Nhận diện văn hóa di sản tại vùng đất Huế

15:42 23/07/2026

Sáng ngày 23/7, Hội Khoa học Lịch sử thành phố Huế đã tổ chức Hội thảo khoa học “Nhận diện văn hóa di sản tại vùng đất Huế”. Tham dự có ông Nguyễn Quang Tuấn, Phó Chủ tịch HĐND thành phố, cùng đông đảo các nhà nghiên cứu, nhà khoa học, chuyên gia trong lĩnh vực lịch sử, văn hóa.

Chủ trì Hội thảo

Trong bối cảnh thành phố Huế đang xây dựng và phát triển theo định hướng đô thị di sản trực thuộc Trung ương, yêu cầu nhận diện đầy đủ các giá trị văn hóa, lịch sử, cảnh quan và con người Huế trở nên cấp thiết hơn bao giờ hết. Hội thảo diễn ra nhằm làm sáng tỏ những đặc trưng của di sản Huế trong tiến trình lịch sử đồng thời góp phần bổ sung luận cứ khoa học phục vụ công tác bảo tồn, phát huy giá trị di sản gắn với phát triển bền vững.

Hội thảo đã nhận được 45 tham luận, phản ánh nhiều góc tiếp cận đa dạng đối với văn hóa Huế. Sau quá trình phản biện và tuyển chọn, 32 tham luận được lựa chọn đưa vào kỷ yếu và trình bày tại hội thảo.

Nội dung được sắp xếp thành 4 chủ đề: Nhận diện không gian, lịch sử và bản sắc di sản văn hóa Huế; Di sản văn hóa vật thể và thiết chế văn hóa Huế; Di sản văn hóa phi vật thể và đời sống tâm linh Huế; Bảo tồn và phát huy giá trị di sản văn hóa Huế trong bối cảnh phát triển mới.

Tiến sĩ Phan Tiến Dũng - Chủ tịch Hội Khoa học Lịch sử Thành phố Huế phát biểu đề dẫn Hội thảo


Với chủ đề Nhận diện không gian, lịch sử và bản sắc di sản văn hóa Huế, các nhà nghiên cứu tập trung lý giải những nền tảng hình thành bản sắc văn hóa Huế trong tiến trình lịch sử lâu dài. Từ góc nhìn khái quát về khái niệm di sản văn hóa Huế đến những nghiên cứu chuyên sâu về không gian lịch sử Thuận Hóa - Phú Xuân, di sản Champa, văn hóa sông nước, văn hóa các dân tộc thiểu số, gia phong truyền thống...

Đáng chú ý, các tham luận cho thấy bản sắc Huế không phải là sản phẩm của một thời kỳ lịch sử riêng lẻ mà được kiến tạo qua nhiều lớp văn hóa kế tiếp, trong đó các yếu tố bản địa, Champa và Đại Việt không ngừng giao lưu, tiếp biến. Không gian sông Hương - núi Ngự, hệ thống sông nước, làng xã truyền thống cùng đời sống của cộng đồng cư dân nhiều dân tộc đã tạo nên những giá trị đặc trưng, góp phần định hình bản sắc văn hóa Huế.

Các nghiên cứu cũng khẳng định vai trò của gia phong, truyền thống hiếu học, nếp sống trọng lễ nghĩa như những giá trị cốt lõi vẫn còn nguyên ý nghĩa trong xã hội hiện đại.

PGS.TS Đỗ Bang, Phó Chủ tịch Hội Khoa học Lịch sử Việt Nam phát biểu tại Hội thảo


Ở chủ đề Di sản văn hóa vật thể và thiết chế văn hóa Huế, các tham luận  đề cập khá toàn diện từ hệ thống thiết chế văn hóa, mỹ thuật cung đình, giáo dục khoa cử, Văn Miếu - Văn Thánh, xã thương, các dòng họ danh tiếng đến những nhân vật lịch sử và thiết chế bảo tàng đầu thế kỷ XX.

Điểm nổi bật của nhóm tham luận là cách tiếp cận di sản vật thể không chỉ như những công trình kiến trúc hay hiện vật lịch sử mà còn là biểu hiện của tư tưởng, thiết chế quản trị, giáo dục, kinh tế và văn hóa của một trung tâm chính trị quốc gia. Nhiều tư liệu mới được công bố, góp phần bổ sung nhận thức về quá trình vận hành của xã hội Huế thời Nguyễn, đồng thời mở rộng nghiên cứu về lịch sử văn hóa địa phương từ góc độ thiết chế.



Các đại biểu thảo luận tại Hội thảo
 

Đối với chủ đề Di sản văn hóa phi vật thể và đời sống tâm linh Huế, các tham luận tiếp cận nhiều lĩnh vực như văn hóa Phật giáo, tín ngưỡng dân gian, âm nhạc truyền thống, lễ hội, ẩm thực, y dược cổ truyền cung đình, đời sống tín ngưỡng của cộng đồng người Hoa và hệ thống sắc phong triều Nguyễn.

Các tham luận đã mở rộng nhận thức về chiều sâu của đời sống tinh thần xứ Huế, góp phần khẳng định di sản phi vật thể là yếu tố làm nên sức sống của đô thị di sản. Đồng thời, nhiều nghiên cứu đã gợi mở các giải pháp nhằm bảo tồn những thực hành văn hóa truyền thống trong bối cảnh hiện đại hóa và hội nhập quốc tế.

Đông đảo đại biểu tham dự Hội thảo


Chủ đề Bảo tồn và phát huy giá trị di sản văn hóa Huế trong bối cảnh phát triển mới, các nhà nghiên cứu đã tiếp cận Huế như một không gian di sản sống, trong đó bảo tồn không đồng nghĩa với chỉ chuyên ngành bảo tàng mà phải gắn với đời sống cộng đồng và sự phát triển bền vững. Nhiều vấn đề mới được đặt ra như chuyển đổi số trong bảo tồn di sản, phát triển công nghiệp văn hóa, xây dựng thành phố sáng tạo, bảo tồn nghề truyền thống, không gian kiến trúc cảnh quan đô thị, di sản Chủ tịch Hồ Chí Minh tại Huế cũng như vai trò của cấp ủy, chính quyền trong công tác quản lý di sản.

Các nghiên cứu đã góp phần làm rõ định hướng phát triển Huế trong giai đoạn mới, khẳng định rằng bảo tồn di sản chỉ thực sự bền vững khi gắn với phát triển kinh tế - xã hội, nâng cao chất lượng sống của cộng đồng và hội nhập quốc tế.

Hội thảo cũng đã thảo luận thêm nhiều vấn đề như: Nhận diện đầy đủ hơn hệ giá trị văn hóa đặc trưng của vùng đất Huế; nghiên cứu sâu hơn quá trình hình thành và phát triển của không gian văn hóa Huế trên cơ sở các lớp trầm tích lịch sử văn hóa; trao đổi về những phương pháp và cách tiếp cận mới trong nhận diện và đánh giá giá trị các loại hình di sản văn hóa vật thể và phi vật thể; làm rõ hơn vai trò của văn hóa cung đình, văn hóa dân gian, văn hóa làng xã, gia phong và các dòng họ trong việc hình thành bản sắc văn hóa Huế; các giải pháp bảo tồn và phát huy hiệu quả các giá trị di sản văn hóa Huế gắn với phát triển kinh tế - xã hội, du lịch văn hóa, công nghiệp văn hóa và xây dựng thành phố Huế trở thành đô thị di sản đặc trưng của Việt Nam. Đồng thời, các đại biểu đề xuất tăng cường nghiên cứu liên ngành, ứng dụng công nghệ số và xây dựng mô hình quản trị di sản hiện đại để đáp ứng yêu cầu phát triển trong bối cảnh mới.

 

Khép lại hội thảo, các nhà khoa học thống nhất bảo tồn di sản không chỉ là nhiệm vụ của ngành văn hóa mà cần sự tham gia của Nhà nước, giới nghiên cứu, doanh nghiệp và cộng đồng. Những kết quả nghiên cứu được kỳ vọng sẽ trở thành cơ sở khoa học quan trọng cho việc hoạch định chính sách, góp phần xây dựng Huế trở thành đô thị di sản đặc trưng của Việt Nam, nơi di sản không chỉ được gìn giữ mà còn trở thành động lực cho phát triển bền vững.

 

 

 

 

Vân Lộc - Như Ý

 

 

 

 

 

 

 

Đánh giá của bạn về bài viết:
0 đã tặng
0
0
0
Bình luận (0)
Tin nổi bật
  • Ngày 24/10, tỉnh Thừa Thiên-Huế đã tổ chức công bố quy hoạch phân vùng sử dụng tổng hợp đới bờ trên địa bàn tỉnh đến năm 2020, định hướng đến năm 2030; và quy hoạch phân vùng sử dụng đất các bãi tắm, điểm vui chơi giải trí cộng đồng bền vững vùng ven biển của tỉnh đến năm 2025.

     

  • (SHO) - Nhằm mục đích tưởng nhớ, tri ân, tôn vinh những cống hiến to lớn của Đại tướng Nguyễn Chí Thanh,  Bộ TT&TT sẽ phối hợp với Tỉnh ủy TT- Huế tổ chức lễ phát hành đặc biệt bộ tem “Kỷ niệm 100 năm ngày sinh Nguyễn Chí Thanh” tại tỉnh TT- Huế vào ngày 31/12/2013.

  • (SHO) - Chủ tịch UBND tỉnh Thừa Thiên Huế vừa phê duyệt dự án đầu tư bảo vệ và phát triển rừng vùng ven biển và đầm phá huyện Quảng Điền.

  • Điện Hòn Chén nằm trên vực nước sâu nhất của dòng sông Hương, ở một vị trí khá đặc biệt về địa cuộc phong thủy, nơi tương truyền có một nữ thần hiển linh thường hiện về đó hằng năm khi mùa thu tới…

  • Chào mừng ngày Phụ nữ Việt Nam 20/10, Liên hiệp các Hội VHNT Thừa Thiên Huế và Hội Mỹ thuật Thừa Thiên Huế đã tổ chức Khai mạc triển lãm tranh “ Giao cảm” của nữ họa sĩ Đặng Thị Thu An, giảng viên Khoa Sư phạm Mỹ thuật - Trường Đại học Nghệ thuật Huế vào sáng nay, ngày 19/10/2013.

  • (SHO) - Tối ngày 17/10/2013, Hội Nhà văn Thừa Thiên Huế đã tổ chức chương trình giới thiệu tác phẩm của các nhà thơ nữ: Thúy Nga, Từ Nguyễn và Lưu Ly. Đây là hoạt động nhằm chào mừng kỷ niệm Ngày Phụ nữ Việt Nam 20/10.

  • Vẻ đẹp đặc trưng của cố đô Huế không chỉ có hình mẫu kiến trúc nhà vườn. Những ngôi nhà kiểu Pháp trên dưới một trăm năm tuổi cũng tạo cho Huế một vẻ đẹp sang trọng, cổ điển Tây phương. Trải qua thời gian dâu bể, thiên tai dồn dập, đến nay chúng vẫn giữ được các giá trị văn hóa - lịch sử quý báu...

  • (SHO) - Vừa qua, tại công viên Nguyễn Chí Thanh, đã diễn ra các hoạt động nhân Kỷ niệm 57 năm Ngày truyền thống Hội Liên hiệp Thanh niên Việt Nam và phát động đợt thi đua cao điểm hướng đến Kỷ niệm 100 năm ngày sinh Đại tướng Nguyễn Chí Thanh. 

  • Nhiều nơi ở Thừa Thiên Huế đã ngập trong nước lũ sau khi cơn bão số 11 đi qua.

  • SHO - Vào chiều 14/10, tại trụ sở Hội Liên hiệp Văn học nghệ thuật Thừa Thiên - Huế đã diến ra buổi khai mạc triển lãm tranh "Bóng xưa và sắc hoa" của kiến trúc sư Hoàng Đạo Kính.

  • Ở tuổi 92, cụ Công Tôn Nữ Trí Huệ vẫn còn khá minh mẫn, mắt sáng, tai tinh, giọng nói nhẹ nhàng đúng chất của con nhà dòng dõi. Cụ chính là cháu nội của Hoàng tử Miên Lâm - Hoàng tử thứ 57 của vua Minh Mạng (triều đình nhà Nguyễn).

  • Tôi là một trong những người có may mắn và cơ duyên từng được trực tiếp giới thiệu cho Đại tướng xem phần trưng bày “Cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước ở Thừa Thiên-Huế 1954 - 1975” cũng như nhận được những lời góp ý giá trị cách đây 18 năm – tháng 5/1995.

  • Tự truyện của một cậu bé chăn trâu nay trở thành ông chủ tập đoàn đa quốc gia - “Gian truân chỉ là thử thách” (NXB Thuận Hóa và First News hợp tác ấn hành) vừa được ra mắt bạn đọc. 

  • Chiều 9-10, Tổng cục Chính trị triển khai kế hoạch tổ chức Hội thảo khoa học kỷ niệm 100 năm Ngày sinh Đại tướng Nguyễn Chí Thanh. 

  • Hàm Nghi là vị vua thứ 8 của triều Nguyễn – triều đại phong kiến cuối cùng của Việt Nam. Lên ngôi khi mới 13 tuổi nhưng Vua Hàm Nghi đã sớm chứng tỏ tinh thần yêu nước của mình. Ông kiên quyết không hợp tác với thực dân Pháp và chịu nhiều khổ ải trong suốt cuộc đời. Gắn liền với vị vua yêu nước này còn là câu chuyện chưa có lời giải về một kho báu bí ẩn.

  • (SHO) - Hiên nay, hàng trăm hộ dân ở xã Dương Hòa, thị xã Hương Thủy và xã Bình Thành, thị xã Hương Trà, tỉnh Thừa Thiên - Huế, vẫn chưa có đất sản xuất sau khi nhường hàng ngàn héc-ta đất lâm nghiệp và đất vườn, nhà ở cho dự án hồ Tả Trạch để chuyển về sống tại các khu tái định cư.

     

  • Quốc học Huế sáng chủ nhật, cổng trường vẫn mở. Những cổ thụ, tường mái rêu phong cổ kính trở nên trầm rũ, tịch liêu, u hoài khác thường, như để phân ưu, tiễn đưa một trong những người học trò ưu hạng của trường đi xa mãi mãi. 

  • (SHO) - Từ ngày 5 đến hết ngày 18.10, các đêm nhạc mừng sinh nhật Phạm Duy sẽ lần lượt được tổ chức tại Huế, Nha Trang, Đà Lạt, TP.HCM.

  • Huế nổi tiếng với vẻ đẹp thơ mộng của dòng sông Hương, nét cổ kính của cầu Trường Tiền hay những lăng mộ uy nghi tráng lệ. Thế nhưng, ngoài sự độc đáo của cảnh vật là nét đẹp mê hồn của người con gái xứ Huế.

  • Có những người cháu nội vua Thành Thái chỉ mong được một lần về thăm Huế nhưng ước mơ ấy trở nên quá xa vời bởi gánh nặng áo cơm.