Viết vào xuân Tân Tỵ

11:21 23/04/2008
Rồi thì năm 2000, năm chuyển giao giữa hai thế kỷ và hai thiên niên kỷ cũng đã qua, để cho thế kỷ XXI chính thức khai mạc vào xuân Tân Tỵ này.

Nhân loại cũng đã chuẩn bị cho thế kỷ mới bằng sự nhận thức về yêu cầu của một nền kinh kế trí thức trong bối cảnh văn minh thứ ba - văn minh trí tuệ. Và sự toàn cầu hoá như một mệnh lệnh thời đại do hiệu quả của cuộc cách mạng thông tin, mà không ai, không cộng đồng nào, dân tộc nào, khu vực nào có thể đứng ngoài.
Nhân loại cũng đã nhận ra những thách thức khổng lồ đặt ra cho tất cả, không trừ ai. Thách thức về chiến tranh khu vực. Về sự phân cực giàu nghèo. Về sự tàn phá môi sinh. Và về hội chứng “con tầu say”, khiến cho con người rất dễ mất căn cước, mất bản đồ, mất điạ bàn trong những cuộc lên đường mới, ra khơi mới. Những cuộc lên đường mất địa bàn khiến cho không ít dân tộc lại đứng trước nguy cơ nhoà mờ hoặc mất đi bản sắc riêng của mình.
Thế nhưng khi vấn đề đã được đặt  ra, khi các nguy cơ và tai hoạ đã được nhận thức thì cũng là lúc các khả năng giải quyết nó sẽ được đặt ra. Xét riêng cho mỗi cộng đồng, mỗi dân tộc, và xét chung cho toàn nhân loại thì hướng giải quyết phải là làm sao chuyển được cho nhân dân cái quyền được quyết định số phận của mình. Nói cách khác, là sự thực thi triệt để quyền dân chủ của nhân dân. Ý tưởng này được ngài Federico Mayor, cựu Tổng giám đốc UNESCO, trình bày như sau: “Chỉ khi nào chúng ta tìm được phương cách đem lại cho hàng triệu triệu con người nhẫn nhịn cái khả năng thực thi quyền tự do tư tưởng và tự do ngôn luận thì lúc ấy chúng ta mới được chứng kiến cảnh những quyết định của kẻ mạnh phải khuất phục trước cái quyền lực duy nhất được coi trọng: “quyền lực của nhân dân” (1).
Toàn cầu hoá như một yêu cầu, một sức mạnh không cưỡng được cho bất cứ ai, cho bất cứ cộng đồng nào - toàn cầu hoá, nói theo ngài Mayor: “không thể chỉ hạn chế trong các mạng, không thể chỉ là việc riêng của viễn thông, của những máy điện toán, của thế giới phương tiện truyền thông hay các thị trường, mà phải dựa trên sự củng cố một không gian dân chủ chung của toàn thế giới”(2).
“Một không gian dân chủ chung của toàn thế giới”  - hoá ra, thế giới vẫn còn nhiều không gian chưa được hưởng dân chủ, nơi đó, quyền lực của kẻ nắm quyền lực, quyền lực của kẻ mạnh vẫn còn ngự trị và uy hiếp tự do tối thiểu của con người.
Dân chủ, và dân chủ hoá - khẩu hiệu đó đã đến với nhân loại từ bao thế kỷ nay; nhưng cho đến hôm nay, trước thềm thế kỷ mới và thiên niên kỷ mới, vẫn không nhạt ý nghĩa thời sự.
Dân chủ và dân chủ hoá - cuộc hành trình gian khổ biết bao cho toàn nhân loại, và cho mọi quy mô lớn nhỏ của các cộng đồng người trong các thế kỷ của thiên niên kỷ đã qua; và cuộc hành trình ấy vẫn còn tiếp tục trong thế kỷ mở đầu thiên niên kỷ mới.

------------------
(1), (2) Sách Một thế giới mới; Nxb Odile Jacob, Paris , 1999

 
PHONG LÊ
(nguồn: TCSH số 144 - 02 - 2001)

Đánh giá của bạn về bài viết:
0 đã tặng
0
0
0
Bình luận (0)
Tin nổi bật
  • Gần đây có một bộ tranh chân dung của các vua triều Nguyễn được vẽ mới và phổ biến, thu hút được nhiều sự chú ý của người xem. Nếu chỉ thưởng thức các bức vẽ này như những ảnh vui mắt, đầy mầu sắc thì được.

  • Vua Gia Long lên ngôi năm 1802 và qua đời năm 1820, thọ 57 tuổi. Trong tập Ngự dược nhật ký của châu bản triều Nguyễn, cho thấy những năm cuối đời nhà vua đã mắc bệnh nan y và các ngự y đã phải vất vả để điều trị.

  • “Toàn bộ cuốn sách làm bằng bạc mạ vàng, chỉ có 5 tờ (10 trang) nhưng nặng tới 7 ký, xuất hiện vào thời vua Thiệu Trị (1846), có kích cỡ 14×23 cm..."

  • Khi nói Huế rặt, tôi muốn kể chuyện chỉ có Huế mới có, không lẫn vào đâu được ...

  •  Phó giáo sư, Nhà giáo nhân dân Trần Thanh Đạm vừa qua đời lúc 8g15 ngày 2-11 (nhằm ngày 21 tháng 9 Ất Mùi), hưởng thọ 84 tuổi.

  • Đang những ngày mưa ở Huế tháng 10 này, lại nhắc đến mưa Huế, liệu đây có phải là đặc sản của Huế của mùa thu Huế, nhưng Huế làm gì có mùa thu? Hay là mùa thu Huế quá ngắn đến mức nhiều người không kịp nhận ra...?

  • Chiều 30-10,  Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Thừa Thiên - Huế phối hợp Hội Khoa học Lịch sử tỉnh và Công ty CP Du lịch và Tiếp thị Giao thông vận tải Việt Nam (Vietravel) tổ chức Hội thảo khoa học “Cung điện Đan Dương thời Tây Sơn tại Huế” diễn ra tại Hội trường UBND tỉnh Thừa Thiên - Huế.

  • Di tích Tam Tòa nằm ở góc đông nam bên trong Kinh thành cách bờ bắc sông Hương 300m về phía nam, qua cửa Thượng Tứ. Khu di tích Tam Toà toạ lạc tại số 23 đường Tống Duy Tân, phường Thuận Thành, thành phố Huế.

  • Từ năm 2012 đến nay, Hội Đông y Thừa Thiên-Huế đã tiếp cận và giải mã kho tư liệu châu bản triều Nguyễn đang được lưu trữ tại Trung tâm lưu trữ quốc gia 1 (Hà Nội).

  • Xứ Huế không chỉ có các công trình lăng tẩm cổ kính mà còn được thiên nhiên ưu đãi ban cho sự hùng vĩ. Nổi bật trong đó là đầm Lập An với vẻ đẹp say đắm lòng người.

  • Để có thể lực cường tráng, chăn gối viên mãn, ngoài thuốc men tẩm bổ, Minh Mạng còn rèn luyện sức khỏe bằng phương pháp mà ngày nay rất phổ biến.

  • Hệ đầm phá Tam Giang - Cầu Hai (Thừa Thiên-Huế) không chỉ là hệ thủy vực nước lợ lớn nhất Đông Nam Á mà nơi đây còn có những câu chuyện đầy kỳ bí được ghi chép hoặc truyền miệng từ xa xưa.

  • Đề cao vai trò cũng như trách nhiệm của người phụ nữ trong gia đình cũng như trong xã hội, lần đầu tiên tại Huế, cũng là lần đầu tiên ở nước ta, có một tổ chức giáo dục đã nêu rõ quan điểm, lập trường, bảo vệ quyền của người phụ nữ: trường Nữ Công học hội.

  • Ít người biết tượng “ông già Bến Ngự” Phan Bội Châu bên bờ sông Hương (Huế) lại có liên quan đến nhạc sĩ tài hoa Trịnh Công Sơn.

  • Chiều ngày 19/10, Hội Nhà văn Thừa Thiên Huế đã phối hợp với Tạp chí Sông Hương tổ chức buổi giới thiệu hai cuốn sách “Em còn gì sau chiến tranh”  và “Biến cố 182010” của nhà văn Hà Khánh Linh.

  • Ngày kinh đô Huế thất thủ (5/7/1885), không những hàng vạn thần dân bị sát hại mà vô số cổ vật triều đình cũng bị cướp đi, kể cả ống đựng tăm xỉa răng.

  • Sau hơn 140 năm tồn tại, nhà Nguyễn đã để lại cả kho tàng cổ vật, làm nên phần hồn của di sản văn hóa Huế ngày nay.

  • Chuyên đề Phê bình Nữ quyền là một cố gắng của Ban biên tập nhằm giới thiệu những nét phác thảo ban đầu: “Người viết nữ, giới tính và trang giấy trắng” (Đoàn Huyến) đề cập Cái bẫy giới tính  - giới tính như một cái bẫy êm ái - đã làm hạn chế sức sáng tạo; vậy phải thoát khỏi cái bẫy đó như thế nào? Và có đủ cam đảm để tự “khánh thành mình” như một trang giấy trắng, mà ở đó cô đơn và tự do là những xung lực lạ kỳ để chủ thể sáng tạo có thể thăng hoa? “Những khúc quành của văn học nữ Việt Nam đương đại” (Đoàn Ánh Dương) dẫn dắt bạn đọc đi theo hành trình văn học nữ Việt Nam từ sau 1975 đến nay; xác định những khúc quành: từ sự quy chiếu của diễn ngôn dân tộc qua diễn ngôn dân sự đến diễn ngôn đặt nền tảng ở nhìn nhận về tính cá thể. 

  • Trong hành trình tìm kiếm và quảng bá những điểm đến hấp dẫn của Việt Nam, bằng những phương pháp so sánh, đối chiếu và bình chọn của các đơn vị du lịch, cộng đồng Kỷ lục gia Việt Nam, du khách trong cả nước. Vừa qua, Tổ chức kỷ lục Việt Nam đã công bố Top 45 điểm đến hấp dẫn nhất ở Việt Nam, trong đó Thừa Thiên Huế vinh dự có 6/45 điểm đến du lịch hấp dẫn được bình chọn.

  • Huế đã trải qua bao biến cố thăng trầm của lịch sử. Ca Huế không chỉ phản ánh dòng chảy lịch sử, di sản này còn là quá trình tinh chế vốn văn hóa dân gian có nguồn gốc từ cội nguồn dân tộc Việt hỗn dung với văn hóa bản địa tạo nên một âm sắc Huế, rất riêng.