Tâm và tài của văn nghệ sĩ trước vận hội mới(*)

14:57 24/08/2026

VŨ THẮNG

(Trích bài phát biểu của đồng chí Vũ Thắng, nguyên Ủy viên Trung ương Đảng, nguyên Bí thư Tỉnh ủy Thừa Thiên Huế tại Đại hội)

Ảnh tư liệu (Có sử dụng AI)

Hôm nay, tôi rất vui mừng đến dự Đại hội Hội Văn nghệ Thừa Thiên - Huế lần thứ 7 - đại hội của những anh chị em làm công tác văn học nghệ thuật - một bộ phận trọng yếu của nền văn hóa dân tộc thể hiện khát vọng chân thiện mỹ của nhân dân ta nói chung và tỉnh ta nói riêng - được tiến hành giữa thành phố quê hương, nơi có nhiều di tích vừa được công nhận là di sản văn hóa nhân loại.

Hội Văn học Nghệ thuật tỉnh nhà mấy năm qua đã nỗ lực xây dựng bầu không khí mới, đoàn kết, chân tình, cộng đồng trách nhiệm và phát huy năng lực sáng tạo của mỗi cá nhân, đã từng bước khơi dậy tiềm năng, sức sống một vùng đất văn hóa, hấp dẫn cuốn hút văn nghệ sĩ nhiều nơi trong nước về với Cố đô, về với một trong những cội nguồn văn hóa dân tộc.

Qua theo dõi hoạt động của Hội, của văn nghệ sĩ trong tỉnh và qua báo cáo của Ban thư ký Hội tại Đại hội này, tôi thấy được mặt chuyển biến rất có ý nghĩa của văn học, nghệ thuật tỉnh nhà, càng làm cho cán bộ, đảng viên, chiến sĩ và nhân dân phấn khởi, vui mừng hơn...

Thay mặt Đảng bộ và nhân dân tỉnh nhà tôi nhiệt liệt hoan nghênh và biểu dương những cố gắng, những thành tích của anh chị em.

Anh chị em văn nghệ sĩ thân mến!

Sáng tạo văn học, nghệ thuật trước hết là của các nhà văn, các nghệ sĩ. Ngoài tài năng là điều không thể thiếu, cần phải có một chữ TÂM đích thực. Đọc và xem các tác phẩm văn học, nghệ thuật của anh chị em mấy năm gần đây, chúng tôi thấy hầu hết anh chị em là người có tâm huyết, muốn góp thêm cho đời những giá trị tinh thần mới. Tuy nhiên vì lý do nào đó vẫn còn một số văn nghệ sĩ đứng ngoài cuộc, phủ nhận quá khứ, không tỉnh táo trước tác động của phía thù địch, vô tình tiếp tay cho kẻ xấu lợi dụng, và có những việc làm khác đi ngược lại yêu cầu ổn định tình hình của đất nước.

Người nghệ sĩ chân chính xưa nay bao giờ cũng đại diện cho tiếng nói của nhân dân, là lương tâm của thời đại, thông qua sự nhận thức và xúc cảm của chính mình thúc đẩy cái mới, cái tiến bộ tiến lên không ngừng. Chúng ta cần nhận thức rõ những mâu thuẫn trong quá trình phát triển xã hội, vì ai cũng biết rằng cuộc đời không bao giờ suôn sẻ, thậm chí có chệch hướng, sai lầm, nhưng điều quan trọng là biết sửa chữa sai lầm, sửa một lúc hoặc sửa dần theo hoàn cảnh cụ thể, nhưng cuối cùng chính phải thắng tà.

Một điều băn khoăn của mọi người, chúng ta cùng suy nghĩ, là tác phẩm văn học, nghệ thuật về Thừa Thiên - Huế của văn nghệ sĩ tỉnh nhà và các vùng trong nước đóng góp khá nhiều, đáng khích lệ nhưng hiện nay chưa có hoặc có nhưng chưa hoàn chỉnh tác phẩm có tầm cỡ tương xứng với Huế - một vùng đất văn hóa, lịch sử nổi tiếng trong nước và trên thế giới. Vì vậy, nhân dân đòi hỏi các nghệ sĩ cùng nhịp đập hơi thở với nhân dân hãy phấn đấu lao động sáng tạo, học tập trau dồi nghề nghiệp, đoàn kết với đồng nghiệp hơn nữa, đặt cho mình cách nhìn và tầm sáng tạo cao hơn, để góp cho đời, góp cho Huế những tác phẩm xứng đáng, đáp ứng nguyện vọng và sự hưởng thụ của nhân dân trong tỉnh, trong nước.

Đảng, Nhà nước và nhân dân luôn tôn trọng tự do sáng tác của văn nghệ sĩ vì mỗi nghệ sĩ sáng tạo là một thế giới riêng độc đáo; ngày nay cuộc sống và tư duy nghệ thuật phong phú, đa dạng hơn; nhu cầu và thị hiếu, sự tiếp cận và cảm thụ của công chúng cũng muôn màu muôn vẻ, càng phải khuyến khích tự do sáng tác. Lãnh đạo tỉnh cũng sẽ nghiên cứu việc lập quỹ bảo trợ sáng tác, lập trại sáng tác, tổ chức các cuộc thi các loại hình nghệ thuật, nâng cao chất lượng giải thưởng Cố đô, khuyến khích tài năng trẻ để phát huy khả năng tự do sáng tác tốt và hay. Đồng thời anh chị em phải đề cao trách nhiệm của văn nghệ sĩ trước công chúng, trước quê hương, dân tộc và thời đại, trách nhiệm văn nghệ sĩ - công dân, văn nghệ sĩ - đảng viên, “xứng đáng là chiến sĩ trên mặt trận văn hóa - văn nghệ”. Các văn nghệ sĩ phải phấn đấu vươn lên để có nhiều cống hiến to lớn bằng những thành quả của bản thân với nhiều sáng tạo, để có nhiều tác phẩm xứng đáng với tầm vóc của Huế và nâng lên tầm cao mới của Huế.

... Tình hình nước ta đang mở ra vận hội mới nhưng cũng đứng trước những thách thức mới. Cần nhận thức đầy đủ cuộc đấu tranh chống âm mưu diễn biến hòa bình và bạo loạn lật đổ của các lực lượng thù địch là cuộc đấu tranh lâu dài, gay go phức tạp và quyết liệt. Vì vậy phải coi việc đẩy lùi nguy cơ diễn biến hòa bình là một yêu cầu rất quan trọng và rất cấp bách trong lĩnh vực văn hóa tư tưởng nói chung, văn học nghệ thuật nói riêng. Các văn nghệ sĩ và tổ chức của Hội hơn ai hết phải luôn luôn tỉnh táo, mài sắc cảnh giác, nhanh nhạy..., sống có kỷ cương, xây dựng ý thức dân tộc trong cộng đồng thế giới mới đồng thời ngăn chặn những tài liệu, văn hóa phẩm có nội dung xấu tràn vào nước ta, lan truyền từ nơi này sang nơi khác. Các văn nghệ sĩ phải là lực lượng xung kích trên mặt trận tranh đấu chống âm mưu diễn biến hòa bình không để kẻ địch lợi dụng đưa chiến lược này vào lĩnh vực tư tưởng văn hóa trước tiên nhằm làm tan rã ý chí, tình cảm của nhân dân ta đi đến làm tan rã tổ chức và chế độ ta...

V.T
(TCSH63/05-1994)

-------------------
(*) Đầu đề của chúng tôi - TCSH

 

 

Đánh giá của bạn về bài viết:
0 đã tặng
0
0
0
Bình luận (0)
  • Tiếp bước sự sáng tạo với sơn mài của các bậc thầy thời kỳ hội họa Đông Dương, ngày nay nghệ thuật sơn mài đương đại vẫn kế thừa và phát triển với nhiều lối biểu hiện và tìm tòi mới. Tuy nhiên, bên cạnh hiệu quả nghệ thuật, nhiều sáng tạo cũng gây tranh luận.

  • Tính đến thời điểm này, Việt Nam có 12 di sản văn hóa phi vật thể được UNESCO vinh danh. Thế nhưng, bên cạnh niềm vinh dự thì những danh hiệu cũng đang tạo ra nhiều sức ép không nhỏ với các nhà quản lý văn hóa trong công tác quảng bá, bảo tồn và phát triển.

  • Tuồng là môn nghệ thuật sân khấu truyền thống độc đáo của dân tộc Việt Nam. Thế nhưng, cũng giống như những loại hình nghệ thuật truyền thống khác, tuồng đang đứng trước nguy cơ mai một. Ở đó việc bảo tồn để duy trì và phát triển nghệ thuật tuồng đang là “bài toán” không dễ gì tìm được câu trả lời thấu đáo.

  • “Ok (đồng ý) hay không thì mày nhớ confirm (xác nhận) cho người ta nha”; “giao đứa nào set up (sắp xếp) vụ này ngay và luôn đi chứ hứa rồi bỏ đó không hà”; “go now (đi ngay), mà free (miễn phí) thiệt hả?”; “nay được ở nhà full (cả) ngày”… Đó là vài trong số những câu Tây không ra Tây, ta chẳng ra ta mà giới trẻ Việt đang sử dụng trong cuộc sống hàng ngày.

  • Mùa World Cup 2018 đang đến những giờ phút cao trào của xúc cảm trong lòng người hâm mộ môn thể thao “vua”. Mỗi trận đấu mang lại nhiều cung bậc tình cảm: hân hoan, hào hứng, thất vọng, buồn khổ... theo từng đường bóng. Trong làng văn cũng có rất nhiều người hâm mộ đang cuồng nhiệt cổ vũ cho đội bóng mình yêu thích, thành thật khóc - cười sau mỗi trận bóng, và cuối cùng là đặt bút... làm thơ.

  • Chúng ta tưởng rằng, chúng ta tạo ra mạng xã hội là để chúng ta tự do hơn: tự do phát ngôn, tự do thể hiện quan điểm và suy nghĩ của mình, nhưng nhìn những điều đang diễn ra, chúng ta liệu có đạt được tự do thực sự và quan trọng hơn, là tìm kiếm được hạnh phúc?

  • Mấy chục năm qua, phê bình luôn được coi là khâu yếu nhất của nền văn nghệ. Nhẹ thì cũng là chưa theo kịp sự phát triển của phong trào sáng tác, không cắt nghĩa được sự phức tạp của các hiện tượng văn nghệ…

  • Có thể đội tuyển Nhật Bản không vô địch World Cup 2018 nhưng các cổ động viên của họ đã vô địch trên khán đài khi để lại ấn tượng đẹp về ứng xử cũng như hành động dọn sạch rác khu vực ghế ngồi.

  • Là một nghề gắn với viết lách, chữ nghĩa nên không có gì lạ khi nhiều nhà báo viết sách. Nhưng bản chất nghề báo là công việc liên quan đến thông tin nên sách của nhà báo ngoài sự đa dạng còn có một đặc thù riêng là luôn gắn với dòng chảy của thời sự, nhất là dòng thời sự liên quan đến chuyên môn của từng người.

  • Tạo tác và sử dụng mặt nạ là nét văn hóa vẫn sống động ở vùng Eo biển Torres của Australia. Những kiến thức lịch sử chứa đựng bên trong khiến chúng được mang đi trưng bày khắp thế giới. Nhưng điều đáng nói còn là câu chuyện ứng xử với truyền thống nơi đây.

  • Tiếp tục đẩy mạnh công tác tuyên truyền, nâng cao hơn nữa nhận thức, ý thức trách nhiệm của các cấp, các ngành, các tầng lớp nhân dân trong việc chung tay xây dựng lễ hội; tăng cường công tác phối hợp với các tỉnh tham gia tổ chức Giỗ Tổ Hùng Vương-Lễ hội Đền Hùng hằng năm. 

  • Trước giá trị di sản và thách thức do biến tướng, thương mại hóa trong thực hành tín ngưỡng thờ Mẫu tam phủ, tứ phủ, series phim Mẹ Việt - Tín ngưỡng thờ Mẫu của người Việt đã chính thức ra mắt cuối tuần qua. Theo bà Đàm Lan, Chủ nhiệm dự án phim, mỗi thước phim là hành trình lắng đọng tâm thức, tìm về văn hóa truyền thống, tín ngưỡng nội sinh của dân tộc Việt.

  • Với những thay đổi về ưu đãi tuyển sinh, mùa tuyển sinh 2017-2018 số lượng học sinh, sinh viên thi vào ngành Âm nhạc dân tộc (ANDT) cũng tăng hơn những năm trước. Đây là tín hiệu mừng của sự thay đổi hợp lý ở khâu tuyển sinh cho các ngành “hiếm muộn”.

  • Nói đến nạn sách lậu, ai cũng biết vì đây là câu chuyện “xưa như Trái Đất.” Xong dường như câu chuyện xưa cũ này càng ngày càng dài, nội dung, tình tiết càng phức tạp và làm “phiền lòng” không chỉ cộng đồng yêu sách mà cả các cơ quan chức năng.

  • Tại hội thảo khoa học chuyên đề “Những tinh hoa sân khấu cải lương thể hiện qua các vai diễn về đề tài lịch sử” vừa tổ chức tại Trường Đại học Sân khấu Điện ảnh TPHCM, những nghệ sĩ, nhà giáo, nhà lý luận phê bình sân khấu kỳ cựu, đều có chung nhận định: “Cải lương không thể chết!”.

  • “Ký ức Hội An” - chương trình biểu diễn thực cảnh hoành tráng trên một sân khấu mới được xây dựng rất quy mô tại cồn bắp Cẩm Nam (cồn Ga Mi), sông Hoài, TP Hội An đang vấp phải phản ứng của người dân, nhà nghiên cứu và những người yêu mến phố cổ này. Một lần nữa, câu chuyện về xung đột giữa bảo tồn và phát triển lại được đặt ra, mà nguyên nhân chính là không tôn trọng văn hóa bản địa.

  • Khi nhắc tới sân khấu kịch, người ta thường nghĩ tới ánh hào quang, trang phục lộng lẫy và hóa trang cầu kỳ. Thực tế, nghệ thuật kịch có thể được ứng dụng hiệu quả trong nhiều lĩnh vực, đặc biệt là giáo dục, qua đó kích thích các khả năng tiềm ẩn của học sinh.

  • “Thời gian gần đây, việc xây dựng, trưng bày tượng, biểu tượng có nội dung và hình thức không phù hợp với văn hóa Việt Nam tại một số cơ quan, đơn vị, khu du lịch và địa điểm công cộng, tác động không tốt đến môi trường văn hóa, thị hiếu thẩm mỹ của cộng đồng và xã hội.”

  • Xả rác bừa bãi nơi công cộng; đua xe, lạng lách; văng tục, chửi thề; chen lấn, xô đẩy khi tham gia các dịch vụ công cộng; phá hoại, bôi bẩn các công trình công cộng;…là những hình ảnh xấu xí của không ít người trẻ hiện nay, và trở thành nỗi trăn trở của nhiều lãnh đạo TP HCM trong quá trình xây dựng nếp sống văn minh đô thị.

  • Các công trình nghệ thuật công cộng là thành phần không thể thiếu trong quy hoạch và kiến trúc của một đô thị hiện đại. Thế nhưng “ranh giới” trong quan điểm, nhận thức tạo hình mỹ thuật cùng với tâm lý sính ngoại đã ít nhiều làm không gian công cộng biến dạng.