OGAWA MIMEI
Minh họa: NGÔ LAN HƯƠNG
![]() |
| Mimei Ogawa - Ảnh: wiki |
Ogawa Mimei (1882 - 1961) là một trong những nhà văn đầu tiên xuất bản truyện dành cho thiếu nhi, được ca tụng như là “Andersen của Nhật Bản”, là “Cha đẻ của văn học nhi đồng Nhật Bản”. Suốt cuộc đời sáng tác của mình, ông để lại chừng 1200 tác phẩm, phần lớn là truyện ngắn với nội dung nhẹ nhàng, có phần huyễn tưởng nhưng đầy tính nhân văn, cũng có những tác phẩm có khuynh hướng phê phán xã hội nhưng ấm áp, gần gũi với cả người lớn và trẻ em.
Ấy là khoảng thời gian mà khắp nơi, từ thị trấn ra đến cánh đồng, đều phủ một màu xanh của cây cối.
Vào một đêm trăng thanh gió mát, một bà cụ sống cô độc trong ngôi nhà yên tĩnh nằm ven thị trấn đang ngồi khâu vá bên cửa sổ.
Ánh sáng ngọn đèn tĩnh lặng soi chiếu xung quanh. Bà cụ đã lớn tuổi nên mắt đã mờ, không xâu được sợi chỉ qua lỗ kim nên phải đưa lên đưa xuống trước ánh đèn để nhìn cho rõ và vo xoắn sợi chỉ mảnh bằng đầu những ngón tay nhăn nheo.
Ánh trăng chiếu rọi khắp nơi một màu xanh nhạt. Cây cối, nhà cửa, núi đồi, tất cả như đắm chìm dưới mặt nước ấm áp. Bà lão cứ ngồi như thế, vừa làm việc vừa nghĩ ngợi về thời thanh xuân của mình, nhớ về những người thân ở nơi xa, về đứa cháu gái đang sống xa cách.
Xung quanh tĩnh lặng, chỉ có tiếng chiếc đồng hồ báo thức đặt trên kệ chạy tích tắc. Thỉnh thoảng, tiếng rao bán hàng rong từ phía những con hẻm náo nhiệt, đông người qua lại ở thị trấn và âm thanh xình xịch mơ hồ của những đoàn tàu chạy qua vọng đến.
Bà lão ngồi với tâm trạng bình thản, lơ đãng như mơ màng, thậm chí như không nhớ ra mình đang làm gì ở đâu lúc này.
Bỗng có tiếng gõ lộc cộc ở cửa ngoài. Bà lão nghiêng đôi tai đã khá nặng của mình về phía phát ra âm thanh. Giờ này hẳn chẳng còn ai đến. Bà nghĩ ấy chắc là tiếng gió. Gió thường thổi vô định qua thị trấn hay cánh đồng như thế.
Đang nghĩ thế thì lần này lại có tiếng bước chân khe khẽ ngay dưới cửa sổ. Khác với mọi khi, bà lắng tai nghe.
“Bà ơi, bà ơi!” - Có tiếng ai đó gọi.
Thoạt tiên, bà lão tưởng là do tai mình nhưng sau đó bà liền dừng tay.
“Bà ơi, bà mở cửa sổ ra đi!” - Lại có tiếng ai đó nói.
Ai vậy nhỉ, bà nghĩ, rồi đứng dậy mở cửa sổ ra. Bên ngoài, ánh trăng bàng bạc soi sáng xung quanh như ban ngày.
Một người đàn ông không cao lắm đang đứng bên dưới cửa sổ, ngước mặt nhìn lên. Anh ta đeo cặp kính màu đen và để râu.
“Tôi không biết anh, anh là ai thế?” - Bà hỏi.
Bà lão nhìn khuôn mặt người đàn ông không quen, thầm nghĩ chắc có lẽ anh ta vào nhầm nhà nào đó.
“Cháu là người bán kính. Cháu có nhiều loại khác nhau. Lần đầu cháu đến đây nhưng thật sự là một thị trấn rất dễ chịu. Đêm nay trăng sáng quá nên đi bán dạo thế này” - Người đàn ông nói.
Thấy mình vừa nãy vì mắt mờ nên không xâu được kim, bà bèn hỏi:
“Vậy anh có cái nào thích hợp để lão có thể nhìn rõ được không?”
Người đàn ông liền mở nắp chiếc hộp đang xách trên tay. Tìm trong đó chiếc kính phù hợp với bà, một lúc sau lấy ra một cặp kính to gọng đồi mồi trao cho bà lão đang thò mặt ra bên ngoài cửa sổ.
“Bảo đảm, với cái này bà sẽ nhìn rõ bất cứ vật gì.” - Người đàn ông nói.
Mặt đất dưới chân người đàn ông đang đứng bên dưới cửa sổ, nhiều loại hoa cỏ trắng, hồng, xanh nở rộ trong bóng tối dưới ánh trăng, tỏa hương thơm ngát.
Bà lão đeo thử cặp kính vào. Quay nhìn thử vào chiếc đồng hồ báo thức và những con chữ trên tờ lịch thì thấy rõ mồn một. Rõ đến mức khiến bà nghĩ rằng, có lẽ thời con gái của mình bao năm về trước, nhìn mọi vật đều rõ như thế này chăng.
Bà mừng rỡ, bảo “À, lão lấy cái này” rồi lập tức mua ngay cặp kính ấy.
Sau khi bà lão trao tiền, người đàn ông bán kính đeo kính đen và để râu liền rời khỏi đó. Khi anh ta đi khuất dạng, không khí ban đêm chỉ còn lại mùi hương hoa cỏ như trước.
Bà lão đóng cửa sổ, quay lại ngồi vào chỗ cũ. Lần này bà đã có thể xâu kim dễ dàng. Bà cởi ra, đeo vào cặp kính. Bởi vì thấy lạ lẫm như trẻ con và bình thường không đeo nhưng bỗng nhiên đeo kính vào thì thấy mọi vật như đổi khác.
Bà lão lại tháo cặp kính ra. Đặt lên trên kệ, bên cạnh đồng hồ báo thức, dọn dẹp định đi ngủ vì trời cũng đã khuya lắm rồi.
Đúng lúc ấy, lại nghe tiếng gõ tóc tóc ở cửa ngoài.
Bà lão lắng tai nghe.
“Thật là một đêm kỳ lạ. Hình như lại có ai đến. Đã muộn thế này rồi mà…”. - Bà lão nói và nhìn vào đồng hồ, bên ngoài ánh trăng sáng vằng vặc nhưng đã rất khuya rồi.
Bà đứng dậy, đi ra phía cửa. Có vẻ như tiếng gõ là do một bàn tay nhỏ nhắn, âm thanh tóc tóc nghe rất đáng yêu.
“Đã muộn vậy rồi mà…”. - Bà lão vừa lẩm bẩm vừa mở cửa ra.
Một cô bé xinh đẹp chừng 12, 13 tuổi với đôi mắt rơm rớm đang đứng ở đó.
“Không biết con cái nhà nào, sao muộn vậy rồi còn đến vậy?” - Bà lão hỏi với vẻ nghi ngại.
“Cháu làm thuê ở xưởng sản xuất nước hoa trong thị trấn ạ. Ngày ngày, cháu làm công việc cho nước hoa chiết ra từ hoa hồng trắng vào lọ. Đến tối muộn mới về nhà. Tối nay cũng đi làm về, vì trăng sáng quá nên một mình thong thả đi nhưng vấp phải hòn đá nên ngón tay bị thương như thế này. Đau quá, cháu không chịu đựng nổi. Máu cứ chảy miết không dừng. Nhà nào cũng đã đóng cửa ngủ hết rồi. Khi đi qua trước nhà bà, thấy bà vẫn còn thức. Biết bà là người tốt bụng, hiền lành, là một người tốt nên mới dám gõ cửa ạ!” - Cô bé xinh đẹp với mái tóc dài nói.
Trong lúc nói chuyện, bà lão cảm thấy dường như mùi nước hoa dễ chịu thấm trên cơ thể cô bé tỏa ra thơm nồng trước mũi.
“Nói vậy thì cháu biết ta à?” - Bà hỏi.
“Cháu đã vài lần đi qua bên ngoài ngôi nhà này, thấy bà khâu vá bên cửa sổ nên biết ạ.” - Cô bé đáp.
“Cháu thật là ngoan. Nào, cho bà xem ngón tay nào bị thương, bà sẽ tìm thuốc gì đó băng bó cho cháu.” - Bà lão nói rồi đưa cô bé vào gần bên ngọn đèn. Cô bé chìa ngón tay dễ thương ra cho bà xem. Máu đỏ đang rỉ ra từ ngón tay trắng trẻo.
“Ôi, tội nghiệp cháu quá, chắc là bị đá chà xước và cắt đây mà!” - Bà lẩm bẩm nhưng vì mắt mờ quá, không thấy được máu chảy ra từ đâu.
“Chiếc kính hồi nãy đâu rồi ta?” - Bà rờ rẫm tìm kiếm bên trên kệ. Nghĩ nó nằm cạnh chiếc đồng hồ nên muốn nhanh chóng đeo vào để nhìn cho rõ vết thương của cô bé.
Bà định đeo kính vào để nhìn kỹ khuôn mặt của cô bé xinh đẹp thỉnh thoảng lại đi qua trước nhà mình này. Và khi đeo vào, bà sửng sốt. Đó không phải là một cô bé mà là một cánh bướm xinh đẹp. Bà chợt nhớ lại chuyện kể rằng vào những đêm trăng sáng thanh tĩnh như thế này, bướm thường hóa thân thành người và ghé vào những ngôi nhà thức khuya, nó hay bị thương ở chân.
“Cháu là đứa bé ngoan, theo ta vào đây đi!” - Bà nói với vẻ hiền từ. Sau đó, bà đi trước, ra khỏi cửa, đi vòng ra vườn hoa phía sau. Cô bé lặng lẽ đi theo.
Trong vườn hoa, nhiều loại hoa đang đua nhau nở rộ. Ban ngày, ở đó rộn rã ong bướm tập trung đến nhưng giờ này hoàn toàn yên tĩnh, dường như chúng đang nghỉ ngơi, mơ những giấc mơ đẹp dưới những chiếc lá. Chỉ có ánh trăng bàng bạc loang loáng trôi như nước.
Trên hàng rào đằng kia, những bông hồng dại trắng muốt mọc dày đặc và nở rộ như tuyết.
“Cô bé đâu rồi?” - Bà bất chợt dừng bước quay người lại. Cô bé đi theo đằng sau đã biến mất tự lúc nào, không một tiếng bước chân.
“Thôi, chúc tất cả ngủ ngon, ta cũng đi ngủ đây.” - Bà lão nói rồi đi vào nhà.
Đêm ấy, thật là một đêm trăng đẹp!
Nguyễn Thống Nhất dịch và giới thiệu từ tiếng Nhật.
(Nguồn: https://www.aozora.gr.jp/cards/001475/files/51089_53359.html).
(TCSH420/02-2024)
Tải mã QRCode
AKUTAHAVA RIUNÔXKÊ (Nhật Bản)
Hôm ấy một mình Đức Phật đi dạo ven bờ đầm trên Niết bàn.
Cả đầm toàn là sen trắng trong như ngọc, và nhị sen vàng tỏa ra xung quanh một mùi thơm ngọt, ngạt ngào.
L.T.S: LANGSTON HUGHES (1902 - 1967), nhà văn, nhà thơ, nhà viết kịch và dịch giả người Mỹ da đen, sinh ở Joplin, bang Missouri. Ông đã xuất bản 35 tác phẩm. Thơ của ông đã được dịch sang tiếng Việt. Những tác phẩm của ông phần lớn tập trung chủ đề đấu tranh cho quyền bình đẳng giữa người da đen và da trắng tại nước Mỹ. Truyện sau đây dịch trong tập truyện "The ways of white Folks".
Hình ảnh rồng Việt Nam từ xa xưa đã sớm đi vào nghệ thuật với nhiều loại hình khác nhau. Trong lịch sử nghệ thuật điêu khắc, nhiều công trình điêu khắc lấy con rồng làm đề tài đã trở thành những tác phẩm có giá trị văn hóa, trong đó không ít công trình điêu khắc đá được xem như là những tác phẩm mang dấu ấn phong cách nghệ thuật của một thời kỳ.
Nhà văn Phillip Van Doren Stern sinh ra tại Wyalusing, bang Pennsylvania và lớn lên tại Brooklyn, New York. The Greatest Gift là truyện ngắn nổi tiếng nhất của ông. Phillip Van Doren Stern đã từng gửi câu truyện này đi nhiều báo và tạp chí nhưng không nơi nào nhận đăng. Cuối cùng ông cho in truyện lên 200 tấm thiệp năm mới và phát cho bạn bè.
LTS: Butribabu tên thật là Sivarazu Vencata Xubarao (1916 - 1967) là một nhà văn lớn của Ấn Độ, tác giả của tiểu thuyết nổi tiếng “Còn lại gì?” và 10 tập truyện ngắn trong đó tập đầu tay “Năm truyện ngắn” xuất bản năm 1933. Ông sáng tác bằng tiếng Telugu truyện ngắn “Khasima Bi” in trong tập “Tuyển tập sáng tác của các nhà văn Nam Á” của nhà xuất bản “Văn học”, Mat-xcơva, 1980.
LGT: R. Grossmith sinh năm 1954 ở Dagenham thuộc London, nhận bằng tiến sĩ với luận án về Nghệ thuật tiểu thuyết của Vladimir Nabokov và hiện sống ở Glasgow, nơi ông làm việc biên soạn tự điển.
L.T.S: Nikom Rayawa là nhà văn trẻ sinh ở một làng phía Bắc thủ đô Băng Cốc. Nikom Rayawa thuộc phái văn học "Trăng lưỡi liềm" có xu hướng nhân bản và tự do.
Lỗ Tấn là nhà văn hiện đại Trung Quốc rất đỗi quen thuộc với bạn đọc Việt Nam. Ông quê ở Thiệu Hưng, Triết Giang, sinh ngày 25 tháng 9 năm 1881, mất ngày 19 tháng 10 năm 1936. Năm nay là năm kỉ niệm 130 năm ngày sinh và 75 năm ngày mất của ông.
William Butler Yeats (1865 - 1939) là nhà thơ và kịch tác gia lớn của Ailen, sinh ở Dublin. Cùng với T.Eliot, Yeats đã cách tân nền thơ Anh và Ailen. Được giải thưởng Nôbel năm 1923. Sáng lập Hội Văn học Ailen và Nhà hát Quốc gia Ailen.
LGT: O. Henry là bút danh của William Sydney Porter. Ông sinh năm 1862 và mất năm 1910, cùng năm qua đời của Mark Twain.
LGT: James Ross là nhà văn đương đại của Anh. Ông là một trong số những thành viên của trường phái Không Tưởng. James sống trong một căn nhà cũ, viết bên một chiếc bàn cũ bằng một chiếc máy tính xách tay giá rẻ, theo như lời ông nói. James Ross bắt đầu cầm bút từ năm 1996, cho đến nay đã viết hàng loạt truyện ngắn mang phong cách riêng, đậm chất huyền ảo và giả tưởng.
Mia Couto sinh ngày 5 tháng 7.1955 tại Beira, Mozambique. Ông là nhà văn Mozambique nổi tiếng. Các tác phẩm của ông viết bằng tiếng Bồ Đào Nha, đã được dịch rộng rãi ra nhiều thứ tiếng và được in ở trên 22 quốc gia. Truyện ngắn dưới đây được David Brookshaw dịch từ tiếng Bồ Đào Nha sang tiếng Anh. Bản tiếng Việt theo David Brookshaw.
LGT: Ngày nay, khi văn học dần rời xa đại tự sự mà thay vào đó là sự lên ngôi của tiểu tự sự thì truyện cực ngắn là một trong những thể loại được người sáng tạo và người đồng sáng tạo quan tâm. Tuy nhiên cho đến nay thì dường như vẫn chưa có một định nghĩa thống nhất cho cái gọi là “truyện cực ngắn”. Truyện cực ngắn còn được biết đến dưới nhiều dạng thức định danh như “truyện chớp” (flash fiction), “truyện bất ngờ” (sudden fiction), “vi truyện” (micro fiction)...
L.T.S: Kurt Kusenberg (1904-1983), sinh ở Göteborg, Thụy Điển, mất tại Đức. Giám đốc văn học suốt ba mươi năm tại một nhà xuất bản trong nước và chủ biên một loại sách viết riêng về các triết gia, bác học và nhà văn. Tác giả của nhiều truyện kể mang màu sắc kỳ dị.
L.T.S: Miguel Rojas Mix, sinh năm 1934 tại thủ đô Chi-lê. Giám đốc viện Nghệ thuật châu Mỹ La tinh thủ đô San Chiago. Bỏ Chi lê sang Pháp dạy học ở Đại học Paris VIII. Viết tiểu luận, truyện ngắn, sách thiếu nhi. “Bàn tay Chúa” là truyện ngắn ác liệt tố giác chính quyền Pi-nô-chê khát máu tại Chi-lê chỉ có thể gây ra khổ đau, chết chóc, ly hương và quật khởi cho nhân dân xứ này. Truyện mang ý hướng ngụ ngôn, gợi ý, gợi hình, vừa có nét thần kỳ mà vẫn không xa hiện thực.
LTS: Valentin Rasputin sinh năm 1937 tại một ngôi làng ở Siberia, Ust-Uda. Tốt nghiệp xong đại học Irkutsk, ông làm việc cho các tờ báo ở Irkutsk và ở Krasnoyarsk trong nhiều năm. Truyện ngắn đầu tiên của ông xuất hiện năm 1961. Truyện “Tiền bạc cho Ma-ria” đem lại danh tiếng cho ông. Với những truyện xuất hiện sau đó như “Kỳ hạn cuối cùng”, “Hãy sống và nhớ đến tôi”, “Vĩnh biệt Ma-chi-ô-ra”, ông được khẳng định như một trong những nhà văn Xô-viết lớn nhất. Truyện ngắn dưới đây xuất hiện trong một tập truyện mới của ông, tập truyện có đề là “Cuộc sống và tình yêu”.
LGT: Hồ Thích là nhà văn, học giả lớn của Trung Quốc. Truyện cực ngắn này đã rạch đôi hai nền văn minh với hai lối sống, hai cách tư duy. Với nền văn minh nông nghiệp, xã hội tiểu nông, mọi thứ chỉ cần tương đối. Đem lối sống, cách tư duy ấy sang nền văn minh đại công nghiệp thì trật khớp hết, và… chết.
PHRÊ-ĐRÍCH SI-LAN-ĐE- Tất cả đứng dậy, - viên mõ tòa nói với giọng đều đều.Ông chánh án bước vào, kéo ghế lại gần rồi ngồi xuống.- Tất cả ngồi xuống, - viên mõ tòa làm xong phận sự, chẳng còn buồn để ý đến những gì diễn ra trước mắt.
A-ri-en Đot-phơ-man sinh năm 1942 tại Chi-lê. Giáo sư dạy thuyết giảng tại Đại học Văn thuộc Viện Đại học Chi-lê, ông phải rời bỏ Chi-lê vào năm 1973, viết truyện ngắn, tiểu luận và thơ.Truyện ngắn Viên thuốc bọc đường viết theo kỹ thuật chen lồng đối thoại và chen lồng hiện tại và tương lai.Nội dung truyện vạch trần sự vật lộn miếng ăn tại Hoa Kỳ khiến cho lắm kẻ tha phương lao vào một số nghề nghiệp nguy hiểm, khốn nạn.
An-ghiêc-đax Pô-xi-ux, sinh năm 1930, tại làng Ketubai - ông tốt nghiệp Khoa Ngữ văn Litva ở Học viện Giáo dục Klaipeda - Ông viết văn vào năm 1953, tác giả của nhiều truyện ký, đồng thời ông còn là nhà văn viết nhiều cho tuổi thơ.