại biểu quan tâm là việc giữ gìn tính thiêng, sự trang nghiêm và những giá trị truyền thống trong thực hành tín ngưỡng tại Điện Huệ Nam.
Các nghệ nhân, thanh đồng và chủ điện cho rằng trong bối cảnh lễ hội ngày càng thu hút đông đảo người dân, du khách và sự quan tâm của truyền thông, nguy cơ thương mại hóa, trục lợi tâm linh và thực hành nghi lễ lệch chuẩn cần được nhận diện và kiểm soát.
Các ý kiến tại hội thảo đề xuất phát huy vai trò tự quản của cộng đồng chủ thể. Các ban đại diện thanh đồng, chủ điện, thủ nhang và nghệ nhân cần tăng cường tự điều chỉnh, giám sát lẫn nhau và trao truyền nghi lễ đúng với truyền thống. Trong khi đó, cơ quan quản lý nhà nước cần đóng vai trò kiến tạo, xây dựng hành lang pháp lý, hỗ trợ cơ sở vật chất và tạo điều kiện để cộng đồng trực tiếp tham gia vào quá trình bảo tồn, phát huy giá trị di sản.
Bên cạnh đó, việc bảo đảm an toàn cho lễ hội cũng là vấn đề được đặt ra. Với quy mô có thể thu hút hơn 30.000 người, công tác tổ chức cần chú trọng phân luồng giao thông đường thủy trên sông Hương, bảo đảm an ninh trật tự, phòng cháy chữa cháy, vệ sinh môi trường và an toàn tại khu vực di tích.
Các đại biểu cho rằng cần xây dựng quy chế quản lý phù hợp với đặc thù của lễ hội, xác định rõ giới hạn mật độ người tham gia, quy chuẩn an toàn đối với thuyền bè và trách nhiệm của từng cơ quan chức năng.
Không chỉ tập trung vào bảo tồn, hội thảo còn bàn đến việc phát huy giá trị Lễ hội Điện Huệ Nam trong đời sống hiện nay, trong đó có chuyển đổi số và phát triển du lịch văn hóa - tâm linh bền vững.
Việc số hóa tư liệu, ứng dụng các nền tảng số để giới thiệu lịch sử, nghi lễ và giá trị văn hóa của Điện Huệ Nam được xem là hướng đi cần thiết, góp phần đưa di sản đến gần hơn với công chúng, đặc biệt là thế hệ trẻ.
Các đại biểu cũng cho rằng việc phát triển du lịch cần đi đôi với bảo tồn. Lễ hội có thể trở thành sản phẩm văn hóa đặc trưng của Huế, nhưng việc khai thác phải dựa trên những giá trị cốt lõi của di sản, tránh thương mại hóa quá mức làm ảnh hưởng đến không gian tín ngưỡng và tính thiêng của lễ hội.
Lễ hội Điện Huệ Nam đã được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đưa vào Danh mục di sản văn hóa phi vật thể Quốc gia theo Quyết định số 3981/QĐ-BVHTTDL ngày 10/12/2024. Đây là sự ghi nhận đối với giá trị của lễ hội, đồng thời đặt ra yêu cầu cao hơn trong công tác quản lý, bảo vệ và phát huy di sản.
Ông Hoàng Việt Trung, Giám đốc Trung tâm Bảo tồn Di tích Cố đô Huế, cho biết: UBND thành phố Huế đã phê duyệt Đề án “Quản lý, bảo vệ và phát huy giá trị di sản văn hóa phi vật thể Lễ hội Điện Huệ Nam đến năm 2030”. Những ý kiến đóng góp tại hội thảo sẽ là cơ sở để đơn vị tiếp tục hoàn thiện công tác quản lý, bảo tồn và phát huy giá trị lễ hội trong thời gian tới.
Một nội dung đáng chú ý tại hội thảo là định hướng xây dựng hồ sơ “Thực hành tín ngưỡng thờ Mẫu Thiên Y A Na” trình UNESCO.
Theo TS. Lê Thị Minh Lý, nguyên Phó Cục trưởng Cục Di sản văn hóa, các địa phương liên quan như Huế, Quảng Ngãi, Gia Lai, Lâm Đồng, Khánh Hòa cần sớm phối hợp, trao đổi để thống nhất cách thức xây dựng hồ sơ. Việc lập hồ sơ cần được thực hiện bài bản, trong đó làm rõ quá trình giao thoa, tiếp biến văn hóa giữa người Chăm và người Việt trong thực hành tín ngưỡng thờ Mẫu Thiên Y A Na. Đây cũng được xem là điểm kết nối về văn hóa giữa Lễ hội Điện Huệ Nam ở Huế và Lễ hội Tháp Bà Ponagar ở Khánh Hòa.
Theo TS. Nguyễn Viết Chức, nguyên Phó Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa và Giáo dục của Quốc hội, Lễ hội Điện Huệ Nam có vị trí đặc biệt trong quần thể di sản Cố đô Huế. Tín ngưỡng thờ Thiên Y A Na có nguồn gốc từ văn hóa Chăm, sau đó được người Việt tiếp nhận và dung hợp, tạo nên một dòng chảy văn hóa liên tục tại Huế.
Hội thảo lần này là dịp để các nhà nghiên cứu, cơ quan quản lý và cộng đồng thực hành cùng nhìn nhận những vấn đề đang đặt ra đối với Lễ hội Điện Huệ Nam. Những ý kiến được trao đổi sẽ góp phần xây dựng cơ sở khoa học và thực tiễn cho công tác quản lý, bảo tồn và phát huy giá trị lễ hội, hướng đến đưa di sản tiếp tục hiện diện trong đời sống đương đại mà vẫn giữ được bản sắc và những giá trị truyền thống vốn có.
Hà Như
Tải mã QRCode
Sáng ngày 5/2, Thành ủy - Hội đồng nhân dân - Ủy ban nhân dân - Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam Thành phố Huế đã tổ chức buổi gặp mặt nhân sĩ, trí thức nhân Xuân Bính Ngọ 2026.
Sáng ngày 5/2, tại không gian Viện Cơ Mật (Tam Tòa), Trung tâm Bảo tồn Di tích Cố đô Huế tổ chức khai mạc triển lãm chuyên đề “Ngựa và Long Mã trong văn hóa cung đình thời Nguyễn”.
Sáng 03/02, tại Bảo tàng Hồ Chí Minh thành phố Huế, Thành ủy – HĐND – UBND – Ủy ban MTTQ Việt Nam thành phố Huế long trọng tổ chức Lễ dâng hoa Chủ tịch Hồ Chí Minh và khai mạc Hội Báo Xuân Bính Ngọ 2026. Hoạt động diễn ra nhân kỷ niệm 96 năm Ngày thành lập Đảng Cộng sản Việt Nam (03/02/1930 – 03/02/2026) và mừng Xuân Bính Ngọ 2026.
Để mừng đón xuân mới và Tết cổ truyền Bính Ngọ 2026, Bảo tàng Mỹ thuật Huế đã phối hợp với các họa sĩ ở Huế, Đà Nẵng, Quảng Trị tổ chức buổi triển lãm mỹ thuật với chuyên đề Ngựa với sắc xuân Bính Ngọ 2026 vào chiều ngày 30/01.
Chiều 29/1, ngành du lịch thành phố Huế và tỉnh Quảng Trị đã tổ chức thành công Chương trình giới thiệu du lịch Huế - Quảng Trị và xúc tiến mở đường bay tại thành phố Seoul và Busan, Hàn Quốc.
Chiều 29/01, Tạp chí Sông Hương tổ chức phát động cuộc thi bút ký “Sông Hương - Ngày hội trùng dương” năm 2026.
Sáng 28/1, Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương chủ trì tổ chức hội nghị báo cáo viên Trung ương về Thông báo nhanh kết quả Đại hội lần thứ XIV của Đảng. Hội nghị tổ chức theo hình thức trực tiếp kết hợp trực tuyến tới các điểm cầu trên cả nước.
Ban Chỉ huy Bộ đội Biên phòng thành phố phối hợp với Ủy ban MTTQ Việt Nam thành phố Huế và UBND xã Chân Mây – Lăng Cô tổ chức chương trình “Xuân Biên cương, Hải đảo – Tết thắm tình Quân dân” Xuân Bính Ngọ năm 2026.
Sáng ngày 27/01, tại Khu công nghiệp sản xuất, lắp ráp KIM LONG MOTOR HUẾ, KIM LONG MOTOR long trọng tổ chức Lễ ký kết hợp tác chiến lược với BYD BATTERY– doanh nghiệp hàng đầu thế giới trong lĩnh vực Pin và phương tiện sử dụng năng lượng mới; đồng thời tổ chức Lễ động thổ xây dựng Nhà máy sản xuất Pin BYD.
Chiều ngày 26/1, Tạp chí Sông Hương tổ chức Hội nghị Gặp mặt Cộng tác viên và trao tặng thưởng tác phẩm hay trên Tạp chí Sông Hương năm 2025.
Sau triển lãm Aotearoa – Một miền mây trắng về xứ sở Kiwi (New Zealand) tại Huế vào tháng 06/2023, họa sĩ Đặng Mậu Tựu ấp ủ thực hiện cuộc triển lãm cá nhân tiếp theo trên chính đất nước này. Với sự hỗ trợ của Viet Hub NZ (Hội người Việt tại New Zealand), nhân dịp Tết Nguyên Đán 2026 đang chạm ngõ, góp phần tôn vinh, quảng bá cho văn hóa, nghệ thuật của người Việt với bạn bè quốc tế và cộng đồng người Việt ở New Zealand, triển lãm Những miền đất nhớ của Đặng Mậu Tựu đã được tổ chức vào ngày 24/01/2026 tại thủ đô Wellington.
Chiều 23/1, ngay sau phiên bế mạc, Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương, Trung tâm Báo chí Đại hội XIV của Đảng tổ chức họp báo quốc tế, công bố kết quả Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng. Tổng Bí thư Tô Lâm dự và chủ trì cuộc họp báo.
•19 đồng chí được bầu vào Bộ Chính trị khóa XIV
• Đồng chí Tô Lâm tiếp tục được tín nhiệm tuyệt đối giữ chức Tổng Bí thư Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV
Chiều 23/1, tại Trung tâm Hội nghị quốc gia (Hà Nội), Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng Cộng sản Việt Nam họp phiên bế mạc. Báo Nhân Dân trân trọng giới thiệu toàn văn Diễn văn Bế mạc Đại hội lần thứ XIV của Đảng Cộng sản Việt Nam của Tổng Bí thư Tô Lâm.
Phường Phú Xuân – Tp Huế Chương trình “Tết Phú Xuân – Sắc vị Kinh Kỳ” năm 2026, một không gian Tết cổ truyền mang đậm dấu ấn văn hóa Kinh đô Huế.
Chiều 23/1, tại phiên Bế mạc Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng, Bộ Chính trị, Ban Bí thư khóa XIV đã ra mắt Đại hội.
Sáng 23/1, tại Hội nghị lần thứ nhất, Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV đã thống nhất tuyệt đối bầu đồng chí Tô Lâm, Tổng Bí thư Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIII tiếp tục giữ chức Tổng Bí thư Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV.
Sáng 23/1, Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV tiến hành Hội nghị lần thứ nhất. Hội nghị đã bầu Bộ Chính trị, Tổng Bí thư, Ban Bí thư Trung ương khóa XIV.
Ban Chấp hành Trung ương Đảng khoá XIV đã thống nhất tuyệt đối bầu đồng chí Tô Lâm, Tổng Bí thư Ban Chấp hành Trung ương Đảng khoá XIII tiếp tục giữ chức Tổng Bí thư Ban Chấp hành Trung ương Đảng khoá XIV.