DƯƠNG PHƯỚC THU
Theo lệnh của Tổng bộ Việt Minh và Ủy ban khởi nghĩa Trung ương, từ chiến khu Việt Bắc tràn về: ngày 19 tháng 8 năm 1945, Hà Nội giành được chính quyền, tiếp đến các tỉnh miền Trung từ Thanh Hóa, Nghệ An, Hà Tĩnh, Quảng Bình, Quảng Trị, Thừa Thiên, đến Đà Nẵng, Quảng Nam, Quảng Ngãi, Bình Định, Khánh Hòa… Ủy ban nhân dân cách mạng các tỉnh này đã lần lượt ra đời.
Bản Tuyên cáo Quốc dân đầu tiên in trên báo Quyết Chiến, số 1 ra ngày 27/8/1945.
Chiều ngày 23 tháng 8 năm 1945, tại sân vận động Bảo Long (nay là sân vận động Tự Do, sân vận động Huế) hơn 15 vạn đồng bào Thừa Thiên tham dự mít tinh, chứng kiến Ủy ban nhân dân cách mạng tỉnh được thành lập do nhà cách mạng Tôn Quang Phiệt làm Chủ tịch, đồng chí Hoàng Anh làm Phó Chủ tịch và một số ủy viên ủy ban. Trước toàn thể đồng bào, Chủ tịch Ủy ban nhân dân cách mạng Thừa Thiên đã dõng dạc đọc vang bản Tuyên cáo đầu tiên bày tỏ quan điểm và chủ trương của Mặt trận Việt Minh nhằm giữ ổn định tình hình an ninh chính trị khi cách mạng vừa nắm chính quyền.
Để bạn đọc có cơ sở tham khảo về những tài liệu công bố lần đầu tiên khi vừa giành được chính quyền ở Huế cách nay đã 81 năm, chúng tôi sao in lại nguyên văn bản Tuyên cáo đầu tiên của Ủy ban nhân dân cách mạng Thừa Thiên đã công bố trên báo Quyết Chiến, cơ quan ủng hộ chính quyền nhân dân cách mạng, thực chất là cơ quan ngôn luận của Thị ủy Thuận Hóa và Tỉnh ủy Thừa Thiên, số 1 ra ngày 27/8/1945:
TUYÊN CÁO QUỐC DÂN
Quốc dân đồng bào!
Chính quyền của Nhật ở Đông Dương đã bị thủ tiêu.
Chính phủ bù nhìn đã đổ nát.
Kể từ nay, Chính quyền nhân dân cách mạng thành lập.
Ngày giải phóng của Quốc gia đã đến.
Nước Việt Nam dân chủ cộng hòa đương xuất hiện.
Với Chính quyền của nhân dân, đời sống độc lập, tự do và hạnh phúc của quốc dân ta bắt đầu. Trung thành với chính sách của Mặt trận Việt Nam độc lập Đồng Minh (gọi tắt là Việt Minh) lâm thời Chính phủ nhân dân sẽ cương quyết thi hành những phương sách cách mạng để mang lại hạnh phúc thực tế cho hết thảy các giới đồng bào.
Sau 80 năm đau khổ và chiến đấu anh dũng chống ngoại địch, tốn biết bao nhiêu máu xương, quốc dân ta có quyền được hưởng tất cả những sung sướng của một dân tộc độc lập tự do.
Nhưng những sung sướng ấy quyết nhiên chưa thể được thực hiện hoàn toàn tức khắc. Chính quyền cách mạng đương thiết lập trên một nền kinh tế điêu tàn mà ngoại địch để lại. Nền độc lập của đất nước chưa được hoàn toàn đảm bảo. Chúng ta mới thoát khỏi ách thực dân Pháp, phát xít Nhật. Nhưng những lực lượng có thể uy hiếp nền độc lập của dân tộc ta còn bao vây chúng ta. Hãy coi chừng! Có thể còn những âm mưu ngoại xâm, có thể còn những sức phản động chưa tuyệt căn trong nước. Quốc dân hãy khoan say sưa với nền độc lập mới xây dựng, hãy khoan đòi hỏi những hạnh phúc chưa phải lúc mà quên những hiểm nguy trước mắt và sau lưng.
Ngày nào chính quyền cách mạng của nhân dân chưa được hoàn toàn vững chắc, thì ngày đó còn cần một sức võ trang hết sức ráo riết của toàn dân, một nỗ lực hy sinh cực độ, một tinh thần phấn đấu dũng cảm, một ý chí quyết thắng mãnh liệt của toàn quốc đồng bào.
Vì mục đích bảo vệ quốc gia cách mạng, vì quyền độc lập thiêng liêng của dân tộc, lâm thời Chính phủ đảm nhận trách nhiệm dùng mọi phương sách cách mạng cần thiết để hướng dẫn quốc dân theo một mục đích duy nhất cứu quốc cho đến khi quyền tự do của đất nước không còn bị hăm dọa bởi một lực lượng phản động nào bất cứ trong hay từ ngoài, cho đến khi nền độc lập của dân tộc ta được quốc tế công nhận.
Quốc dân đồng bào! Cuộc chiến đấu giải phóng dân tộc có thể còn gian lao gay gắt, nhưng một ngày mai gần gũi và huy hoàng đương bừng lên trước mắt chúng ta. Sự cố kết của toàn dân là điều kiện cốt yếu để biểu dương một sức mạnh khiến nội phản phải tuyệt căn, ngoại xâm phải lùi bước. Quốc dân đồng bào! Hãy đoàn kết nhất trí hơn lúc nào hết chung quanh chính quyền cách mạng. Nếu cần, hãy hy sinh đến giọt máu cuối cùng cho độc lập của Tổ quốc. Nhân dân cách mạng toàn thế giới đương thân mến nhìn theo ta và sẵn sàng giúp ta trên bước đường giải phóng.
Toàn quốc đồng bào!
Hãy tin tưởng ở sự thành công của cách mạng và đồng thanh hô to:
Chính quyền nhân dân cách mạng muôn năm!
Việt Nam cộng hòa dân chủ muôn năm!
Lâm thời Chính phủ nhân dân cách mạng Thừa Thiên.
Bản Tuyên cáo chính trị nhân văn này đã công bố 81 năm trước, ngày nay đọc lại chúng ta vẫn cảm nhận được không khí sục sôi của những ngày khởi nghĩa giành chính quyền của nhân dân Thừa Thiên, nay là nhân dân thành phố Huế trong cuộc cách mạng vĩ đại tháng 8 năm 1945 ở Huế.
D.P.T
(TCSH451/09-2026)
Tải mã QRCode
HOÀNG PHƯỚC
Trước thực tiễn của cách mạng kháng chiến, lực lượng dân quân tự vệ không ngừng lớn mạnh, trưởng thành về mọi mặt. Tháng 4/1949, từ chiến khu Việt Bắc, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã ký Sắc lệnh thành lập Bộ đội địa phương trên cả nước.
LÊ QUANG MINH
Thời điểm Trị - Thiên Huế đang gấp rút thực hiện kế hoạch giải phóng thì cục diện chiến trường miền Nam chuyển biến mau lẹ. Tây Nguyên giành chiến thắng lớn, quân đội của chế độ Sài Gòn rút khỏi Tây Nguyên hoàn toàn. Ngày 18/3/1975, Bộ Chính trị hạ quyết tâm chuyển cuộc Tiến công chiến lược thành cuộc Tổng tiến công chiến lược, hoàn thành kế hoạch hai năm (1975 - 1976) ngay trong năm 1975.
Kể từ sau Hiệp định Paris về Việt Nam (ký ngày 27/1/1973), ở chiến trường Trị Thiên nói chung, Thừa Thiên Huế nói riêng, thế và lực của cách mạng đã có sự phát triển mạnh mẽ là nhân tố mới góp phần quan trọng tạo nên sự thay đổi cục diện chiến trường toàn miền Nam ngày càng có lợi cho cách mạng.
Kể từ sau Hiệp định Paris về Việt Nam (ký ngày 27/1/1973), ở chiến trường Trị Thiên nói chung, Thừa Thiên Huế nói riêng, thế và lực của cách mạng đã có sự phát triển mạnh mẽ là nhân tố mới góp phần quan trọng tạo nên sự thay đổi cục diện chiến trường toàn miền Nam ngày càng có lợi cho cách mạng.
Kể từ tháng 8 năm 2008, có một đoạn đường rộng thênh dài một ngàn năm trăm mét mang tên nhân vật lịch sử Đặng Phúc Thông chạy qua xã Yên Thường, huyện Gia Lâm, Hà Nội nối với đường Hà Huy Tập đến tận địa phận thành phố Từ Sơn, tỉnh Bắc Ninh.
Tại Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam có lưu giữ bản gốc bức tranh “Bình văn” của họa sĩ Lê Văn Miến. Đây là bức tranh vẽ theo kỹ thuật sơn dầu cổ điển của châu Âu đầu tiên ở Việt Nam.
Tọa đàm khoa học với chủ đề “Đại tướng Nguyễn Chí Thanh - Nhà lãnh đạo chiến lược, người chỉ đạo thực tiễn xuất sắc của cách mạng Việt Nam” do Bộ Quốc phòng, Ban Tuyên giáo Trung ương, tỉnh Thừa Thiên Huế phối hợp tổ chức, sẽ diễn ra vào cuối tháng 12 năm 2023, tại thành phố Huế.
Ngày 25 tháng 7 năm 2023, tại Thủ đô Hà Nội, Liên hiệp các Hội VHNT Việt Nam đã tổ chức thành công Lễ kỷ niệm 75 năm Ngày thành lập Hội Văn nghệ Việt Nam, nay là Liên hiệp các Hội Văn học nghệ thuật Việt Nam (25/7/1948 - 25/7/2023).
Tại buổi lễ trọng thể này, đồng chí Nguyễn Phú Trọng - Tổng Bí thư Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam thay mặt Lãnh đạo Đảng, Nhà nước đã đến dự và phát biểu chỉ đạo quan trọng đối với giới văn học nghệ thuật.
Tạp chí Sông Hương xin đăng toàn văn bài phát biểu chỉ đạo của đồng chí Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng tại Lễ kỷ niệm 75 năm Ngày thành lập Liên hiệp các Hội Văn học nghệ thuật Việt Nam (1948 - 2023).
LÊ QUANG MINH
Cách mạng Tháng Tám năm 1945 thành công, đập tan ách thống trị thực dân, chế độ nửa thuộc địa nửa phong kiến, đưa nước ta trở thành một nước độc lập là thắng lợi lịch sử vĩ đại.
HOÀNG LONG
Song hành với văn hóa cung đình, mạch nguồn văn hóa dân gian đã hình thành và gắn bó lâu đời với người dân xứ Huế. Giá trị văn hóa dân gian đã phản ánh một cách sinh động đời sống tinh thần, tín ngưỡng của cộng đồng và được sáng tạo, phát triển từ thế hệ này qua thế hệ khác.
PHAN THANH HẢI
Trong xu thế xây dựng Cố đô Huế trở thành một đô thị di sản đặc thù, thành phố di sản trực thuộc Trung ương theo chủ trương của lãnh đạo Đảng, Nhà nước hiện nay, vấn đề quy hoạch, phát triển đô thị Huế cho giai đoạn 2020 - 2030, tầm nhìn đến năm 2045 trở nên hết sức quan trọng và mang tính quyết định trên nhiều bình diện.
DƯƠNG PHƯỚC THU
Một số cuốn sách bao gồm cả thể loại hồi ký, hồi ức được xuất bản gần đây đều có viết về thời khắc vua Bảo Đại thoái vị tại lầu Ngọ Môn, Kinh đô Huế.
NGUYỄN KHẮC PHÊ
Không phải ngẫu nhiên đội quân mở đường Trường Sơn đầu tiên mang tên “Đoàn 559”, cũng như tuyến đường huyền thoại này được mang tên của Chủ tịch Hồ Chí Minh.
DƯƠNG PHƯỚC THU
Kỷ niệm 75 năm Hội nghị Nam Dương (25/03/1947 - 25/03/2022)