Nhận diện văn hóa di sản tại vùng đất Huế

15:42 23/07/2026

Sáng ngày 23/7, Hội Khoa học Lịch sử thành phố Huế đã tổ chức Hội thảo khoa học “Nhận diện văn hóa di sản tại vùng đất Huế”. Tham dự có ông Nguyễn Quang Tuấn, Phó Chủ tịch HĐND thành phố, cùng đông đảo các nhà nghiên cứu, nhà khoa học, chuyên gia trong lĩnh vực lịch sử, văn hóa.

Chủ trì Hội thảo

Trong bối cảnh thành phố Huế đang xây dựng và phát triển theo định hướng đô thị di sản trực thuộc Trung ương, yêu cầu nhận diện đầy đủ các giá trị văn hóa, lịch sử, cảnh quan và con người Huế trở nên cấp thiết hơn bao giờ hết. Hội thảo diễn ra nhằm làm sáng tỏ những đặc trưng của di sản Huế trong tiến trình lịch sử đồng thời góp phần bổ sung luận cứ khoa học phục vụ công tác bảo tồn, phát huy giá trị di sản gắn với phát triển bền vững.

Hội thảo đã nhận được 45 tham luận, phản ánh nhiều góc tiếp cận đa dạng đối với văn hóa Huế. Sau quá trình phản biện và tuyển chọn, 32 tham luận được lựa chọn đưa vào kỷ yếu và trình bày tại hội thảo.

Nội dung được sắp xếp thành 4 chủ đề: Nhận diện không gian, lịch sử và bản sắc di sản văn hóa Huế; Di sản văn hóa vật thể và thiết chế văn hóa Huế; Di sản văn hóa phi vật thể và đời sống tâm linh Huế; Bảo tồn và phát huy giá trị di sản văn hóa Huế trong bối cảnh phát triển mới.

Tiến sĩ Phan Tiến Dũng - Chủ tịch Hội Khoa học Lịch sử Thành phố Huế phát biểu đề dẫn Hội thảo


Với chủ đề Nhận diện không gian, lịch sử và bản sắc di sản văn hóa Huế, các nhà nghiên cứu tập trung lý giải những nền tảng hình thành bản sắc văn hóa Huế trong tiến trình lịch sử lâu dài. Từ góc nhìn khái quát về khái niệm di sản văn hóa Huế đến những nghiên cứu chuyên sâu về không gian lịch sử Thuận Hóa - Phú Xuân, di sản Champa, văn hóa sông nước, văn hóa các dân tộc thiểu số, gia phong truyền thống...

Đáng chú ý, các tham luận cho thấy bản sắc Huế không phải là sản phẩm của một thời kỳ lịch sử riêng lẻ mà được kiến tạo qua nhiều lớp văn hóa kế tiếp, trong đó các yếu tố bản địa, Champa và Đại Việt không ngừng giao lưu, tiếp biến. Không gian sông Hương - núi Ngự, hệ thống sông nước, làng xã truyền thống cùng đời sống của cộng đồng cư dân nhiều dân tộc đã tạo nên những giá trị đặc trưng, góp phần định hình bản sắc văn hóa Huế.

Các nghiên cứu cũng khẳng định vai trò của gia phong, truyền thống hiếu học, nếp sống trọng lễ nghĩa như những giá trị cốt lõi vẫn còn nguyên ý nghĩa trong xã hội hiện đại.

PGS.TS Đỗ Bang, Phó Chủ tịch Hội Khoa học Lịch sử Việt Nam phát biểu tại Hội thảo


Ở chủ đề Di sản văn hóa vật thể và thiết chế văn hóa Huế, các tham luận  đề cập khá toàn diện từ hệ thống thiết chế văn hóa, mỹ thuật cung đình, giáo dục khoa cử, Văn Miếu - Văn Thánh, xã thương, các dòng họ danh tiếng đến những nhân vật lịch sử và thiết chế bảo tàng đầu thế kỷ XX.

Điểm nổi bật của nhóm tham luận là cách tiếp cận di sản vật thể không chỉ như những công trình kiến trúc hay hiện vật lịch sử mà còn là biểu hiện của tư tưởng, thiết chế quản trị, giáo dục, kinh tế và văn hóa của một trung tâm chính trị quốc gia. Nhiều tư liệu mới được công bố, góp phần bổ sung nhận thức về quá trình vận hành của xã hội Huế thời Nguyễn, đồng thời mở rộng nghiên cứu về lịch sử văn hóa địa phương từ góc độ thiết chế.



Các đại biểu thảo luận tại Hội thảo
 

Đối với chủ đề Di sản văn hóa phi vật thể và đời sống tâm linh Huế, các tham luận tiếp cận nhiều lĩnh vực như văn hóa Phật giáo, tín ngưỡng dân gian, âm nhạc truyền thống, lễ hội, ẩm thực, y dược cổ truyền cung đình, đời sống tín ngưỡng của cộng đồng người Hoa và hệ thống sắc phong triều Nguyễn.

Các tham luận đã mở rộng nhận thức về chiều sâu của đời sống tinh thần xứ Huế, góp phần khẳng định di sản phi vật thể là yếu tố làm nên sức sống của đô thị di sản. Đồng thời, nhiều nghiên cứu đã gợi mở các giải pháp nhằm bảo tồn những thực hành văn hóa truyền thống trong bối cảnh hiện đại hóa và hội nhập quốc tế.

Đông đảo đại biểu tham dự Hội thảo


Chủ đề Bảo tồn và phát huy giá trị di sản văn hóa Huế trong bối cảnh phát triển mới, các nhà nghiên cứu đã tiếp cận Huế như một không gian di sản sống, trong đó bảo tồn không đồng nghĩa với chỉ chuyên ngành bảo tàng mà phải gắn với đời sống cộng đồng và sự phát triển bền vững. Nhiều vấn đề mới được đặt ra như chuyển đổi số trong bảo tồn di sản, phát triển công nghiệp văn hóa, xây dựng thành phố sáng tạo, bảo tồn nghề truyền thống, không gian kiến trúc cảnh quan đô thị, di sản Chủ tịch Hồ Chí Minh tại Huế cũng như vai trò của cấp ủy, chính quyền trong công tác quản lý di sản.

Các nghiên cứu đã góp phần làm rõ định hướng phát triển Huế trong giai đoạn mới, khẳng định rằng bảo tồn di sản chỉ thực sự bền vững khi gắn với phát triển kinh tế - xã hội, nâng cao chất lượng sống của cộng đồng và hội nhập quốc tế.

Hội thảo cũng đã thảo luận thêm nhiều vấn đề như: Nhận diện đầy đủ hơn hệ giá trị văn hóa đặc trưng của vùng đất Huế; nghiên cứu sâu hơn quá trình hình thành và phát triển của không gian văn hóa Huế trên cơ sở các lớp trầm tích lịch sử văn hóa; trao đổi về những phương pháp và cách tiếp cận mới trong nhận diện và đánh giá giá trị các loại hình di sản văn hóa vật thể và phi vật thể; làm rõ hơn vai trò của văn hóa cung đình, văn hóa dân gian, văn hóa làng xã, gia phong và các dòng họ trong việc hình thành bản sắc văn hóa Huế; các giải pháp bảo tồn và phát huy hiệu quả các giá trị di sản văn hóa Huế gắn với phát triển kinh tế - xã hội, du lịch văn hóa, công nghiệp văn hóa và xây dựng thành phố Huế trở thành đô thị di sản đặc trưng của Việt Nam. Đồng thời, các đại biểu đề xuất tăng cường nghiên cứu liên ngành, ứng dụng công nghệ số và xây dựng mô hình quản trị di sản hiện đại để đáp ứng yêu cầu phát triển trong bối cảnh mới.

 

Khép lại hội thảo, các nhà khoa học thống nhất bảo tồn di sản không chỉ là nhiệm vụ của ngành văn hóa mà cần sự tham gia của Nhà nước, giới nghiên cứu, doanh nghiệp và cộng đồng. Những kết quả nghiên cứu được kỳ vọng sẽ trở thành cơ sở khoa học quan trọng cho việc hoạch định chính sách, góp phần xây dựng Huế trở thành đô thị di sản đặc trưng của Việt Nam, nơi di sản không chỉ được gìn giữ mà còn trở thành động lực cho phát triển bền vững.

 

 

 

 

Vân Lộc - Như Ý

 

 

 

 

 

 

 

Đánh giá của bạn về bài viết:
0 đã tặng
0
0
0
Bình luận (0)
Tin nổi bật
  • Nằm bên bờ Sông Hương, một ngôi trường cổ kính, không gian rộng rãi và thoáng mát, kiến trúc đẹp, có truyền thống vẻ vang nhất nước ta. Từ ngày thành lập đến nay, Quốc học Huế luôn là điểm hội tụ, đào tạo nhiều nhân tài cho đất nước…

  • Nhắc đến Huế, người ta thường nhớ đến tầm vóc di sản thế giới với kinh thành cổ xưa, là tà áo dài thướt tha của nữ sinh qua cầu Tràng Tiền một thuở... và cả bài thơ Đây thôn Vĩ Dạ (được Hàn Mặc Tử sáng tác vào năm 1938). Bài thơ trong tập “Thơ điên” này khiến đất vua xưa như lung linh hơn và trở thành kiệt tác của thi ca nước nhà. 75 năm sau ngày bài thơ ra đời, chúng tôi đã tìm về Vĩ Dạ. 

  • Dao Ánh khi 16 tuổi, đang là nữ sinh cấp 3 trường Đồng Khánh (Huế) đã là nàng thơ của Trịnh Công Sơn. Mối tình kéo dài từ năm 1964 đến 1967, chất chứa biết bao hoài niệm. Chúng tôi xin giới thiệu một bức thư tình tuyệt hay của Trịnh gửi Dao Ánh...

  • Từ ngày 22 đến 30.11.2013, tại Trung tâm văn hóa Phương Nam-Làng nghề Huế diễn ra triển lãm "Sự âm ỉ" của nghệ sĩ Chu Chung Teng (Đài Loan) và "Sản phẩm Việt Nam" của nghệ sĩ Astrid Schulz (Đức) do N.S.A.F (New Space Art Foundation) tổ chức. 

  • Mùa mưa về cũng là mùa của những con sùng tre hóa kiếp thành bướm. Tôi lại nhớ đến món ơm pờ rèng của người Pa Cô, ở vùng cao A Lưới (tỉnh Thừa Thiên-Huế). Món ăn đã khiến tôi rùng mình khi thấy nhưng ngây ngất khi ăn.

  • Ở đầu làng Thanh Phước của xã Hương Phong, Thị xã Hương Trà, tỉnh Thừa Thiên - Huế có một tảng đá rất kỳ lạ, lạ đến nỗi hàng năm, nhiều nhà nghiên cứu tìm về lý giải vì sao có tảng đá được người dân tôn thờ, dựng miếu hương khói, may áo cho đá mặc.

  • Chiều 22/11, Trung tâm Bảo tồn di tích cố đô Huế đã khánh thành dự án bảo tồn, phục hồi di tích Đông Khuyết đài, Hoàng thành Huế. 

  • Tà lục tà lạo, có nghĩa là lộn xộn hay thập cẩm - một món ăn truyền thống đặc trưng của đồng bào Tà Ôi, sống ở huyện vùng cao A Lưới (Thừa Thiên-Huế).

  • RockStorm 2013 sẽ bắt đầu với liveshow vào ngày thứ bảy, 30.11.2013 tại SVĐ Cảng, TP. Hải Phòng. Ngay sau Hải Phòng, RockStorm sẽ thực hiện các liveshow vào các thứ bảy của các tuần kế tiếp lần lượt tại Huế (7.12), Đà Nẵng (14.12), Biên Hòa (21.12), TP.HCM (28.12), Cần Thơ (4.1.2014) vào kết thúc tại Hà Nội (11.1.2014).

  • Tại Bảo tàng Văn hóa Huế, Triển lãm tranh giáo viên trưng bày 82 tác phẩm của 75 giáo viên đang dạy Mỹ thuật tại các trường học trên địa bàn Thừa Thiên Huế đã được khai mạc.

  • Chưa từng học công nghệ thông tin thế nhưng thầy Phan Hữu Tùng ở thị xã Hương Thủy, tỉnh Thừa Thiên-Huế, lại 'mày mò' làm ra phần mềm tặng cho hàng nghìn đồng nghiệp ở khắp mọi miền.

  • 1. Nói tới Huế, không thể không nhắc tới sông Hương. Sông Hương, dòng sông mang cái tên dịu dàng ấy gắn liền miền đất cố đô, là một phần của Huế. Thật khó có thể tưởng tượng Huế không có sông Hương. Ấy là nói vậy thôi chứ đương nhiên sông Hương là dòng sông của Huế, sông Hương là một phần của Huế; và sông Hương cũng là Huế.

  • (SHO) - Chiều ngày 18/11, Hội Khoa học lịch sử tỉnh Thừa Thiên Huế đã long trọng tổ chức Lễ Kỷ niệm 25 năm thành lập Hội (18/11/1988 - 18/11/2013).

  • Món ruốc sả với hương vị béo béo, bùi bùi, đậm đà và hơi cay đúng chất Huế rất bình dị và ngon miệng.

  • Trong lúc các ngành tiểu thủ công nghiệp ở Thừa Thiên – Huế đang gặp nhiều khó khăn thì ngôi chợ nón Huế truyền thống độc nhất vô nhị tại làng Dạ Lê vẫn thu hút rất đông bà con ở các làng nón nổi tiếng của Huế đến giao thương.

  • (SHO) - Vừa qua,  toàn tỉnh đã có mưa rất to, gây ra một đợt lũ trên hệ thống các sông và vùng thấp trũng trong tỉnh, làm ngập nhiều nhà, sạt lở kênh mương, hư hỏng đường xá... 

  • Nếu như ở các địa phương khác việc thờ cúng loài chó chỉ mang ý nghĩa là thần canh cổng, trông coi nhà cửa, giúp trừ tà, cầu phúc, thì việc thờ cúng "Thiên Cẩu" ở hai thôn Phổ Trung, phổ Đông, xã Phú Thượng, huyện Phú Vang, tỉnh Thừa Thiên Huế mang một ý nghĩa khác hẳn: Thờ chó đá gắn liền với những giai thoại ly kỳ về "linh khuyển" được trời ban xuống trần gian, được nhân dân trong thôn truyền miệng cho con cháu từ đời này sang đời khác. 

  • Chùa xây xong chưa bao lâu thì có một con rùa khá lớn từ dưới sông Hương bò lên đồi Hà Khê. Đó là đồi Hà Khê nổi danh về phương diện phong thủy với thế đất rồng cuộn hổ ngồi (long bàn hổ cứ) từng chiếm vị trí đặc biệt tôn nghiêm trong tâm thức và ký ức của các vua chúa nhà Nguyễn…
     

  • Mặc dù có tổ bảo vệ trực ban đêm và có người ngủ lại ngay tại các điểm chính của di tích lăng Tự Đức - thuộc Quần thể Di tích Cố đô Huế, nhưng kẻ trộm vẫn lẻn vào và “cuỗm” đi nhiều cổ vật có giá trị. Đây không phải là lần đầu tiên di tích Huế bị trộm khoắng cổ vật, mà trước đó đã có nhiều vụ tương tự.

  • Ảnh hưởng của biến đổi khí hậu (BĐKH) ngày càng rõ nét trong những năm gần đây đã tác động tiêu cực đến mọi lĩnh vực của đời sống xã hội, trong đó có di sản văn hóa và di sản thiên nhiên. Với 12 di sản thế giới đã được UNESCO vinh danh, hơn 4 vạn di tích phân bố ở khắp mọi miền đất nước, công tác bảo tồn và phát huy giá trị di sản ở Việt Nam trước tác động BĐKH đang gặp những thách thức lớn.