Có những người cháu nội vua Thành Thái chỉ mong được một lần về thăm Huế nhưng ước mơ ấy trở nên quá xa vời bởi gánh nặng áo cơm.
Ông Bảo Thọ bên di ảnh ông nội là vua Thành Thái.
Hoàng tử Vĩnh Giu mất trong nghèo khó. Ông có di nguyện về cố đô Huế đoàn tụ với dòng tộc. Ông Vĩnh Giu hẳn cũng không ngờ rằng mình được an táng với nghi thức hoàng tộc, cho dù những cung tần, quân lính, quan lại đưa tang chỉ là những người… đóng vai.
Năm 2007, hoàng tử Vĩnh Giu đã qua đời tại BV 121 ở Cần Thơ do căn bệnh phổi. Sau đó, ông được gia đình đem tẩn liệm ở ngôi nhà 586 (nơi Thủ tướng Võ Văn Kiệt từng đến thăm hỏi và trao tặng nhà tình thương cho gia đình). Lần trở về quê hương “an nghỉ ngàn thu” ấy cũng là dịp con cháu ông tìm lại dòng tộc.
Ông Bảo Thọ kể lại sự kiện này: “Trước khi mất hoàng tử Vĩnh Giu rất khỏe mạnh, ông phát bệnh trong thời gian ngắn, rồi qua đời đột ngột. Theo di nguyện của ông, di hài ông được chính quyền điạ phương giúp đỡ đưa về cố đô Huế, nơi quê cha đất tổ để đoàn tụ với tổ tiên”.
Hoàng tử Vĩnh Giu là công dân thời hiện đại, xa rồi nghi lễ cung đình. Nhưng di hài của ông về đến Huế thì “người trưởng tộc” muốn mai táng vị hoàng tử cuối cùng của vua Thành Thái theo nghi lễ cung đình vẫn có lính hầu, cung tần mỹ nữ, võng lộng hai hàng rất trang nghiêm.
Ông Bảo Thọ cười sảng khoái kể: “Chúng tôi chỉ nghĩ đưa cha tôi ra tới Huế là mãn nguyện rồi, còn nghi thức cung đình thì chịu thua. Nhưng rất may có một “cụ già” trưởng tộc đang phụ trách thờ phụng nhang khói tại các lăng tẩm sắp xếp mọi chuyện. Rồi ông đi tìm người thực hiện nghi lễ. Cả họ phải chạy đôn chạy đáo để kiếm đủ 12 người cho đủ nghi thức, lúc đó không biết kiếm đâu. Hỏi thăm xung quanh đó, may mà có người chỉ cho ở khu du lịch có một đội chuyên cho thuê để cho du khách chụp ảnh đủ cả quan chức, lính hầu, cung tần mỹ nữ… cho dù đó chỉ là những người làm dịch vụ đóng vai”.
“Trong đám tang cha tôi, dòng họ đến rất đông nhưng lúc ấy tôi không hề biết ai là ai. Bởi từ trước đến giờ chúng tôi chưa một lần liên lạc với nhau, chưa một lần đến Huế. Vì cuộc sống mưu sinh ai cũng lo cho cái ăn cái mặc của gia đình còn chưa xong nói gì… Chúng tôi đến cảm ơn người chủ lễ ở Huế là ông Nguyễn Phước Bảo Khôi, năm nay đã ngoài 80 tuổi. Tôi gọi ông là chú. Ông vỗ vai chúng tôi cười, gọi anh thôi, tôi con nhà bác. Rồi anh Bảo Khôi giới thiệu cho chúng tôi biết từng người, vai vế làm sao. Có người già cóng kêu mình bằng ông. Nhờ vậy mà anh em, dòng tộc mới có dịp gặp nhau để nhìn họ hàng” - ông Bảo Thọ tâm đắc.
Sau đám tang của vị hoàng tử Vĩnh Giu, con cháu mới bắt đầu tìm đến nhau nhìn nhận lại dòng tộc. Những người trong số họ thành đạt cũng có, sống nghèo khó cũng nhiều. Nhưng ai cũng rưng rưng nước mắt, dòng máu quý tộc chảy trong người họ từ xưa đến nay luôn khiến mỗi người tự dặn lòng sống sao cho giữ trọn cốt cách, cho trọn đạo làm người.
Nhọc nhằn cơm áo vẫn giữ gìn cốt cách
Ông Nguyễn Phúc Bảo Thọ, con thứ ba của hoàng tử Vĩnh Giu, hiện sống trong căn nhà nhỏ hẹp có đến gần 20 nhân khẩu, chỉ trừ Bảo Bồi là có việc làm ổn định và ra ở riêng, còn lại đều hành nghề chạy xe ôm.
Ông Bảo Thọ tâm sự: “Nhà khó khăn lắm, các anh em không có việc làm ổn định, đều chọn nghề chạy xe ôm làm phương tiện kiếm sống. Ai cũng chỉ mơ ước có một chiếc xe chạy cho đàng hoàng vì gần như năm anh em đều phải đi thuê xe để về chạy, khổ lắm!”.
Trước giải phóng, ông cùng các anh em của mình làm công nhân ở xưởng đóng tàu 55 thuộc quận Bình Thủy. Sau giải phóng, cả mấy anh em của ông chuyển sang chạy xe đạp ôm ở các bến xe khách kiếm sống qua ngày. Đến năm 2000, do xã hội phát triển nên công việc chạy xe đạp ôm không tồn tại. Ông cùng với các anh em còn lại mướn mỗi người một chiếc xe Honda 15.000 đồng/ngày để tiếp tục hành nghề đưa, đón khách.
Nay dù bước qua cái tuổi lục tuần nhưng ông Bảo Thọ vẫn ngày đêm rong ruổi trên đường đưa đón khách. “Bây giờ người hành nghề xe ôm cũng đông, phải cố thức khuya dậy sớm thì mới mong có tiền mua gạo cho ngày hôm sau” - ông Bảo Thọ tâm sự. Công việc vất vả có khi đến tối mịt ông mới ì ạch với chiếc xe cũ về tới nhà. “Ngày may mắn trừ hết chi phí cũng kiếm được 5-6 chục ngàn, còn ngày mưa nắng thất thường như hiện nay có khi đủ tiền xăng xe” - ông nói.
Còn ông Bảo Hoàng, người con thứ sáu của hoàng tử Vĩnh Giu cho biết trước cũng làm công nhân ở một công ty sản xuất nhựa tại quận Bình Thủy, sau đó nghỉ việc cũng đi lang thang khắp Cần Thơ xin làm bảo vệ kiếm sống. Thời trai trẻ ông nảy sinh tình cảm với rất nhiều cô gái, do gia đình quá nghèo khó mà không lấy được vợ. Cho đến đầu năm 2008, khi đã bước sang cái tuổi ngũ tuần, ông mới tìm được người nâng khăn sửa túi. Nay đã lớn tuổi nên ông cũng chuyển chạy xe ôm kiếm cơm ngày hai buổi. Còn các ông Bảo Cao, Bảo Lộc, Bảo Tài sau khi lập gia đình về sống cùng gia đình nhà vợ cũng kiếm sống bằng nghề chạy xe ôm.
Dù vất vả đến đâu con cháu vua Thành Thái vẫn sống tốt, vẫn giữ phong cách quý tộc. Trong căn nhà cấp 4, trên tường treo rất nhiều hình ảnh về vua Thành Thái và hoàng tử Vĩnh Giu, trong đó có bức ảnh vua Thành Thái chụp cùng với gia đình sau khi bị lưu đày trở về Việt Nam, ở Vũng Tàu vào năm 1947. “Dù nghèo nhưng tui luôn khuyên bảo anh em, vợ con phải sống đàng hoàng không được làm tổn hại đến uy tín của gia tộc” - ông Bảo Thọ chia sẻ.
Theo HỒNG ĐANG
Tải mã QRCode
Sáng ngày 26/9, Trung tâm Văn hóa - Điện ảnh thành phố Huế đã diễn ra Đại hội Thi đua yêu nước với chủ đề “Thi đua đổi mới, sáng tạo, cùng đất nước bước tới kỷ nguyên phát triển hùng cường, thịnh vượng, hạnh phúc”.
Sáng 24/9, Thành ủy Huế tổ chức buổi họp báo thông tin về Đại hội Đại biểu Đảng bộ thành phố Huế lần thứ XVII, nhiệm kỳ 2025 – 2030.
Sáng 22/9, Ban Thường vụ Thành ủy đã tổ chức lễ công bố và phát hành tập sách Lịch sử Đảng bộ Thừa Thiên Huế, tập IV (2001–2024).
Sáng này 21/9, tại Trung tâm Nghệ thuật Điềm Phùng Thị, Bảo tàng Mỹ thuật Huế phối hợp cùng thương hiệu váy cưới cao cấp Lecia tổ chức triển lãm đặc biệt mang tên “HER-ITAGE – Tái cấu trúc thêu truyền thống”.
Sáng ngày 18/9, tại số 01 - Phan Bội Châu, Liên hiệp các Hội Văn học Nghệ thuật TP Huế tổ chức lễ khánh thành Phòng Lưu niệm Văn học Nghệ thuật Huế.
Trong không khí chào mừng Kỷ niệm 80 năm ngày thành lập Liên hiệp các Hội Văn học Nghệ thuật TP Huế (18.9.1945 – 18.9.2025), Triển lãm mỹ thuật Dòng chảy sắc màu như một thông điệp gợi nhớ ký ức, thời gian bằng những gam màu hội họa của xứ Cố đô đã diễn ra vào chiều 17/09/2025 tại Không gian bảo tàng Mỹ thuật Huế.
Ngày 12/9/2025, tại thành phố Huế, Vụ Hợp tác Quốc tế, Bộ Khoa học và Công nghệ phối hợp với Sở Khoa học và Công nghệ tổ chức Hội nghị tập huấn về hội nhập và hợp tác quốc tế trong lĩnh vực khoa học và công nghệ và Phát động Cuộc thi trực tuyến tìm hiểu về Chuyển đổi số thành phố Huế năm 2025.
Chiều ngày 10/9, tại Bảo tàng Mỹ thuật Huế (Trung tâm Nghệ thuật Điềm Phùng Thị - 17 Lê Lợi – TP Huế) đã diễn ra Triển lãm ảnh “Việt Nam qua ống kính nhiếp ảnh gia quốc tế”. Đây là hoạt động trong khuôn khổ “Festival Nhiếp ảnh quốc tế Việt Nam” (VIPF) lần thứ ba- Huế 2025.
Trong không khí phấn khởi kỷ niệm 80 năm Quốc khánh nước Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam và chào mừng Huế trở thành thành phố trực thuộc Trung ương từ đầu năm 2025, UBND thành phố Huế phối hợp cùng Đại sứ quán Hàn Quốc tại Việt Nam long trọng tổ chức “Ngày Văn hóa Việt Nam – Hàn Quốc 2025”. Sự kiện sẽ diễn ra trong hai ngày 27 – 28/9/2025 tại khu nhà số 23 – 25 Lê Lợi, phố đi bộ Nguyễn Đình Chiểu và Cầu gỗ Lim bên bờ sông Hương thơ mộng.
Chiều 8/9, tại Không gian Sách và Văn hóa Huế đã diễn ra lễ ra mắt tác phẩm “Thơ Hoàng đế Thiệu Trị – Đỉnh cao nghệ thuật ngôn từ” của tác giả Nguyễn Phước Hải Trung.
Sáng ngày 5/9, hơn 294.600 học sinh trên toàn thành phố dự lễ khai giảng, hân hoan bước vào năm học mới 2025-2026. Chương trình khai giảng năm 2025 của các trường kết hợp theo dõi trực tuyến trên kênh VTV1 chương trình toàn quốc. Trong đó, Trường THPT chuyên Quốc Học - Huế được chọn làm điểm cầu kết nối với chương trình quốc gia.
Nhân dịp khai giảng năm học mới 2025-2026, cũng là dịp kỷ niệm 80 năm truyền thống ngành Giáo dục, Chủ tịch nước Lương Cường có thư gửi ngành Giáo dục, thầy trò trên cả nước.
Sáng 2/9, tại Quảng trường Ba Đình, Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Quốc hội, Chủ tịch nước, Chính phủ, Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và thành phố Hà Nội tổ chức trọng thể Lễ Kỷ niệm, diễu binh, diễu hành 80 năm Cách mạng Tháng Tám thành công và Quốc khánh nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam.
Sáng 31/8, Công ty Cổ phần Đầu tư và Thương mại dịch vụ Phú Xuân phối hợp tổ chức lễ khởi công dự án thương mại dịch vụ 42 Phan Chu Trinh (Khách sạn The Moonlit Hue).
Nhân kỷ niệm 80 năm Quốc khánh nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam (2/9/1945 - 2/9/2025), sáng ngày 29/8, tại TP Huế, Thành uỷ, HĐND – UBND – UBMTTQ Việt Nam thành phố trang trọng tổ chức lễ dâng hoa lên Chủ tịch Hồ Chí Minh và dự khai mạc Ttiển lãm “Lời Đảng hiệu triệu trái tim”.
Sáng 28/8, tại Trụ sở Trung ương Đảng, Tổ công tác số 01 Bộ Chính trị làm việc với Ban Thường vụ Thành ủy Huế để cho ý kiến vào dự thảo văn kiện và phương án nhân sự cấp ủy trình Đại hội đại biểu Đảng bộ thành phố Huế lần thứ XVII, nhiệm kỳ 2025-2030. Ủy viên Bộ Chính trị, Chủ tịch Nước Lương Cường chủ trì buổi làm việc. Cùng dự còn có các Ủy viên Bộ Chính trị: Nguyễn Văn Nên, Thường trực Tiểu ban Văn kiện Đại hội XIV của Đảng; Phan Đình Trạc, Trưởng ban Nội chính Trung ương; Đỗ Văn Chiến, Chủ tịch Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam. Cùng tham dự buổi làm việc có Bí thư Trung ương Đảng, Bí thư Thành ủy TP. Hồ Chí Minh Trần Lưu Quang.
Ngày 28/8, tại Trung tâm Lưu trữ, Sở Nội vụ thành phố Huế đã diễn ra lễ khai mạc Triển lãm “Huế theo dòng lịch sử qua tài liệu lưu trữ”.
Sáng ngày 28/8, tại TP Huế đã diễn ra Hội thảo khoa học quốc gia với chủ đề “80 năm Cách mạng Tháng Tám và Quốc khánh 2/9 (1945 - 2025) - Ý nghĩa lịch sử và giá trị thời đại”. Hội thảo do Ủy ban nhân dân thành phố Huế phối hợp với Hội Khoa học Lịch sử Việt Nam và Hội Khoa học Lịch sử thành phố Huế tổ chức.