Tâm cảnh của Thiên Vũ
| (Viết nhân dịp triển lãm “Thiên Vũ” của hoạ sỹ Đoàn Quỳnh Như tại 22 Gallery, 22 Phạm Cự Lượng, Phường Tân Sơn Hoà, Thành phố Hồ Chí Minh từ ngày 02/08 đến ngày 10/08 và dự kiến sẽ diễn ra ở Trung tâm Liên Văn hóa, 98 Bạch Đằng, phường Phú Xuân, thành phố Huế từ ngày 16/08 đến ngày 23/08/ 2025.) |
Như vẽ thiên nhiên, Như lấy thiên nhiên làm điểm xuất phát nhưng mục đích không chỉ là để mô tả, mà sâu xa hơn, hoạ sĩ muốn chinh phục vùng trời tâm thức vốn vô hình và vô biên. Tranh Như phối trộn, hỗn dung giữa hình thể và giải hình thể, giữa tư duy nghệ thuật trừu tượng và phảng phất cách thức thực hành của ấn tượng và biểu hiện. Rất khó để phân định một cách sáng rõ những đường biên này trong thế giới của Như. Tranh Như cómột chiều sâu tâm thức khó lý giải tường minh nhưng lại đầy mê hoặc. Tôi có cảm giác Như là hoạ sỹ thiên về trực giác, điều này cũng thường thấy trong thi ca của Như. Trực giác trong Như có sự mách bảo của vô thức, nó lựa chọn và gọi tên đối tượng nhanh chóng. Cái sinh khí trong tranh hình thành một cách khó kiểm soát, tức thời và lan toả tới vùng trời bên trong (vùng trời tâm lý) và tớichân trời của các sự kiện,cácvật thể bên ngoài thiên nhiên.
 |
| Tác phẩm Khâu vết thương đêm của họa sỹ Đoàn Quỳnh Như |
Thế giới của Như không hình thành từ sự tính toán lựa chọn của lý tính. Cái sinh khí từ những bức tranh ấy đến từ sự mách bảo của bản năng nguyên thuỷ. Vì thế, tranh Như không phảilà nhữnghọa phẩm để trang trí mà chúng lớn hơn, là nỗ lực và khát vọng phơi bày bản năng gốc đang lẩn khuất. Những tác phẩm này làm tôi nhớ tới mục đích khởi nguyên của nghệ thuật, là nhữngcuộc rượt đuổi trong thế giới tâm linh huyền bí, nơi đó có sự hiện hữu của ma thuật, nghi lễ và những âm thanh nguyên sơ.
 |
| Tác phẩm Ngân Thanh |
Thiên nhiên của Như là thiên nhiên tưởng tượng, và đúng như thế, cốt lõi của nghệ thuật là tưởng tượng, từ tưởng tượng sinh ra những khả thể mới của tồn tại. Những hình thể thiên nhiên ấy không bấu víu vào hiện thực, đó là một kiểu thiên nhiên của Như, kiểu thiên nhiên khả thể rất giàu thi tính.
 |
| Tác phẩm Thiên vũ |
Cũng như trong thơ, nhịp điệu trong tranh Như đem tới những cảm giác mới lạ với những tiết tấu điệp trùng của những đường chân trời kéo về phía sâu thẳm, gợi nhớ tới thuở trời đất hồng hoang. Thoạt nhìn, những hình thể như núi đồi, dòng sông, đám mây… đang diễn giải về ngoại vật nhưng chúng luôn gợi mở về những chân trời khác, về nội giới, về thế giới tinh thần của họa sỹ. Ở đó có cái gì đó hun hút, xa xăm và cô độc. Ở đó có những tiếng gọi, những bàn tay với vào điệp trùng nhưng dường như không có thanh âm nào đáp lại. Tất cả tạo nên một cá tính riêng, một cá tính được làm nên không phải từ sự quan sát ngoại cảnh mà nó đến từ tâm tưởng. Khi Như vẽ thiên nhiên thì dường như vật thể chỉ là cái cớ, những khả tín của thị giác chỉ là sự gợi hứng ban đầu để người hoạ sỹ lặn lộn vào trong. Tôi luôn quan niệm rằng những ai lắng nghe và đối thoại được với những tiếng thì thầm vọng về từ nguyên thủy thì biên giới của người ấy trở nên rộng lớn. Như vẽ về đất mẹ, đồi núi và những đường chân trời, ấy không chỉ là thiên nhiên thuần tuý mà với tôi, đó là tiếng thì thầm của khởi nguyên, nơi chứa đựng những giấc mơ miên viễn của loài thi sĩ.
 |
| Tác phẩm Mấy rặng quan san |
Như vẽ thiên nhiên nhưng đó không phải là một thiên nhiên hoa lá khoe sắc với những điệu nhạc huê tình làm vui lòng những tâm hồn dễ dãi. Thiên nhiên của Như là một kiểu dạng thiên nhiên rắn đặc, u trầm và biến động, nơi trú ẩn của cô đơn, nơi sự cô độc đã trở nên đặc quánh, nơi khởi đi của những suy nghiệm về tồn tại, về không - thời gian và về cả những hữu hạn của thân phận người. Thiên nhiên ở Như được tinh giản để chỉ còn lại là những hình khối mang tính biểu nghĩa thay cho sự biểu hình, vì thế thiên nhiên ở đây mang nhiều ý niệm.
 |
| Tác phẩm Miên hạ |
Như vẽ nhanh và mạnh, không truyền đạt chi tiết, giảm thiểu tối đa sự kể tả, thay vào đó là cách khai thác sự vật dựa trên cái nhìn tổng thể, đặt các hình thể một cách hợp lý để nhằm đưa tới một kích động thị giác mạnh mẽ. Vì thế thiên nhiên của Như hiện lên khỏe khoắn, mang tính mô hình gợi dẫn, để lại ấn tượng về những ngẫu tượng có sức mạnh biểu nghĩa lớn hơn cách vẽ thiên nhiên theo lối kể tả thường thấy. Trong tranh Như, thoạt nhìn, núi vẫn là núi, sông vẫn là sông, ghềnh đá vẫn là ghềnh đá nhưng ẩn sau những họa tiết ấy có cái gì đó sâu xa hơn, va chấn hơn và gợi dẫn về chiều sâu của huyền bí nội tâm. Thiên nhiên trong tranh Như không mượt mà, không hướng tới sự hài hoà về hình thức, không an ủi chở che mà là một thứ thiên nhiên mang những vết thương, những vết thương đến từ chính con người, buộc con người phải tự vấn về hành vi của mình nếu không muốn đối diện với sự tận diệt. Tôi có cảm giác thiên nhiên đi vào Như không phải thông qua thị giác, không đi từ ngoài vào mà là một thứ thiên nhiên đi từ bên trong ra. Là một thi sĩ nên trực giác cộng thông với thứ bản năng mạnh mẽ là nguồn khởi sinh cho kiểu dạng thiên nhiên ấy. Một kiểu thiên nhiên của Như, không trộn lẫn. Kiểu thiên nhiên không phải để ngắm mà là để nghĩ, để truy vấn. Một kiểu thiên nhiên làm khó cho mọi diễn giải, nơi để cảm nhận và rồi để bặt âm.
Từ cách thực hành nghệ thuật của Như, rất khó đặt Như vào một địa hạt nào đó để gọi tên. Như vừa có cái mênh mông ma mị của lãng mạn, vừa có sự quằn quại thô ráp của hiện thực, vừa giàu tính trực giác của ấn tượng, lại phối trộn với những khát vọng bày tỏ nội tâm của biểu hiện. Đó có lẽ là thế giới của một thi sĩ phản tư, khó gọi tên nhưng mê hoặc.
.jpg) |
Đoàn Quỳnh Như sinh năm 1978, lớn lên bên dòng Thạch Hãn, thị xã Quảng Trị (nay thuộc phường Quảng Trị), tỉnh Quảng Trị. Quê ngoại Bao Vinh, phường Hương Vinh (nay thuộc phường Hóa Châu), thành phố Huế. Từng học ngành Văn hoá - Du Lịch tại trường CĐ Văn Hoá Nghệ Thuật Huế. Đến nay cô đã có những triển lãm đáng chú ý như: “Khiêu vũ tới trập trùng”, tại Sài Gòn - Việt Nam 2022 , “Mộng cảnh”, tại Hamburg - Đức 2024. Cô cũng là tác giả của những thi phẩm như: “Như là”- Nxb Maya 2005, “Vọng”- Nxb Hội nhà văn 2009. Như còn viết kịch bản phim cho bộ phim “Thiên thai”, 2008 (Hãng Chánh Phương Film giữ bản quyền). Từ 2010 cô sinh sống tại Cộng hòa Liên bang Đức.
Việc đi vào thế giới nội tâm của thi sỹ rồi gọi ra những ẩn mật bên trong họ là điều không dễ, thậm chí có thể là bất khả. Khi chúng ta đọc thơ của Như rồi đặt nó bên cạnh những họa phẩm của chính cô, chúng ta nhận thấy có một sự nối kết và lan toả giữa hai địa hạt này. Ngầm ẩn bên dưới thơ và tranh của Như là một dòng sông biến động, sâu kín. Dòng sông ấy chứa những tàn tích xưa cũ, những phản tư đương thời và cả những dự phóng cho ngày mai.
 |
| Tác phẩm Nguyệt lạnh |
 |
| Tác phẩm Dặm trường |
 |
| Tác phẩm Đất sinh nở |
L.M.P
(SHO)
Tải mã QRCode
.png "Địa danh học và việc nghiên cứu địa danh các tỉnh Trung Trung Bộ")
-
Tiểu luận của Ô. Pat phong phú và đa dạng nói đến các vấn đề của văn học, nghệ thuật văn hóa, chính trị, xã hội, lịch sử và dân tộc học. Đọc tiểu luận của Pat, ta vừa thấy hào hứng lại vừa thấy mình được soi sáng về những vấn đề ít nhiều đã quan tâm. Ở đây chúng tôi xin giới thiệu với quý độc giả một tiểu luận của Pat về Êt-va Mun nhân kiệt tác Tiếng gào của ông tròn trăm tuổi.
-
THÚY TOÀNĐến thăm bảo tàng quốc gia Lep Nhikôlevich Tônxtôi ở Matxcơva, trong phần giới thiệu lịch sử xây dựng tiểu thuyết "Anna Karenina", người xem đã để ý sẽ thấy ở đây có treo cả chân dung của Maria Alekxenđrôpna Gartung - con gái đầu lòng của thi hào Puskin, do viện sĩ Viện nghệ thuật Nga I.K.Nakarô vẽ vào những năm 1860, thời điểm bà đang ở độ tuổi ba mươi và đã lấy chồng là tướng Gartung được ít năm rồi.
-
ANTHONY JASONLê Bá Đảng có lẽ là người họa sỹ Việt Nam danh tiếng nhất làm việc tại Tây phương. Về mặt kỹ thuật mà nói, tác phẩm của ông rất đẹp, còn về mặt mỹ thuật thì nó lại chinh phục được lòng người. Đồng thời những tác phẩm của ông không giống những tác phẩm của các họa sỹ phương Đông điển hình. Nghệ thuật của Lê Bá Đảng là sự bổ sung tuyệt vời cho nhau giữa cái diện mạo phương Tây và tính các phương Đông.
-
THANH THIỆNTrong dịp Festival Huế 2004, đã diễn ra đồng loạt những cuộc trưng bày tranh, tượng, ảnh, thơ, thư pháp v.v... ở nhiều điểm trên nền đất “di sản kép” thế giới này. Cũng có thể nói đây là những ngày “hội chợ mĩ thuật” Huế có biên độ quốc gia và quốc tế. Có lẽ không mấy ai có điều kiện thưởng ngoạn hết các triển lãm trên nhưng dư ba về một vài sự kiện trong đó thì dường như khá nhiều người biết đến.
-
HẠNH NHITrắng và xanh. Xám và nâu. Xù xì hay trơn nhẵn. Cao lớn hay xinh xắn. Dễ gần và khó hiểu... Ngoại trừ những cảm nhận bề mặt, không phải ai cũng có thể hiểu được sự biểu đạt ngôn từ của đá mà các nhà điêu khắc gửi gắm. Nhưng kể từ khi Huế có sự xuất hiện những ký hiệu và ẩn ngữ của đá, sông Hương cũng thao thiết và dùng dằng hơn cái dùng dằng, thao thiết đã có trước khi xuôi chảy...
-
ĐẶNG TIẾN Phòng tranh Lê Bá Đảng tại Paris, mùa thu 2003, gây nhiều mỹ cảm, mà nếu cần tóm tắt trong một chữ - một chữ thôi - thì sẽ là chữ thanh.
-
CHƠN HỮU…Người nghệ sĩ, tác giả cuộc triển lãm này đã có được cái thấy phiêu hốt vượt lên trên thời gian nhân quả, hạnh phúc hay đau khổ và đã diễn tả được cái thấy ấy qua ngôn ngữ hình tượng nghệ thuật sắp đặt. Ba cái chắp tay được bố trí theo một hàng thẳng tắp trước hình ảnh một nụ cười khiến cho ta liên tưởng như trọn cả tam giới đều kính ngưỡng trước sự chứng ngộ tự tại (là nụ cười) của Đức Phật…
-
THANH LOANKhổng Tử từng nói: “Kẻ trí vui chơi sông nước, kẻ nhân vui chơi nơi núi non. Kẻ trí hiếu động, kẻ nhân trầm tĩnh. Kẻ trí thì vui vẻ kẻ nhân trường thọ” (Trí giả nhạo thủy, nhân giả nhạo sơn, trí giả động, nhân giả tĩnh, trí giả lạc, nhân giả thọ).
-
LÊ BÁ ĐẢNGNgày còn giặc, bọn chúng nó ồ ạt đem tất cả khí giới tối tân, chất độc hoá học, cho đến cả hàng rào điện tử đến Trường Sơn để ngăn cản sự đi lại của cả dân tộc ta và cố ý chia cắt đất nước ra làm hai.
-
NGUYỄN TRỌNG HUẤN Tôi không được biết Lâm Triết những ngày anh tung hoành trong thế giới hội họa miền Nam trước 1975. Nghe nói, anh đoạt được giải này, giải nọ, đã định danh, định vị trong giới nghề nghiệp đông đảo của mình. Mặt bằng giao du của anh với những người cùng trường, cùng lứa trong và ngoài nước, đã khuất hoặc còn đến bây giờ, thấy có tên nhiều người tài hoa, nổi tiếng.
-
LÊ VIẾT THỌTự nghìn năm, lụa đã hiện diện trong đời sống dân tộc Việt. Nghề tằm tang đến sớm, trong những di chỉ khảo cổ thuộc hậu kỳ đá mới, cách ngày nay khoảng 5000 năm, đã có dấu vết của vải, có dọi xe chỉ bằng đất nung. Chất liệu mỏng, nhẹ, thoáng và đẹp một cách tự nhiên, nền nã, óng ả này rất phù hợp với môi trường tự nhiên của cư dân phương nam làm nông nghiệp.
-
ĐẶNG NHẬT MINHĐầu xuân Nhâm Ngọ nhân dự khai mạc phòng tranh của một người bạn hoạ sỹ, tôi tình cờ được gặp bác Lương Xuân Nhị. Bác cho biết năm 1943 khi sang Nhật trưng bầy triển lãm tranh bác có gặp cha tôi là bác sỹ Đặng Văn Ngữ đang du học tại đấy. Bác còn giữ một số ảnh chụp với cha tôi và hẹn tôi đến nhà để biếu lại cho gia đình làm kỷ niệm.
-
PHẠM THỊ CÚCMột buổi sáng đẹp trời ngày giáp tết Nhâm Ngọ, trong chuyến "du xuân", cùng với ba chúng tôi là một lẵng hoa tươi hồng, lan, cúc... nhắm hướng Quảng Trị - làng Bích La Đông mà "thẳng tiến".
-
LÊ THỊ MỸ ÝBút kýTrong ký ức tuổi thơ tôi luôn nhớ về những buổi hoàng hôn rực cháy, những ngọn gió Lào thổi rát mặt làm quả đồi con như cũng phải oằn cong. Bao năm xa quê, gắn mình với chốn kinh thành mù sương và bảng lảng tiếng chuông chùa mỗi khi chiều sập tối, tôi vẫn luôn thao thức về những buổi hoàng hôn trên đồi nắng, tuồng như cả tuổi thơ đã chìm rơi trong ký ức xa xăm.
-
INRASARADấu hiệu chủ nghĩa hiện đại trong nghệ thuật manh nha từ Claude Monet, xuất phát từ một quan niệm. C. Monet cho rằng sự vật biến đổi theo ánh sáng và bị tác động bởi chuyển động nhanh.
-
Trong những năm gần đây cuộc sống của nhân dân ngày càng được cải thiện, nhu cầu văn hóa của xã hội xã hội chủ nghĩa ngày càng cao. Nhu cầu về vẻ đẹp hình thể biểu hiện qua các cuộc thi hoa hậu, người mẫu thời trang.
-
Đã trở thành truyền thống tốt đẹp từ nhiều năm nay, các trường Đại học Mỹ thuật Việt Nam - Thái Lan tổ chức luân phiên 2 năm một lần Triển lãm Mỹ thuật Đương đại giữa hai nước.
-
Kỷ niệm 120 năm ngày sinh của đại danh hoạ Pablo Picasso 25/10/1881 - 25/10/2001
-
Có những “Ngày của Mẹ” vào cuối thu ở phương Nam. Người xa xứ nhắn nhủ với nhau, đấy là những ngày đẹp nhất. Và họ đã trải lòng trong một không gian thư pháp có chủ đề về lòng hiếu thảo.
-
Cuộc triển lãm này nằm trong khuôn khổ triển lãm mỹ thuật 8 khu vực của cả nước năm 1998, do Hội Mỹ thuật Việt cùng các Sở VHTT và Hội VHNT địa phương phối hợp tổ chức. Với 6 tỉnh khu vực bắc miền Trung (Thanh Hóa, Nghệ An, Hà Tĩnh, Quảng Bình, Quảng Trị, Thừa Thiên - Huế), đây là cuộc triển lãm lần thứ III.
.png)
.png)
