Tâm và tài của văn nghệ sĩ trước vận hội mới(*)

14:57 24/08/2026

VŨ THẮNG

(Trích bài phát biểu của đồng chí Vũ Thắng, nguyên Ủy viên Trung ương Đảng, nguyên Bí thư Tỉnh ủy Thừa Thiên Huế tại Đại hội)

Ảnh tư liệu (Có sử dụng AI)

Hôm nay, tôi rất vui mừng đến dự Đại hội Hội Văn nghệ Thừa Thiên - Huế lần thứ 7 - đại hội của những anh chị em làm công tác văn học nghệ thuật - một bộ phận trọng yếu của nền văn hóa dân tộc thể hiện khát vọng chân thiện mỹ của nhân dân ta nói chung và tỉnh ta nói riêng - được tiến hành giữa thành phố quê hương, nơi có nhiều di tích vừa được công nhận là di sản văn hóa nhân loại.

Hội Văn học Nghệ thuật tỉnh nhà mấy năm qua đã nỗ lực xây dựng bầu không khí mới, đoàn kết, chân tình, cộng đồng trách nhiệm và phát huy năng lực sáng tạo của mỗi cá nhân, đã từng bước khơi dậy tiềm năng, sức sống một vùng đất văn hóa, hấp dẫn cuốn hút văn nghệ sĩ nhiều nơi trong nước về với Cố đô, về với một trong những cội nguồn văn hóa dân tộc.

Qua theo dõi hoạt động của Hội, của văn nghệ sĩ trong tỉnh và qua báo cáo của Ban thư ký Hội tại Đại hội này, tôi thấy được mặt chuyển biến rất có ý nghĩa của văn học, nghệ thuật tỉnh nhà, càng làm cho cán bộ, đảng viên, chiến sĩ và nhân dân phấn khởi, vui mừng hơn...

Thay mặt Đảng bộ và nhân dân tỉnh nhà tôi nhiệt liệt hoan nghênh và biểu dương những cố gắng, những thành tích của anh chị em.

Anh chị em văn nghệ sĩ thân mến!

Sáng tạo văn học, nghệ thuật trước hết là của các nhà văn, các nghệ sĩ. Ngoài tài năng là điều không thể thiếu, cần phải có một chữ TÂM đích thực. Đọc và xem các tác phẩm văn học, nghệ thuật của anh chị em mấy năm gần đây, chúng tôi thấy hầu hết anh chị em là người có tâm huyết, muốn góp thêm cho đời những giá trị tinh thần mới. Tuy nhiên vì lý do nào đó vẫn còn một số văn nghệ sĩ đứng ngoài cuộc, phủ nhận quá khứ, không tỉnh táo trước tác động của phía thù địch, vô tình tiếp tay cho kẻ xấu lợi dụng, và có những việc làm khác đi ngược lại yêu cầu ổn định tình hình của đất nước.

Người nghệ sĩ chân chính xưa nay bao giờ cũng đại diện cho tiếng nói của nhân dân, là lương tâm của thời đại, thông qua sự nhận thức và xúc cảm của chính mình thúc đẩy cái mới, cái tiến bộ tiến lên không ngừng. Chúng ta cần nhận thức rõ những mâu thuẫn trong quá trình phát triển xã hội, vì ai cũng biết rằng cuộc đời không bao giờ suôn sẻ, thậm chí có chệch hướng, sai lầm, nhưng điều quan trọng là biết sửa chữa sai lầm, sửa một lúc hoặc sửa dần theo hoàn cảnh cụ thể, nhưng cuối cùng chính phải thắng tà.

Một điều băn khoăn của mọi người, chúng ta cùng suy nghĩ, là tác phẩm văn học, nghệ thuật về Thừa Thiên - Huế của văn nghệ sĩ tỉnh nhà và các vùng trong nước đóng góp khá nhiều, đáng khích lệ nhưng hiện nay chưa có hoặc có nhưng chưa hoàn chỉnh tác phẩm có tầm cỡ tương xứng với Huế - một vùng đất văn hóa, lịch sử nổi tiếng trong nước và trên thế giới. Vì vậy, nhân dân đòi hỏi các nghệ sĩ cùng nhịp đập hơi thở với nhân dân hãy phấn đấu lao động sáng tạo, học tập trau dồi nghề nghiệp, đoàn kết với đồng nghiệp hơn nữa, đặt cho mình cách nhìn và tầm sáng tạo cao hơn, để góp cho đời, góp cho Huế những tác phẩm xứng đáng, đáp ứng nguyện vọng và sự hưởng thụ của nhân dân trong tỉnh, trong nước.

Đảng, Nhà nước và nhân dân luôn tôn trọng tự do sáng tác của văn nghệ sĩ vì mỗi nghệ sĩ sáng tạo là một thế giới riêng độc đáo; ngày nay cuộc sống và tư duy nghệ thuật phong phú, đa dạng hơn; nhu cầu và thị hiếu, sự tiếp cận và cảm thụ của công chúng cũng muôn màu muôn vẻ, càng phải khuyến khích tự do sáng tác. Lãnh đạo tỉnh cũng sẽ nghiên cứu việc lập quỹ bảo trợ sáng tác, lập trại sáng tác, tổ chức các cuộc thi các loại hình nghệ thuật, nâng cao chất lượng giải thưởng Cố đô, khuyến khích tài năng trẻ để phát huy khả năng tự do sáng tác tốt và hay. Đồng thời anh chị em phải đề cao trách nhiệm của văn nghệ sĩ trước công chúng, trước quê hương, dân tộc và thời đại, trách nhiệm văn nghệ sĩ - công dân, văn nghệ sĩ - đảng viên, “xứng đáng là chiến sĩ trên mặt trận văn hóa - văn nghệ”. Các văn nghệ sĩ phải phấn đấu vươn lên để có nhiều cống hiến to lớn bằng những thành quả của bản thân với nhiều sáng tạo, để có nhiều tác phẩm xứng đáng với tầm vóc của Huế và nâng lên tầm cao mới của Huế.

... Tình hình nước ta đang mở ra vận hội mới nhưng cũng đứng trước những thách thức mới. Cần nhận thức đầy đủ cuộc đấu tranh chống âm mưu diễn biến hòa bình và bạo loạn lật đổ của các lực lượng thù địch là cuộc đấu tranh lâu dài, gay go phức tạp và quyết liệt. Vì vậy phải coi việc đẩy lùi nguy cơ diễn biến hòa bình là một yêu cầu rất quan trọng và rất cấp bách trong lĩnh vực văn hóa tư tưởng nói chung, văn học nghệ thuật nói riêng. Các văn nghệ sĩ và tổ chức của Hội hơn ai hết phải luôn luôn tỉnh táo, mài sắc cảnh giác, nhanh nhạy..., sống có kỷ cương, xây dựng ý thức dân tộc trong cộng đồng thế giới mới đồng thời ngăn chặn những tài liệu, văn hóa phẩm có nội dung xấu tràn vào nước ta, lan truyền từ nơi này sang nơi khác. Các văn nghệ sĩ phải là lực lượng xung kích trên mặt trận tranh đấu chống âm mưu diễn biến hòa bình không để kẻ địch lợi dụng đưa chiến lược này vào lĩnh vực tư tưởng văn hóa trước tiên nhằm làm tan rã ý chí, tình cảm của nhân dân ta đi đến làm tan rã tổ chức và chế độ ta...

V.T
(TCSH63/05-1994)

-------------------
(*) Đầu đề của chúng tôi - TCSH

 

 

Đánh giá của bạn về bài viết:
0 đã tặng
0
0
0
Bình luận (0)
  • Ba mươi năm trước, cùng với lực lượng cách mạng, những người làm Báo Cờ Giải Phóng của Đảng bộ Thừa Thiên Huế sôi nổi chuẩn bị số báo đặc biệt và có mặt trong đoàn quân tiến về giải phóng quê hương. Tháng 10/1974, chúng tôi được tham gia hội nghị Tỉnh ủy mở rộng bàn về đẩy mạnh nhiệm vụ đánh kế hoạch bình định, mở rộng vùng giải phóng nông thôn đồng bằng, phối hợp có hiệu quả với các chiến trường, góp phần giải phóng miền Nam, Thường vụ Tỉnh ủy giao nhiệm vụ cho Báo Cờ Giải Phóng ra số báo đặc biệt, nội dung phong phú, hình thức hấp dẫn để chuyển tải khí thế cách mạng miền Nam và trong tỉnh, đưa mệnh lệnh, lời kêu gọi của Mặt trận Dân tộc Giải phóng Thừa Thiên Huế và các chính sách của Mặt trận đối với vùng giải phóng.

  • Trong cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước vĩ đại của dân tộc, lực lượng an ninh huyện Phú Vang đã nêu cao chủ nghĩa anh hùng cách mạng, với 95 thương binh, 135 liệt sĩ và không có một cán bộ, chiến sĩ nào đầu hàng phản bội, lực lượng an ninh huyện Phú Vang và 4 cán bộ an ninh huyện đã được Đảng, Nhà nước phong tặng danh hiệu cao quý “Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân”.

  • Trong mọi thời đại Hoàng đế và kẻ sĩ có mối quan hệ đặc biệt. Đó là mối quan hệ giữa người cầm quyền và người trí thức có nhân cách và tài năng. Khi Hoàng đế là minh quân thì thu phục được nhiều kẻ sĩ, khi Hoàng đế là hôn quân thì chỉ có bọn xu nịnh bất tài trục lợi bên mình còn kẻ sĩ bị gạt ra ngoài thậm chí có khi bị giết hại. Lịch sử bao triều đại đã chứng minh điều đó. Mối quan hệ giữa Hoàng đế Quang Trung Nguyễn Huệ và La Sơn Phu tử Nguyễn Thiếp của thế kỷ XVIII là cuộc hội ngộ lớn, mang đến nhiều lợi ích cho quốc gia và có ý nghĩa cho muôn đời. Nguyễn Huệ và Nguyễn Thiếp đều sống trong bối cảnh triều Lê suy tàn, chúa Trịnh lộng hành, chúa Nguyễn mới nổi dậy. Sau gần 300 năm hết nội chiến Lê Mạc đến Trịnh Nguyễn phân tranh đời sống nhân dân vô cùng khốn khổ. Trong bối cảnh đó Nguyễn Huệ cùng anh là Nguyễn Nhạc dựng cờ khởi nghĩa, Nguyễn Thiếp cáo quan về ở ẩn.

  • Năm 2008 là một năm khá kỳ lạ và đặc biệt của loài người. Nửa năm đầu, cả nhân loại thăng hoa với các chỉ số chi tiêu mà ngay cả các chiến lược gia kinh tế cũng phải bàng hoàng. Nửa năm cuối, quả bóng phát triển, ổn định bị lưỡi dao oan nghiệt của khủng hoảng đâm thủng nhanh đến nỗi hàng ngàn đại gia bị phá sản rồi, vẫn chưa lý giải nổi hai chữ “tại sao”. Bất ổn và đổi thay còn chóng mặt hơn cả sự thay đổi của những đám mây. Không phải ngẫu nhiên mà người Nhật lại chọn từ “thay đổi” (kanji) là từ của năm, vì B. Obama đã chiến thắng đối thủ bằng chính từ này (change)...

  • Bạn đọc thân mến! Hiệp hội Đo lường Thời gian quốc tế đã quyết định kéo dài thời gian của năm 2008 thêm 1 giây, và chúng ta đã chờ thêm 1 giây để đón chào năm mới. Sau thời khắc 23 giờ 59 phút 59 giây của ngày 31.12.2008, không phải là giây đầu tiên của năm mới mà phải sau thời khắc 23 giờ 59 phút 60 giây cùng ngày, năm 2009 - năm lẻ cuối cùng của thế kỷ 21, mới chính thức bắt đầu. Nhân loại đã có thêm một giây để nhìn lại năm cũ và bước sang năm mới. Và trong một giây thiêng liêng ấy, chắc chắn nhiều ý tưởng sáng tạo đã xuất hiện, nhiều tác phẩm nghệ thuật vừa hoàn tất, âm tiết cuối của câu thơ cuối một bài thơ vừa được nhà thơ viết xong và buông bút mãn nguyện. Cùng với ly rượu vang sóng sánh chúc mừng năm mới được nâng lên, cái đẹp, cái cao cả tiếp tục xuất hiện để phụng sự nhân loại và chắc chắn, những nụ hôn của tình yêu thương đã kéo dài thêm một giây đầy thiêng liêng để dư vị hạnh phúc còn vương mãi trên môi người.

  • Tham luận tại cuộc tọa đàm “Văn học trẻ Huế- nhìn lại và phát triển” của nhà thơ trẻ Lê Vĩnh Thái: "một lần ngồi uống cà phê tôi được một nhà thơ, người anh trong Hội thống kê về đội ngũ sáng tác trẻ nữ của cố đô Huế chỉ có vỏn vẹn chưa đầy 5 người mà tuổi đã ngoài 30, còn tuổi từ 20, 25 đến 30 thì không thấy!?... "

  • Từ cuối tháng 6. 2008, trên mạng Internet, cùng lúc có những bài viết về nhiều nhà văn, nhà thơ ở Huế như Hoàng Phủ Ngọc Tường, Nguyễn Đắc Xuân, Nguyễn Khoa Điềm, Trần Vàng Sao, Tô Nhuận Vỹ và ở Quảng Trị, Quảng Bình. Các bài viết được đăng tải trên các báo điện tử nước ngoài (hoặc sách in ra được các tờ báo đó đưa lên mạng), cả trên tờ báo của một tổ chức chống nhà nước Việt Nam cực đoan nhất, và trên blogs của một số nhà văn trong nước (được một số báo điện tử nước ngoài nối mạng sau đó). Mục đích khác nhau nhưng các bài đó, tạm xếp vào hai loại, có một điểm giống nhau: DỰNG ĐỨNG những sự kiện của cuộc đời và hoạt động của các nhà văn nhà thơ này.

  • Thư Sông Hương Vậy là năm đầu của thế kỷ XXI, của thiên niên kỷ III Công lịch đã qua. Mới ngày nào đó, khắp hành tinh này còn rộ lên niềm hoang mang và hoang tưởng về một ngày tận thế ở năm 2000 bởi sự “cứu rỗi” của Thiên Chúa hoặc bởi sự “mù loà” của máy tính. Mới một năm thôi mà thế giới loài người đã qua biết bao bất trắc, xung đột, khủng bố... và máu và nước mắt! May mà đất nước chúng ta vẫn được bình yên, ổn định, phát triển theo Đường lối Đại hội IX của Đảng. May mà dân ta vẫn còn nhu cầu Văn hoá tâm linh. Văn hoá tâm linh cũng là thuộc tính của văn học nghệ thuật. Các tờ báo văn nghệ tồn tại được chính nhờ nhu cầu đó. Qua một năm nhìn lại, Tạp chí Sông Hương chúng tôi ngày một được bạn đọc tin cậy hơn, cộng tác càng nhiều hơn, thật là điều vinh hạnh. Song, ngược lại, chúng tôi cũng lấy làm áy náy vì bài vở thì nhiều mà trang báo lại có hạn, không thể đăng tải hết được, nhất là số Tết này. Ở đây, nó mang một nghịch lý chua chát, bi hài như một nhà viết kịch đã nói: “Số ghế bao giờ cũng ít hơn số người muốn ngồi vào ghế”. Ngoài sự bất cập ấy, hẳn còn có những điều khiếm nhã khác mà chúng tôi không biết làm gì hơn ngoài lời xin lỗi, lời cảm ơn và mong được thể tất. Chúng tôi xin cố gắng chăm lo tờ Sông Hương luôn giữ được sắc thái riêng, có chất lượng để khỏi phụ lòng các bạn. Dù thế giới có biến đổi thế nào đi nữa thì Sông Hương vẫn mãi mãi muốn được thuỷ chung với bạn đọc, bạn viết của mình. Nhân dịp tết Nhâm Ngọ, Sông Hương trân trọng chúc Tết các bạn sang năm mới thêm dồi dào sức khoẻ, thành đạt và hạnh phúc. S.H

  • Các bạn đang cầm trên tay số kỷ niệm 25 năm thành lập Tạp chí Sông Hương. Mới ngày nào đó, một ngày hè tháng 6 năm 1983, trong niềm khao khát của không khí đổi mới trong văn học nghệ thuật, Tạp chí Sông Hương số 01 ra mắt và đón nhận sự hưởng ứng của công chúng. Đó là một sự khởi đầu được mong đợi từ hai phía: người viết và bạn đọc.

  • Gần đây đọc các bài của Trần Mạnh Hảo và Nguyễn Hùng Vĩ bàn về ba bài thơ Thu của Nguyễn Khuyến trên Văn nghệ (1), tôi thấy câu "Nước biếc trông như tầng khói phủ" trong bài Thu vịnh là câu thơ sáng rõ, không có gì khó hiểu mà lại được bàn nhiều. Mỗi người hiểu mỗi cách mà đều hiểu không đúng, chỉ vì không để ý rằng câu thơ này được viết theo lối "đảo trang".

  • (Nhân đọc: "Truyện Mã Phụng - Xuân Hương") * Truyện "Mã Phụng - Xuân Hương" trước đây còn được quen gọi dưới nhiều tên khác nhau, lúc là Vè Bà Phó, Vè Mã Phụng - Mã Long, khi là Thơ Mụ Đội, khi lại là Truyện Mã Ô - Mã Phụng v.v... là một tác phẩm văn học dân gian vốn được nhân dân Bình - Trị - Thiên rất yêu thích, phạm vi phổ biến trước Cách mạng Tháng Tám 1945 khá rộng.

  • Trên Tạp chí Sông Hương số tháng 3, nhân sự kiện Trần Hạ Tháp dành được giải A trong cuộc thi truyện ngắn của báo “Văn nghệ”, tôi vừa lên tiếng về sự “lặng lẽ” - một điều kiện cần thiết để làm nên tác phẩm văn học nghệ thuật có giá trị, nay lại nói điều ngược lại, vậy có “bất nhất” có mâu thuẫn không?

  • Trên thực tế, việc bảo tồn những vốn quý của cha ông để lại quả không phải là việc đơn giản, dễ dàng. Nhưng chúng ta sẽ không thể có sự chọn lựa nào khác bởi vì sẽ không có một nền văn hóa tiên tiến đậm đà bản sắc dân tộc nào cả nếu từ bây giờ chúng ta không biết giữ lấy những gì mình đang có.

  • Mang tên dòng sông duyên dáng thả mình bên thành phố Huế - SÔNG HƯƠNG, những trang tạp chí này là dòng chảy của những cảm xúc tươi đẹp trên “khúc ruột miền Trung” đất nước.

  • Từ xa xưa đến bây giờ, thường tục vẫn nói "sông có khúc người có lúc". Không biết Sông Hương bản báo năm rồi (năm tuổi 15) là sông hay là người? Có lẽ cả hai. Vậy nên cái khúc và cái lúc của nó đã chồng lên nhau - chồng lên nhau những khó khăn và tai tiếng!