Ngày 21/8, Bảo tàng Lịch sử thành phố Huế phối hợp với Viện Bảo tồn di tích (Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch) tổ chức Hội nghị Công tác bảo tồn và phát huy giá trị di tích Kiến trúc nghệ thuật Tháp Phú Diên.
Tại Hội nghị
Ngày 18/4/2001, trong lúc làm việc tại cồn cát ven biển xã Phú Diên (Phú Vang, thành phố Huế), nhóm công nhân khai thác Ti-tan (điểm số 3), Phân xưởng Phú Diên II, thuộc Công ty Khoáng sản tỉnh Thừa Thiên Huế (nay là thành phố Huế) đã tình cờ phát hiện một khối gạch cổ bị vùi sâu từ 5 - 7m dưới lòng đất. Địa điểm này nằm cách trung tâm thành phố Huế khoảng 30km về phía Đông Nam theo hướng Quốc lộ 49B. Đây là một phát hiện có ý nghĩa đặc biệt đối với giới nghiên cứu khảo cổ học và lịch sử văn hóa Chămpa, bởi lần đầu tiên tại Việt Nam phát hiện một ngôi tháp Chăm cổ bị vùi sâu dưới lòng cát ven biển nhưng vẫn còn nhiều yếu tố kiến trúc tương đối nguyên vẹn.
Qua quá trình khảo sát, khai quật và nghiên cứu của các cơ quan chuyên môn cùng các nhà khoa học trong và ngoài nước cho thấy, Tháp Phú Diên được xác định có niên đại khoảng đầu thế kỷ VIII, là một khối kiến trúc hình chữ nhật, không có mái che (chóp) được xây bằng vật liệu duy nhất là gạch, diện tích khoảng trên 30m2, chính giữa 4 bức tường của di tích được thiết kế 4 vòm cửa, riêng cửa phía Đông là cửa ra vào, ba vòm cửa Tây, Nam, Bắc là cửa giả, trang trí họa tiết hoa văn, kích thước cơ bản giống nhau.
![]() |
| Tháp Phú Diên trong quá trình khai quật và tu bổ (Ảnh:Bảo tàng Lịch sử thành phố Huế) |
Tháp Phú Diên, được xem là một trong những công trình kiến trúc có niên đại khá sớm trong lịch sử kiến trúc tháp Chămpa hiện nay, mang đậm phong cách Ấn Độ giáo, phản ánh những giá trị to lớn xét về phương diện khoa học, lịch sử, văn hóa, kỹ thuật xây dựng, đời sống tín ngưỡng. Có thể nói, Tháp Phú Diên là ngôi tháp còn khá nguyên vẹn, tính từ khu vực bắc đèo Hải Vân trở ra, như một minh chứng thể hiện sự phát triển rực rỡ của một nền văn hóa độc đáo.
Với những giá trị đặc biệt đó, ngày 28/12/2001, Bộ Văn hóa, Thông tin (nay là Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch) đã xếp hạng Tháp Phú Diên là di tích Kiến trúc nghệ thuật cấp Quốc gia. Đặc biệt, năm 2022, Tháp Phú Diên tiếp tục được xác lập Kỷ lục Việt Nam và Kỷ lục Thế giới với tiêu chí là tháp Chăm cổ bằng gạch chìm sâu dưới cồn cát ven biển được khai quật và bảo tồn đầu tiên.
Trong suốt hơn 25 năm qua, được sự quan tâm của Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch, Thành ủy, Hội đồng nhân dân, Ủy ban nhân dân thành phố Huế cùng sự phối hợp của các Sở, ban, ngành, công tác bảo tồn di tích Tháp Phú Diên đã đạt được nhiều kết quả quan trọng. Nhiều đợt tu bổ, tôn tạo, chống xuống cấp đã được triển khai nhằm bảo vệ kiến trúc gốc của di tích trước những tác động của điều kiện tự nhiên vùng ven biển như gió, cát, hơi muối, biến động địa chất và biến đổi khí hậu.
![]() |
| Hiện trạng Tháp Phú Diên (Ảnh:Bảo tàng Lịch sử thành phố Huế) |
Tuy nhiên, thực tế hiện nay cho thấy di tích vẫn đang đứng trước nhiều nguy cơ tiềm ẩn. Những tác động từ môi trường tự nhiên, sự biến đổi của nền địa chất ven biển, độ ẩm, hơi muối cùng với quá trình biến hóa vật liệu đã và đang ảnh hưởng trực tiếp đến cấu trúc, mỹ thuật và tuổi thọ của công trình. Điều đó đặt ra yêu cầu cấp thiết phải có những giải pháp khoa học, đồng bộ và lâu dài nhằm bảo tồn di tích một cách bền vững.
Tại hội nghị, các nhà quản lý và nhà khoa học tập trung đánh giá thực trạng cấu trúc gạch nung, phân tích nguyên nhân xuống cấp và đề xuất giải pháp cứu nguy cấp thiết. Nhiều ý kiến đồng thuận cần áp dụng vật liệu hóa học chuyên dụng tiên tiến để chống phân rã, bảo quản bề mặt gạch nung mà không làm ảnh hưởng đến yếu tố gốc.
Bên cạnh đó, các nhà khoa học kiến nghị cải tiến khẩn cấp hệ thống mái che hiện tại sang kết cấu nhà vòm điều hòa không khí để cân bằng độ ẩm. Hệ thống tiêu thoát nước xung quanh móng tháp cũng cần được nâng cấp toàn diện để triệt tiêu tình trạng thẩm thấu nước ngầm biển vào thân di tích. Hội nghị cũng thống nhất định hướng hoàn thiện hồ sơ khoa học, kiến nghị xếp hạng tháp Phú Diên là Di tích quốc gia đặc biệt.
Sau Hội nghị, Sở Văn hóa và Thể thao sẽ tiếp tục chỉ đạo Bảo tàng Lịch sử tiến hành nghiên cứu, xây dựng hồ sơ, lập dự án tu bổ, tôn tạo, chống xuống cấp, nhằm bảo tồn và phát huy giá trị di tích Kiến trúc nghệ thuật Tháp Phú Diên trong thời gian tới.
Phương Anh
Tải mã QRCode
Chiều 15/4 tại UBND Tỉnh Thừa Thiên Huế, Ban Tổ chức Festival Huế 2022 và Công ty Cổ phần Acecook Việt Nam đã tổ chức Lễ ký kết hợp đồng tài trợ, tham gia quảng bá thương hiệu với danh vị Nhà tài trợ Vàng.
Sáng 16/4, tại công viên Tứ Tượng, TP Huế, Ban Tổ chức Festival Huế 2022 đã tổ chức khai mạc lễ hội Diều Huế 2022 “Những cánh bay Việt Nam”.
Sáng ngày 13/4 tại Nhà sáng tác Đại Lải, tỉnh Vĩnh Phúc, Liên hiệp các Hội Văn học Nghệ thuật Thừa Thiên Huế đã tổ chức lễ bế mạc trại sáng tác VHNT Đại Lải năm 2022.
Chiều 12/4, tại Viện Pháp tại Huế đã diễn ra khai mạc triển lãm “Spraying Board Vietnam”. Triển lãm là thành quả hợp tác giữa Viện Pháp tại Việt Nam và Hội Superposition tại Lyon, Pháp nhằm giới thiệu sự giao thoa giữa trượt ván và nghệ thuật đường phố.
Sáng ngày 12/04, Nhân kỷ niệm 85 năm ngày tuần báo Nhành Lúa (15/01/1937 – 15/01/2022) và tuần báo Kinh tế Tân văn ra số đầu tiên (9/01/1937 – 9/01/2022), Hội Nhà báo tỉnh phối hợp với Báo Thừa Thiên Huế, Hội Khoa học Lịch sử tỉnh và các cơ quan ban ngành liên quan tổ chức hội thảo khoa học “ Vai trò chủ đạo của báo Nhành Lúa và Kinh tế tân văn trong Mặt trận Dân chủ Đông Dương (1936 – 1939) ở Thừa Thiên Huế”.
Ủy ban Nhân dân thành phố Huế vừa ban hành kế hoạch tổ chức Festival Thuận An Biển gọi năm 2022.
Ngày 05/4/2022, Ủy ban nhân dân tỉnh ban hành Kế hoạch triển khai thực hiện Đề án “Thiết lập và phát triển Tủ sách Huế” giai đoạn 2022-2025.
Ngày 01/4, Chủ tịch UBND tỉnh Nguyễn Văn Phương đã ký văn bản đồng ý chủ trương tiếp nhận hai cổ vật: Mũ quan Triều Nguyễn và Áo Nhật Bình do Tập đoàn Sunshine đấu giá thành công ở Tây Ban Nha hiến tặng cho tỉnh.
Ủy ban nhân dân tỉnh Thừa Thiên Huế vừa ban hành Kế hoạch số 132/KH-UBND tổ chức Hội chợ thương mại Festival Huế năm 2022.
Chiều 01/4, tại Gác Trịnh đã diễn ra Triển lãm “Gác Trịnh và những người bạn” nhân kỉ niệm 21 năm ngày mất của nhạc sĩ Trịnh Công Sơn (01/4/2001 – 01/4/2022) và 10 năm thành lập Gác Trịnh.
Trung tâm Bảo tồn Di tích Cố đô Huế phối hợp với Trung tâm Công nghệ thông tin tỉnh Thừa Thiên Huế xây dựng App (Ứng dụng) có tên “Di tích Huế” nhằm hỗ trợ du khách tham quan Huế thuận tiện trong việc di chuyển và tìm kiếm các điểm đến trong Hoàng Cung Huế.
Ban tổ chức Festival Huế vừa có thông báo quyết định thay đổi thời gian diễn ra Tuần lễ Festival Huế 2022 từ ngày 25/6 đến 30/6/2022 thay vì diễn ra từ ngày 9 đến 13/4 như dự kiến.
Phòng Văn hóa và Thông tin thành phố Huế vừa phối hợp với Bảo tàng Lịch sử Thừa Thiên Huế và UBND các phường, xã tiến hành khảo sát, thống nhất phương án điều chỉnh hồ sơ một số di tích đã được xếp hạng trên địa bàn thành phố Huế.
Sáng 30/3, tại công viên Tứ Tượng – TP Huế đã diễn ra trưng bày Hội sách Alpha Books năm 2022 do Công ty cổ phần Sách Alpha (Alpha Books) tổ chức.
Sáng 30/3, Liên hiệp các Hội Văn học nghệ thuật phối hợp với UBND huyện Phong Điền khai mạc trại sáng tác “Giấc mơ Phong Điền”.
Sáng 27/3, tại Nghinh Lương Đình, thành phố Huế, Sở Văn hóa và Thể thao đã tổ chức Lễ phát động 'Cuộc vận động Toàn dân rèn luyện thân thể theo gương Bác Hồ vĩ đại'; Ngày chạy Olympic vì sức khỏe toàn dân 27/3 và Khai mạc Giải Việt dã truyền thống lần thứ 30 năm 2022.
Sáng 27/3, Trường Tiểu học Điền Lộc, huyện Phong Điền, Huyện đoàn Phong Điền phối hợp với Đoàn Trường Đại học Nghệ thuật Huế tổ chức Hội thi Mỹ thuật với chủ đề “Tuổi trẻ Thừa Thiên Huế với quê hương, đất nước”, “Trường học xanh - sạch - sáng, 4 mùa hoa”.
Ngày 26/3, Sở Du lịch tỉnh Thừa Thiên Huế phối hợp cùng các đơn vị tổ chức “Ngày hội đạp xe vì du lịch và môi trường”.
Sáng ngày 25/3, Trung tâm Bảo tồn Di tích Cố đô Huế và Trường đại học Nghệ thuật - Đại học Huế phối hợp tổ chức khai mạc trại sáng tác “Mỹ thuật và Di sản”.