TRẦN NHẬT
Cúi xuống thật gần, Phương ơi, em hãy cúi xuống thật gần, em sẽ ngửi thấy được mùi của đất và nước, em đừng khóc, ở đây anh có đồng đội, anh không cô đơn…”.
Minh họa: Phan Thanh Bình
Người lính trẻ vẫn nằm im trong lòng đất, anh vẫn không thôi nghĩ về vợ con mình và về mọi thứ. Chưa bao giờ anh thấy đất gần gũi đến thế, đất ôm anh vào lòng, đất ru anh ngủ. “Nếu anh không về được, em nhớ nói với con trai chúng mình rằng ba đang hành quân cùng đồng đội ở một nơi rất xa, em nhé.” Người lính trẻ cố cử động những ngón tay nhưng không được, mọi thứ trở nên bất động như đóng băng giữa vô vàn đất đá.
“Ba đang hành quân. Mẹ xem này, ba đang hành quân. Khi nào thì ba về hả mẹ?” Đứa bé vừa vẽ trên tờ giấy nhỏ những hình thù dễ thương vừa đem khoe mẹ. Phương nhìn những hình thù trẻ thơ ấy rồi mỉm cười, cô để trang giáo án trên bàn và cúi xuống hôn lên trán con. “Ba sẽ về sớm thôi con.” Phương nói với con và lại nhìn ra ngoài cửa sổ. Mưa trắng trời. Mưa lớn hơn cả những cơn mưa ngày đầu Phương và anh gặp nhau. Khi những cơn gió lớn lao tới đập vào ngôi nhà nhỏ thì Phương đóng cửa sổ lại. Những thông tin về tình hình lụt bão vẫn được cập nhật thường xuyên qua chiếc điện thoại trên bàn làm việc của Phương. Nước sẽ còn dâng lên cao nữa, Phương nhìn quanh gian nhà để xác định những vật dụng nào sẽ kê lên trước, những gì sẽ kê lên sau. Mưa thế này không biết anh và đồng đội có sao không.
“Đồng đội ơi… các anh ở đâu…”. Những người lính vừa đào xới lớp đất đá dưới chân mình vừa gào to. “Đồng đội ơi, chúng tôi đã tới, các anh lên tiếng đi, nào, một tiếng nói nhỏ thôi chúng tôi cũng nghe thấy các anh, các anh đang nằm chỗ nào… Đồng đội ơi…”. Dưới mưa rừng, những người lính trẻ gào thét rồi đào xới lớp đất đá nặng nề vô tri và hoang lạnh. Tất cả họ đang nghĩ tới một phép màu. Một đống đất đá khổng lồ vùi xuống sau cơn thác lũ đã nhấn chìm và vùi lấp tất cả. Mưa mỗi lúc mỗi lớn, đáp lại những tiếng gọi thấu đến trời xanh là sự im lặng đáng sợ của núi rừng. Núi rừng im lặng như sự im lặng của nguyên sơ.
Anh nhớ lần đầu tiên gặp Phương, khi ấy Phương đang là sinh viên. Ngày ấy, Phương như con chim xanh bị ướt nép vào lòng anh trong dịp anh và đồng đội đi tình nguyện sau một trận lũ lớn. Bao năm rồi Phương vẫn thế, Phương như là suối nguồn của đời anh. Anh yêu lắm nụ cười của Phương và cả nụ cười thần tiên của đứa con trai nhỏ. “Núi rừng đẹp lắm Phương ạ, hoa nở trắng trời…”. Người lính trẻ bỗng thấy xung quanh anh là hoa rừng trắng xóa một màu, đất đá biến thành mây, anh thấy mình nhẹ bẫng, anh đang bay lên, bay lên trên lớp đất đá vô tri nặng trĩu.
“Cúi xuống thật gần, Phương ạ, em cúi xuống thật gần mới nghe được anh nói…”. Dưới đống đất đá người lính trẻ lại thì thầm. “Nếu anh không về em hãy nói với mẹ là anh đang hành quân ở một nơi rất xa, nơi ấy anh và đồng đội đang hát vang rừng, em hãy nói với mẹ rằng đừng lo gì cả, anh là người lính, mà việc của người lính là ra đi, đi tới những vùng đất cằn cỗi, đi tới những vùng trời bão giông, bọn anh đi, đi mãi, đi không bao giờ nghỉ ngơi em ạ…”. Bây giờ người lính trẻ cảm thấy khó thở hơn, anh nghe lòng ngực nặng nề, anh cố cử động các ngón tay nhưng anh cảm thấy đang có hàng tấn đất đá đè lên những ngón tay của mình. “Chỉ một xíu nữa thôi là bọn anh đã đến được với đồng bào rồi em ạ, qua đêm nay, nếu không gặp tai nạn này thì sáng sớm mai bọn anh đã đem được bao nhiêu nước, bao nhiêu gạo, chăn và áo ấm nữa đến cho đồng bào vùng lũ… Nhưng… tiếc quá Phương ơi…”.
“Đồng đội ơi… các anh ở đâu?” Những người lính vẫn kêu gào và đào xới. Đất đá có biết gì đâu, đất đá vô tri lắm. Chỉ có lòng người là quặn đau, là tan nát, rối bời. “Chúng tôi đã tới với các anh đây, đồng đội ơi… lên tiếng đi chứ, các đồng chí ơi, một tiếng nhỏ thôi cũng được, lên tiếng đi, nào…”. Những người lính đào xới và thấm mệt, nhưng họ biết họ không vô vọng, họ ngửa mặt lên nhìn bầu trời trắng xóa, họ hy vọng họ sẽ tìm thấy đồng đội của mình dưới đống đất khổng lồ kia. Phía trên họ là một vùng hoang vu, trống trải và đỏ ngầu sau khi một phần ngọn núi sạt lở bởi thác lũ tối qua.
Phương kê giường lên cao hơn, cô đắp thêm chăn cho con trai, cô nhìn vào khuôn mặt nhỏ bé của con trai và thầm cầu nguyện cho anh và đồng đội hoàn thành nhiệm vụ. Phương nghĩ tới ngày anh trở về, thành phố sẽ đầy nắng ấm, hoa trên các công viên sẽ nở sau một đợt mưa lũ mịt mùng. Phương sẽ đón anh trở về với hoa lay ơn trên bàn, với những món ăn tuyệt vời nhất mà Phương có thể lo cho anh. Ngày anh về, Phương sẽ mở tung hết tất cả cánh cửa để ánh nắng rọi vào trong nhà, Phương và con sẽ hát cho anh nghe, và Phương biết anh lại hôn lên trán Phương và chơi tàu bay với con trai nhỏ. Rồi cả nhà sẽ ra phố, phố đầy hoa và dòng người cười nói sau những tháng ngày mỏi mệt.
“Cúi xuống nữa, thật gần nữa Phương ơi, nếu không đủ gần em sẽ không nghe được lời đất nói, bây giờ anh gần như không thở được nữa. Có cái gì đó đè lên ngực anh, anh nhớ em và con, con trai chúng mình giờ này chắc đã ngủ. Em đừng oán trách đất, đất đá vô tri em à.” Người lính trẻ cảm thấy toàn thân mình biến thành một tảng đá khổng lồ, tảng đá cố chui lên khỏi lớp bùn đất nhưng càng cố tảng đá ấy càng lún sâu xuống. “Anh không thở được Phương ơi, anh tiếc quá, chỉ một xíu nữa thôi bọn anh đã đến được với đồng bào, đồng bào mình khổ quá em ạ, lam lũ, cơ hàn. Nếu anh không về em đừng oán trách đất, đất không có lỗi, Phương ơi. ”
Thằng bé trở mình, Phương thức dậy, bây giờ đã là hai giờ khuya. Phương không biết giờ này anh ở đâu. “Ba, đừng để vụt mất con chim ấy.” Con trai đang ngủ mê, trong giấc mơ nó gọi tên ba. Phương kéo chăn đắp lại cho con trai rồi cúi xuống hôn lên trán nó. “Ngủ ngon, con yêu, ba sẽ không để những cánh chim ấy vụt mất đâu.” Phương nói. Có lẽ giờ này anh và đồng đội vẫn đang hành quân, có lẽ giờ này đồng đội và anh đang ở trong lòng đồng bào, Phương nghĩ vậy rồi mỉm cười trong đêm. Phương ước gì bây giờ trời đã sáng, và nắng đã lên. Cô bước ra khỏi giường và nhìn ra ngoài trời qua khung kính cửa sổ, ngoài trời gió vẫn rít lên từng cơn, mưa như hàng tỉ sợi nước vô tâm trút xuống ngôi nhà nhỏ bé. Dưới chân Phương nước đang dâng lên một cách vô tình, dâng lên mà không để ý tới sự lo lắng mơ hồ của cô.
“Đồng đội ơi…”. Những người lính vẫn không ngớt kêu đồng đội mình. Bây giờ hàng trăm tấn đất đá đã biến thành bùn nhão dưới chân họ. Vẫn không tìm thấy một tia hy vọng nào. Giờ này, tất cả họ và tất cả người dân cả nước đang chờ đợi một phép màu sẽ tới, tấn bi kịch này sẽ qua mau và sự đoàn viên trong nước mắt, nụ cười sẽ tới. Mưa mỗi lúc mỗi lớn, những chiếc đèn pha từ những cỗ máy phát điện lớn sáng rực trong đêm mặc cho mưa gió bão bùng. Những chú chó nghiệp vụ và những máy móc hiện đại vẫn đang miệt mài tìm kiếm hy vọng trong đêm. Nhưng đêm thâu và gió rít vẫn vô tình. Rồi đằng xa ấy có ai đó gào lên khi chú chó nghiệp vụ rục mõm xuống dưới lớp bùn đất. Những đôi dép cao su và những chiếc mũ cối được một người lính moi lên khỏi lớp bùn nhão đục ngầu. Mọi người chạy về phía người lính ấy rồi bất lực lặng im như không tin nổi vào mắt mình. Mưa vẫn trút xuống, mưa vô tri, vô tình.
“Nếu anh nằm lại với đất, Phương hãy nhớ anh và đồng đội đã sống một cuộc đời tươi đẹp, một cuộc đời đáng sống Phương ạ. Anh chỉ tiếc con mình còn quá nhỏ, quá nhỏ để anh nói với nó về sứ mệnh của một người lính. Sứ mệnh của người lính là ra đi em ạ, ra đi để những bông hoa hé nở, ra đi để khổ đau lụi tàn và hy vọng được nhen lên…”. Bây giờ người lính trẻ đang thấy mình lún dần sâu vào lòng đất đá. Anh không cảm thấy khó thở nữa mà ngược lại, anh thấy người mình nhẹ bẫng như đang bay lên. Anh không oán trách đất đá. Anh mỉm cười và thấy mình bay lên. Trên tầng cao ấy anh nhìn thấy những dòng nước lũ đang bao quanh núi đồi, trên tầng cao ấy anh nhìn thấy đồng bào mình đang chống chọi với từng con nước dâng. Trên tầng cao ấy anh nhìn thấy đồng đội anh đang tìm kiếm hy vọng trong đống đất đá khổng lồ. Trên tầng cao ấy, anh nhìn thấy những đôi mắt của đồng bào đang hướng về những dấu chân của các anh để cầu mong một phép màu sẽ tới. Anh bay lên, anh bay lên mãi và anh mỉm cười.
“Cúi xuống gần anh nữa đi Phương ơi, anh sợ mình không về được nữa, anh thấy mình đang bay lên, lúc này đây anh thấy rõ khuôn mặt của em và con. Nếu anh không về em nói với mẹ và con là anh đang hành quân ở một nơi rất xa, rất xa em nhé, nơi ấy anh và đồng bào đang chống chọi với thiên tai. Sứ mệnh của người lính là ra đi mà em.” Lúc này người lính trẻ cảm nhận được hơi ấm của đất. Anh không cảm thấy đất lạnh nữa mà ngược lại, anh cảm thấy đất ấm áp như đang ôm anh vào lòng. Đất như đang thì thầm với anh về những câu chuyện giấu kín dưới đáy sâu, đất đá thì thầm với anh về những tủi hờn của chúng, về những tháng năm đất cằn cỗi bạc màu, về những tháng năm đất bị xé nát ra. Đất đá nói với anh rằng chúng không vô tri, đất đá có linh hồn và đất đá cần con người yêu thương chúng như yêu thương những rừng cây, như yêu thương loài thú trong đại ngàn. Người lính trẻ nghe thấy tiếng nói của vạn vật, những tiếng nói bao năm bị đè nén nay chúng thì thầm vào tai anh. Chúng nói rằng thiên nhiên có linh hồn, núi sông có linh hồn, cỏ cây có linh hồn. Mọi vật thì thầm với anh về những vết thương bao năm con người sinh ra trên thân thể và trong tâm hồn chúng. Mọi vật nói với anh hãy cúi xuống thật thấp để nghe lời thì thầm của chúng.
Trong mưa, những người lính vẫn không ngớt gọi tên đồng đội. Bây giờ thay vì cuốc xẻng, họ phải dùng chính bàn tay của mình để tìm kiếm trong đất, họ sợ cuốc xẻng sẽ làm đau đồng đội. Đất dưới chân người lính đã biến thành một dòng sông đỏ trôi đi trong mưa. Những người lính vẫn tìm kiếm và gọi nhau mỗi khi tìm thấy đồng đội của mình dưới lớp đất đá.
Nửa đêm, Phương thức giấc vì một giấc mơ vô lối, Phương thấy anh đang hành quân cùng đồng đội nhưng không hiểu sao trong giấc mơ ấy hình ảnh anh cứ mờ dần. Có lẽ vì mưa, trong những giấc mơ mưa vẫn luôn hiện hình. Một nỗi bất an dấy lên trong Phương, Phương co mình lại để đứa bé nằm gọn trong lòng mình. Không biết giờ này anh ở đâu. Những ký ức về anh cứ hiện lên trong đầu óc Phương khi mờ khi rõ. Nước dưới giường không dâng lên nữa, đêm nay mưa đã ngớt hơn so với hôm qua. Phương mừng vui vì mưa đã ngớt. Rồi Phương nghĩ tới những giấc mơ màu nhiệm. Những mầm cây nhỏ bé nảy mầm từ lòng đất. Đứa trẻ cựa mình và nói mớ trong mơ: “Ba ơi, đuổi theo những con chim ấy đi…”. Phương ngửi mùi mồ hôi trên tóc con nhỏ và nói: “Ngủ đi con, ba sẽ về sớm và con đừng lo, ba và con còn có cả một cuộc đời để đi theo những cánh chim ấy…”. Phương thì thầm với con trai về những người đàn ông dũng mãnh. “Con ơi, có những người đàn ông có thể bảo vệ được vợ con mình, có những người đàn ông có thể bảo vệ được cha mẹ, anh em và làng mạc của mình. Và con ạ, có những người đàn ông bảo vệ được cả tổ tiên và đồng bào của mình, con biết không, ba con là một người đàn ông bảo vệ được hết tất thảy mọi thứ trên thế gian…”. Phương nói thế rồi Phương mỉm cười trong đêm, vừa mỉm cười Phương lại nghĩ tới anh. Giờ này chắc anh đã đến được với đồng bào mình ở những nơi xa xôi nào đó.
Người lính trẻ vẫn thấy mình bay lên, anh bay lên trên những cơn mưa để nhìn xuống nỗi thống khổ của đồng bào, của quê hương non nước mình, anh bay lên với đôi cánh rộng lớn, đôi cánh của sự hy sinh, của lòng bao dung và trắc ẩn. Trên tầm cao ấy anh lại nhìn thấy con trai anh mỉm cười, con trai anh luôn mỉm cười trong những giấc ngủ. “Con hãy ở lại, không có ba bên cạnh con hãy thay ba bảo vệ mẹ và mọi người con nhé…”. Nói rồi anh tan biến vào hư không.
Khi Phương thức giấc những tia nắng đầu tiên le lói qua song cửa sổ sau một đợt mưa dài. Nước đã rút ra ngoài sân. Con trai vẫn đang ngủ. Phương tranh thủ dọn nhà, bây giờ ngôi nhà như một bãi chiến trường. Nhưng Phương cảm thấy những tia nắng kia đang như những tia hy vọng chiếu vào căn nhà của mình, nắng chiếu lên con trai khi nó đang ngủ. Nắng chiếu vào và không gian sáng bừng lên. Rồi khi con thức giấc, Phương bế nó lên và nói: “Nào, dậy đón nắng nào con trai…”. Đứa trẻ mỉm cười nhìn Phương, hai mẹ con sung sướng bởi nắng đã lên rồi.
T.N
(TCSH381/11-2020)
Tải mã QRCode
NHẤT LÂMTrời về tối lúc tạnh lúc mưa, lại có gió nên càng mịt mờ như khuya khoắt, nhà nào cũng ăn cơm lúc chập choạng, bởi mưa gió chẳng biết làm gì. Tháng mười chưa cười đã tối. Mùa mưa miền Trung vốn tự cổ xưa đã não nề, những năm chiến tranh càng buồn hơn.
HOÀNG QUỐC HẢI Truyện ngắn lịch sửNăm Nhâm Thân (1392) mùa hạ, thượng hoàng Trần Nghệ Tông xuống chiếu “CẦU LỜI NÓI THẲNG”Thường trong nước mỗi khi có đại sự, nhà vua ban chiếu cầu hiền. Mục đích tìm người tài cho nước.
KIỀU VƯỢNGĐêm giữa thu. Hà Nội se lạnh. Sao chới với nhưng mây vẫn vũ làm nền trời như khô khốc, nhạt nhòa. Một hồi còi tàu rú dài như thả thêm vào đêm luồng khí lạnh. Quang nhìn đồng hồ sân ga dã quá mười hai giờ khuya.
CAO HẠNHTôi sinh ra ở làng quê, lớn lên cũng ở làng quê. Tôi là hạt máu đỏ rơi xuống bùn đất mọc lên một thằng người cùng với ngọn cỏ lá rau, cây lúa và những sinh linh khác. Tôi cùng chịu đựng chia xẻ với chúng ngọn gió Lào cát trắng và những trận mưa dầm dề của xứ miền Trung khắc nghiệt.
HỒ ANH THÁI Tác giả thấy cần phải tóm tắt chuyện cô bé quàng khăn đỏ trước, rồi mới kể tiếp phần hậu cô bé quàng khăn đỏ. Con sói đến lừa bà cô bé, nuốt sống bà, rồi mặc váy áo của bà, trùm khăn giả vờ làm bà. Cô bé về nhà, thấy bà rởm mà không biết, cứ hỏi vớ hỏi vẩn sao tai bà to thế, sao mắt bà to thế, sao mồm bà to thế. Sốt ruột. Con sói bèn nuốt chửng luôn cô bé. Nhưng rồi quần chúng tiến bộ tập hợp lại đấu tranh, con sói phải nôn cả bà lẫn cháu ra, hứa cải tà quy chính. Từ đây bắt đầu phần hậu cô bé quàng khăn đỏ…
PHẠM XUÂN PHỤNGHọ như không còn trẻ. Người lớn tuổi hơn có khuôn mặt thanh thản vì đã giãn mềm những nếp nhăn. Người trẻ tuổi khuôn mặt nhuốm già bởi màu từng trải và những nét khắc chán chường.
MAI HUY THUẬTNằm cuộn tròn trong cái rọ lợn Cuội mới có thì giờ ngẫm nghĩ về cái thân phận của mình. Cả cuộc đời dối trá, lừa gạt bây giờ bị tù hãm sau mấy cái nan tre tưởng như mong manh thế mà càng cựa quậy càng trầy da rách áo, không thể nào thoát được.
NGUYỄN VĂN VINH Thường thường, mỗi sớm tôi và các bạn gặp nhau ở quán cà phê vỉa hè. Ngồi vệ đường, không tiếng nhạc quấy phá phút tĩnh tâm để ngẫm ngợi sự đời, quả thú vị! Tôi biết các loại quán đều tiêu phí thời giờ của mình, nhưng quán cà phê ít tốn, ít nguy hiểm hơn quán bia ôm và các toan tính, bon chen trong vòng danh lợi gươm đao nên tôi không bỏ uống cà phê buổi sáng, ngày mình giết một tí, lại được chuyện vãn với nhau: nào thời sự, tin tức trên trời dưới biển, cũng vui!
LINH CHIKhi chỉ mới là giọt máu, sự kết hợp của hai nhiễm sắc thể XY bám vào dạ con của mẹ, nó đã không được công nhận. Chào đời, mẹ con nó ở với ông bà ngoại cùng các cậu, các dì cho đến năm nó tròn bảy tuổi. Nhà ngoại nó ở ven triền núi của vùng đồi miền trung du hẻo lánh độ chừng vài ba chục nóc nhà rải rác trên mấy quả đồi đầy hoa sim, hoa mua tím. Chiều chiều nó thường hay tha thẩn trước sân nhà ngắm nhìn những đàn chim bay về tổ, thả hồn theo những đám mây màu cánh vạc đùn lên phía sau dãy núi đối diện nhà ngoại và tưởng tượng, ước ao…
TRẦN CHINH VŨAnh nghĩ là mình có thể ngủ được trong đêm nay - ngủ ngon là khác nữa - Đêm qua anh đã ít ngủ rồi - Hơn nữa, cùng với cậu em trai anh lại vừa có cuộc đi chơi đêm ở công viên Đầm Sen, đến muộn mới về. Vậy mà cho đến lúc này, đã qua nửa đêm được ít phút, mắt anh vẫn cứ trơ ra, cứ như thể nó chưa biết khép lại bao giờ.
ĐÔNG TRIỀUMười hai giờ đêm.Tôi bước ra khỏi rào lưới sắt còn ngoảnh lại nhìn căn trọ, nơi cửa sổ vẫn phụt ra luồng sáng trắng bởi đèn điện. Tất cả đã im lặng. Tiếng cót két của đôi cánh cửa gỗ mà người thiếu phụ vừa khép lại hòa vào nhịp rơi lộp độp của những giọt sương trên lá, tiếng côn trùng trỗi lên cùng thanh âm mà con chim cú đâu đây vẫn bỏ tiếng rúc đều đều nghe rợn người.
PHẠM NGỌC TÚY“Ngày...tháng...nămDòng nhắn tin trên báo cho em biết rằng em đã tìm thấy anh. Cuối cùng thì chúng mình cũng nhận ra nhau. Anh thân yêu. Hôm nay trời không mưa và không nắng. Từ cửa phòng em nhòm ra có một cây trạng nguyên. Cây này nhô lên cao giữa khoảng trời xanh hiếm hoi. Những chiếc lá đến mùa, đỏ thắm màu xác pháo. Nó là cây hoa độc nhất ngoài cửa phòng em.
NGUYỄN BẢNHắn đến tôi, mặt thẫn thờ ngơ ngác như người vừa mất của. Tôi hỏi ngay:- Có chuyện gì vậy?- Không, không có chuyện gì.
ĐÔNG LA Sài Gòn mùa mưa, trời lúc nào cũng âm u. Những tán cây sẫm hơn, không khí nóng rát của những tháng cuối mùa khô đã được làm nguội lại, dịu mát. Mấy ngôi nhà cao lênh khênh dường như chỉ cần kiễng chân lên một chút là có thể gội đầu được trong những đám mây sũng nước, là là bay trên đầu.
ĐÀO PHONG LAN Tôi là đứa con gái duy nhất của cha mẹ, và trời cũng ban cho tôi một nỗi bất hạnh để tương xứng với niềm hạnh phúc của một đứa con chắc chắn được cưng chiều: Tôi bị liệt hai chân từ bé.
MAI HUY THUẬTCon tàu Thống nhất nhả Văn xuống ga Huế vào một trưa mưa tầm tã khiến Văn chợt thấm thía một câu thơ Tố Hữu:...“ Nỗi niềm chi rứa Huế ơiMà mưa xối xả trắng trời Thừa Thiên?”...
NGUYỄN VĂN THANHSau ngày miền Nam hoàn toàn giải phóng, tôi không ngờ được Ngọ hỏi làm vợ. Không giống như những cô dâu khác, ngày tôi về nhà chồng có dắt theo một đứa con riêng. Tên nó là Hòa. Ngọ rất thương yêu hai mẹ con tôi. Không có gì đáng trách anh ấy dù cuộc hôn nhân của chúng tôi không bình thường.
NGUYỄN LÊ VÂN KHÁNHTôi xa nhà trọ học thành phố khác. Dịp nghỉ ngắn ngày không về nhà được, tôi đón xe về thị trấn men con nước nhánh sông lớn về nhà ngoại. Từ ngoài ngõ con Bơ sủa váng, Vinh chạy ra ôm bụi chè tàu nơi đầu bến nước, gọi mạ ơi, Sương về.
NGUYỄN HÙNG SƠN Một buổi chiều cuối tháng ba trong lúc ngồi bón cháo cho chồng, bà Loan nhận thấy hôm nay Hào, chồng bà có những biểu hiện khác thường. Ông có vẻ suy nghĩ, ăn uống uể oải.
LỆ THANHBé Khánh Hạ - đứa con gái duy nhất của chị đã đi! Chiếc lá xanh độc nhất trên thân cây khô héo, khẳng khiu đã lìa cành. Ngọn lửa cuối cùng trong đêm dài trơ trọi của chị đã tắt ngấm trong bỗng chốc. Chị tưởng rằng mình sẽ không thể sống nổi trên cõi đời héo hắt này nữa.