Nhiều kiến giải mới của các nhà khoa học trước bài toán bảo tồn di sản và phát triển đô thị Huế

11:50 10/12/2025

Sáng ngày 10/12, Hội Khoa học Lịch sử TP Huế tổ chức Hội thảo khoa học với chủ đề “Đô thị Huế trong dòng chảy lịch sử”. Bài toán giữ gìn các giá trị lịch sử Huế trước bài toán phát triển kinh tế và đô trị được nhiều nhà nghiên cứu quan tâm.

Đồng chí Nguyễn Chí Tài, Phó Bí thư Thành ủy, Chủ tịch UBMTTQ Việt Nam TP. Huế (trái) tặng hoa Ban tổ chức Hội thảo

Tham dự hội thảo có đồng chí Nguyễn Khoa Điềm, nguyên Ủy viên Bộ Chính trị, nguyên Trưởng ban Tư tưởng - Văn hóa Trung ương, đồng chí Nguyễn Chí Tài, Phó Bí thư Thành ủy, Chủ tịch UBMTTQ Việt Nam TP. Huế cùng đại diện các sở, ban, ngành.

Ngoài lãnh đạo thành phố, các nhà khoa học, chuyên gia trong các lĩnh vực lịch sử, văn hóa, kiến trúc, quy hoạch vv… hội thảo khoa học còn nhận được sự quan tâm đông đảo của những người quan tâm tới tiến trình phát triển đô thị Huế, dành tình yêu cho thành phố.

Hội thảo hướng tới mục đích nhận diện giá trị đô thị Huế trong các giai đoạn lịch sử, đồng thời đề xuất các giải pháp phát triển bền vững trong tương lai. Từ trước đến nay, Huế vẫn được coi là một trong số đô thị độc đáo nhất cả nước khi hội tụ nhiều giá trị văn hóa vật thể và phi vật thể, được quốc tế công nhận. Bản sắc văn hóa Huế trở thành điểm tựa cho việc phát triển kinh tế du lịch của tỉnh Thừa Thiên Huế, nay là thành phố Huế trực thuộc Trung ương. 

Quang cảnh tại Hội Thảo

Nhận định về lịch sử quy hoạch đô thị Huế, TS. Phan Tiến Dũng - Chủ tịch Hội Khoa học Lịch sử TP. Huế - khẳng định vùng đất này có quá trình hình thành lâu đời và liên tục. Khởi nguồn từ văn hóa Champa với dấu tích thành Lồi và thành Hóa Châu, đến thế kỷ XIV, nơi đây đã trở thành trị sở quan trọng của Đại Việt ở phương Nam.

Diện mạo đô thị Huế thực sự định hình rõ nét qua hành trình mở cõi của các chúa Nguyễn. Trung tâm chính trị đã có sự xê dịch chiến lược từ Quảng Trị (Ái Tử, Trà Bát, Dinh Cát) vào sâu trong nội địa (Phước Yên, Kim Long, Bác Vọng) và định đô tại Phú Xuân. Đặc biệt từ cuối thế kỷ XVIII, dưới thời Tây Sơn và triều Nguyễn, Phú Xuân - Huế được quy hoạch bài bản theo mô hình kinh đô của một quốc gia thống nhất.

Ông Dũng cũng chia sẻ, Huế là đô thị hiếm hoi hội tụ các loại hình kiến trúc dân gian, cung đình, thuộc địa và hiện đại; phát triển hài hòa giữa kiến trúc, cảnh quan và văn hóa, tạo nên bản sắc riêng có.

Trình bày tại hội thảo với nghiên cứu “Vai trò quyết định của sông Hương với sự hình thành và phát triển bền vững đô thị Huế”, TS. Nguyễn Đính (Viện Công nghệ môi trường Giảm nhẹ thiên tai và Biến đổi khí hậu TP Huế) đã đưa ra nhiều kiến nghị cấp thiết về quy hoạch.

TS. Nguyễn Đính - Viện Công nghệ Môi trường, Giảm nhẹ thiên tai và Biến đổi khí hậu chia sẻ tại Hội thảo

Theo đó, chuyên gia này nhấn mạnh việc chỉnh trang cảnh quan hai bờ sông cần tuân thủ nghiêm ngặt nguyên tắc không lấn chiếm hành lang thoát lũ. Đặc biệt, TS. Đính đề xuất ưu tiên các giải pháp sinh thái, hạn chế tối đa việc "bê tông hóa" bờ sông. Đây là yếu tố then chốt để duy trì khả năng thấm nước tự nhiên và bảo đảm chế độ thủy văn khỏe mạnh cho dòng sông trước áp lực đô thị hóa.

Trong khi đó, với nghiên cứu “Huế - Từ đô thị lịch sử trở thành đô thị di sản, xanh và thông minh trong kỷ nguyên mới”, TS. Phan Thanh Hải (Giám đốc Sở Văn hóa và Thể thao, Phó Chủ tịch Hội Khoa học Lịch sử) cho rằng, Huế đang có sự chuyển mình mạnh mẽ. Không còn gói gọn trong khái niệm "bảo tồn", Huế hôm nay đang vươn lên thành một thành phố sáng tạo, chuyển dịch từ đô thị truyền thống sang mô hình đô thị xanh và thông minh. Điểm nhấn của quá trình này là việc hiện thực hóa tinh thần “tinh gọn bộ máy - tinh thông quản trị - tinh tế trong văn hóa”. Theo tác giả này, thông qua mô hình chính quyền hai cấp, đẩy mạnh chuyển đổi số và phát triển công nghiệp văn hóa, Huế đang kiến tạo một diện mạo mới: năng động, nhân văn và phát triển bền vững.

Hội thảo đã quy tụ được đông đảo các nhà nghiên cứu dành tình yêu cho Huế, với 31 nghiên cứu được gửi tới, trong đó 22 bài tiêu biểu đã được tuyển chọn, biên tập và xuất bản trong kỷ yếu với 3 nội dung: Huế qua các giai đoạn lịch sử; Đặc trưng, giá trị đô thị Huế; Sự phát triển đô thị Huế ngày nay. Đây là sản phẩm khoa học mang đến những góc nhìn đa chiều, chuyên sâu, góp những tiếng nói chuyên môn trước những thách thức của Huế trong việc gìn giữ và phát huy di sản.

 

 

 

Băng Khuê

 

 

 

Đánh giá của bạn về bài viết:
0 đã tặng
0
0
0
Bình luận (0)
Tin nổi bật
  • Ngược lên thượng nguồn sông Hương vào một ngày đầu năm 2014, chúng tôi đến thăm cụ ông Nguyễn Lô (82 tuổi), ở thôn Kim Ngọc, xã Hương Thọ, thị xã Hương Trà, Thừa Thiên - Huế, trong một căn chòi tạm bên cạnh lăng chúa Nguyễn Phúc Thái (Vị chúa thứ 5 của triều Nguyễn). Gần 40 năm qua, ông lão đã một thân một mình chống lại những kẻ đào trộm mộ để bảo vệ lăng chúa Nguyễn được vẹn toàn; đồng thời cũng khai hoang đất đồi phát triển kinh tế gia đình…

  • Kế Môn (Điền Môn, Phong Điền, TT- Huế) là quê hương của hàng ngàn người giàu có trên cả nước và thế giới. Bởi là quê quán của nhiều người giàu nên Kế Môn sở hữu lắm chuyện đặc biệt.

  • Năm 2010, tôi được về dự đêm thơ Quê Mẹ của nhà thơ Tố Hữu tổ chức tại TP Huế - quê mẹ của ông và có dịp được về thăm quê ông, một làng nhỏ bên dòng sông Bồ trong xanh. Thật thú vị vì đây cũng chính là quê hương của Đại tướng Nguyễn Chí Thanh - Nguyên ủy viên Bộ Chính trị, Chủ nhiệm Tổng cục chính trị Quân đội nhân dân Việt Nam, nguyên Chính ủy Quân giải phóng miền Nam. 

  • Những ngôi nhà vườn, nhà rường cổ ở Huế không chỉ có giá trị về mặt di sản kiến trúc mà còn thể hiện một cách sống động và chân thực nhất về đời sống của người Huế xưa. Nhưng vì nhiều lý do: tốc độ đô thị hóa diễn ra nhanh chóng, người dân thiếu tiền trong việc trùng tu bảo tồn …mà giờ đây, những ngôi nhà cổ nguyên bản đặc trưng xứ Huế đang mai một dần.

  • Ðồng chí Nguyễn Chí Thanh sinh ngày 1-1-1914, tên thật là Nguyễn Vịnh, là một nhà lãnh đạo Ðảng, Nhà nước, Quân đội kiệt xuất; nhà chính trị, quân sự mưu lược, tài trí, dũng cảm, kiên quyết; một người con ưu tú của quê hương Thừa Thiên - Huế. Ðồng chí đã cống hiến cả cuộc đời mình cho sự nghiệp cách mạng vẻ vang của Ðảng, của dân tộc. 

  • Từ một địa phương không có bệnh viện tuyến tỉnh, mọi hoạt động trong lĩnh vực y tế chuyên sâu chủ yếu dựa vào Bệnh viện Trung ương Huế là chính nên thường xuyên gây ra vấn đề quá tải. Để khắc phục tình trạng trên, thời gian qua, tỉnh Thừa Thiên Huế đã tập trung nhiều nguồn lực để xây mới 03 bệnh viện đa khoa tuyến tỉnh. Đến nay, sau thời gian ngắn đi vào hoạt động, các bệnh viện này đã làm rất tốt công tác khám chữa bệnh, thu hút ngày càng nhiều bệnh nhân đến khám và điều trị.

  • Múa bao giờ cũng gắn kết với âm nhạc (nhạc đàn và nhạc hát), vì thế, người ta thường gọi tên là “Múa hát cung đình”. Múa hát cung đình của vua chúa Việt Nam không giống như hình thức vũ hội phương Tây. Nó chủ yếu phục vụ cho vua chúa, lễ lạc trong triều đình, mang hình thức lễ nghi phong kiến vương triều. 

  • Hội đồng chung khảo Giải thưởng Văn học Nghệ thuật Cố đô lần thứ V đã lựa chọn được 40 tác phẩm, công trình (trong tổng số 45 tác phẩm, công trình do Hội đồng sơ khảo giới thiệu vào xét vòng chung khảo) đề nghị Chủ tịch UBND tỉnh trao giải thưởng A, B, C. 

  • Bác sĩ Trương Thìn  sinh năm 1940 tại Thừa Thiên Huế . Từ năm 1961 ông là  sinh viên Trường đại học Y khoa Sài Gòn .Ông  học giỏi, nhiệt tình tham gia phong trào học  sinh, sinh viên yêu nước, là trưởng đoàn văn nghệ sinh viên học sinh Sài Gòn trong  phong trào đấu tranh “Hát cho dân tôi nghe” những năm trước giải phóng.

  • Với người Tà Ôi ở miền rẻo cao A Lưới (tỉnh Thừa Thiên - Huế), từ xa xưa, những chuỗi mã não là biểu tượng của quyền lực, sự giàu có, sang trọng và có địa vị trong cộng đồng.

  • Chứa đựng trong mình cả một giai đoạn lịch sử thông qua các di tích, nét trầm mặc cổ kính, điệu hát cung đình Huế âm trầm cùng với sông Hương, núi Ngự… Huế vẫn sừng sững nghiêng mình tồn tại với thời gian qua sự thăng trầm của lịch sử, với thời gian và sự chống trọ trong chiến tranh.

  • Thời thượng, đâu cũng piano, ghi ta thì có một người vẫn ngày đêm lưu giữ và phục chế hàng ngàn cây đàn cổ quý báu của tổ tiên để lại.

  • Khi chọn Huế làm đất đóng đô, các vua chúa nhà Nguyễn đã quên mất một yếu tố quan trọng và cơ bản của phong thủy. 

  • Tác phẩm “văn sử bất phân” Xứ Đàng Trong - Lịch sử kinh tế - xã hội Việt Nam thế kỷ 17 - 18 (Nguyễn Nghị dịch, NXB Trẻ tái bản lần thứ nhất, quý 3/2013) của Li Tana, đã được trao giải Sách hay 2013.. 

  • Ngày 1-1-2014, chúng ta kỷ niệm 100 năm Ngày sinh Ðại tướng Nguyễn Chí Thanh, nguyên Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư T.Ư Ðảng, nguyên Chủ nhiệm Tổng cục Chính trị Quân đội nhân dân Việt Nam, nguyên Bí thư T.Ư Cục miền Nam kiêm Chính ủy Quân giải phóng miền Nam - Người con ưu tú của đất nước và quê hương Thừa Thiên - Huế, nhà lãnh đạo kiệt xuất, kiên trung, mẫu mực của Ðảng; vị tướng đức tài trọn vẹn, trí dũng song toàn của lực lượng vũ trang nhân dân Việt Nam.

  • Bên tả ngạn của sông Hương, cách thành phố Huế chừng 15 km về hướng tây, có một ngọn đồi người ta quen gọi là “Đồi thiên thần”, nơi nương náu của gần 50.000 thai nhi bị phá bỏ. 

  • Vào một buổi chiều, tình cờ đi quanh làng Dã Lê Thượng, phường Thủy Phương, tôi thấy chú Dương Văn Thọ (56 tuổi) ở tổ 01 (phường Thủy Phương, thị xã Hương Thủy) đang quét dầu cho chiếc ghe mới đan của mình. Trong trí nhớ của mình và những gì mình biết, tôi chợt nhận thấy bóng dáng của một cái nghề mà ngày xưa người làng mình đã làm: nghề làm, đan ghe thuyền. 

  • Dân làng vẫn truyền tai nhau tại gò đất bên cạnh thôn Tư bây giờ trước đây vốn là một bãi đất trống, nhưng sau một đêm mưa gió, sấm chớp đùng đoàng, đất trời rung chuyển, đến sáng ra đã thấy tượng Bà nằm sừng sững trên mặt đất, ...

  • Những ngọn núi linh thiêng trên mảnh đất di sản miền Trung thường gắn liền với những huyền thoại đẹp, mang âm hưởng tiêu dao. Tạm xa cuộc sống ồn ào nơi phố thị, bạn hãy thực hiện chuyến du hành tâm linh khám phá một trong số những ngọn núi linh thiêng, đó là Bạch Mã Sơn.