Ngày 21/8, Bảo tàng Lịch sử thành phố Huế phối hợp với Viện Bảo tồn di tích (Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch) tổ chức Hội nghị Công tác bảo tồn và phát huy giá trị di tích Kiến trúc nghệ thuật Tháp Phú Diên.
Tại Hội nghị
Ngày 18/4/2001, trong lúc làm việc tại cồn cát ven biển xã Phú Diên (Phú Vang, thành phố Huế), nhóm công nhân khai thác Ti-tan (điểm số 3), Phân xưởng Phú Diên II, thuộc Công ty Khoáng sản tỉnh Thừa Thiên Huế (nay là thành phố Huế) đã tình cờ phát hiện một khối gạch cổ bị vùi sâu từ 5 - 7m dưới lòng đất. Địa điểm này nằm cách trung tâm thành phố Huế khoảng 30km về phía Đông Nam theo hướng Quốc lộ 49B. Đây là một phát hiện có ý nghĩa đặc biệt đối với giới nghiên cứu khảo cổ học và lịch sử văn hóa Chămpa, bởi lần đầu tiên tại Việt Nam phát hiện một ngôi tháp Chăm cổ bị vùi sâu dưới lòng cát ven biển nhưng vẫn còn nhiều yếu tố kiến trúc tương đối nguyên vẹn.
Qua quá trình khảo sát, khai quật và nghiên cứu của các cơ quan chuyên môn cùng các nhà khoa học trong và ngoài nước cho thấy, Tháp Phú Diên được xác định có niên đại khoảng đầu thế kỷ VIII, là một khối kiến trúc hình chữ nhật, không có mái che (chóp) được xây bằng vật liệu duy nhất là gạch, diện tích khoảng trên 30m2, chính giữa 4 bức tường của di tích được thiết kế 4 vòm cửa, riêng cửa phía Đông là cửa ra vào, ba vòm cửa Tây, Nam, Bắc là cửa giả, trang trí họa tiết hoa văn, kích thước cơ bản giống nhau.
![]() |
| Tháp Phú Diên trong quá trình khai quật và tu bổ (Ảnh:Bảo tàng Lịch sử thành phố Huế) |
Tháp Phú Diên, được xem là một trong những công trình kiến trúc có niên đại khá sớm trong lịch sử kiến trúc tháp Chămpa hiện nay, mang đậm phong cách Ấn Độ giáo, phản ánh những giá trị to lớn xét về phương diện khoa học, lịch sử, văn hóa, kỹ thuật xây dựng, đời sống tín ngưỡng. Có thể nói, Tháp Phú Diên là ngôi tháp còn khá nguyên vẹn, tính từ khu vực bắc đèo Hải Vân trở ra, như một minh chứng thể hiện sự phát triển rực rỡ của một nền văn hóa độc đáo.
Với những giá trị đặc biệt đó, ngày 28/12/2001, Bộ Văn hóa, Thông tin (nay là Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch) đã xếp hạng Tháp Phú Diên là di tích Kiến trúc nghệ thuật cấp Quốc gia. Đặc biệt, năm 2022, Tháp Phú Diên tiếp tục được xác lập Kỷ lục Việt Nam và Kỷ lục Thế giới với tiêu chí là tháp Chăm cổ bằng gạch chìm sâu dưới cồn cát ven biển được khai quật và bảo tồn đầu tiên.
Trong suốt hơn 25 năm qua, được sự quan tâm của Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch, Thành ủy, Hội đồng nhân dân, Ủy ban nhân dân thành phố Huế cùng sự phối hợp của các Sở, ban, ngành, công tác bảo tồn di tích Tháp Phú Diên đã đạt được nhiều kết quả quan trọng. Nhiều đợt tu bổ, tôn tạo, chống xuống cấp đã được triển khai nhằm bảo vệ kiến trúc gốc của di tích trước những tác động của điều kiện tự nhiên vùng ven biển như gió, cát, hơi muối, biến động địa chất và biến đổi khí hậu.
![]() |
| Hiện trạng Tháp Phú Diên (Ảnh:Bảo tàng Lịch sử thành phố Huế) |
Tuy nhiên, thực tế hiện nay cho thấy di tích vẫn đang đứng trước nhiều nguy cơ tiềm ẩn. Những tác động từ môi trường tự nhiên, sự biến đổi của nền địa chất ven biển, độ ẩm, hơi muối cùng với quá trình biến hóa vật liệu đã và đang ảnh hưởng trực tiếp đến cấu trúc, mỹ thuật và tuổi thọ của công trình. Điều đó đặt ra yêu cầu cấp thiết phải có những giải pháp khoa học, đồng bộ và lâu dài nhằm bảo tồn di tích một cách bền vững.
Tại hội nghị, các nhà quản lý và nhà khoa học tập trung đánh giá thực trạng cấu trúc gạch nung, phân tích nguyên nhân xuống cấp và đề xuất giải pháp cứu nguy cấp thiết. Nhiều ý kiến đồng thuận cần áp dụng vật liệu hóa học chuyên dụng tiên tiến để chống phân rã, bảo quản bề mặt gạch nung mà không làm ảnh hưởng đến yếu tố gốc.
Bên cạnh đó, các nhà khoa học kiến nghị cải tiến khẩn cấp hệ thống mái che hiện tại sang kết cấu nhà vòm điều hòa không khí để cân bằng độ ẩm. Hệ thống tiêu thoát nước xung quanh móng tháp cũng cần được nâng cấp toàn diện để triệt tiêu tình trạng thẩm thấu nước ngầm biển vào thân di tích. Hội nghị cũng thống nhất định hướng hoàn thiện hồ sơ khoa học, kiến nghị xếp hạng tháp Phú Diên là Di tích quốc gia đặc biệt.
Sau Hội nghị, Sở Văn hóa và Thể thao sẽ tiếp tục chỉ đạo Bảo tàng Lịch sử tiến hành nghiên cứu, xây dựng hồ sơ, lập dự án tu bổ, tôn tạo, chống xuống cấp, nhằm bảo tồn và phát huy giá trị di tích Kiến trúc nghệ thuật Tháp Phú Diên trong thời gian tới.
Phương Anh
Tải mã QRCode
Ngày 23/5/2022, UBND thành phố Huế phối hợp với Cơ quan Hợp tác Quốc tế Hàn Quốc (KOICA) tổ chức Lễ khởi động Dự án “Xây dựng thành phố Huế văn hoá và du lịch thông minh”.
Sáng ngày 19/05, Nhân kỉ niệm 132 năm ngày sinh của Chủ tịch Hồ Chí Minh (19/5/1890 -19/5/2022), tại Bảo tàng Hồ Chí Minh tỉnh Thừa Thiên Huế, Đoàn lãnh đạo tỉnh đã đến dâng hoa, báo công lên Bác và khai mạc Triển lãm chuyên đề “Những tấm gương bình dị mà cao quý”.
Sáng 18/5, tại Nhà Gươl huyện Nam Đông đã diễn ra chương trình tái hiện lại lễ hội Mừng lúa mới. Sự kiện nằm trong chuỗi hoạt động “Ngày hội văn hoá, thể thao, du lịch các dân tộc miền núi” tỉnh Thừa Thiên Huế lần thứ XIV năm 2022.
Festival Huế 2022 là Festival đầu tiên được tổ chức theo định hướng bốn mùa, mà điểm nhấn là tuần lễ Festival văn hóa, nghệ thuật mang tầm quốc gia và quốc tế với chủ đề “Di sản văn hóa với hội nhập và phát triển”.
Tối ngày 17/5, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật tỉnh Thừa Thiên- Huế tổ chức Lễ Tôn vinh trí thức khoa học và công nghệ tỉnh Thừa Thiên - Huế lần thứ VI, năm 2022.
Tối ngày 17/5, tại Thị trấn Khe Tre - huyện Nam Đông đã diễn ra Lễ khai mạc Ngày hội Văn hóa, Thể thao và Du lịch các dân tộc miền núi tỉnh Thừa Thiên Huế lần thứ XIV, năm 2022. Tham dự ngày hội có Phó Bí thư Thường trực Tỉnh uỷ Phan Ngọc Thọ; UVTV Tỉnh uỷ, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Nguyễn Thanh Bình.
Sáng ngày 15/5, tại Tổ đình Từ Đàm, TP. Huế, Ban Trị sự Giáo hội Phật giáo Việt Nam (GHPGVN) tỉnh tổ chức trọng thể Đại lễ Phật đản Phật lịch 2566 với sự tham dự của đông đảo tăng, ni và đồng bào Phật tử. Đến dự có Ủy viên BCH Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch HĐND tỉnh, Trưởng đoàn ĐBQH tỉnh Lê Trường Lưu; UVTV Tỉnh ủy, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Nguyễn Thanh Bình, ông Phan Thiên Định, Bí thư Thành uỷ và đại diện HĐND, UBND, Ủy ban MTTQVN tỉnh và các ban ngành, đoàn thể.
Chiều 14 tháng 4 năm Nhâm Dần (14/5/2022); Ban Trị sự GHPGVN tỉnh – Ban Tổ chức Đại lễ Phật đản Pl.2566 đã trang nghiêm cử hành lễ Mộc dục và Rước Phật từ Diệu Đế Quốc tự lên Tổ đình Từ Đàm, nguyện cầu tổ quốc vinh quang, đạo pháp trường tồn, thế giới hòa bình, chúng sanh an lạc.
Tối ngày 13/5/2022 (13.4 Nhâm Dần) tại Nghinh Lương đình, thành phố Huế; Ban Trị sự GHPGVN tỉnh - Ban Tổ chức Đại lễ Phật đản Pl.2566-Dl.2022 đã tổ chức khai mạc và diễu hành xe hoa trên các trục đường của thành phố Huế đón mừng Phật đản.
Chiều 13/5/2022 (13.4 Nhâm Dần) tại Công viên Lý Tự Trọng, thành phố Huế; Ban Trị sự - Ban Tổ chức Đại lễ Phật đản Pl.2566-Dl.2022 đã tổ chức khai mạc không gian Ẩm thực chay với chủ đề “ Suối nguồn từ bi”.
Chiều 12/5, Liên hiệp các Hội Văn học nghệ thuật phối hợp với UBND huyện Phú Vang tổ chức khai mạc trại sáng tác văn học nghệ thuật với chủ đề "Phú Vang ngày mới".
Ngày 11/5, Đoàn lãnh đạo Tỉnh ủy, HĐND, UBND, UBMTTQ Việt Nam tỉnh do đồng chí Phan Ngọc Thọ, Phó Bí Thư Thường trực Tỉnh ủy làm Trưởng đoàn đã đến thăm và chúc mừng Ban trị sự Giáo hội Phật giáo Việt Nam (GHPGVN) tỉnh Thừa Thiên Huế tại chùa Từ Đàm nhân dịp Đại lễ Phật đản năm 2022 - Phật lịch 2566.
Chủ tịch UBND tỉnh - ông Nguyễn Văn Phương vừa có cuộc họp rà soát các nội dung triển khai, tháo gỡ khó khăn, vướng mắc nhằm đảm bảo tiến độ khởi công dự án cầu vượt sông Hương trên đường Nguyễn Hoàng vào tháng 9/2022.
Tối 08/5, tại Nghinh Lương đình, Ban Trị sự - Ban Tổ chức Đại lễ Phật đản Pl.2566 tổ chức lễ Thắp sáng 7 hoa sen trên sông Hương cầu quốc thái dân an.
Chiều 08/5, tại Trung tâm Văn hóa Phật giáo Liễu Quán (15A Lê Lợi, thành phố Huế); Ban Trị sự – Ban Tổ chức Đại lễ Phật đản Pl.2566 tại Thừa Thiên Huế đã khai mạc triển lãm văn hóa Phật giáo với chủ đề “Dấu ấn nghệ thuật Phật giáo trên gốm sứ Bát Tràng”.
Chiều 29/4, tại vườn Thiệu Phương, Đại Nội Huế, Trung tâm Bảo tồn Di tích Cố đô Huế phối hợp với Trường đại học Nghệ thuật – Đại học Huế tổ chức vừa khai mạc Triển lãm “Mỹ thuật và di sản”.
Chiều ngày 29/4, tại Hội trường Sở Văn hóa Thể thao tỉnh Thừa Thiên Huế đã diễn ra Đại hội Hiệp hội Văn hóa ẩm thực tỉnh Thừa Thiên Huế lần thứ nhất nhiệm kỳ 2020 – 2017.
Ban tổ chức Festival Huế 2022 cho biết, Đại lễ Phật Đản Phật lịch 2566 sẽ diễn ra từ ngày 8/5 – 15/5/2022 với nhiều hoạt động trải khắp các địa điểm trên TP Huế.
Tối ngày 28/4, Trung ương Hội Chữ thập đỏ Việt Nam phối hợp với UBND tỉnh Thừa Thiên Huế tổ chức Lễ phát động Tháng Nhân đạo năm 2022 với chủ đề “Gắn kết cộng đồng - Lan tỏa hành động nhân ái”.