HỒ VĨNH
Mới đây trong quá trình sưu tầm tư liệu Hán Nôm tại Cố đô Huế, chúng tôi tìm thấy một quyển Kinh Phật khắc in vào năm Kỷ Dậu (1909).
Quyển kinh khổ 12 x 21cm in chữ Hán trên giấy dó từ bản khắc gỗ, gồm có 46 trang, được phiên âm như sau:
Cảm ứng Cao Vương Quán Thế Âm kinh.
Đại Nam đế quốc Kỷ Dậu đông chí hậu.
Mộc ân đệ tử đẳng cung thuyên...
Trợ khắc ấn tống phương danh dĩ hạ: Lễ bộ Lang trung Phạm Hằng phụng ngân nhị nguyên, cẩn tín ty Chủ sự Nguyễn Đức Hữu phụng ngân nhất nguyên, Hữu tứ vệ Chính quản Nguyễn Trí Cơ phụng ngân nhất nguyên, Tả tam vệ Chính quản Lê Văn Lợi phụng ngân nhị nguyên, Hộ thành vệ Phó quản Lê Viết Nghiêm phụng ngân tam nguyên, Tả tam vệ Phó quản Lê Nhã phụng ngân nhất nguyên, Nội vụ phủ Tư vụ Phạm Bang phụng ngân nhất nguyên, Binh bộ Tư vụ Võ Văn Đôn phụng ngân nhất nguyên, Thừa Thiên phủ Hậu Bổ Đỗ Lê Phổ phụng ngân nhất nguyên, Binh bộ Ty cửu phẩm Phan Như Thuấn phụng ngân tam nguyên, Ngũ đẳng Thị vệ Võ Bá Ngạn phụng ngân nhất nguyên, Công bộ cửu phẩm Phạm Xuyến phụng ngân nhất nguyên, Cửu phẩm Trần Như Hải phụng ngân nhất nguyên, Ấm sanh khiêu trúng Ngô Dự phụng ngân tam nguyên, Ấm sanh khiêu trúng Đặng Kiểm phụng ngân tam nguyên, Tư giáo Hồng Trọng Bao phụng ngân nhất nguyên, Binh ty thư lại Nguyễn Thành phụng ngân nhất nguyên, Kỳ lão Nguyễn Văn Phong phụng ngân nhất nguyên, Viên tử Hồ Quảng Thể phụng ngân nhị nguyên, Thí sanh Phạm Hữu Nam phụng ngân nhất nguyên, Sử quán thư khắc Nguyễn Thiên Trứ phụng ngân ngũ hào, An Tĩnh Tổng đốc Nguyễn phu nhân Thái Thị... pháp danh Như Huệ phụng ngân nhị nguyên, Hộ chính tòa Thông sự Phạm... thất trung Trần Thị An phụng ngân nhất nguyên, Hình ty bát phẩm thất trung Lê Thị Liên phụng ngân nhất nguyên, Hành nhân ty bát phẩm thất trung Trần Thị Lệ phụng ngân nhất nguyên, Hồng Thị Lâm pháp danh Trừng Hòa phụng ngân nhất nguyên, Lê Thị Chí pháp danh Thanh Ý phụng ngân ngũ hào, Lữ Thị Kiển pháp danh Trừng... phụng ngân tứ hào, Sử quán thất phẩm Nguyễn Quát phụng ngân nhất nguyên, Binh ty bát phẩm Hồ Văn Hạnh phụng ngân tam nguyên, Thanh Hóa bát phẩm Đặng Như Bá phụng ngân nhất nguyên.
Hợp cộng kinh chỉ tứ thập lục trương nhị thập tam phiến.
Sử quán thư khắc tượng mục Nguyễn Văn Tân kính khắc.
Tạm dịch:
Kinh Cảm ứng Cao Vương Quán Thế Âm.
Hoàng đế nước Đại Nam, sau ngày đông chí năm Kỷ Dậu (1909).
Tất cả đệ tử kính khắc... (nội dung văn bản Kinh Phật).
Dưới đây những người ấn tống khắc in:
Lang trung Phạm Hằng (làm việc ở) bộ Lễ cúng hai đồng, Chủ sự Nguyễn Đức Hữu ở ty Cẩn tín cúng một đồng, Chính quản Nguyễn Trí Cơ ở Vệ hữu tứ cúng một đồng, Chính quản Lê Văn Lợi ở Vệ tả tam cúng hai đồng, Phó quản Lê Viết Nghiêm ở Vệ Hộ thành cúng ba đồng, Phó quản Lê Nhã ở Vệ tả tam cúng một đồng, Tư vụ Phạm Bang ở phủ Nội vụ cúng một đồng, Tư vụ Võ Văn Đôn ở bộ Binh cúng một đồng, Hậu Bổ phủ Thừa Thiên Đỗ Lê Phổ cúng một đồng, cửu phẩm Phan Như Thuấn cúng ba đồng, Ngũ đẳng Thị vệ Võ Bá Ngạn cúng một đồng, cửu phẩm Phạm Xuyến ở bộ Công cúng một đồng, cửu phẩm Trần Như Hải cúng một đồng, Ấm sanh Ngô Dự thi hạch đậu (trúng tuyển kỳ thi) cúng ba đồng, Ấm sanh Đặng Kiểm, thi hạch đậu cúng ba đồng, Tư giáo Hồng Trọng Bao cúng một đồng, Thư lại Nguyễn Thành thuộc ty bộ Binh cúng một đồng, Kỳ lão Nguyễn Văn Phong cúng một đồng, Viên tử Hồ Quảng Thể cúng hai đồng, Thí sinh Phạm Hữu Nam cúng một đồng, thợ khắc ở Sử quán Nguyễn Thiên Tứ cúng năm hào, phu nhân Thái Thị... Tổng đốc An Tĩnh pháp danh Như Huệ cúng hai đồng, Thông sự tòa Hộ chính (họ) Phạm có vợ chính là Trần Thị An cúng một đồng, vợ chính của ông... hàm bát phẩm ở ty thuộc bộ Hình cúng một đồng, vợ chính của ông... làm việc ở ty Hành nhân là Trần Thị Lệ cúng một đồng, bà Hồng Thị Lâm pháp danh Trừng Hòa cúng một đồng, bà Lê Thị Chí pháp danh Thanh Ý cúng năm hào, bà Lữ Thị Kiển pháp danh Trừng... cúng bốn hào, ông Nguyễn Quát hàm thất phẩm làm việc ở Sử quán cúng một đồng, bát phẩm Hồ Văn Hanh làm việc ở ty thuộc bộ Binh cúng ba đồng, bát phẩm Đặng Như Bá (tỉnh) Thanh Hóa cúng một đồng.
Tổng cộng văn bản kinh gồm có 46 trang và mộc bản là 23 tấm (bản khắc gỗ).
Tượng mục (thợ cả) làm việc ở Sử quán là Nguyễn Văn Tân kính khắc.
Căn cứ vào bản kinh trên, trong phần ghi chép cuối cùng, cho biết có 31 vị đã phát tâm khắc bản Kinh Phật. Đặc biệt Kinh Cảm ứng Cao Vương Quán Thế Âm đã được in tại Sử quán triều Nguyễn - Kinh đô Huế.
H.V
(SDB13/06-14)
Tải mã QRCode
Các nhà khoa học đã lần đầu tiên xác định tầng văn hóa đầy đủ nhất có niên đại kéo dài từ thế kỷ 8-9 đến thế kỷ 19-20 ở trục Trung tâm Hoàng thành Thăng Long, là thông tin được đưa ra tại Hội nghị báo cáo kết quả khai quật thăm dò khu vực chính điện Kính Thiên thuộc Trung tâm Hoàng thành Thăng Long tổ chức ngày 16/12.
Kết quả khảo cổ học mới nhất khẳng định thành Cổ Loa là tòa thành đất sớm nhất, có quy mô lớn nhất ở Việt Nam và Đông Nam Á, được đắp dưới thời vua An Dương Vương (thế kỷ thứ 3-2 trước Công nguyên). Kỹ thuật đắp thành có sự khác nhau giữa thành Ngoại, thành Trung và thành Nội.
Bộ Văn hóa Hy Lạp cho biết những bức họa ghi lại cảnh cuộc sống hàng ngày đã được phát hiện trên những cây cột trong ngôi mộ cổ lớn nhất Hy Lạp ở Amphipolis, thuộc khu vực phía bắc Macedonia.
Nhà chức trách Tây Ban Nha đang có kế hoạch khai quật một ngôi mộ tập thể, được cho là có chứa di hài của Federico Garcia Lorca, một trong những nhà thơ, nhà soạn kịch nổi tiếng nhất xứ sở bò tót.
Bộ Văn hóa Hy Lạp cho biết các nhà khảo cổ nước này vừa tìm thấy một bộ hài cốt, trong một chiếc quách bằng đá vôi thuộc căn phòng thứ 3 trong lăng mộ bí ẩn nằm tại Amphipolis, có niên đại từ thời Alexander Đại đế (Thế kỷ 4 TCN).
Xuất lộ tại khu vực sát Nhà Quốc hội vừa hoàn thành, trục kiến trúc tâm linh của vương triều Lý được Viện khảo cổ học VN đánh giá là "hiện tượng đặc biệt trong lịch sử Đông Á và Đông Nam Á, thể hiện tinh thần độc lập và tự tôn dân tộc rất cao của Đại Việt".
Các nhà khoa học đã giải mã được những ký hiệu trên một chiếc đĩa cổ có niên đại từ năm 1700 trước Công nguyên.
Một bức tranh khổ lớn, với các hình vẽ đẹp mắt, vừa được giới khảo cổ tìm thấy trong ngôi mộ bí ẩn nằm ở Amphipolis, thuộc khu vực Central Macedonia, Hy Lạp.
Ngày 7/10, nhóm khảo cổ tại khu lăng mộ Amphipolis phía Bắc Hy Lạp cho biết lăng mộ này là nơi chôn cất một nhân vật vô cùng quan trọng hoặc một vị tướng trong quân đội của Alexander Đại đế.
Ngày 2/10, Bảo tàng tổng hợp Bình Định đã tổ chức công bố kết quả khai quật khu phế tích tháp Rừng Cấm nằm tại thôn Thủ Thiện Thượng, xã Bình Nghi, huyện Tây Sơn, tỉnh Bình Định.
Chưa chắc chắn khu vực điện Kính Thiên là trục trung tâm từ thời Lý, nhưng kết quả khảo cổ học mới nhất chỉ ra, đó là trung tâm từ thời Lê Sơ. Đây là một trong số những điểm mới của kết quả khai quật khảo cổ trục trung tâm Hoàng thành Thăng Long năm 2013.
Các nhà khảo cổ vừa tìm thấy 2 bức tượng cẩm thạch rất đẹp, mô tả các nhân vật là nữ giới, trong quá trình khai quật một lăng mộ cổ có từ thời Alexander Đại đế.
Ngày 4.9, tại Bảo tàng điêu khắc Chăm Đà Nẵng đã diễn ra buổi giới thiệu khai quật khu di tích khảo cổ Quá Giáng (xã Hòa Phước, huyện Hòa Vang, TP.Đà Nẵng).
TRẦN VĂN DŨNG
Trong quá trình điền dã, khảo cứu hệ thống giá trị các di sản văn hóa vật thể trên địa bàn làng Thượng An, xã Phong An, huyện Phong Điền, tỉnh Thừa Thiên Huế, chúng tôi đã phát hiện tại chùa Hội Thượng (còn gọi là Niệm Phật Đường An Cát) đang lưu giữ một chiếc vạc đồng được đúc vào thời vua Minh Mạng (1820 - 1840).
Việc tìm thấy nhiều công cụ lao động nguyên thủy ở Đồng Văn, Hà Giang gợi lên cuộc sống xã hội của con người thời tiền sử nơi đây mà trước kia chúng ta vẫn khá mơ hồ.
Các nhà khảo cổ học đến từ Trường đại học Khoa học xã hội và nhân văn Hà Nội vừa phát hiện thêm một phế tích đền tháp Chăm tại thôn Quá Giáng 2 (xã Hòa Phước, huyện Hòa Vang, TP Đà Nẵng) sau gần 20 ngày khai quật trên một diện tích rộng chừng 1.200m2.
Phó Giáo sư- Tiến sĩ Nguyễn Khắc Sử - Nghiên cứu viên cao cấp, Viện khảo cổ học Việt Nam cho biết: Sau hơn hai tháng làm việc tích cực, các chuyên gia Viện khảo cổ học, Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam đã phát hiện 24 di tích khảo cổ thời tiền sử.
Ngày 18/7, Bảo tàng tỉnh Bến Tre phối hợp với Khoa Lịch sử, Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn (Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh) tổ chức báo cáo kết quả khai quật ngôi mộ nằm ở khu phố 2, thị trấn Chợ Lách, huyện Chợ Lách, tỉnh Bến Tre.
Ông Lý Mạnh Thắng - Phó Giám đốc Bảo tàng tỉnh Tuyên Quang cho biết Đoàn khảo sát của Bảo tàng Tuyên Quang vừa phát hiện một di tích chùa thời Trần có niên đại khoảng thế kỷ XIII-XIV, với nhiều hiện vật quý ở Gò Chùa, thôn 17, xã Phú Lâm, huyện Yên Sơn (Tuyên Quang).
Thông tin từ Bảo tàng Lịch sử Quốc gia cho hay, gần 400 hiện vật thuộc thời đại kim khí của đơn vị này đang được giới thiệu tới công chúng Hàn Quốc trong chương trình trưng bày chuyên đề “Buổi đầu của nền văn hóa cổ ở Việt Nam - Bình minh trên sông Hồng.”