Động và Tĩnh - đôi cánh của sáng tạo
Với họa sỹ, triển lãm cá nhân là sự tự khẳng định, còn triển lãm đôi, nhất là ở những người cùng trường phái, ít nhiều cùng phong cách là sự tự phát hiện bản thân. Tìm sự khác nhau ở cái khác nhau đã khó, tìm sự khác nhau ở cái giống nhau còn khó hơn. Cuộc triển lãm Động và Tĩnh của hai họa sỹ Hải Minh và Trần Lưu Mỹ là một trường hợp.
Bước sang thế kỷ XXI, tranh trừu tượng từ một dòng phụ, chảy bên lề, đã trở thành một trong những dòng chính ở trung tâm của hội họa Việt Nam. Sự tự do thể hiện mình ở/của nghệ thuật trừu tượng đã tạo ra sức quyến rũ khó cưỡng khiến họa sỹ nào cũng muốn thử sức. Có người rẽ sang ngang. Có người chọn nó hay được nó chọn ngay từ khởi thủy. Tranh trừu tượng ở đâu đó và lúc nào đó đã trở thành mốt, tưởng ai cũng vẽ được, như làm thơ tự do không cần vần điệu. Vượt lên màu sắc và hình thể, tranh trừu tượng cần một nhịp điệu.
 |
| Tranh của họa sỹ Trần Lưu Mỹ |
Đến với tranh trừu tượng, tức từ nghệ thuật biểu hình đến phi biểu hình, có nhiều lối đi. Riêng ở Việt Nam, lộ chính vẫn là tiến trình trừu tượng hóa nhiều cấp độ đến mức cuối cùng vật thể không còn vật thể nữa. Cái cây giờ đây chỉ còn là một mớ đường nét dù vẫn còn những ám gợi đến hình thể ban đầu. Tuy nhiên, ở Hải Minh và Trần Lưu Mỹ, ngay từ xuất phát điểm, dù còn ở miền tiềm thức, không hề có một vật thể nào mở lối. Ở họ, mảng nét và màu sắc đều có nghĩa tự thân. Còn một khi đã nằm trong cấu trúc nhịp điệu của văn bản tranh, chúng được dôi nghĩa. Một nghĩa không hề bám vào sự vật, mà ở miền tưởng tượng. Từ đó, tôi muốn gọi tranh của Minh, Mỹ là trừu tượng thuần túy.
Nhưng tranh của hai người lại vẫn khác nhau. Để tìm cái khác trong cái giống, tôi sử dụng cặp phạm trù triết mỹ động và tĩnh. Sự khác nhau của Minh - Mỹ không sáng đẹp đơn thuần như người này là động còn người kia là tĩnh, mà cả hai đều vừa là động, vừa là tĩnh: trong tĩnh có động, trong động có tĩnh. Bút pháp trừu tượng của Hải Minh đã đạt tới đỉnh cao. Mảng và nét của anh có sự viên mãn trong chính nó. Cấu trúc tranh vững chắc, mạnh mẽ hình thành một nhịp điệu bình ổn. Vậy nên, tranh của Minh có cốt tĩnh. Nhưng màu sắc tranh anh lại bừng nở rực rỡ tạo ra sự chuyển động, đúng hơn một khí động, thứ “khí vận sinh động” theo nguyên lý Tạ Hách. Lối vẽ Hải Minh mạnh, màu chồng lớp liên tục, nên biểu cảm nóng, năng lượng ngoại phóng, hay lồi như cách gọi của họa sỹ Phan Thiết. Tranh Minh, do vậy, có âm hưởng Tây phương.
 |
 |
| Tranh của họa sỹ Hải Minh |
Trong khi đó, cốt khí, cả cốt lẫn khí, tranh Trần Lưu Mỹ có thể hạ một chữ đạm, nhưng mà “đạm nhược thủy”. Màu sắc tranh Mỹ thâm trầm, anh ưa những gam màu lạnh. Như dòng nước trôi qua những cánh rừng sậm lá hoặc bầu trời đẫm sắc đen. Nhưng đây đó vẫn vương vất những tấm khăn màu cam hoặc xanh lơ như tình cờ, lơ đãng. Nghệ thuật trừu tượng của Mỹ được xây dựng chủ yếu bằng nét chứ không phải mảng, nên có phần gợi đến lối vẽ tranh thư pháp của Tàu. Những đường nét to nhỏ, đậm nhạt, ngắn dài chạy từ góc tây - bắc tranh xuống phía đông - nam. Có nét như “nước sông Hoàng Hà cuồn cuộn từ trên trời đổ xuống”. Xa trông thì tĩnh mà gần trông thì động. Có nhịp điệu nhưng là nhịp điệu của sự đứng yên. Có âm thanh, nhưng là âm thanh của sự im lặng. Chính sự nghịch lý thuận lý này tạo nên sức căng nội tại của tranh Mỹ, đẩy tĩnh thành động, xô lệch sự hài hòa, đối xứng. Mất đối xứng Trần Lưu Mỹ phải đi tìm một đối xứng mới. Không phải ở nội bộ bức tranh, mà ở văn bản bức tranh đối xứng với những gì ngoài văn bản tranh, kiểu như ngoài trời còn có trời. Tranh Trần Lưu Mỹ, vì vậy, có âm hưởng Đông phương.
Động và tĩnh, hoặc động - động, tĩnh - tĩnh, như vậy, là những cực đối trọng mà hợp nhất, đôi cánh chim vút bay về phía chân trời của nghệ thuật ý niệm. Có điều nếu ở tranh giá vẽ và phi giá vẽ (trình diễn, sắp đặt,...) tư tưởng nghệ thuật được tác giả cài đặt sẵn vào thân thể tác phẩm thì ở tranh trừu tượng nó như con rồng ẩn: đuôi thấp thoáng trong tranh, còn thân và đầu thì ở trong tưởng tượng và cảm xúc của người thưởng lãm. Tranh trừu tượng, nhất là của Hải Minh và Trần Lưu Mỹ, đòi hỏi một sự tham dự để cùng họa sỹ hoàn tất bữa tiệc thẩm mỹ này.
Đ.L.T
(TCSH438/08-2025)
Tải mã QRCode
.png "Địa danh học và việc nghiên cứu địa danh các tỉnh Trung Trung Bộ")
-
Sau nhiều thập niên tồn tại vô danh, La Bella Principessa đang trải nhiều công đoạn đánh giá phức tạp nhằm xác định liệu nó là tác phẩm mất tích của Leonardo da Vinci hay chỉ là kẻ mạo danh.
-
Vào những năm 1970, bức tranh sơn dầu (về sau được gọi tên là Bình văn) được tìm thấy trong ngôi nhà của một người dân ở phố Khâm Thiên, Hà Nội. Bức tranh được cho là do Lê Văn Miến (Lê Huy Miến), họa sĩ Tây học đầu tiên người VN, vẽ nên nhưng một số phát hiện vừa qua lại dấy lên giả thiết mới.
-
Tôi quen với họa sĩ trẻ Nguyễn Văn Hè từ những năm anh còn là sinh viên trường Đại học Nghệ thuật Huế. Cà phê vỉa hè ở đường Phạm Hồng Thái là nơi chúng tôi thường gặp gỡ chuyện trò vào những chiều cuối tuần. Hè có một đời sống nội tâm hết sức mạnh mẽ nhưng ứng xử vô cùng nhẹ nhàng và kín đáo.
-
Tuần này, Phòng trưng bày Quốc gia London (Anh) sẽ triển lãm một bức chân dung mới được phục chế của danh họa Hà Lan Rembrandt. Điều thú vị là dưới các lớp sơn của tranh, người ta còn tìm thấy một bức chân dung khác, đã bị Rembrandt loại bỏ.
-
Luôn được xem là biểu tượng cho tinh thần nổi loạn của nghệ thuật, trào lưu Dada chưa bao giờ chỉ là một hiện tượng lịch sử.
-
Kasimir Malevich (1878-1935) sinh ra tại Kiev, Ukraine. Như nhiều họa sĩ tiền phong Nga trước Thế chiến I, ông chịu ảnh hưởng từ cả Trường phái Vị lai và Lập thể, nhưng đã nhanh chóng chuyển hóa những tư tưởng của nghệ thuật phương Tây thành những tư tưởng về hội họa mang tính cá nhân độc đáo, để lại những dấu ấn vĩnh viễn không thể xóa mờ trong nghệ thuật hiện đại.
-
Một số tranh của Nguyễn Trọng Khôi trưng bày tại Tự Do Gallery trong cuộc triển lãm Cảm Xúc Đại Ngàn từ 6 tháng 9 đến 26.9.2014.
-
ĐINH CƯỜNG
Dạ thưa xứ Huế bây giờ
vẫn còn Núi Ngự bên bờ Sông Hương
(Bùi Giáng) -
Họa sĩ - Nhà giáo Nhân dân Uyên Huy vừa hoàn thành cuốn sách Mỹ thuật đô thị Sài Gòn - Gia Định 1900 -1975 như sự tri ân với vùng đất mà ông đã sinh ra, lớn lên và có nửa thế kỷ hoạt động mỹ thuật.
-
1. Tôi được biết Trang Thanh Hiền từng triển lãm với một nữ họa sĩ vào năm 2004. Từ đó đến nay cô không có nhiều thời gian cho việc vẽ, cho đến gần đây năm 2011, mới quay lại với hội họa, niềm yêu thích riêng của mình.
-
Họa sĩ Dương Cẩm Chương vừa qua đời ngày 9/8 ở tuổi 104 tại TP. HCM. Sáng ngày10/8, tang lễ của ông đã được tổ chức tại nhà riêng(121/41 Lê Thị Riêng, Q.1, TP.HCM). Lễ động quan diễn ra lúc 7h ngày 13/8, sau đó hỏa táng tại Bình Hưng Hòa. Di cốt của họa sĩ sẽ được mang về nghĩa trang họ Dương thuộc huyện Khoái Châu, Hưng Yên.
-
Cảnh quan bầu trời làm tôi mê đắm. Tôi mê đắm khi nhìn thấy một mảnh trăng non hay một vầng thái dương giữa bầu trời mênh mông. Trong tranh của tôi, có những hình thể nhỏ bé trong một không gian trống trải vô biên. Những không gian trống, những chân trời trống, những mặt phẳng trống – tất cả những gì trần trụi đều để lại ấn tượng đặc biệt sâu đậm trong tôi.
-
Việt Nam không phải là môi trường “sinh sống” của sư tử đá. So với các nước trong khu vực, đồ án sư tử Việt Nam xuất hiện trong nghệ thuật tạo hình tương đối muộn. Sư tử Việt chủ yếu xuất hiện thời Lý-Trần và gần như vắng bóng trong các triều đại sau đó, ngay cả trong những giai đoạn văn hóa cung đình Trung Hoa có ảnh hưởng mạnh mẽ nhất tới mỹ thuật Việt Nam như thời Lê Sơ và thời Nguyễn.
-
Đánh đồng tranh của tôi với chủ nghĩa tượng trưng, ý thức hay vô thức… tức là không thật sự lưu ý đến bản chất đích thực của nó…
-
“Sen trong Việt”, triển lãm cá nhân lần thứ 6 của họa sỹ Đặng Phương Việt, chuyên về đề tài hoa Sen sẽ khai mạc vào 10 giờ ngày 10/8 và trưng bày tới hết ngày 08/9, tại Dolphin Plaza, 17 Trần Bình, Mỹ Đình, Hà Nội.
-
Cho đến tận bây giờ, những tác phẩm của Lê Huy Miến - vị họa sĩ Tây học đầu tiên, người được coi là mở đầu cho nền mỹ thuật VN hiện đại, vẫn còn chứa đựng những điều bí ẩn với các nhà nghiên cứu mỹ thuật Việt Nam.
-
Ở tuổi 65, họa sĩ Dương Sen vừa trình làng 45 tác phẩm sơn dầu với chung một tên gọi Làng quê Việt trong cuộc triển lãm cá nhân thứ 16 tại trụ sở Hội Mỹ thuật TP.HCM.
-
Sự kết hợp giữa điện ảnh và hội họa sẽ đưa tới những trải nghiệm tuyệt vời cho những người yêu tranh.
-
Ngày 16/7, tại Hà Nội, Hội Mỹ thuật Việt Nam long trọng tổ chức lễ kỷ niệm 90 năm ngày sinh họa sỹ Dương Bích Liên (1924-2014).
-
NGUYỄN HÀNG TÌNH
Cho dù không đến Tây Nguyên ta cũng thấy hoặc “cảm” về miền Thượng phương nam sống động nhiều rồi qua báo chí, truyền hình, văn chương. Nhạc về xứ này cũng thế, qua Y Phôn, Y Moan, Nguyễn Cường. Với nhiếp ảnh, thì càng bạt ngàn hơn tác phẩm và tác giả, không chỉ người đang sinh sống tại xứ này. Thế còn hội họa? Cần một sự tĩnh lặng của hội họa để nhìn thấu vào bên trong miền đất ấy, bởi đây vốn không phải vùng đất của sự ồn ào, lắm lời. Cây cọ nào đầy đủ nội lực cùng sự yêu thương chân thành cho một vùng đất để kể câu chuyện của nó qua sắc màu?
.png)
.png)
