Đọc lại bản Tuyên cáo đầu tiên của UBND cách mạng Thừa Thiên, nay là thành phố Huế

15:15 17/09/2026

DƯƠNG PHƯỚC THU

Theo lệnh của Tổng bộ Việt Minh và Ủy ban khởi nghĩa Trung ương, từ chiến khu Việt Bắc tràn về: ngày 19 tháng 8 năm 1945, Hà Nội giành được chính quyền, tiếp đến các tỉnh miền Trung từ Thanh Hóa, Nghệ An, Hà Tĩnh, Quảng Bình, Quảng Trị, Thừa Thiên, đến Đà Nẵng, Quảng Nam, Quảng Ngãi, Bình Định, Khánh Hòa… Ủy ban nhân dân cách mạng các tỉnh này đã lần lượt ra đời.

Bản Tuyên cáo Quốc dân đầu tiên in trên báo Quyết Chiến, số 1 ra ngày 27/8/1945.

Chiều ngày 23 tháng 8 năm 1945, tại sân vận động Bảo Long (nay là sân vận động Tự Do, sân vận động Huế) hơn 15 vạn đồng bào Thừa Thiên tham dự mít tinh, chứng kiến Ủy ban nhân dân cách mạng tỉnh được thành lập do nhà cách mạng Tôn Quang Phiệt làm Chủ tịch, đồng chí Hoàng Anh làm Phó Chủ tịch và một số ủy viên ủy ban. Trước toàn thể đồng bào, Chủ tịch Ủy ban nhân dân cách mạng Thừa Thiên đã dõng dạc đọc vang bản Tuyên cáo đầu tiên bày tỏ quan điểm và chủ trương của Mặt trận Việt Minh nhằm giữ ổn định tình hình an ninh chính trị khi cách mạng vừa nắm chính quyền.

Để bạn đọc có cơ sở tham khảo về những tài liệu công bố lần đầu tiên khi vừa giành được chính quyền ở Huế cách nay đã 81 năm, chúng tôi sao in lại nguyên văn bản Tuyên cáo đầu tiên của Ủy ban nhân dân cách mạng Thừa Thiên đã công bố trên báo Quyết Chiến, cơ quan ủng hộ chính quyền nhân dân cách mạng, thực chất là cơ quan ngôn luận của Thị ủy Thuận Hóa và Tỉnh ủy Thừa Thiên, số 1 ra ngày 27/8/1945:

TUYÊN CÁO QUỐC DÂN

Quốc dân đồng bào!
Chính quyền của Nhật ở Đông Dương đã bị thủ tiêu.
Chính phủ bù nhìn đã đổ nát.
Kể từ nay, Chính quyền nhân dân cách mạng thành lập.
Ngày giải phóng của Quốc gia đã đến.
Nước Việt Nam dân chủ cộng hòa đương xuất hiện.

Với Chính quyền của nhân dân, đời sống độc lập, tự do và hạnh phúc của quốc dân ta bắt đầu. Trung thành với chính sách của Mặt trận Việt Nam độc lập Đồng Minh (gọi tắt là Việt Minh) lâm thời Chính phủ nhân dân sẽ cương quyết thi hành những phương sách cách mạng để mang lại hạnh phúc thực tế cho hết thảy các giới đồng bào.

Sau 80 năm đau khổ và chiến đấu anh dũng chống ngoại địch, tốn biết bao nhiêu máu xương, quốc dân ta có quyền được hưởng tất cả những sung sướng của một dân tộc độc lập tự do.

Nhưng những sung sướng ấy quyết nhiên chưa thể được thực hiện hoàn toàn tức khắc. Chính quyền cách mạng đương thiết lập trên một nền kinh tế điêu tàn mà ngoại địch để lại. Nền độc lập của đất nước chưa được hoàn toàn đảm bảo. Chúng ta mới thoát khỏi ách thực dân Pháp, phát xít Nhật. Nhưng những lực lượng có thể uy hiếp nền độc lập của dân tộc ta còn bao vây chúng ta. Hãy coi chừng! Có thể còn những âm mưu ngoại xâm, có thể còn những sức phản động chưa tuyệt căn trong nước. Quốc dân hãy khoan say sưa với nền độc lập mới xây dựng, hãy khoan đòi hỏi những hạnh phúc chưa phải lúc mà quên những hiểm nguy trước mắt và sau lưng.

Ngày nào chính quyền cách mạng của nhân dân chưa được hoàn toàn vững chắc, thì ngày đó còn cần một sức võ trang hết sức ráo riết của toàn dân, một nỗ lực hy sinh cực độ, một tinh thần phấn đấu dũng cảm, một ý chí quyết thắng mãnh liệt của toàn quốc đồng bào.

Vì mục đích bảo vệ quốc gia cách mạng, vì quyền độc lập thiêng liêng của dân tộc, lâm thời Chính phủ đảm nhận trách nhiệm dùng mọi phương sách cách mạng cần thiết để hướng dẫn quốc dân theo một mục đích duy nhất cứu quốc cho đến khi quyền tự do của đất nước không còn bị hăm dọa bởi một lực lượng phản động nào bất cứ trong hay từ ngoài, cho đến khi nền độc lập của dân tộc ta được quốc tế công nhận.

Quốc dân đồng bào! Cuộc chiến đấu giải phóng dân tộc có thể còn gian lao gay gắt, nhưng một ngày mai gần gũi và huy hoàng đương bừng lên trước mắt chúng ta. Sự cố kết của toàn dân là điều kiện cốt yếu để biểu dương một sức mạnh khiến nội phản phải tuyệt căn, ngoại xâm phải lùi bước. Quốc dân đồng bào! Hãy đoàn kết nhất trí hơn lúc nào hết chung quanh chính quyền cách mạng. Nếu cần, hãy hy sinh đến giọt máu cuối cùng cho độc lập của Tổ quốc. Nhân dân cách mạng toàn thế giới đương thân mến nhìn theo ta và sẵn sàng giúp ta trên bước đường giải phóng.

Toàn quốc đồng bào!
Hãy tin tưởng ở sự thành công của cách mạng và đồng thanh hô to:
Chính quyền nhân dân cách mạng muôn năm!
Việt Nam cộng hòa dân chủ muôn năm!
Lâm thời Chính phủ nhân dân cách mạng Thừa Thiên.

Bản Tuyên cáo chính trị nhân văn này đã công bố 81 năm trước, ngày nay đọc lại chúng ta vẫn cảm nhận được không khí sục sôi của những ngày khởi nghĩa giành chính quyền của nhân dân Thừa Thiên, nay là nhân dân thành phố Huế trong cuộc cách mạng vĩ đại tháng 8 năm 1945 ở Huế.

D.P.T
(TCSH451/09-2026)

 

 

Đánh giá của bạn về bài viết:
0 đã tặng
0
0
0
Bình luận (0)
Tin nổi bật
  • DƯƠNG HOÀNG PHƯỚC

    Chào mừng Đại hội Đại biểu Liên hiệp các Hội Văn học Nghệ thuật thành phố Huế lần thứ XIV, nhiệm kỳ 2026 - 2031

  • NGUYỄN THỊ SỬU

    Trong lịch sử hiện đại Việt Nam, hiếm có nhân vật nào để lại dấu ấn sâu đậm và toàn diện như Chủ tịch Hồ Chí Minh. Chủ tịch Hồ Chí Minh là lãnh tụ vĩ đại của Đảng và dân tộc ta, danh nhân văn hóa có tầm vóc nhân loại. Tư tưởng, đạo đức và phong cách của Người đã vượt ra ngoài phạm vi một hệ tư tưởng chính trị để trở thành một hệ giá trị văn hóa - đạo đức có khả năng định hướng hành vi xã hội, bồi dưỡng nhân cách và tạo nền tảng tinh thần cho sự phát triển bền vững của dân tộc.

  • Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam, Quốc hội nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam, Chủ tịch nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam, Chính phủ nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam, Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam thông báo:

  • PHAN THANH HẢI

    1. Từ một bảo tàng cổ vật đến câu chuyện lớn hơn về di sản Huế
    Trong nhiều năm qua, mỗi khi nhắc đến Bảo tàng Cổ vật Cung đình Huế, người ta thường nghĩ ngay đến một thiết chế lưu giữ, bảo quản và trưng bày những hiện vật quý giá của triều Nguyễn. Cách nhìn ấy đúng, nhưng có lẽ chưa đủ.

  • PHẠM HỮU THU

    Mỏ Tàu là tên của ba ngọn núi cheo leo nằm ở phía đông dòng Tả Trạch nay thuộc địa phận phường Phú Bài, thành phố Huế. Nơi đây (từ tháng 8/1974 cho đến tháng 01/1975) do “giành đi giật lại” nhiều lần nên đã diễn ra nhiều trận đánh ác liệt khiến hàng nghìn binh sĩ của cả hai phía thương vong.

  • NGUYỄN VĂN TOÀN

    Trong tác phẩm “Dân vận” viết vào ngày 15/10/1949 đăng trên báo Sự thật số 120, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã đúc kết: “Dân vận là vận động tất cả lực lượng của mỗi một người dân không để sót một người dân nào, góp thành lực lượng toàn dân, để thực hành những công việc nên làm, những công việc Chính phủ và Đoàn thể đã giao cho”1.

  • NGUYỄN QUỐC HOÀN
                        Ghi chép

    Sau gần mười tháng huấn luyện tới khi diễn tập thực binh cấp Đại đội, Tiểu đoàn, vào thời điểm năm 1965 trên đất huyện Hương Sơn, tỉnh Hà Tĩnh của một Trung đoàn chủ lực, cán bộ, chiến sĩ náo nức chờ ngày lên đường ra mặt trận cọ xát với quân thù. Đó là lời mở đầu câu chuyện của Đại tá Đặng Duy Thanh với chúng tôi bên tách trà thơm còn bốc khói.

  • ĐINH THỊ NGÂN

    Kỷ niệm 51 năm ngày thống nhất đất nước (30/4/1975 - 30/4/2026)

    “Như có Bác Hồ trong ngày vui đại thắng…” - Lời ca ấy vang lên trong biển cờ hoa ngập tràn, trong tiếng reo vui của toàn dân tộc, mang theo niềm xúc động nghẹn ngào khi non sông thu về một mối.

  • HOÀNG PHƯỚC

    BẦU CỬ QUỐC HỘI KHÓA XVI VÀ HỘI ĐỒNG NHÂN DÂN CÁC CẤP NHIỆM KỲ 2026 - 2031

  • ĐINH THỊ NGÂN

    Cứ mỗi độ xuân về, quyện trong chồi non biếc, sắc thắm hoa xuân, hòa cùng không khí rộn ràng của đất trời những ngày chuyển giao năm cũ và năm mới, tôi lại nhớ tới những câu thơ của Tố Hữu: “Bác ơi! Tết đến. Giao thừa đó/ Vẫn đón nghe thơ Bác mọi lần/ Ríu rít đàn em vui pháo nổ/ Tưởng nghìn tay Bác vỗ sang xuân”. Những bài thơ chúc Tết của Bác luôn mang tới sự phấn khởi về đất nước “càng ngày càng xuân”.

  • NGUYỄN THỊ SỬU

    Trong tiến trình phát triển của lịch sử nhân loại, văn hóa luôn được coi là “hệ điều tiết” cho mọi chuyển động chính trị và kinh tế. Đối với Việt Nam - một quốc gia đa dân tộc với bề dày lịch sử hàng nghìn năm - văn hóa không chỉ là di sản, mà là vũ khí sắc bén để bảo vệ độc lập và thúc đẩy tiến bộ xã hội.

  • DƯƠNG HOÀNG
         (Ghi theo Đại tá Nguyễn Văn Khoan)

    Gần đến những ngày áp Tết Kỷ Sửu. Theo lệnh của Người, ngày 10 tháng Giêng năm 1949, Phủ Chủ tịch đã chuyển từ địa bàn xã Trung Trực, huyện Yên Sơn đến Lũng Tấu thuộc xã Tân Trào, huyện Sơn Dương, tỉnh Tuyên Quang.

  • NGUYỄN VĂN TOÀN

    CHÀO MỪNG ĐẠI HỘI ĐẠI BIỂU TOÀN QUỐC LẦN THỨ XIV CỦA ĐẢNG

  • PHẠM HỮU THU
                 Ghi chép

    Quê tôi, trước cách mạng Tháng Tám 1945 thuộc tổng An Cư, nay là xã Chân Mây - Lăng Cô của thành phố Huế.

  • DƯƠNG PHƯỚC THU

    CHÀO MỪNG ĐẠI HỘI ĐẠI BIỂU ĐẢNG BỘ THÀNH PHỐ HUẾ LẦN THỨ XVII, NHIỆM KỲ 2025 - 2030

    Từ thực tiễn đấu tranh cách mạng, đầu năm 1950, cùng với cả nước cuộc kháng chiến của nhân dân Thừa Thiên Huế ngày càng đi vào chiều sâu, mang tính toàn diện và có nhiều biến chuyển mới.

  • Ngày 18/9/1945, tại Sở Tuyên truyền Trung bộ số 43 đường Trần Hưng Đạo, thành phố Huế, Hội nghị thành lập Liên đoàn Văn hóa Cứu quốc Thừa Thiên được diễn ra, đây chính là thời điểm khai sinh tổ chức tiền thân của Liên hiệp các Hội Văn học Nghệ thuật thành phố Huế ngày nay.

  • Kỷ niệm 80 năm ngày thành lập Liên đoàn Văn hóa Cứu quốc Thừa Thiên - Liên hiệp Các Hội văn học nghệ thuật thành phố Huế (18/9/1945 - 18/9/2025)

  • Ngày 23 tháng 8 năm 1945, dưới sự lãnh đạo của Đảng và sự đồng lòng của quần chúng nhân dân, chính quyền cách mạng đã giành thắng lợi trọn vẹn tại Huế.

  • Kỷ niệm 80 năm Cách mạng tháng Tám (19/8/1945 - 19/8/2025) và Quốc khánh nước cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam (2/9/1945 - 2/9/2025)

  • Ngày 2 tháng 9 năm 1945, Chủ tịch Hồ Chí Minh đọc bản Tuyên ngôn Độc lập tại Quảng trường Ba Đình, chính thức khai sinh nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa.