HỒ VĨNH
Mới đây trong quá trình sưu tầm tư liệu Hán Nôm tại Cố đô Huế, chúng tôi tìm thấy một quyển Kinh Phật khắc in vào năm Kỷ Dậu (1909).
Quyển kinh khổ 12 x 21cm in chữ Hán trên giấy dó từ bản khắc gỗ, gồm có 46 trang, được phiên âm như sau:
Cảm ứng Cao Vương Quán Thế Âm kinh.
Đại Nam đế quốc Kỷ Dậu đông chí hậu.
Mộc ân đệ tử đẳng cung thuyên...
Trợ khắc ấn tống phương danh dĩ hạ: Lễ bộ Lang trung Phạm Hằng phụng ngân nhị nguyên, cẩn tín ty Chủ sự Nguyễn Đức Hữu phụng ngân nhất nguyên, Hữu tứ vệ Chính quản Nguyễn Trí Cơ phụng ngân nhất nguyên, Tả tam vệ Chính quản Lê Văn Lợi phụng ngân nhị nguyên, Hộ thành vệ Phó quản Lê Viết Nghiêm phụng ngân tam nguyên, Tả tam vệ Phó quản Lê Nhã phụng ngân nhất nguyên, Nội vụ phủ Tư vụ Phạm Bang phụng ngân nhất nguyên, Binh bộ Tư vụ Võ Văn Đôn phụng ngân nhất nguyên, Thừa Thiên phủ Hậu Bổ Đỗ Lê Phổ phụng ngân nhất nguyên, Binh bộ Ty cửu phẩm Phan Như Thuấn phụng ngân tam nguyên, Ngũ đẳng Thị vệ Võ Bá Ngạn phụng ngân nhất nguyên, Công bộ cửu phẩm Phạm Xuyến phụng ngân nhất nguyên, Cửu phẩm Trần Như Hải phụng ngân nhất nguyên, Ấm sanh khiêu trúng Ngô Dự phụng ngân tam nguyên, Ấm sanh khiêu trúng Đặng Kiểm phụng ngân tam nguyên, Tư giáo Hồng Trọng Bao phụng ngân nhất nguyên, Binh ty thư lại Nguyễn Thành phụng ngân nhất nguyên, Kỳ lão Nguyễn Văn Phong phụng ngân nhất nguyên, Viên tử Hồ Quảng Thể phụng ngân nhị nguyên, Thí sanh Phạm Hữu Nam phụng ngân nhất nguyên, Sử quán thư khắc Nguyễn Thiên Trứ phụng ngân ngũ hào, An Tĩnh Tổng đốc Nguyễn phu nhân Thái Thị... pháp danh Như Huệ phụng ngân nhị nguyên, Hộ chính tòa Thông sự Phạm... thất trung Trần Thị An phụng ngân nhất nguyên, Hình ty bát phẩm thất trung Lê Thị Liên phụng ngân nhất nguyên, Hành nhân ty bát phẩm thất trung Trần Thị Lệ phụng ngân nhất nguyên, Hồng Thị Lâm pháp danh Trừng Hòa phụng ngân nhất nguyên, Lê Thị Chí pháp danh Thanh Ý phụng ngân ngũ hào, Lữ Thị Kiển pháp danh Trừng... phụng ngân tứ hào, Sử quán thất phẩm Nguyễn Quát phụng ngân nhất nguyên, Binh ty bát phẩm Hồ Văn Hạnh phụng ngân tam nguyên, Thanh Hóa bát phẩm Đặng Như Bá phụng ngân nhất nguyên.
Hợp cộng kinh chỉ tứ thập lục trương nhị thập tam phiến.
Sử quán thư khắc tượng mục Nguyễn Văn Tân kính khắc.
Tạm dịch:
Kinh Cảm ứng Cao Vương Quán Thế Âm.
Hoàng đế nước Đại Nam, sau ngày đông chí năm Kỷ Dậu (1909).
Tất cả đệ tử kính khắc... (nội dung văn bản Kinh Phật).
Dưới đây những người ấn tống khắc in:
Lang trung Phạm Hằng (làm việc ở) bộ Lễ cúng hai đồng, Chủ sự Nguyễn Đức Hữu ở ty Cẩn tín cúng một đồng, Chính quản Nguyễn Trí Cơ ở Vệ hữu tứ cúng một đồng, Chính quản Lê Văn Lợi ở Vệ tả tam cúng hai đồng, Phó quản Lê Viết Nghiêm ở Vệ Hộ thành cúng ba đồng, Phó quản Lê Nhã ở Vệ tả tam cúng một đồng, Tư vụ Phạm Bang ở phủ Nội vụ cúng một đồng, Tư vụ Võ Văn Đôn ở bộ Binh cúng một đồng, Hậu Bổ phủ Thừa Thiên Đỗ Lê Phổ cúng một đồng, cửu phẩm Phan Như Thuấn cúng ba đồng, Ngũ đẳng Thị vệ Võ Bá Ngạn cúng một đồng, cửu phẩm Phạm Xuyến ở bộ Công cúng một đồng, cửu phẩm Trần Như Hải cúng một đồng, Ấm sanh Ngô Dự thi hạch đậu (trúng tuyển kỳ thi) cúng ba đồng, Ấm sanh Đặng Kiểm, thi hạch đậu cúng ba đồng, Tư giáo Hồng Trọng Bao cúng một đồng, Thư lại Nguyễn Thành thuộc ty bộ Binh cúng một đồng, Kỳ lão Nguyễn Văn Phong cúng một đồng, Viên tử Hồ Quảng Thể cúng hai đồng, Thí sinh Phạm Hữu Nam cúng một đồng, thợ khắc ở Sử quán Nguyễn Thiên Tứ cúng năm hào, phu nhân Thái Thị... Tổng đốc An Tĩnh pháp danh Như Huệ cúng hai đồng, Thông sự tòa Hộ chính (họ) Phạm có vợ chính là Trần Thị An cúng một đồng, vợ chính của ông... hàm bát phẩm ở ty thuộc bộ Hình cúng một đồng, vợ chính của ông... làm việc ở ty Hành nhân là Trần Thị Lệ cúng một đồng, bà Hồng Thị Lâm pháp danh Trừng Hòa cúng một đồng, bà Lê Thị Chí pháp danh Thanh Ý cúng năm hào, bà Lữ Thị Kiển pháp danh Trừng... cúng bốn hào, ông Nguyễn Quát hàm thất phẩm làm việc ở Sử quán cúng một đồng, bát phẩm Hồ Văn Hanh làm việc ở ty thuộc bộ Binh cúng ba đồng, bát phẩm Đặng Như Bá (tỉnh) Thanh Hóa cúng một đồng.
Tổng cộng văn bản kinh gồm có 46 trang và mộc bản là 23 tấm (bản khắc gỗ).
Tượng mục (thợ cả) làm việc ở Sử quán là Nguyễn Văn Tân kính khắc.
Căn cứ vào bản kinh trên, trong phần ghi chép cuối cùng, cho biết có 31 vị đã phát tâm khắc bản Kinh Phật. Đặc biệt Kinh Cảm ứng Cao Vương Quán Thế Âm đã được in tại Sử quán triều Nguyễn - Kinh đô Huế.
H.V
(SDB13/06-14)
Tải mã QRCode
Bản thảo cổ nhất của người Ai Cập viết trên da thuộc đã được phát hiện trên kệ sách bảo tàng ở thủ đô Cairo, nơi nó được lưu giữ và chìm vào lãng quyên cách đây hơn 70 năm.
Như chúng tôi đã đưa tin, việc tìm kiếm lăng mộ Vua Quang Trung đang được các giới nghiên cứu ở Huế tiến hành. Dưới đây Sông Hương xin tiếp tục giới thiệu một luận cứ mới mà các nhà nghiên cứu thuộc Trung tâm nghiên cứu văn hóa Huế mới phát hiện. Bài viết do anh Phan Thuận An, một thành viên của Trung tâm thực hiện.
S.H
Mới đây giới khảo cổ Trung Quốc đã tìm thấy hài cốt 4.000 năm tuổi của một bà mẹ đang ôm chặt đứa con. Vào thời điểm ấy, ở đây đã xảy ra một trận động đất dữ dội.
Tiến sĩ Nicholas Reeves, nhà khảo cổ người Anh thuộc trường Đại học Arizona, vừa tuyên bố ông đã tìm thấy lối vào bí mật dẫn đến phòng an táng Pharaoh Tutankhamun và đằng sau đó là mộ của Nữ hoàng Nefertiti lừng danh.
Trong nền nghệ thuật Việt Nam, nghệ thuật thời Mạc (1527 - 1592) chiếm một vị thế rất riêng, có phong cách khác hẳn với tính nhịp điệu truyền thống của sáng tạo Việt Nam trước và sau đó.
Trong lúc đang làm đất để trồng lúa, một số người dân tại xã Vĩnh Long, huyện Vĩnh Lộc, tỉnh Thanh Hóa đã phát hiện rất nhiều cổ vật có niên đại từ thế kỷ thứ 10.
Bản thảo gốc truyện cổ tích Psychen (Tâm trạng) nổi tiếng của nhà văn H.C. Andersen, đã được tìm thấy trong khi người ta đang dọn dẹp Knuthenborg - tòa dinh thự tọa lạc trên đảo Lolland, cách thủ đô Copenhagen của Đan Mạch 150km về phía Nam.
Ngày 12/5, tại thủ đô Phnom Penh, Campuchia đã đón “về nhà” bức tượng đá thần khỉ Hanuman thuộc Hindu giáo sau 3 thập kỷ lưu lạc tại châu Âu và châu Mỹ.
Để giữ cho mình giấc ngủ ngàn thu mà không bị ai quấy rầy, đại thi hào Shakespreares đã cho khắc trên bia mộ mình một lời nguyền đáng sợ.
Trong đội quân đất nung của Tần Thủy Hoàng, người ta đã tìm thấy cả những chiến binh “ngoại”. Phải chăng từ thời xa xưa đã tồn tại những lính đánh thuê?
Theo Livescience, hàng chục ngôi mộ chứa gần 40 xác ướp vừa được khai quật tại một khu tế lễ 1.200 năm tuổi ở thung lũng Cotahuasi của Peru.
Một tấm bia đá có niên đại hơn 200 năm vừa được phát hiện trong đợt khảo cứu, sưu tầm các di sản văn hóa trên địa bàn huyện Đức Thọ (Hà Tĩnh), đây là di sản văn hóa vật thể quý hiếm ghi khắc về ngôi chùa cổ Hưng Long, của Tổng Du Đồng xưa.
Để tìm hiểu về các mảnh Kinh Phúc Âm tìm thấy trong quan tài người Ai Cập, một nhóm các nhà nghiên cứu đã phải phá hủy các tấm mặt nạ của xác ướp và điều này đã bị các học giả khác lên án.
Theo GS Hoàng Xuân Chinh, sức sống văn hóa Đông Sơn trong thời Bắc thuộc được phản ảnh qua các cuộc khởi nghĩa chống thống trị phương Bắc với đỉnh cao là chiến thắng giành độc lập của Ngô Quyền, trong lúc nhiều văn hóa khác đã vĩnh viễn trở thành một bộ phận của văn hóa Hán.
LÊ QUANG THÁI
I. SÁNG TẠO RA CHỮ QUỐC NGỮ
Vào khoảng giữa thế kỷ 17 đã có ít người dân nước Đại Việt viết chữ quốc ngữ theo mẫu tự a, b, c… khá thành thạo theo lối viết tiên phong “đổi lông ra sắt” ở hai xứ Đàng Trong và Đàng Ngoài.
Sinh thời, Thành Cát Tư Hãn từng ban lệnh cấm không cho ai được biết nơi chôn cất ông. Sau khi qua đời, thuộc hạ đã thực hiện đúng ý chỉ này nên suốt 800 năm qua, nơi chôn cất ông vẫn là một bí ẩn lớn.
HỒ VĨNH
Mới đây trong đợt đi nghiên cứu thực tế tại phố cổ Gia Hội thành phố Huế, chúng tôi đã tìm thấy một văn bản được viết bằng cả chữ Hán lẫn chữ Quốc ngữ trên giấy trắng dày, khổ 50x65cm.
Sáng 6.1, Trung tâm nghiên cứu Kinh thành, thuộc Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam đã công bố kết quả điều tra, khai quật khảo cổ học di tích hành cung Lỗ Giang tại huyện Hưng Hà, Thái Bình.
Một nghĩa trang cổ trên sa mạc Ai Cập được tìm thấy với hơn một triệu xác ướp khiến các nhà nghiên cứu đau đầu để tìm câu trả lời.
Một ngôi nhà cổ có niên đại trên 200 năm, được xây theo kiến trúc thời Nguyễn vừa được Bảo tàng Hà Tĩnh phát hiện tại xã Sơn Lễ (huyện Hương Sơn, Hà Tĩnh).