Nhiều kiến giải mới của các nhà khoa học trước bài toán bảo tồn di sản và phát triển đô thị Huế

11:50 10/12/2025

Sáng ngày 10/12, Hội Khoa học Lịch sử TP Huế tổ chức Hội thảo khoa học với chủ đề “Đô thị Huế trong dòng chảy lịch sử”. Bài toán giữ gìn các giá trị lịch sử Huế trước bài toán phát triển kinh tế và đô trị được nhiều nhà nghiên cứu quan tâm.

Đồng chí Nguyễn Chí Tài, Phó Bí thư Thành ủy, Chủ tịch UBMTTQ Việt Nam TP. Huế (trái) tặng hoa Ban tổ chức Hội thảo

Tham dự hội thảo có đồng chí Nguyễn Khoa Điềm, nguyên Ủy viên Bộ Chính trị, nguyên Trưởng ban Tư tưởng - Văn hóa Trung ương, đồng chí Nguyễn Chí Tài, Phó Bí thư Thành ủy, Chủ tịch UBMTTQ Việt Nam TP. Huế cùng đại diện các sở, ban, ngành.

Ngoài lãnh đạo thành phố, các nhà khoa học, chuyên gia trong các lĩnh vực lịch sử, văn hóa, kiến trúc, quy hoạch vv… hội thảo khoa học còn nhận được sự quan tâm đông đảo của những người quan tâm tới tiến trình phát triển đô thị Huế, dành tình yêu cho thành phố.

Hội thảo hướng tới mục đích nhận diện giá trị đô thị Huế trong các giai đoạn lịch sử, đồng thời đề xuất các giải pháp phát triển bền vững trong tương lai. Từ trước đến nay, Huế vẫn được coi là một trong số đô thị độc đáo nhất cả nước khi hội tụ nhiều giá trị văn hóa vật thể và phi vật thể, được quốc tế công nhận. Bản sắc văn hóa Huế trở thành điểm tựa cho việc phát triển kinh tế du lịch của tỉnh Thừa Thiên Huế, nay là thành phố Huế trực thuộc Trung ương. 

Quang cảnh tại Hội Thảo

Nhận định về lịch sử quy hoạch đô thị Huế, TS. Phan Tiến Dũng - Chủ tịch Hội Khoa học Lịch sử TP. Huế - khẳng định vùng đất này có quá trình hình thành lâu đời và liên tục. Khởi nguồn từ văn hóa Champa với dấu tích thành Lồi và thành Hóa Châu, đến thế kỷ XIV, nơi đây đã trở thành trị sở quan trọng của Đại Việt ở phương Nam.

Diện mạo đô thị Huế thực sự định hình rõ nét qua hành trình mở cõi của các chúa Nguyễn. Trung tâm chính trị đã có sự xê dịch chiến lược từ Quảng Trị (Ái Tử, Trà Bát, Dinh Cát) vào sâu trong nội địa (Phước Yên, Kim Long, Bác Vọng) và định đô tại Phú Xuân. Đặc biệt từ cuối thế kỷ XVIII, dưới thời Tây Sơn và triều Nguyễn, Phú Xuân - Huế được quy hoạch bài bản theo mô hình kinh đô của một quốc gia thống nhất.

Ông Dũng cũng chia sẻ, Huế là đô thị hiếm hoi hội tụ các loại hình kiến trúc dân gian, cung đình, thuộc địa và hiện đại; phát triển hài hòa giữa kiến trúc, cảnh quan và văn hóa, tạo nên bản sắc riêng có.

Trình bày tại hội thảo với nghiên cứu “Vai trò quyết định của sông Hương với sự hình thành và phát triển bền vững đô thị Huế”, TS. Nguyễn Đính (Viện Công nghệ môi trường Giảm nhẹ thiên tai và Biến đổi khí hậu TP Huế) đã đưa ra nhiều kiến nghị cấp thiết về quy hoạch.

TS. Nguyễn Đính - Viện Công nghệ Môi trường, Giảm nhẹ thiên tai và Biến đổi khí hậu chia sẻ tại Hội thảo

Theo đó, chuyên gia này nhấn mạnh việc chỉnh trang cảnh quan hai bờ sông cần tuân thủ nghiêm ngặt nguyên tắc không lấn chiếm hành lang thoát lũ. Đặc biệt, TS. Đính đề xuất ưu tiên các giải pháp sinh thái, hạn chế tối đa việc "bê tông hóa" bờ sông. Đây là yếu tố then chốt để duy trì khả năng thấm nước tự nhiên và bảo đảm chế độ thủy văn khỏe mạnh cho dòng sông trước áp lực đô thị hóa.

Trong khi đó, với nghiên cứu “Huế - Từ đô thị lịch sử trở thành đô thị di sản, xanh và thông minh trong kỷ nguyên mới”, TS. Phan Thanh Hải (Giám đốc Sở Văn hóa và Thể thao, Phó Chủ tịch Hội Khoa học Lịch sử) cho rằng, Huế đang có sự chuyển mình mạnh mẽ. Không còn gói gọn trong khái niệm "bảo tồn", Huế hôm nay đang vươn lên thành một thành phố sáng tạo, chuyển dịch từ đô thị truyền thống sang mô hình đô thị xanh và thông minh. Điểm nhấn của quá trình này là việc hiện thực hóa tinh thần “tinh gọn bộ máy - tinh thông quản trị - tinh tế trong văn hóa”. Theo tác giả này, thông qua mô hình chính quyền hai cấp, đẩy mạnh chuyển đổi số và phát triển công nghiệp văn hóa, Huế đang kiến tạo một diện mạo mới: năng động, nhân văn và phát triển bền vững.

Hội thảo đã quy tụ được đông đảo các nhà nghiên cứu dành tình yêu cho Huế, với 31 nghiên cứu được gửi tới, trong đó 22 bài tiêu biểu đã được tuyển chọn, biên tập và xuất bản trong kỷ yếu với 3 nội dung: Huế qua các giai đoạn lịch sử; Đặc trưng, giá trị đô thị Huế; Sự phát triển đô thị Huế ngày nay. Đây là sản phẩm khoa học mang đến những góc nhìn đa chiều, chuyên sâu, góp những tiếng nói chuyên môn trước những thách thức của Huế trong việc gìn giữ và phát huy di sản.

 

 

 

Băng Khuê

 

 

 

Đánh giá của bạn về bài viết:
0 đã tặng
0
0
0
Bình luận (0)
Tin nổi bật
  • Đi từ Cha Lịnh, Mù Nú qua Khe Liềm (TT- Huế), nơi đâu cũng thấy dấu chân của những cán bộ kiểm lâm ngày đêm cắt rừng lội suối, bảo vệ những cánh rừng xanh của thượng nguồn Hương Giang, Ô Giang. 

  • Nếu có dịp dạo chơi trên con đường Kim Long thênh thang, lộng gió; sau khi ghé thăm lăng tẩm, thưởng thức món bánh ướt nổi tiếng xứ Huế bạn đừng quên dừng chân ghé lại trà thất Kim Long-chỉ đơn giản là để thả mình trong một không gian nhẹ nhàng, thư thái và khám phá hương vị thơm ngon của những tách trà ấm nóng dậy hương.

     

  • Cho dù đã trải qua nhiều biến động, thăng trầm của lịch sử, đấu trường Hổ quyền vẫn tọa lạc sừng sững, phảng phất chất uy nghi, và là một kiến trúc vô cùng quan trọng trong quần thể di tích đất cố đô Huế. 

  • Ẩn mình giữa rừng cây cối um tùm của thôn Kim Ngọc (xã Hương Thọ, huyện Hương Trà, tỉnh Thừa Thiên Huế) là một túp lều đơn sơ bằng tranh tre nứa lá. Nương mình trong đó là một mái đầu đã bạc trắng vì sương gió, một gương mặt hằn đầy vết thời gian. 

  • Theo ông Bernard Dorival, Giám đốc Bảo tàng Nghệ thuật quốc gia Pháp, Điềm Phùng Thị là một trong những nhà tạc tượng tài hoa nhất của thời đại ông đang sống. 

  • Những năm qua, có không ít các tác phẩm văn học nghệ thuật viết về Ðại tướng Nguyễn Chí Thanh, một vị tướng văn võ song toàn, một nhà chỉ huy quân sự, một nhà lãnh đạo xuất sắc của Ðảng ta. Hướng tới kỷ niệm 100 năm Ngày sinh của ông (1-1-1914 - 1-1-2014), nhà văn Trần Công Tấn đã kể những kỷ niệm về Ðại tướng đã thôi thúc ông viết cuốn tiểu thuyết Nguyễn Chí Thanh - Sáng trong như ngọc một con người.

  • Hỏi chiến trường nào gắn bó nhất với nhà văn Xuân Thiều, chắc chắn đó là Trị Thiên - Huế, chiến trường thuộc loại ác liệt nhất của đất nước ta ở cả hai cuộc kháng chiến. Từ tuổi 20, ông đã trực tiếp tham gia chiến đấu ở chiến trường này, và rồi gần như trọn vẹn cuộc kháng chiến chống Mỹ ông bám trụ ở đây. Nhất là trong cuộc tổng tiến công và nổi dậy Mậu Thân 1968. Đây không phải quê hương của Xuân Thiều (ông người Đức Thọ - Hà Tĩnh), nhưng là quê hương của đời lính, là quê hương văn học của ông.

  • SHO - Nhân 62 năm ngày Truyền thống Mỹ thuật Việt Nam, 56 năm ngày thành lập Hội Mỹ Thuật Việt Nam; chiều ngày 07/12, Liên hiệp các Hội Văn học Nghệ thuật Thừa Thiên Huế, Hội Mỹ thuật Thừa Thiên Huế, Chi hội Mỹ thuật Việt Nam tại Thừa Thiên Huế phối hợp tổ chức Khai mạc phòng triển lãm Mừng ngày truyền thống Mỹ thuật Việt Nam 10/12 và Trao giải thưởng tác phẩm mỹ thuật xuất sắc năm 2013, diễn ra tại Trung tâm Văn hóa Phương Nam, số 15 Lê Lợi, Huế.

  • Dù nằm giữa thành phố Huế, nhưng Thủy Biều lại mang dáng dấp của một làng quê yên bình với khu vườn thanh trà ngát hương và những ngôi nhà rường hàng trăm năm tuổi.

  • Ngày 3/12, Ban Thường vụ Tỉnh ủy Thừa Thiên - Huế đã tổ chức họp báo giới thiệu các hoạt động nhân kỷ niệm 100 năm ngày sinh Đại tướng Nguyễn Chí Thanh (1/1/1914 - 1/1/2014), tại Thừa Thiên - Huế (quê hương ông) và Hà Nội.

  • Ngày 01/12/2013, tại Nhà thờ Tam công Nguyễn Tri Phương (thôn Trung Thạnh, xã Phong Chương, huyện Phong Điền), Ủy ban nhân dân huyện Phong Điền đã tổ chức tưởng niệm nhân kỷ niệm 140 năm ngày mất của danh tướng Nguyễn Tri Phương (1873 - 2013.

  • Trải qua hàng trăm năm với bao biến thiên lịch sử, đến nay, cố đô Huế vẫn còn lưu giữ được những vết tích của một đấu trường độc nhất vô nhị trên thế giới - đấu trường Hổ quyền, đây không chỉ là nơi từng diễn ra những trận quyết chiến đẫm máu giữa hai loài voi - hổ, mà còn là cuộc thị uy quyền lực tuyệt đối của triều đại nhà Nguyễn. 

  • Chiến tranh đã đi qua, nhưng hậu quả của nó vẫn nặng nề tại nhiều vùng đất A Lưới (Thừa Thiên Huế). Vẫn còn đó những làng "da cam"-nơi những đứa trẻ sinh sau chiến tranh đang trực tiếp gánh chịu ảnh hưởng của chất độc da cam; nhiều đứa trẻ sinh ra rồi mất đi hoặc chấp nhận sống dị dạng giữa cuộc đời đầy nghiệt ngã. 

  • Từ ngày 27 đến 29-11, Bộ CHQS tỉnh Thừa Thiên - Huế tổ chức diễn tập chỉ huy, tham mưu một bên hai cấp với sự tham gia của Ban CHQS 9 huyện, thị, thành và huy động các đơn vị chủ lực của LLVT tỉnh tiến hành thực binh đánh địch đổ bộ đường không. Dự chỉ đạo diễn tập có Thiếu tướng Nguyễn Chí Hướng, Phó tư lệnh Quân khu 4, ông Lê Trường Lưu, Phó Chủ tịch UBND tỉnh…

  • Công trình đường tránh lũ dài 1,5km nối 2 thôn Tân Tô và Hòa Phong, thuộc xã Thủy Tân, thị xã Hương Thủy, Thừa Thiên- Huế, có tổng vốn đầu tư gần 6 tỷ đồng. Thế nhưng do thi công kiểu “rùa bò”, đã khiến hàng trăm hộ dân sinh sống trên địa bàn rơi vào cảnh “khóc dở, mếu dở”... 

  • Hiện tại nhiều hộ dân ở vùng ven đầm phá ở xã Lộc Thủy, huyện Phú Lộc, tỉnh TT Huế vẫn luôn sống trong tình trạng thiếu nước và mỏi mòn chờ nước sạch để sinh hoạt. 

  • Vừa qua, đoàn Trung ương Hội Liên hiệp phụ nữ Việt Nam do bà Nguyễn Thị Kim Thúy, Phó Chủ tịch Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam làm Trưởng đoàn đã về thăm và làm việc tại huyện A Lưới. 

  • Bạn bè, học trò hay gọi Trần Nguyễn Khánh Phong (37 tuổi, nguyên giáo viên Trường THPT A Lưới, tỉnh Thừa Thiên-Huế) là “thầy Phong gàn”. Suốt 12 năm dạy học, anh dùng phần lớn thời gian, tiền bạc để sưu tập vật dụng, tư liệu của đồng bào Tà Ôi.

  • Không cầu kỳ, phức tạp nhưng gio ra a xiu, món ăn truyền thống của đồng bào C'Tu cư trú trên vùng cao Nam Đông (Thừa Thiên-Huế) làm khách miền xuôi khó quên chỉ sau một lần thưởng thức.

  • Vị Hoàng đế đa tài và cũng rất đa tình Lê Thánh Tông có rất nhiều giai thoại được truyền tụng trong dân gian, trong số đó có cả những chuyện thú vị giữa vua và các giai nhân, nữ sắc. Không rõ có bao nhiêu điều trong đó là sự thật, bao nhiêu điều là do thêu dệt mà nên...