Động và Tĩnh - đôi cánh của sáng tạo
Với họa sỹ, triển lãm cá nhân là sự tự khẳng định, còn triển lãm đôi, nhất là ở những người cùng trường phái, ít nhiều cùng phong cách là sự tự phát hiện bản thân. Tìm sự khác nhau ở cái khác nhau đã khó, tìm sự khác nhau ở cái giống nhau còn khó hơn. Cuộc triển lãm Động và Tĩnh của hai họa sỹ Hải Minh và Trần Lưu Mỹ là một trường hợp.
Bước sang thế kỷ XXI, tranh trừu tượng từ một dòng phụ, chảy bên lề, đã trở thành một trong những dòng chính ở trung tâm của hội họa Việt Nam. Sự tự do thể hiện mình ở/của nghệ thuật trừu tượng đã tạo ra sức quyến rũ khó cưỡng khiến họa sỹ nào cũng muốn thử sức. Có người rẽ sang ngang. Có người chọn nó hay được nó chọn ngay từ khởi thủy. Tranh trừu tượng ở đâu đó và lúc nào đó đã trở thành mốt, tưởng ai cũng vẽ được, như làm thơ tự do không cần vần điệu. Vượt lên màu sắc và hình thể, tranh trừu tượng cần một nhịp điệu.
 |
| Tranh của họa sỹ Trần Lưu Mỹ |
Đến với tranh trừu tượng, tức từ nghệ thuật biểu hình đến phi biểu hình, có nhiều lối đi. Riêng ở Việt Nam, lộ chính vẫn là tiến trình trừu tượng hóa nhiều cấp độ đến mức cuối cùng vật thể không còn vật thể nữa. Cái cây giờ đây chỉ còn là một mớ đường nét dù vẫn còn những ám gợi đến hình thể ban đầu. Tuy nhiên, ở Hải Minh và Trần Lưu Mỹ, ngay từ xuất phát điểm, dù còn ở miền tiềm thức, không hề có một vật thể nào mở lối. Ở họ, mảng nét và màu sắc đều có nghĩa tự thân. Còn một khi đã nằm trong cấu trúc nhịp điệu của văn bản tranh, chúng được dôi nghĩa. Một nghĩa không hề bám vào sự vật, mà ở miền tưởng tượng. Từ đó, tôi muốn gọi tranh của Minh, Mỹ là trừu tượng thuần túy.
Nhưng tranh của hai người lại vẫn khác nhau. Để tìm cái khác trong cái giống, tôi sử dụng cặp phạm trù triết mỹ động và tĩnh. Sự khác nhau của Minh - Mỹ không sáng đẹp đơn thuần như người này là động còn người kia là tĩnh, mà cả hai đều vừa là động, vừa là tĩnh: trong tĩnh có động, trong động có tĩnh. Bút pháp trừu tượng của Hải Minh đã đạt tới đỉnh cao. Mảng và nét của anh có sự viên mãn trong chính nó. Cấu trúc tranh vững chắc, mạnh mẽ hình thành một nhịp điệu bình ổn. Vậy nên, tranh của Minh có cốt tĩnh. Nhưng màu sắc tranh anh lại bừng nở rực rỡ tạo ra sự chuyển động, đúng hơn một khí động, thứ “khí vận sinh động” theo nguyên lý Tạ Hách. Lối vẽ Hải Minh mạnh, màu chồng lớp liên tục, nên biểu cảm nóng, năng lượng ngoại phóng, hay lồi như cách gọi của họa sỹ Phan Thiết. Tranh Minh, do vậy, có âm hưởng Tây phương.
 |
 |
| Tranh của họa sỹ Hải Minh |
Trong khi đó, cốt khí, cả cốt lẫn khí, tranh Trần Lưu Mỹ có thể hạ một chữ đạm, nhưng mà “đạm nhược thủy”. Màu sắc tranh Mỹ thâm trầm, anh ưa những gam màu lạnh. Như dòng nước trôi qua những cánh rừng sậm lá hoặc bầu trời đẫm sắc đen. Nhưng đây đó vẫn vương vất những tấm khăn màu cam hoặc xanh lơ như tình cờ, lơ đãng. Nghệ thuật trừu tượng của Mỹ được xây dựng chủ yếu bằng nét chứ không phải mảng, nên có phần gợi đến lối vẽ tranh thư pháp của Tàu. Những đường nét to nhỏ, đậm nhạt, ngắn dài chạy từ góc tây - bắc tranh xuống phía đông - nam. Có nét như “nước sông Hoàng Hà cuồn cuộn từ trên trời đổ xuống”. Xa trông thì tĩnh mà gần trông thì động. Có nhịp điệu nhưng là nhịp điệu của sự đứng yên. Có âm thanh, nhưng là âm thanh của sự im lặng. Chính sự nghịch lý thuận lý này tạo nên sức căng nội tại của tranh Mỹ, đẩy tĩnh thành động, xô lệch sự hài hòa, đối xứng. Mất đối xứng Trần Lưu Mỹ phải đi tìm một đối xứng mới. Không phải ở nội bộ bức tranh, mà ở văn bản bức tranh đối xứng với những gì ngoài văn bản tranh, kiểu như ngoài trời còn có trời. Tranh Trần Lưu Mỹ, vì vậy, có âm hưởng Đông phương.
Động và tĩnh, hoặc động - động, tĩnh - tĩnh, như vậy, là những cực đối trọng mà hợp nhất, đôi cánh chim vút bay về phía chân trời của nghệ thuật ý niệm. Có điều nếu ở tranh giá vẽ và phi giá vẽ (trình diễn, sắp đặt,...) tư tưởng nghệ thuật được tác giả cài đặt sẵn vào thân thể tác phẩm thì ở tranh trừu tượng nó như con rồng ẩn: đuôi thấp thoáng trong tranh, còn thân và đầu thì ở trong tưởng tượng và cảm xúc của người thưởng lãm. Tranh trừu tượng, nhất là của Hải Minh và Trần Lưu Mỹ, đòi hỏi một sự tham dự để cùng họa sỹ hoàn tất bữa tiệc thẩm mỹ này.
Đ.L.T
(TCSH438/08-2025)
Tải mã QRCode
.png "Địa danh học và việc nghiên cứu địa danh các tỉnh Trung Trung Bộ")
-
VŨ PHƯƠNG
Trong dòng nghệ thuật biểu ý, dựa trên ngôn ngữ biểu hiện ở Huế, thì Trương Thế Linh nổi lên như một hiện tượng tiêu biểu. -
KHẢ HÂN
Francesco Clemente sinh năm 1952, ở Naples, Italy. Ông xuất hiện vào thời điểm khi mà Thế chiến II vẫn còn là một ký ức dai dẳng khắc sâu thành những vết nứt trong tâm thức sáng tạo của cộng đồng nghệ sĩ ở dải đất ven vùng biển Địa Trung Hải này. -
TRẦN PHƯƠNG ĐÔNG
Lê Kinh Tài là một trong những nghệ sĩ đương đại rất thành công ở Việt Nam hiện nay. Sự thành công được minh chứng không chỉ ở số lượng tác phẩm lớn, những tìm tòi nghệ thuật không mệt mỏi mà cả ở giá tranh của ông trên thị trường quốc tế. -
TRẦN PHƯỢNG TRÚC LINH
Nếu như nói bi kịch là một trong những suối nguồn không bao giờ vơi cạn, thì trường hợp Francis Bacon là một minh chứng thuyết phục. Hội họa của Francis Bacon đã khai thác tận cùng nỗi đau của con người. -
VŨ HIỆP
Nền mỹ thuật hiện đại Việt Nam có thể được tính bắt đầu từ khi Trường Cao đẳng Mỹ thuật Đông Dương được thành lập năm 1925, vào thời điểm mà các trào lưu nghệ thuật hiện đại đang trăm hoa đua nở ở Pháp. -
VŨ LINH
Thông thường, khi người phụ nữ làm nghệ thuật, họ có thiên hướng lựa chọn những kiểu dạng ngôn ngữ bình dị, gần gũi, mang tâm thức lãng mạn gắn liền với bản mệnh của thiên tính nữ. -
HUỲNH HỮU ỦY
Trong quá trình hình thành nền văn hóa dân tộc, giấy dó đã góp phần trong việc phát triển học thuật và nghệ thuật. -
VŨ LÂM
Thực hành nghệ thuật theo tư duy nghệ thuật hiện đại, hậu hiện đại đang là bức tranh chung của các nghệ sĩ thị giác trẻ tuổi trong những thập niên qua như: Hà Mạnh Thắng, Phạm Huy Thông, Nguyễn Huy An, Vũ Đức Toàn, Bàng Nhất Linh, Thái Nhật Minh... Nghệ thuật của họ là sự pha trộn giữa tư duy nghệ thuật phương Tây và những cảm thức văn hóa của người Việt. -
KHẢ HÂN
Alexander Bolotov là một họa sĩ người Ukraine, sinh ra và lớn lên tại thành phố Donetsk, Ukraine. -
KHẢ HÂN
Vào ngày 26/03/2018, ArtQuench Magazine (Tạp chí làm thỏa mãn cơn khát nghệ thuật, viết tắt là AQM) đã công bố Hợp tuyển nghệ thuật và nhiếp ảnh ấn bản số II, qua đó nhằm giới thiệu đến đông đảo công chúng yêu nghệ thuật một số các tác phẩm nhiếp ảnh và nghệ thuật đặc sắc nhất trên thế giới, những tác phẩm mà AQM xem như là đặc biệt độc đáo và đem lại một nguồn cảm hứng đầy ấn tượng. -
KHẢ HÂN
Trong khoảng những năm 1990, càng ngày hướng tiếp cận liên ngành với mục đích tiến hành diễn giải về các khía cạnh văn hóa trong sự đăng đối với sinh thái và môi trường theo một viễn tượng phê phán bắt nguồn từ bên ngoài lịch sử nghệ thuật truyền thống đã dần dần tạo được tiếng nói ngày một hoàn chỉnh hơn, đó chính là nhánh nghệ thuật phê bình sinh thái. -
KHẢ HÂN
Nghệ thuật quân sự là loại hình nghệ thuật quan tâm đến các vấn đề về quân sự, ngoài điều này ra phong cách và phương tiện chuyển tải chúng đều ít được quan tâm hơn so với đề tài của nó. -
TRIỀU SƠN
Lần đầu tiên, một triển lãm mỹ thuật sáng tác chuyên sâu về Chủ tịch Hồ Chí Minh được trưng bày tại Huế, mang một góc nhìn đầy ắp tình cảm về Bác Hồ kính yêu. -
KHẢ HÂN -
BẠCH DIỆP
Nàng vừa lạ vừa quen như bước ra từ khu vườn hoa hồng đầy ánh sáng. -
KHẢ HÂN
Mùa thu không chỉ là đề tài gợi hứng cho những bức tranh phong cảnh mà còn là đề tài vẫy gọi hội họa thăng hoa trên những vùng miền của tưởng tượng. Một trong số những trào lưu thể hiện được chiều hướng này là hội họa siêu thực. -
KHẢ HÂN
Nghệ thuật động lực là một trào lưu nghệ thuật hướng đến việc khai thác những hiệu ứng của sự chuyển động gây ra ở trong không gian. -
NGUYỄN HÀNG TÌNH
“Mơ mộng” cũng là một đặc tính của giống loài này, người.
Có người quên, có người từ bỏ, có người lao vào. -
KHẢ HÂN
Glenn Brown, họa sĩ người Anh, sinh năm 1966, hiện đang được xem là một trong số những họa sĩ nổi tiếng của hội họa thế giới đầu thế kỷ XXI. -
Mới đây, tại Hội Mỹ thuật TPHCM, họa sĩ Bùi Quang Lâm đã triển lãm 55 bức tranh sơn dầu với chủ đề Miền đất lạ. Những tác phẩm được vẽ trong 30 năm về những miền đất lần đầu họa sĩ đặt chân đến, nhưng đã tạo nên những cảm xúc buộc họa sĩ… phải cầm cọ. Miền đất lạ được vẽ từ miền Tây Nam bộ đến Bắc bộ và Tây Bắc.
.png)
.png)
