OGAWA MIMEI
Minh họa: NGÔ LAN HƯƠNG
![]() |
| Mimei Ogawa - Ảnh: wiki |
Ogawa Mimei (1882 - 1961) là một trong những nhà văn đầu tiên xuất bản truyện dành cho thiếu nhi, được ca tụng như là “Andersen của Nhật Bản”, là “Cha đẻ của văn học nhi đồng Nhật Bản”. Suốt cuộc đời sáng tác của mình, ông để lại chừng 1200 tác phẩm, phần lớn là truyện ngắn với nội dung nhẹ nhàng, có phần huyễn tưởng nhưng đầy tính nhân văn, cũng có những tác phẩm có khuynh hướng phê phán xã hội nhưng ấm áp, gần gũi với cả người lớn và trẻ em.
Ấy là khoảng thời gian mà khắp nơi, từ thị trấn ra đến cánh đồng, đều phủ một màu xanh của cây cối.
Vào một đêm trăng thanh gió mát, một bà cụ sống cô độc trong ngôi nhà yên tĩnh nằm ven thị trấn đang ngồi khâu vá bên cửa sổ.
Ánh sáng ngọn đèn tĩnh lặng soi chiếu xung quanh. Bà cụ đã lớn tuổi nên mắt đã mờ, không xâu được sợi chỉ qua lỗ kim nên phải đưa lên đưa xuống trước ánh đèn để nhìn cho rõ và vo xoắn sợi chỉ mảnh bằng đầu những ngón tay nhăn nheo.
Ánh trăng chiếu rọi khắp nơi một màu xanh nhạt. Cây cối, nhà cửa, núi đồi, tất cả như đắm chìm dưới mặt nước ấm áp. Bà lão cứ ngồi như thế, vừa làm việc vừa nghĩ ngợi về thời thanh xuân của mình, nhớ về những người thân ở nơi xa, về đứa cháu gái đang sống xa cách.
Xung quanh tĩnh lặng, chỉ có tiếng chiếc đồng hồ báo thức đặt trên kệ chạy tích tắc. Thỉnh thoảng, tiếng rao bán hàng rong từ phía những con hẻm náo nhiệt, đông người qua lại ở thị trấn và âm thanh xình xịch mơ hồ của những đoàn tàu chạy qua vọng đến.
Bà lão ngồi với tâm trạng bình thản, lơ đãng như mơ màng, thậm chí như không nhớ ra mình đang làm gì ở đâu lúc này.
Bỗng có tiếng gõ lộc cộc ở cửa ngoài. Bà lão nghiêng đôi tai đã khá nặng của mình về phía phát ra âm thanh. Giờ này hẳn chẳng còn ai đến. Bà nghĩ ấy chắc là tiếng gió. Gió thường thổi vô định qua thị trấn hay cánh đồng như thế.
Đang nghĩ thế thì lần này lại có tiếng bước chân khe khẽ ngay dưới cửa sổ. Khác với mọi khi, bà lắng tai nghe.
“Bà ơi, bà ơi!” - Có tiếng ai đó gọi.
Thoạt tiên, bà lão tưởng là do tai mình nhưng sau đó bà liền dừng tay.
“Bà ơi, bà mở cửa sổ ra đi!” - Lại có tiếng ai đó nói.
Ai vậy nhỉ, bà nghĩ, rồi đứng dậy mở cửa sổ ra. Bên ngoài, ánh trăng bàng bạc soi sáng xung quanh như ban ngày.
Một người đàn ông không cao lắm đang đứng bên dưới cửa sổ, ngước mặt nhìn lên. Anh ta đeo cặp kính màu đen và để râu.
“Tôi không biết anh, anh là ai thế?” - Bà hỏi.
Bà lão nhìn khuôn mặt người đàn ông không quen, thầm nghĩ chắc có lẽ anh ta vào nhầm nhà nào đó.
“Cháu là người bán kính. Cháu có nhiều loại khác nhau. Lần đầu cháu đến đây nhưng thật sự là một thị trấn rất dễ chịu. Đêm nay trăng sáng quá nên đi bán dạo thế này” - Người đàn ông nói.
Thấy mình vừa nãy vì mắt mờ nên không xâu được kim, bà bèn hỏi:
“Vậy anh có cái nào thích hợp để lão có thể nhìn rõ được không?”
Người đàn ông liền mở nắp chiếc hộp đang xách trên tay. Tìm trong đó chiếc kính phù hợp với bà, một lúc sau lấy ra một cặp kính to gọng đồi mồi trao cho bà lão đang thò mặt ra bên ngoài cửa sổ.
“Bảo đảm, với cái này bà sẽ nhìn rõ bất cứ vật gì.” - Người đàn ông nói.
Mặt đất dưới chân người đàn ông đang đứng bên dưới cửa sổ, nhiều loại hoa cỏ trắng, hồng, xanh nở rộ trong bóng tối dưới ánh trăng, tỏa hương thơm ngát.
Bà lão đeo thử cặp kính vào. Quay nhìn thử vào chiếc đồng hồ báo thức và những con chữ trên tờ lịch thì thấy rõ mồn một. Rõ đến mức khiến bà nghĩ rằng, có lẽ thời con gái của mình bao năm về trước, nhìn mọi vật đều rõ như thế này chăng.
Bà mừng rỡ, bảo “À, lão lấy cái này” rồi lập tức mua ngay cặp kính ấy.
Sau khi bà lão trao tiền, người đàn ông bán kính đeo kính đen và để râu liền rời khỏi đó. Khi anh ta đi khuất dạng, không khí ban đêm chỉ còn lại mùi hương hoa cỏ như trước.
Bà lão đóng cửa sổ, quay lại ngồi vào chỗ cũ. Lần này bà đã có thể xâu kim dễ dàng. Bà cởi ra, đeo vào cặp kính. Bởi vì thấy lạ lẫm như trẻ con và bình thường không đeo nhưng bỗng nhiên đeo kính vào thì thấy mọi vật như đổi khác.
Bà lão lại tháo cặp kính ra. Đặt lên trên kệ, bên cạnh đồng hồ báo thức, dọn dẹp định đi ngủ vì trời cũng đã khuya lắm rồi.
Đúng lúc ấy, lại nghe tiếng gõ tóc tóc ở cửa ngoài.
Bà lão lắng tai nghe.
“Thật là một đêm kỳ lạ. Hình như lại có ai đến. Đã muộn thế này rồi mà…”. - Bà lão nói và nhìn vào đồng hồ, bên ngoài ánh trăng sáng vằng vặc nhưng đã rất khuya rồi.
Bà đứng dậy, đi ra phía cửa. Có vẻ như tiếng gõ là do một bàn tay nhỏ nhắn, âm thanh tóc tóc nghe rất đáng yêu.
“Đã muộn vậy rồi mà…”. - Bà lão vừa lẩm bẩm vừa mở cửa ra.
Một cô bé xinh đẹp chừng 12, 13 tuổi với đôi mắt rơm rớm đang đứng ở đó.
“Không biết con cái nhà nào, sao muộn vậy rồi còn đến vậy?” - Bà lão hỏi với vẻ nghi ngại.
“Cháu làm thuê ở xưởng sản xuất nước hoa trong thị trấn ạ. Ngày ngày, cháu làm công việc cho nước hoa chiết ra từ hoa hồng trắng vào lọ. Đến tối muộn mới về nhà. Tối nay cũng đi làm về, vì trăng sáng quá nên một mình thong thả đi nhưng vấp phải hòn đá nên ngón tay bị thương như thế này. Đau quá, cháu không chịu đựng nổi. Máu cứ chảy miết không dừng. Nhà nào cũng đã đóng cửa ngủ hết rồi. Khi đi qua trước nhà bà, thấy bà vẫn còn thức. Biết bà là người tốt bụng, hiền lành, là một người tốt nên mới dám gõ cửa ạ!” - Cô bé xinh đẹp với mái tóc dài nói.
Trong lúc nói chuyện, bà lão cảm thấy dường như mùi nước hoa dễ chịu thấm trên cơ thể cô bé tỏa ra thơm nồng trước mũi.
“Nói vậy thì cháu biết ta à?” - Bà hỏi.
“Cháu đã vài lần đi qua bên ngoài ngôi nhà này, thấy bà khâu vá bên cửa sổ nên biết ạ.” - Cô bé đáp.
“Cháu thật là ngoan. Nào, cho bà xem ngón tay nào bị thương, bà sẽ tìm thuốc gì đó băng bó cho cháu.” - Bà lão nói rồi đưa cô bé vào gần bên ngọn đèn. Cô bé chìa ngón tay dễ thương ra cho bà xem. Máu đỏ đang rỉ ra từ ngón tay trắng trẻo.
“Ôi, tội nghiệp cháu quá, chắc là bị đá chà xước và cắt đây mà!” - Bà lẩm bẩm nhưng vì mắt mờ quá, không thấy được máu chảy ra từ đâu.
“Chiếc kính hồi nãy đâu rồi ta?” - Bà rờ rẫm tìm kiếm bên trên kệ. Nghĩ nó nằm cạnh chiếc đồng hồ nên muốn nhanh chóng đeo vào để nhìn cho rõ vết thương của cô bé.
Bà định đeo kính vào để nhìn kỹ khuôn mặt của cô bé xinh đẹp thỉnh thoảng lại đi qua trước nhà mình này. Và khi đeo vào, bà sửng sốt. Đó không phải là một cô bé mà là một cánh bướm xinh đẹp. Bà chợt nhớ lại chuyện kể rằng vào những đêm trăng sáng thanh tĩnh như thế này, bướm thường hóa thân thành người và ghé vào những ngôi nhà thức khuya, nó hay bị thương ở chân.
“Cháu là đứa bé ngoan, theo ta vào đây đi!” - Bà nói với vẻ hiền từ. Sau đó, bà đi trước, ra khỏi cửa, đi vòng ra vườn hoa phía sau. Cô bé lặng lẽ đi theo.
Trong vườn hoa, nhiều loại hoa đang đua nhau nở rộ. Ban ngày, ở đó rộn rã ong bướm tập trung đến nhưng giờ này hoàn toàn yên tĩnh, dường như chúng đang nghỉ ngơi, mơ những giấc mơ đẹp dưới những chiếc lá. Chỉ có ánh trăng bàng bạc loang loáng trôi như nước.
Trên hàng rào đằng kia, những bông hồng dại trắng muốt mọc dày đặc và nở rộ như tuyết.
“Cô bé đâu rồi?” - Bà bất chợt dừng bước quay người lại. Cô bé đi theo đằng sau đã biến mất tự lúc nào, không một tiếng bước chân.
“Thôi, chúc tất cả ngủ ngon, ta cũng đi ngủ đây.” - Bà lão nói rồi đi vào nhà.
Đêm ấy, thật là một đêm trăng đẹp!
Nguyễn Thống Nhất dịch và giới thiệu từ tiếng Nhật.
(Nguồn: https://www.aozora.gr.jp/cards/001475/files/51089_53359.html).
(TCSH420/02-2024)
Tải mã QRCode
Naguib Mahfouz (1911 - 2006) sinh ra trong một gia đình nghèo tại Cairo. Ông học triết học tại Đại học Cairo và làm công chức cho tới khi về hưu năm 1971. Mahfouz là nhà văn lớn của Arab và của thế giới. Ông có 35 tiểu thuyết, 14 tập truyện ngắn và nhiều tác phẩm kịch. Tác phẩm của ông rất phổ biến ở phương Tây. Mahfouz được trao giải Nobel văn chương năm 1988.
Truyện ngắn dưới đây diễn tả bi kịch của cá nhân khi bị phụ thuộc vào kẻ khác. Tuy nhiên, như rất nhiều tác phẩm khác của văn học Arab, nó còn mang tính ẩn dụ và nghĩa hàm ẩn.
ALBERT LAMORISSE (Pháp)
Albert Lamorisse là một nghệ sĩ đa tài của nước Pháp. Ông vừa viết văn, làm thơ, vừa biên kịch và đạo diễn điện ảnh. Truyện "Quả bóng đỏ" (Le Ballon Rouge) này đã được chính Albert Lamorisse dựng thành phim, rất nhiều người hâm mộ.
HISHAM BUSTANI
JOHN L’HEUREUX
HANS CHRISTIAN ANDERSON
Hans Christian Andersen sinh tại Odense, Đan Mạch, thuộc gia đình bình dân, cha là thợ đóng giày, mẹ là thợ giặt. Tuy gia cảnh tầm thường, cha ông lại say mê văn học, ông có cả một tủ sách văn học quý giá. Từ sau khi cha qua đời (năm Andersen 11 tuổi), cậu bé đã được thỏa thích đọc những quyển sách cha để lại.
George Saunders - Franz Kafka
Brazil, nhà văn danh tiếng Jorge Amado nói, không phải là một quốc gia mà là một lục địa. Trong phần đóng góp mới nhất của loạt nhà văn trẻ xuất sắc được tạp chí Granta giới thiệu, họ kể những câu chuyện rộng lớn và hấp dẫn của xã hội Brazil hiện đại và ai là tương lai của nó; trong những nhà văn chưa từng được dịch và giới thiệu này góp mặt có Ricardo Lísias đã xuất bản hai tiểu thuyết rất hấp dẫn người đọc.
Xin chuyển dịch sang Việt ngữ từ bản dịch sang Anh ngữ của Daniel Hahn: “My chess teacher”.
Dương Đức dịch và giới thiệu
Daly sinh trưởng tại thành phố Winchester, bang Indiana, Hoa Kỳ. Ông có bằng Cử nhân Văn chương của đại học Ohio Wesleyan University và bằng Bác sĩ Y khoa của đại học Indiana University. Trong 35 năm, ông là bác sĩ phẫu thuật tại Columbus, Indiana. Ông từng là một bác sĩ phẫu thuật cấp tiểu đoàn trong chiến tranh Việt Nam.
AMOS OZ
Sáng sớm, khi mặt trời chưa mọc, tiếng gù của đôi chim bồ câu trong bụi cây bắt đầu trôi qua ô cửa sổ để mở.
ALBERTO MORAVIA
KATHERINE MANSFIELD (Anh)
Thời tiết thật tuyệt vời. Người ta sẽ không có một bữa tiệc ngoài trời hoàn hảo hơn nếu họ không tổ chức tiệc vào ngày hôm nay.
Shun Medoruma (sinh năm 1960) là một trong những nhà văn đương đại quan trọng nhất của Okinawa, Nhật Bản. Ông được giải Akutagawa Prize năm 1997 với truyện ngắn “Giọt nước” (Suiteki).
Có lẽ tác giả tâm đắc lắm với truyện này nên mới chọn để đặt tên cho cả tuyển tập. “The Persimmon Tree, and Other Stories (1943)” gồm 15 truyện ngắn, góp phần mang lại chỗ đứng vững vàng trong văn đàn nước Úc cho nhà văn nữ Marjorie Barnard (1897-1987), người có thể sáng tác nhiều thể loại khác nhau, kể cả phê bình và lịch sử.
MARK TWAIN
M. Twain (1835 - 1910) là nhà văn lớn của Mỹ, từng phải lăn lóc nhiều nghề lao động chân tay trước khi trở thành nhà văn, do đó văn của ông rất được giới lao động ưa chuộng.
L. TOLSTOY
Các anh em từng nghe nói rằng: mắt đền mắt, răng đền răng; còn ta nói với các anh em rằng: đừng chống lại kẻ ác. (Phúc Âm theo Matthiew V, 38, 39).
VẠN CHI (Trung Quốc)
Tôi nhớ hình như ở đây có một bến ô tô buýt. Phải, phải rồi, ngay chỗ giờ đây cô gái kia đang đứng, dưới ngọn đèn đường ảm đạm ấy. Tôi thong thả bước tới, hỏi thăm.
Peter Bichsel sinh tại Lucerne (Thụy Sĩ) ngày 24 tháng 3 năm 1935, là con của một người thợ thủ công. Ông là nhà giáo dạy tại một trường tiểu học cho tới năm 1968.
Chitra Banerjee Divakaruni sinh năm 1957 tại Calcutta, Ấn Độ. Bà học đại học tại Đại học Calcutta. Năm 1976, bà đến Mỹ học thạc sĩ và tiến sĩ, sau đó dạy văn chương tại các đại học ở đó. Bà làm thơ, viết tiểu thuyết và truyện ngắn, được trao nhiều giải thưởng văn học. Ngoài ra bà còn sáng lập tổ chức Maitri chuyên trợ giúp phụ nữ Nam Á bị xúc phạm.
SAKI
1. Saki là bút hiệu của nhà văn Hector Hugh Munro (1870 - 1916), sinh tại Miến Điện (nay là nước Myanmar) khi nước này còn là thuộc địa của Anh.
Kevin Klinskidorn trưởng thành ở Puget Sound - một vùng ven biển tây bắc bang Washington và hiện sống ở bờ đông tại Philadelphia. Anh đã được giải thưởng Nina Mae Kellogg của đại học Portland State về tác phẩm hư cấu và hiện đang viết tiểu thuyết đầu tay.
Truyện ngắn dưới đây của anh vào chung khảo cuộc thi Seán Ó Faoláin do The Munster Literature Center tổ chức năm 2015.