Tháng 3 là thời gian của nhiều ngày lễ kỉ niệm lớn của đất nước cũng như những sự kiện quan trọng của hoạt động văn học nước nhà. Sông Hương tháng 3 (số 277) mở các chuyên đề lớn diễn trình theo những nhịp đập của thi ca quá khứ và đương đại.
Đó là chuyên đề “100 NĂM NGÀY SINH HÀN MẠC TỬ VÀ 7 THẬP KỶ BÀI THƠ “ĐÂY THÔN VỸ GIẠ” với một loạt bài nghiên cứu, phê bình, tác phẩm, dịch thuật có giá trị. Nhà phê bình Đặng Tiến, một cộng tác viên thân thuộc của Sông Hương, góp mặt với bài viết nổi bật “Hàn Mạc Tử và bài thơ thôn Vỹ” qua góc nhìn rất tinh tế, tái hiện ảnh tượng của thi nhân Hàn Mạc Tử và hệ thống thi ảnh, thi pháp mẫn tiệp tinh hoa của ông. Tiếp đó, tác giả Trương Đình Ngộ giải ngôn bằng bài viết “Thơ và nhạc từ Ở đây thôn Vỹ Dạ đến sao, vàng sao” và hai bản chuyển ngữ tiếng Anh và tiếng Đức của cùng tác giả nói trên. Đặc biệt, nguyên chuyên mục nhạc số này dành trọn cho hai ca khúc cùng tên bài thơ thi sĩ Hàn nổi tiếng “Đây Thôn VỸ Dạ” của nhạc sĩ Phạm Duy và Khúc Dương. Những giai điệu du dương, tao nhã đưa chúng ta về khung trời ngày xưa của thôn Vỹ đẫm “nắng hàng cau”, “vườn…xanh như ngọc”, “mặt chữ điền”, “sương khói mờ nhân ảnh”…
Một chuyên đề lớn khác Sông Hương dành 20 trang đăng tải, nói về “KỶ NIỆM 20 NĂM NGÀY THIẾT LẬP QUAN HỆ NGOẠI GIAO VĂN HỌC GIỮA HỘI NHÀ VĂN VIỆT NAM VÀ TRUNG TÂM WILIAM JOINER (MỸ)”. Đây là sự kiện hoạt động văn học lớn trong tháng này, hướng tới một chuỗi sự kiện “hội ngộ” giữa nhà văn Việt Nam và nhà văn Mỹ dự kiến sẽ diễn ra ở một số địa phương trong cả nước, trong đó sẽ có giao lưu ở Huế trong các ngày từ 8-10/3. Mở đầu chuyên đề là bài viết “Tất cả mới chỉ là bắt đầu” của Kevin Bowen, đã tổng thuật những chặng đường cam go của mối quan hệ 20 năm ấy. Phía các nhà văn Việt Nam, nhà văn Tô Nhuận có bài viết “Cầu nối giữa hai bờ đối nghịch” để đánh giá sự đóng góp và thành công của một chặng đường mang tính chất “cầu nối” quan hệ Việt –Mỹ.
Sông Hương cũng ưu ái dành một số trang đăng dẫn bài thơ của các nhà thơ Mỹ như: SAM HAMILL - KEVIN BOWEN - MARTHA COLLINS - YUSEF KOMUNYAKAA - FRED MARCHANT - LADY BORTON - NGUYỄN BÁ CHUNG - BRUC WEIL - CAROLYN FORCHÉ LARRY HEINEMANN - GEORGE EVANS
Các chuyên mục khác có sự góp mặt với những tác phẩm, bài viết “xông đất” Sông Hương có chất lượng tốt, nêu bật nhiều vấn đề, nhiều lĩnh vực qua những góc nhìn khác nhau.
PHẦN VĂN số này tập hợp những tác phẩm khai bút Sông Hương, đáng chú ý như truyện ngắn “Chưa phải ngày buồn nhất” của Dạ Ngân, tái hiện cuộc sống những tháng ngày sau chiến tranh, những điều quá sức tưởng tượng và chịu đựng của những con người (đặc biệt là phụ nữ). Một truyện ngắn tinh tế, đầy những điều khó giải bày của tâm cảm một giai đoạn lịch sử. Trong khi đó, “Piroska” - truyện ngắn của Nguyễn Lam Thủy lại khai thác về đề tài phụ nữ với cái nhìn bao dung qua lối viết trần tình, bi kịch.
Bên cạnh đó, “Diễn trình hồ sơ chỉnh trị Sông Hương” là một bút kí khá tường tận của Hữu Thu - Bảo Hân về một diễn trình kéo dài mấy mươi năm để sông Hương có diện mạo của một dòng sông hiền hòa, lợi thủy như ngày hôm nay. Và tùy bút của Bùi Kim Chi viết về những cô nữ sinh Đồng Khánh vang bóng một thời: “Đồng Khánh – Một khoảng trời riêng”, nhân kỉ niệm 95 ngày thành lập trường Đồng Khánh – Hai Bà Trưng
PHẦN THƠ nổi lên với những chủ đề của thân phận, những cảm giác hiện thân từ cuộc sống, những cảm thức mang nhiều dấu ấn qua những góc nhìn của HÀ DUY PHƯƠNG - HỒ THẾ HÀ - ĐÀO DUY ANH - BẠCH DIỆP - PHAN HOÀNG - TRẦN PHƯƠNG KỲ - HOÀNG LỘC - TỪ HOÀI TẤN - LÊ VŨ TRƯỜNG GIANG - HỒNG VINH - HUỲNH THÚY KIỀU - HUỲNH MINH TÂM - NGUYỄN MINH KHIÊM
Và các chuyên mục khác như:
TÁC GIẢ TÁC PHẨM & DƯ LUẬN
Người đi tìm... một thoáng trần gian - Lê Thí
NGHIÊN CỨU VÀ BÌNH LUẬN:
Phê bình nữ quyền - Raman Selden (bản dịch của Hồ Thị Dương Liễu)
HUẾ DÒNG CHẢY VĂN HÓA:
Các cô gái Pacô xưa làm đẹp - Trần Nguyễn Khánh Phong
TRÊN GIÁ SÁCH SÔNG HƯƠNG giới thiệu các tác phẩm in của Hoàng Trọng Định, Tô Nhuận Vỹ, Hoàng Phụng Cầm, Nguyễn Bình Phương, Nguyễn Khắc Phê.
PHỤ BẢN: Điêu khắc PHAN THANH QUANG
Ảnh bìa 1: Tranh họa sĩ CAMILLE HUYEN
Minh họa: ĐẶNG MẬU TỰU, NHÍM.
Sông Hương trân trọng gửi đến quý bạn đọc.
SÔNG HƯƠNG
Tải mã QRCode
Di tích Thanh Bình Từ Đường nằm sâu 50m trong kiệt 281, đường Chi Lăng (TP Huế). Sức hấp dẫn của ngôi từ đường được xếp vị trí loại 1 di tích văn hóa cấp quốc gia.
Sông Hương - quà tặng tuyệt diệu của tạo hóa cho Huế thiên hạ đã biết, nhưng từ khi những con đường ven sông và các cây cầu vươn nhịp nối đôi bờ ngày một nhiều hơn thì các khách sạn và nhiều công trình kiến trúc khác, thường trọng “mặt tiền” là con đường người xe tấp nập, “vô tư” quay lưng với dòng sông từng là nguồn cảm hứng bất tận cho thơ ca nhạc họa.
Nhân dịp mừng xuân, mừng Đảng, xin kể lại câu chuyện về một người đảng viên được dân lập miếu thờ và có một ngôi trường mang tên ông.
Hiện nay, nghệ thuật pháp lam- Huế còn nhiều kiệt tác chưa được khám phá. Ấn tượng về sự sáng tạo tinh xảo của người nghệ nhân đi trước là động lực để người đương thời tạo nên những tác phẩm mới...
Cống Địa Linh xem như dấu mốc cuối cùng của phố cổ Bao Vinh. (Thừa Thiên - Huế). Qua cống Địa Linh rẽ trái dăm trăm mét, du khách sẽ bắt gặp những tấm ván dài và phía trên là những ông Táo được đặt lên phơi khô trước lúc đưa vào lò. Ở Huế đây là nơi hiếm hoi còn "sót lại” nghề làm ông Táo với nhiều ý nghĩa trong phong tục của người Việt.
Người Pa Kô ở A Lưới, Thừa Thiên – Huế và nhiều dân tộc vùng cao khác đều có nghệ nhân khèn bè nhưng điệu khèn lúc thì như nắng mới, như gió mơn man, như lau lách rì rào; khi thì da diết như tiếng lá khô chậm rãi rời cành…, thì chỉ có được trong điệu khèn Kăn A Kết. Điệu khèn nổi tiếng những năm 60, 70 của thế kỷ trước, lưu truyền trong dân gian nhưng rất ít người biết được…
Đây là phiên chợ độc đáo của xã Quảng Ngạn, huyện Quảng Điền, tỉnh Thừa Thiên - Huế, ít nơi nào có được. Nói là chợ phiên Quảng Ngạn nhưng chợ thu hút rất đông người dân của các xã lân cận như Điền Hải, Quảng Công vượt sóng nước Tam Giang về đây tụ hội. Chợ chỉ diễn ra trong 3 ngày, từ mồng một đến mồng ba Tết Nguyên Đán, rồi tan và chờ đến dịp này năm sau mới họp lại.
Trải qua bao biến thiên, thăng trầm của lịch sử, nhưng người dân ở thôn Hòa Vang, xã Lộc Bổn, huyện Phú Lộc (Thừa Thiên-Huế) vẫn còn cất giữ nhiều tư liệu quý về Hoàng Sa. Từ những bản sắc phong về “Cai đội Hoàng Sa” của vua Gia Long; đến chiếc đại hồng chung khắc tạc công ơn người trấn quản Hoàng Sa năm xưa… Tất cả đều được người dân xem như “báu vật lịch sử” và bảo vệ cẩn thận.
Tranh làng Sình (xã Phú Mậu, huyện Phú Vang, Thừa Thiên - Huế) vốn là dòng tranh dân gian nức tiếng hàng trăm năm qua. Những ngày Xuân về, làng tranh này lại rộn ràng khoe màu như chưa từng có sự đứt gãy của thời gian.
Chiều ngày 19/01/2014, tại Gác Trịnh ( 103/19 nguyễn Trường Tộ - TP Huế), Câu lạc bộ tiêu sáo Huế đã tổ chức buổi giao lưu văn nghệ đón chào xuân mới. Đông đảo những người yêu nhạc Trịnh đã đến tham dự chương trình.
Khoảng 6h sáng 18/1, khi đang trên đường cập bến, cách cửa lạch biển Thuận An khoảng một km, tàu cá do thuyền trưởng Hồ Văn Hiền (trú thôn Hải Tiến, thị trấn Thuận An) điều khiển bị mắc cạn. Do sóng to nên tàu cùng 5 thuyền viên đã bị nhấn chìm ngay tại vùng cửa biển Thuận An.
Đương thời, vua Bảo Đại từng nhận xét về vẻ đẹp của Nam Phương Hoàng hậu rằng: “Nàng có vẻ đẹp dịu dàng của người con gái miền Nam, thùy mị và quyến rũ, pha một chút Tây phương làm tôi say mê”.
Sau bao thăng trầm của cuộc sống, tranh làng Sình xứ Huế có lúc tưởng chừng đã bị xóa sổ... Nhưng may mắn vẫn còn một người đau đáu với nghề làm tranh - Nghệ nhân Kỳ Hữu Phước. Ông đã gìn giữ và phục sinh nghề truyền thống có tuổi đời gần 500 năm.
Tình cờ, chúng tôi được chứng kiến trọn lễ A Riêu Piing của người Pakô ở xã Hồng Trung, huyện A Lưới, tỉnh Thừa Thiên-Huế. Đây là lễ hội lớn nhất của người Pakô, được tổ chức 5 năm, thậm chí 10 năm một lần.
Trong dịp ghé thăm Huế đầu năm 2014, họa sĩ Nguyễn Đại Giang, cha đẻ trường phái upsidedownism - đảo ngược (Từ đảo nghịch cuộc đời đến đảo nghịch hội họa, Tuổi Trẻ ngày 15-2-2009), đã có buổi vẽ tranh thú vị tại gác Trịnh - căn gác nơi Trịnh Công Sơn sống thời trai trẻ ở Huế.
Điện Long An - Bảo tàng cổ vật cung đình Huế và những gì chứa đựng bên trong thực sự là một di sản quý báu.
Trong nghề đúc đồng, việc tạo mẫu có tính quyết định về nghệ thuật trong một tác phẩm. Là thế hệ thứ mười trong một gia đình có truyền thống làm nghề đúc đồng ở làng Dương Xuân xưa, nghệ nhân Nguyễn Văn Viện được tôn vinh là người thợ tài hoa, bởi khó có thể tìm thấy ở làng đúc đồng Huế người thứ hai có kĩ thuật điêu luyện và sức sáng tạo không ngừng như ông…
Ngày 8-1, Ban Thường trực Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh Thừa Thiên - Huế tổ chức buổi tọa đàm kỷ niệm 100 năm Ngày sinh Giáo sư Tôn Thất Dương Kỵ, nguyên Bí thư Ðảng đoàn, Tổng Thư ký Liên minh các lực lượng dân tộc, dân chủ và hòa bình Việt Nam, Ủy viên Ban Thư ký Ủy ban T.Ư MTTQ Việt Nam, nhà trí thức yêu nước, người cộng sản kiên trung, người con ưu tú của quê hương Thừa Thiên - Huế.
Ngựa là con vật được sử dụng nhiều trong các cuộc chiến tranh thời cổ. Hình ảnh ngựa gắn liền với lịch sử hình thành và phát triển của nhiều dân tộc, gắn liền với các võ tướng trên nhiều trận chiến.
Mỗi lần đi ngang cầu Ca Cút đều có cái cảm giác “trời đất bao la, chìm đắm trong ta” cho dù buổi sáng, buổi chiều hay có khi về đêm. Cuối năm, khi ngọn giáo đông bắc còn căm căm, cảm giác đó chừng se sắt hơn...