Trên dòng chảy thơ hiện đại

Sinh năm Nhâm Thìn (1952), quê làng Đồng Hải, Đồng Hới, Quảng Bình, tác giả của tập thơ Trước biển. NXB Thuận Hoá-2000 và Kí ức, NXB Hội Nhà Văn-2003, Thái Hải mang cảm quan mạnh mẽ với cái nhìn xoáy vào bản chất đời sống, lật trở từng con chữ làm nên những tứ thơ lạ. Thơ anh tinh và kiệm: Ngày ấy/Trên vòng quay mặt trời/Hai đứa bơi ngộp thở/Bến bờ đâu/Em nguyện cầu dội lên ngàn âm thanh sóng-Ngày ấy/Úp mặt vào tiếng chuông đẫm ướt...
Mỗi nhà thơ có một góc khuất riêng, nhờ góc khuất riêng mà làm nên cá tính sáng tạo, bung mở bao chiều kỳ diệu trong nghệ thuật. Thái Hải đã có góc khuất ấy khi hướng thơ về phía tìm kiếm, trải nghiệm.
Trong dòng chảy này, Bùi Đức Vinh rất trẻ, sinh năm Kỷ Mùi (1979), quê Nam Định, từng nhận nhiều giải thưởng Báo Mực Tím, Áo Trắng, Văn Nghệ, Tạp chí Sông Hương, là đại biểu hội nghị nhà văn trẻ toàn quốc (lần thứ VI), lại ấn tượng bởi một trái tim thơ nhạy cảm, các chuỗi ngôn từ bùng nổ khi cảm xúc thăng hoa nhập thần, thơ thoát ra ngoài đối tượng phản ánh: Nơi mái nghèo yên tĩnh ngọn đèn bổi hổi thắp lệch màn đêm bằng hy vọng lửa/Cây gạo trách bầy hạc đỏ không tới đậu trĩu quanh bức phù điêu cổ, rồi gọi nhau gắp giấc mơ làng lảo đảo bay đi nữa/Mái đình làng chớp sáng một vừng đông...
Thơ Vinh dài với những câu thơ dài. Viết dài mà không điệp lại khó chịu quả không dễ dàng gì, nó đòi hỏi lao động nhà thơ cao hơn cùng với vốn từ ngữ của họ. Khởi đầu, Bùi Đức Vinh đã có những thành công, nhưng cũng là những thách đố thường xuyên, nếu không sẽ rơi vào trạng huống lê thê, nhàm chán.
Tôi xin được giới thiệu hai chùm thơ của Thái Hải và Bùi Đức Vinh với bạn đọc Tạp chí Sông Hương mà tôi hằng tin cậy.

THÁI HẢI

Định mệnh

Không thể thay chúa
Cứu rỗi linh hồn em!

Nụ hôn lưu ảnh
Lớn dần thu nay
Lớn dần ký ức gã đàn ông tóc bạc

Không khác
Em vẫn mang hình hài Đức Mẹ
Đôi mắt
Bàn tay chạm bàn tay
Run rẩy

Ngày ấy
Trên vòng quay mặt trời
Hai đứa bơi ngộp thở
Bến bờ đâu
Em nguyện cầu dội lên ngàn
âm thanh sóng

Ngày ấy
Úp mặt vào tiếng chuông đẫm ướt

Đời bể khổ
Sao chỉ mình em
Anh dư thừa trước chúa

Không thể cứu rỗi linh hồn em!
                                    10/2004

Cỏ thức

Lá đan vào đêm
nát nhàu
những tinh cầu xê dịch
hơi thở
đất
nồng nàn

Đêm
cỏ thức
dòng sông tím xổ tung
lững lờ
sóng vặn mình
con đò vỡ ra chấm lân tinh

Đêm
cồn cào cỏ
lũ côn trùng râm ran ấm lên
  dưới lá
hứng
              giọt
                        trời...
                                                3-2005

Thời gian
           
            Tặng Phan Đình Tiến

Khối đá câm
như ngón tay khổng lồ
mũi khoan xuyên thời gian*

Triệu năm núi lửa
khủng long dẫm lên nham thạch kiếm mồi
biển đỏ réo sôi
mặt trời chết
cỏ không vàng không xanh nhợt nhạt

Bước chân
mở cõi
hát vang cùng hoang thú
cánh chim bay theo hình chữ S

Dòng sông đen
sắt thép nặng địa cầu
những trái tim man dại vặt trụi lá cây

Nụ hôn đầu hoá thạch
chỉ còn em cùng tiếng cười thơ trẻ

Khối đá câm
để lại đằng sau huyệt thẳm
ngón tay khổng lồ vạch lên nền trời tia chớp
thời gian non xanh
hổn hển
cùng rãnh xoáy ngày nay...
                         QB 5-2005

-----------------
*Tác phẩm “Xuyên thời gian” tại công viên Tao Đàn- tp Hồ Chí Minh

BÙI ĐỨC VINH

Lửa trắng

Mọc lên từ mắt em
Rừng lửa trắng êm ái
Và cánh tay người đàn ông bất trị
Cô đơn bám vào anh mầm sáng
Chúng mình rã rời cháy cho nhau bằng cơn khát viên mãn
Anh đang nghe lũ mèo chưa no dục vọng lại man dại gọi nhau
nơi hố vôi cuối ngõ
Ánh trăng bò rụt rè trên mái tóc hạt dẻ lấp lánh
Trách kẻ đa tình hay tán tỉnh chòng ghẹo đòi đánh thức
                        nỗi đau lò than hồng đã ngủ say cùng hương cỏ
Nụ hôn đổ xuống làm đoàn tàu long bánh
Mà em - hồ tình chưa lắng bão, giông
Chúng mình chìm nghỉm trong tiếng thở đàn hồi
Có tiếng kêu sung sướng êm đềm. Lợp nhau vào ngây ngất tình
say hoa nắng
Không chịu nổi nồng nàn đắm khát nữa đâu!
Hãy đốt đam mê mười ngón tay vụng dại nhé
Thì làm cách nào để dịu đi mạch nước lũ vẫn hồi sinh
mãnh liệt nơi anh
Sẽ là thừa nếu thề thốt lúc này-Khi hai ta đánh rơi chiếc bình pha lê
                                                                 làm bằng ngây thơ hứa hẹn
Sao không cuộn tròn như đôi rắn hổ mang trên ngôi mộ cổ
   đêm rét mướt

Mùa Đông thì quá dài. Còn anh - Kẻ tàn hơi vừa dốc sức
truyền nhựa sống cùng sinh lực cho em - Ngọn Lửa trắng

Không đề cho tôi

Cầm tiếng thở buốt đau
Ngỡ ai đặt cược trước tính toan chờ đợi.
Trái tim ngã lê giữa một tầm gọi với
Sẫm lòng mùa thu tiễn đêm mắt ứa nghẹn ngào

Tôi đã thuỷ chung yêu khốn cùng một gốc đa
Còn gốc đa từng làm tôi chồi rễ
Rêu cũng ngờ vực cả tấm bia đá nguyện thề
Liều lĩnh ngớ ngẩn tin vào những điều nói dối.

Không lẽ bàn chân sẽ phản bội ngày về
Con đường chật lời đắm say mộng ảo
Tôi đau lòng hơn con cua khi người ta dã nát, phong thanh
nghe tháng giêng em cùng ai trút áo
Trắng hoài nghi trên đôi mắt tỏ bày

Bờ cỏ đắng tôi ngậm tiếng dế kéo vĩ cầm trong lòng tê dại.

Mùa thức

Mẹ gieo vãi hạt thương trên mùa màng khốn khó
Vằng vặc đêm trăng, con trâu gặm no nê một cánh đồng rồi
lăn kềnh ra ngủ
Giọt mồ hôi tiền kiếp văng vẳng bên rãnh cày mùa cũ
Gọi đám mây hình bông lúa cầu vồng ngơ ngác bay về từ đáy sông
  tâm hồn tròng trọc nỗi thơ tôi.

(200/10-05)