Nhiều kiến giải mới của các nhà khoa học trước bài toán bảo tồn di sản và phát triển đô thị Huế

11:50 10/12/2025

Sáng ngày 10/12, Hội Khoa học Lịch sử TP Huế tổ chức Hội thảo khoa học với chủ đề “Đô thị Huế trong dòng chảy lịch sử”. Bài toán giữ gìn các giá trị lịch sử Huế trước bài toán phát triển kinh tế và đô trị được nhiều nhà nghiên cứu quan tâm.

Đồng chí Nguyễn Chí Tài, Phó Bí thư Thành ủy, Chủ tịch UBMTTQ Việt Nam TP. Huế (trái) tặng hoa Ban tổ chức Hội thảo

Tham dự hội thảo có đồng chí Nguyễn Khoa Điềm, nguyên Ủy viên Bộ Chính trị, nguyên Trưởng ban Tư tưởng - Văn hóa Trung ương, đồng chí Nguyễn Chí Tài, Phó Bí thư Thành ủy, Chủ tịch UBMTTQ Việt Nam TP. Huế cùng đại diện các sở, ban, ngành.

Ngoài lãnh đạo thành phố, các nhà khoa học, chuyên gia trong các lĩnh vực lịch sử, văn hóa, kiến trúc, quy hoạch vv… hội thảo khoa học còn nhận được sự quan tâm đông đảo của những người quan tâm tới tiến trình phát triển đô thị Huế, dành tình yêu cho thành phố.

Hội thảo hướng tới mục đích nhận diện giá trị đô thị Huế trong các giai đoạn lịch sử, đồng thời đề xuất các giải pháp phát triển bền vững trong tương lai. Từ trước đến nay, Huế vẫn được coi là một trong số đô thị độc đáo nhất cả nước khi hội tụ nhiều giá trị văn hóa vật thể và phi vật thể, được quốc tế công nhận. Bản sắc văn hóa Huế trở thành điểm tựa cho việc phát triển kinh tế du lịch của tỉnh Thừa Thiên Huế, nay là thành phố Huế trực thuộc Trung ương. 

Quang cảnh tại Hội Thảo

Nhận định về lịch sử quy hoạch đô thị Huế, TS. Phan Tiến Dũng - Chủ tịch Hội Khoa học Lịch sử TP. Huế - khẳng định vùng đất này có quá trình hình thành lâu đời và liên tục. Khởi nguồn từ văn hóa Champa với dấu tích thành Lồi và thành Hóa Châu, đến thế kỷ XIV, nơi đây đã trở thành trị sở quan trọng của Đại Việt ở phương Nam.

Diện mạo đô thị Huế thực sự định hình rõ nét qua hành trình mở cõi của các chúa Nguyễn. Trung tâm chính trị đã có sự xê dịch chiến lược từ Quảng Trị (Ái Tử, Trà Bát, Dinh Cát) vào sâu trong nội địa (Phước Yên, Kim Long, Bác Vọng) và định đô tại Phú Xuân. Đặc biệt từ cuối thế kỷ XVIII, dưới thời Tây Sơn và triều Nguyễn, Phú Xuân - Huế được quy hoạch bài bản theo mô hình kinh đô của một quốc gia thống nhất.

Ông Dũng cũng chia sẻ, Huế là đô thị hiếm hoi hội tụ các loại hình kiến trúc dân gian, cung đình, thuộc địa và hiện đại; phát triển hài hòa giữa kiến trúc, cảnh quan và văn hóa, tạo nên bản sắc riêng có.

Trình bày tại hội thảo với nghiên cứu “Vai trò quyết định của sông Hương với sự hình thành và phát triển bền vững đô thị Huế”, TS. Nguyễn Đính (Viện Công nghệ môi trường Giảm nhẹ thiên tai và Biến đổi khí hậu TP Huế) đã đưa ra nhiều kiến nghị cấp thiết về quy hoạch.

TS. Nguyễn Đính - Viện Công nghệ Môi trường, Giảm nhẹ thiên tai và Biến đổi khí hậu chia sẻ tại Hội thảo

Theo đó, chuyên gia này nhấn mạnh việc chỉnh trang cảnh quan hai bờ sông cần tuân thủ nghiêm ngặt nguyên tắc không lấn chiếm hành lang thoát lũ. Đặc biệt, TS. Đính đề xuất ưu tiên các giải pháp sinh thái, hạn chế tối đa việc "bê tông hóa" bờ sông. Đây là yếu tố then chốt để duy trì khả năng thấm nước tự nhiên và bảo đảm chế độ thủy văn khỏe mạnh cho dòng sông trước áp lực đô thị hóa.

Trong khi đó, với nghiên cứu “Huế - Từ đô thị lịch sử trở thành đô thị di sản, xanh và thông minh trong kỷ nguyên mới”, TS. Phan Thanh Hải (Giám đốc Sở Văn hóa và Thể thao, Phó Chủ tịch Hội Khoa học Lịch sử) cho rằng, Huế đang có sự chuyển mình mạnh mẽ. Không còn gói gọn trong khái niệm "bảo tồn", Huế hôm nay đang vươn lên thành một thành phố sáng tạo, chuyển dịch từ đô thị truyền thống sang mô hình đô thị xanh và thông minh. Điểm nhấn của quá trình này là việc hiện thực hóa tinh thần “tinh gọn bộ máy - tinh thông quản trị - tinh tế trong văn hóa”. Theo tác giả này, thông qua mô hình chính quyền hai cấp, đẩy mạnh chuyển đổi số và phát triển công nghiệp văn hóa, Huế đang kiến tạo một diện mạo mới: năng động, nhân văn và phát triển bền vững.

Hội thảo đã quy tụ được đông đảo các nhà nghiên cứu dành tình yêu cho Huế, với 31 nghiên cứu được gửi tới, trong đó 22 bài tiêu biểu đã được tuyển chọn, biên tập và xuất bản trong kỷ yếu với 3 nội dung: Huế qua các giai đoạn lịch sử; Đặc trưng, giá trị đô thị Huế; Sự phát triển đô thị Huế ngày nay. Đây là sản phẩm khoa học mang đến những góc nhìn đa chiều, chuyên sâu, góp những tiếng nói chuyên môn trước những thách thức của Huế trong việc gìn giữ và phát huy di sản.

 

 

 

Băng Khuê

 

 

 

Đánh giá của bạn về bài viết:
0 đã tặng
0
0
0
Bình luận (0)
Tin nổi bật
  • SHO -  Chào mừng Festival Huế 2014, vào chiều ngày 11/4, Tạp chí Sông Hương đã tổ chức khai mạc triển lãm tranh "Về về lại" tại trụ sở Tạp chí, số 9 Phạm Hồng Thái, thành phố Huế.

  • Vịnh Lăng Cô thuộc huyện Phú Lộc, tỉnh Thừa Thiên - Huế là 1 trong 10 vịnh đẹp của Việt Nam, thu hút rất nhiều du khách bởi vẻ đẹp kỳ vĩ của núi rừng nhiệt đới rộng lớn và biển cả trong xanh bao la.

  • Làng quê Việt Nam hiếm nơi nào như làng Phước Tích (thuộc xã Phong Hòa, H. Phong Điền, TT-Huế) có con sông Ô Lâu hiền hòa chảy bao quanh như dải lụa mềm ôm ấp cuộc sống thanh bình, yên ả của người dân. Trải qua 544 năm, nơi đây còn lưu giữ nguyên vẹn dáng dấp một ngôi làng cổ Việt Nam với những đặc trưng kiến trúc, văn hóa, và tín ngưỡng..., được Bộ VH-TT&DL công nhận di tích quốc gia...

  • Ngày 1/4 và 2/4, Lễ hội Điện Huệ Nam (hay còn gọi Điện Hòn Chén)đã diễn ra với lượng du khách rất đông đến từ các tỉnh trong cả nước. 

  • Buổi sáng, đường phố ở Huế không thức dậy một cách vội vã. Có lẽ nhộn nhịp nhất chỉ có khu vực cầu Tràng Tiền, những dòng xe cộ ngược xuôi chở hàng hóa về bên kia, bên này... Và những gánh hàng rong cũng theo đó rảo bước nhanh, nhịp nhàng đôi quang gánh về phố cho kịp phục vụ người ăn sáng.

     

  • Có thể nói, Bảo tàng Cổ vật Cung đình Huế là nơi lưu giữ nhiều nhất, đầy đủ nhất những hiện vật ghi dấu về triều Nguyễn và cuộc sống vương triều xưa - một thuở vàng son nay đã trở thành ký ức.

  • "Bao nhiêu năm rồi còn mãi ra đi/Đi đâu loanh quanh cho đời mỏi mệt/ Trên hai vai ta đôi vầng nhật nguyệt/Rọi suốt trăm năm một cõi đi về"  Tôi vẫn nhớ như in cái không gian cách đây gần hai mươi năm về trước, trong một quán cà phê lụp xụp, mái lợp tranh ở đường Đặng Thái Thân, Huế, lần đầu tiên được nghe ca khúc Một cõi đi về.

  • Cuộc thi do Báo Thừa Thiên Huế phát động từ giữa năm 2013. Hơn 500 tác phẩm của 30 tác giả gửi về dự thi. Qua tuyển chọn, 59 tác phẩm của 14 tác giả đã lọt vào vòng chung khảo.

  • Đó là làng chài hơn 250 năm tuổi nép mình ở vịnh Lăng Cô (Thừa Thiên Huế). Đến đây, du khách sẽ cảm nhận được vẻ đẹp của sự yên bình.

  • Tranh làng Sình xã Phú Mậu, huyện Phú Vang, Thừa Thiên- Huế vốn là dòng tranh dân gian nức tiếng. Nhưng cũng có lúc tranh làng Sình mai một. Tuy nhiên, nhờ những  nghệ nhân tâm huyết mà nay dòng tranh này đã trở thành sản phẩm du lịch hấp dẫn du khách.

  • Ngày 7/11/2003, Nhã nhạc triều Nguyễn (còn gọi là Nhã nhạc Huế) - Âm nhạc cung đình Việt Nam được chính thức ghi tên vào danh mục "Kiệt tác phi vật thể và truyền khẩu của nhân loại."

  • Một dự án nghiên cứu mới vừa công bố cho biết 136/720 di tích văn hóa trên thế giới “có thể sẽ biến mất sau 2.000 năm do mực nước biển dâng”, trong đó có quần thể di tích cố đô Huế được UNESCO công nhận tháng 12-1993.

  • SHO - Chào mừng 104 năm ngày Quốc tế Phụ nữ 8/3 và 1974 năm khởi nghĩa Hai Bà Trưng, chiều ngày 7/3, Liên hiệp các Hội VHNT và  Hội Mỹ thuật Thừa Thiên Thiên Huế đã tổ chức khai mạc triển lãm “Tặng phẩm tháng Ba” tại số 26 Lê Lợi, Huế. 

  • 46 tuổi mới có được triển lãm nghệ thuật đầu tiên nhưng chừng đó thời gian trở về sau cũng đủ dựng nên tượng đài sừng sững Điềm Phùng Thị - tên tuổi tiêu biểu của nền nghệ thuật điêu khắc thế giới thế kỷ XX. Nhưng, trước khi trở thành một nghệ sĩ lớn, nhiều người quên mất bà cũng đã là một bác sĩ tài đức.

  • Nếu như làng cổ ở Đường Lâm (Sơn Tây, Hà Nội) mang dáng dấp đặc trưng của vùng quê đồng bằng Bắc Bộ, thì làng cổ Phước Tích (Phong Hòa, huyện Phong Điền, Thừa Thiên - Huế) lại còn khá nguyên vẹn những yếu tố gốc của làng cổ vùng văn hóa Huế và miền Trung.

  • Nét trầm mặc cổ kính, đêm Hoàng Cung huyền diệu tái hiện lịch sử của chốn lầu son hay những lời ca ngọt ngào trên sông Hương đã tạo nên một Huế mộng mơ hấp dẫn du khách.

  • Nhà thơ Võ Quê vừa sưu tầm và ấn hành tập 1 Lời ca Huế (NXB Thuận Hóa) với 11 tác phẩm của Á Nam Trần Tuấn Khải, Tản Đà, Bửu Lộc… và các tác giả khuyết danh nhằm giới thiệu một cách đầy đủ phần lời các bài ca Huế vốn tồn tại dưới hình thức truyền khẩu. TT&VH có cuộc trò chuyện với ông về công việc thầm lặng này.

  • Tuồng Huế, đã có nhiều cuộc hội thảo với sự tham gia của nhiều nhà nghiên cứu, nhiều nghệ sĩ lừng danh, tất cả đều đặt ra câu hỏi làm thế nào để bảo tồn và phát huy loại hình nghệ thuật đã một thời được xem là quốc kịch dưới triều nhà Nguyễn. 

  • (SHO). Bộ VHTTDL vừa có văn bản gửi Bộ Quốc phòng về việc tổ chức Lễ công bố quyết định và đón bằng xếp hạng di tích quốc gia đặc biệt Đường Trường Sơn - Đường Hồ Chí Minh.

  • (SHO) Bộ VHTTDL vừa có ý kiến thẩm định Báo cáo KTKT phục dựng nhà thờ cụ Tôn Thất Thuyết của Sở VHTTDL tỉnh Thừa Thiên Huế.