Trên dòng chảy thơ hiện đại

15:07 13/04/2009

HOÀNG VŨ THUẬTTrên các bậc thang thơ hiện đại, ta gặp nhiều gương mặt trẻ, có người đang ngồi trên ghế nhà trường, nhưng cũng không ít nhà thơ thuộc thế hệ trước và sau năm 1975. điều ấy chứng minh đổi mới thơ ca không dành riêng cho thế hệ nào cả. Những gì đang diễn ra sôi động trong nhịp điệu thời kinh tế tri thức đòi hỏi nhà thơ chuyển đổi thi pháp sáng tạo. Thơ không thể đứng yên thông thả, nhâm nhi mặc cho cuộc sống cuồn cuộn như cơn lốc.

Sinh năm Nhâm Thìn (1952), quê làng Đồng Hải, Đồng Hới, Quảng Bình, tác giả của tập thơ Trước biển. NXB Thuận Hoá-2000 và Kí ức, NXB Hội Nhà Văn-2003, Thái Hải mang cảm quan mạnh mẽ với cái nhìn xoáy vào bản chất đời sống, lật trở từng con chữ làm nên những tứ thơ lạ. Thơ anh tinh và kiệm: Ngày ấy/Trên vòng quay mặt trời/Hai đứa bơi ngộp thở/Bến bờ đâu/Em nguyện cầu dội lên ngàn âm thanh sóng-Ngày ấy/Úp mặt vào tiếng chuông đẫm ướt...
Mỗi nhà thơ có một góc khuất riêng, nhờ góc khuất riêng mà làm nên cá tính sáng tạo, bung mở bao chiều kỳ diệu trong nghệ thuật. Thái Hải đã có góc khuất ấy khi hướng thơ về phía tìm kiếm, trải nghiệm.
Trong dòng chảy này, Bùi Đức Vinh rất trẻ, sinh năm Kỷ Mùi (1979), quê Nam Định, từng nhận nhiều giải thưởng Báo Mực Tím, Áo Trắng, Văn Nghệ, Tạp chí Sông Hương, là đại biểu hội nghị nhà văn trẻ toàn quốc (lần thứ VI), lại ấn tượng bởi một trái tim thơ nhạy cảm, các chuỗi ngôn từ bùng nổ khi cảm xúc thăng hoa nhập thần, thơ thoát ra ngoài đối tượng phản ánh: Nơi mái nghèo yên tĩnh ngọn đèn bổi hổi thắp lệch màn đêm bằng hy vọng lửa/Cây gạo trách bầy hạc đỏ không tới đậu trĩu quanh bức phù điêu cổ, rồi gọi nhau gắp giấc mơ làng lảo đảo bay đi nữa/Mái đình làng chớp sáng một vừng đông...
Thơ Vinh dài với những câu thơ dài. Viết dài mà không điệp lại khó chịu quả không dễ dàng gì, nó đòi hỏi lao động nhà thơ cao hơn cùng với vốn từ ngữ của họ. Khởi đầu, Bùi Đức Vinh đã có những thành công, nhưng cũng là những thách đố thường xuyên, nếu không sẽ rơi vào trạng huống lê thê, nhàm chán.
Tôi xin được giới thiệu hai chùm thơ của Thái Hải và Bùi Đức Vinh với bạn đọc Tạp chí Sông Hương mà tôi hằng tin cậy.

THÁI HẢI

Định mệnh

Không thể thay chúa
Cứu rỗi linh hồn em!

Nụ hôn lưu ảnh
Lớn dần thu nay
Lớn dần ký ức gã đàn ông tóc bạc

Không khác
Em vẫn mang hình hài Đức Mẹ
Đôi mắt
Bàn tay chạm bàn tay
Run rẩy

Ngày ấy
Trên vòng quay mặt trời
Hai đứa bơi ngộp thở
Bến bờ đâu
Em nguyện cầu dội lên ngàn
âm thanh sóng

Ngày ấy
Úp mặt vào tiếng chuông đẫm ướt

Đời bể khổ
Sao chỉ mình em
Anh dư thừa trước chúa

Không thể cứu rỗi linh hồn em!
                                    10/2004

Cỏ thức

Lá đan vào đêm
nát nhàu
những tinh cầu xê dịch
hơi thở
đất
nồng nàn

Đêm
cỏ thức
dòng sông tím xổ tung
lững lờ
sóng vặn mình
con đò vỡ ra chấm lân tinh

Đêm
cồn cào cỏ
lũ côn trùng râm ran ấm lên
  dưới lá
hứng
              giọt
                        trời...
                                                3-2005

Thời gian

            Tặng Phan Đình Tiến

Khối đá câm
như ngón tay khổng lồ
mũi khoan xuyên thời gian*

Triệu năm núi lửa
khủng long dẫm lên nham thạch kiếm mồi
biển đỏ réo sôi
mặt trời chết
cỏ không vàng không xanh nhợt nhạt

Bước chân
mở cõi
hát vang cùng hoang thú
cánh chim bay theo hình chữ S

Dòng sông đen
sắt thép nặng địa cầu
những trái tim man dại vặt trụi lá cây

Nụ hôn đầu hoá thạch
chỉ còn em cùng tiếng cười thơ trẻ

Khối đá câm
để lại đằng sau huyệt thẳm
ngón tay khổng lồ vạch lên nền trời tia chớp
thời gian non xanh
hổn hển
cùng rãnh xoáy ngày nay...
                         QB 5-2005

-----------------
*Tác phẩm “Xuyên thời gian” tại công viên Tao Đàn- tp Hồ Chí Minh

BÙI ĐỨC VINH

Lửa trắng

Mọc lên từ mắt em
Rừng lửa trắng êm ái
Và cánh tay người đàn ông bất trị
Cô đơn bám vào anh mầm sáng
Chúng mình rã rời cháy cho nhau bằng cơn khát viên mãn
Anh đang nghe lũ mèo chưa no dục vọng lại man dại gọi nhau
nơi hố vôi cuối ngõ
Ánh trăng bò rụt rè trên mái tóc hạt dẻ lấp lánh
Trách kẻ đa tình hay tán tỉnh chòng ghẹo đòi đánh thức
                        nỗi đau lò than hồng đã ngủ say cùng hương cỏ
Nụ hôn đổ xuống làm đoàn tàu long bánh
Mà em - hồ tình chưa lắng bão, giông
Chúng mình chìm nghỉm trong tiếng thở đàn hồi
Có tiếng kêu sung sướng êm đềm. Lợp nhau vào ngây ngất tình
say hoa nắng
Không chịu nổi nồng nàn đắm khát nữa đâu!
Hãy đốt đam mê mười ngón tay vụng dại nhé
Thì làm cách nào để dịu đi mạch nước lũ vẫn hồi sinh
mãnh liệt nơi anh
Sẽ là thừa nếu thề thốt lúc này-Khi hai ta đánh rơi chiếc bình pha lê
                                                                 làm bằng ngây thơ hứa hẹn
Sao không cuộn tròn như đôi rắn hổ mang trên ngôi mộ cổ
   đêm rét mướt

Mùa Đông thì quá dài. Còn anh - Kẻ tàn hơi vừa dốc sức
truyền nhựa sống cùng sinh lực cho em - Ngọn Lửa trắng

Không đề cho tôi

Cầm tiếng thở buốt đau
Ngỡ ai đặt cược trước tính toan chờ đợi.
Trái tim ngã lê giữa một tầm gọi với
Sẫm lòng mùa thu tiễn đêm mắt ứa nghẹn ngào

Tôi đã thuỷ chung yêu khốn cùng một gốc đa
Còn gốc đa từng làm tôi chồi rễ
Rêu cũng ngờ vực cả tấm bia đá nguyện thề
Liều lĩnh ngớ ngẩn tin vào những điều nói dối.

Không lẽ bàn chân sẽ phản bội ngày về
Con đường chật lời đắm say mộng ảo
Tôi đau lòng hơn con cua khi người ta dã nát, phong thanh
nghe tháng giêng em cùng ai trút áo
Trắng hoài nghi trên đôi mắt tỏ bày

Bờ cỏ đắng tôi ngậm tiếng dế kéo vĩ cầm trong lòng tê dại.

Mùa thức

Mẹ gieo vãi hạt thương trên mùa màng khốn khó
Vằng vặc đêm trăng, con trâu gặm no nê một cánh đồng rồi
lăn kềnh ra ngủ
Giọt mồ hôi tiền kiếp văng vẳng bên rãnh cày mùa cũ
Gọi đám mây hình bông lúa cầu vồng ngơ ngác bay về từ đáy sông
  tâm hồn tròng trọc nỗi thơ tôi.

(200/10-05)

Đánh giá của bạn về bài viết:

0 đã tặng

Bày tỏ cảm xúc Mã QRCode

Bình luận (0)

Tin nổi bật

Chùm thơ Bùi Việt Mỹ

...Cả thành phố lúc nào cũng rậm lờiAnh không thấy tấc vỉa hè nào dành cho mình cả...
Chùm thơ Nguyễn Việt Chiến

...họ mơ thấy Hồ Gươmlà một vò rượu lớnbị bỏ quênbên sông Hồng đến cả ngàn năm...
Thơ Sông Hương 9-2007

Mai Văn Phấn - Hoàng Chinh Nhân - Lê Huỳnh Lâm - Ngô Thiên Thu - Bùi Đức Vinh - Nguyễn Hoa - Hoàng Nguyệt Xứ - Lê Hưng Tiến - Phạm Xuân Trường - Ngô Công Tấn - Từ Hoài Tấn - Văn Lợi - Quang Tuyến - Nguyễn Loan - Lê Vĩnh Thái - Vĩnh Nguyên - Hoàng Ngọc Quý
Chùm thơ Huỳnh Thúy Kiều

HUỲNH THÚY KIỀUHọ và tên: Huỳnh Thuý Kiều; Cầm tinh con Ngựa - 1978Bút danh: Hoa Đồng Nội. Nơi làm việc: Nhà xuất bản Phương Đông tỉnh Cà MauĐã có tuỳ bút, tản văn, đặc biệt là thơ đăng trên các báo Trung ương và địa phương. http://huynhthuykieu.vnweblogs.com
Chùm thơ Nguyễn Thị Anh Đào

NGUYỄN THỊ ANH ĐÀOSinh năm: 1979Quê quán: Hà TĩnhTốt nghiệp khoa Ngữ văn Đại học Khoa học HuếHiện là biên tập viên tạp chí Đà Nẵng ngày nayhttp://nguyenthianhdao.vnweblogs.com
Chùm thơ Trần Thị Huê

Trần Thị Huê, sinh năm 1970 ở Hiền Ninh - Quảng Ninh - Quảng Bình. Năm 1997 xuất hiện lần đầu tiên trên tạp chí Nhật Lệ với chùm thơ 3 bài Chiều, Đợi, Cỏ xanh. 5 năm sau chị xuất bản tập thơ đầu tay Sóng vọng. Nhưng phải đợi đến những năm gần đây gương mặt thơ chị mới hiển lộ với những đường nét vụt hiện, gấp khúc. Cái - tôi - cá - thể đã làm giàu thêm mục đích và ý nghĩa sáng tạo nghệ thuật.
Thơ Sông Hương 10-2007

Bạch Diệp - Vi Thuỳ Linh - Phan Huyền Thư - Phùng Hà - Nguyễn Thị Hợi - Hồng Vinh - Đông Hà - Nguyễn Thị Thái - Hoàng Thị Thiều Anh - Đinh Thị Như Thuý - Nguyễn Thị Thuý Ngoan - Thạch Thảo
Chùm thơ Lam Hạnh

...Vắt qua bầu trời mờ cánh chim nhỏVắt ngang dòng sông trổ nụ hồngVắt ngực tình em bay hương cỏVắt suốt mùa đợi một ngóng trông...
Thơ Sông Hương 9-2008

Nguyễn Trọng Tạo - Tường Phong - Trần Áng Sơn - Nguyễn Thánh Ngã - Ngô Hữu Đoàn - Nguyên Quân - Nguyễn Thành Nhân
Chùm thơ Hà Nhật

HÀ NHẬTLTS: Lớp học sinh niên khóa 1964-1967 ở Trường Cấp 3 Lệ Thủy, Quảng Bình 40 năm trước đã sinh ra hàng chục nhà thơ, trong đó có những người đã thành danh như Lâm Thị Mỹ Dạ, Ngô Minh, Hải Kỳ, Đỗ Hoàng, Lê Đình Ty... Công lao bồi dưỡng, vun đắp nên những nhà thơ đó là hai thầy giáo dạy văn cực giỏi: Lương Duy Cán và Phan Ngọc Thu.
Chùm thơ Hoàng Hưng

...Lão du - già xát đầy mình tro tử thi vừa nguộiƯớp xác phàm bằng hương liệu sắc - không...
Chùm thơ Mai Quỳnh Nam

...ai đuổi theo xe tăng, bắn B40 vào xe tăng, rồi bị xe tăng nghiền nát trên con lộ Bốn?ai đạp phải mìn cụt một chân ở chi khu Xuân Lộc, rồi bằng nạng gỗ với một chân...
Thơ Sông Hương 11-2007

Nguyễn Thiền Nghi - Trần Hoàng Phố - Tiến Thảo - Xuân Thanh - Võ Văn Luyến - Nguyên Hào - Hoàng Cát - Ngô Hữu Đoàn - Trần Kiêm Đoàn - Mai Thìn - Đặng Như Phồn - Tôn Phong - Kiều Trung Phương - Đinh Thu
Chùm thơ Lam Hạnh

Tên thật: NGÔ THỊ KIỀU HẠNHNăm sinh: 24 - 12 - 1983 tại Cam Ranh – Khánh Hòa Hội viên Hội VHNT Khánh HòaĐã có thơ đăng Kiến thức ngày nay, tuần báo Văn Nghệ, và nhiều tạp chí trong nước.
Chùm thơ Nguyễn Bình Phương

Sinh năm 1965 tại Thái Nguyên – Tốt nghiệp trường Viết văn Nguyễn Du, vừa viết văn làm thơ. Hiện đang là biên tập viên Tạp chí Văn nghệ Quân đội. Tác giả của 4 cuốn tiểu thuyết gây sự chú ý của dư luận văn chương – Nhưng thơ mới là bản ngã sáng tạo chính của Nguyễn Bình Phương với 3 tập thơ đã xuất bản: Lam chướng; Xa thân; Từ chết sang trời biếc...
Chùm thơ Đoàn Mạnh Phương

Là một tác giả thơ quen biết trên tạp chí Sông Hương, gần đây với tập thơ Ngày rất dài (NXB Hội Nhà văn, 2007), Đoàn Mạnh Phương đã và đang được dư luận chú ý bởi những nỗ lực cách tân thơ.
Chùm thơ Nguyễn Chí Hoan

Sinh năm 1960 tại Hà Nội – Đã từng qua quân ngũ và hiện là biên tập viên của Báo Văn nghệ Hội Nhà văn Việt . Đã xuất bản 3 tập thơ: Một, hai, ba; Nhật ký và Bài tập; Gửi một mùa cổ điển... Đã từng đoạt giải cuộc thi thơ Báo Văn nghệ 1990, giải cuộc thi thơ Báo Người Hà Nội 2006.
Thơ Sông Hương 12-2007

Trần Đình Thành - Đức Sơn
Thơ Sông Hương 01-2008

Phạm Thị Anh Nga - Thanh Tuyền - Trần Kim Hồ - Vũ Thị Khương - Trần Khởi - Lê Hoàng Anh - Đoàn Lam - Trần Hữu Dũng - Đinh Tấn Phước - Nguyễn Loan - Trần Tịnh Yên - Nguyễn Thánh Ngã - Lê Ngã Lễ - Nguyên Tiêu - Võ Ngọc Lan - Nguyễn Văn Quang - Ngô Thái Dương - Trần Hữu Lục - Ngô Cang
Thơ Sông Hương 02-2008 (1)

Nguyễn Hữu Quý - Trần Hoàng Phố - Nguyễn Khoa Điềm - Lam Hạnh - Hoàng Phủ Ngọc Tường - Huy Tập - Mai Văn Phấn - Nguyễn Trọng Tạo - Đoàn Mạnh Phương - Ngô Công Tấn - Vũ Thanh Hoa - Từ Nguyễn - Nguyễn Xuân Hoa - Mạnh Lê - Hồ Thế Phất - Nguyễn Lâm Cẩn - Tường Phong - Nguyễn Đông Nhật - Vũ Thành Chung