NGUYỄN VIỆT HÀ
Truyện ngắn dự thi 1993
Lúc tôi đến, mọi người đang chờ. Chắc chỉ mình tôi đến muộn.
Minh họa: Nguyễn Duy Linh
Lâu lắm, mini hotel nơi tôi làm việc mới có không khí trang trọng, đứng đắn theo kiểu Mã Giám Sinh hỏi Kiều. Đèn chùm trên trần rực rỡ và nhiều hoa. Buổi chiều thật đẹp để khách sạn tuyển nữ tiếp viên mới. Sếp đứng ngay ngoài cửa và cũng như buổi chiều. Đẹp tuyệt vời.
- Cậu không nhớ gì à, áo vét đâu?
Tôi quên mất tôi là chánh chủ khảo. Tôi không phải dịch những câu say rượu sai bét nhè ngữ pháp của tiếng Ăng lê. Đa phần nội dung là gọi gái hay lấy thêm Heineken hoặc cả chai "giôn". Tôi, hôm nay sẽ phải kiểm tra cách ứng xử và trình độ Anh ngữ của các nữ thí sinh, sếp cho tôi mượn một trong ba mươi tám cái ves-ton của sếp. Ngày xưa, sếp đến lớp với duy nhất một chemise. Tôi ngồi trước bàn phủ vải thật trắng để lọ hồng Đà Lạt. Ngồi bên trái tôi là Director manager, một thằng đểu mang tầm thế kỷ. Sếp ngồi bên phải tôi. Mười một năm về trước sếp cũng ngồi bên phải tôi. Tôi với sếp là hai thằng bạn cùng lớp. Tôi hút thuốc và buột miệng.
- Đông nhỉ.
Sếp cười đắc ý. Đông thật. Khoảng gần bốn chục cô bé xấp xỉ từ tuổi mười lăm đến tuổi mười tám. Tại sao em không làm thợ may. Tại sao em không làm văn thư. Tại sao em không làm một cái nghề gì hình như là sạch sạch. Có biết bao nhiêu là trung tâm hướng nghiệp của bao nhiêu các tổ chức đoàn. Nếu là bốn năm trước tôi tự hỏi và bây giờ bốn năm sau, ngồi cạnh sếp, tôi được hỏi:
- Tại sao em lại chọn nghề nữ tiếp viên?
Tôi phát âm từ "receptionist" thật chậm. Cô bé thí sinh ấp úng không hiểu. Bằng C ngoại ngữ nhiều như tiền mặt.
- Tên em là gì?
Cô bé vồ lấy câu hỏi. Phát âm rất tây cái tên rất kêu của mình. Chao ôi, bé. Bé trúng hay trượt là ở hai thằng ngồi cạnh. Một thằng nhìn từ cạp quần trở xuống. Còn phần trên là của thằng kia. Sếp hỏi nhỏ:
- Nói yếu lắm hả?
Tôi với gói ba số, châm thuốc, thở khói đằng mũi. Đã được hai mươi sáu người. Tôi uể oải nhìn ngang hai bên. Notebook của thằng đểu và sếp đều bốn hoa thị. Tỉ lệ giữa các dòng như nhau. Tư tưởng lớn bắt buộc phải ở lẫn. Thí sinh số 27. Nguyễn Hoàng Linh Mỹ, tên nghe đã thấy gập ghềnh.
- How old are you?
Tôi được phép hỏi số. Mẫu câu cơ bản mà. Ngữ điệu trả lời làm tôi phải ngẩng lên. Có những khuôn mặt làm người khác đau đớn. Tôi nhìn thật chậm. Và sếp cũng vậy. Mười sáu tuổi sếp đã biết làm cô bé hàng xóm có bầu. Mắt của sếp đọng lại ở khóe mi cô bé. Một dấu hoa thị. Thằng đểu bên tay trái của tôi vẫn kịp đẩy mắt trượt qua vòng mông rồi cũng một dấu hoa thị. Tôi nhả thuốc.
- Tại sao em lại chọn nghề nữ tiếp viên?
Câu trả lời thông minh như sách. Giáo trình Streamline có vô số mẫu vừa hóm vừa sắc. Sếp cầm quản bút chọc vào sườn tôi. Sổ đoạn trường đã ghi tên nàng Kiều. Tôi hỏi một câu nhiều trúc trắc về đời tư và nuốt nhiều phụ âm. Cô bé không hiểu. Cô bé nhìn tôi. Suốt ba tháng sau cuộc thi này em vẫn nhìn tôi như vậy. Ác cảm. Tôi bảo sếp:
- Trả lời kém. Ứng xử cứng. Loại.
Thằng bạn đại học không tiền trở thành sếp là một chuyện dài. Tóc nó bao giờ cũng đen. Nhưng tất nhiên nó phải hên như thằng Xuân tóc đỏ. Nói chung, nó bịp được nhiều người và ít bị bịp. Tôi làm sao qua mặt được sếp.
Ngày đầu tiên Linh Mỹ đi làm. Em dịu dàng đứng sau quầy có biển "Reception". Những gã du lịch Anh, Úc, Mỹ. Những gã Việt Kiều Mỹ, Úc, Anh đều ân hận là đến Việt Nam muộn. Những gã du lịch có túi tiền kèm theo phong cách phù hợp với khách sạn nhỏ. Uống rượu nhiều cũng tính chuyện xù nợ. Tôi bắt gặp em khóc ở chỗ ngoặt hành lang. Một thằng Robert nào đó đã sỗ, ở tất cả các giáo trình tiếng Anh đều không có những thằng Robert vậy.
Nữ thí sinh cuối cùng thật đẹp. Mùi nước hoa làm tôi ngạt thở. Nàng đi lại duyên dáng và nói bằng giọng mũi. Trẻ mà sành. Tôi nhìn bộ ngực nhão rồi chấm cho nàng. Theo qui định, khách sạn chỉ cần thêm năm nữ tiếp viên. Nhưng sếp gạch. Ý sếp là ý Chúa. Tôi là kẻ có đức tin.
Ngày đầu tiên Linh Mỹ đi làm, em mặc áo dài trắng. Tôi ngồi uống chai JB đang dở và cố say trọn vẹn. Sếp ngồi đối diện với tôi, mắt hạnh phúc, sếp vẫn chưa vợ. Sếp vất vả làm ăn nhưng không tàn vẻ đẹp trai. Sau mỗi thương vụ thằng bạn của tôi giải trí bằng bài lá, Whisky và đàn bà. Hình như 316 người đàn bà đi qua đời sếp. Tuổi từ 15 đến 49. Sự trong trắng của tôi được đánh số 317. Linh Mỹ đi làm, bạn tôi công khai đưa đón. Các cô bé cả cũ lẫn mới cười bất cần nhưng ấm ức. Sếp chưa bao giờ đưa đón ai cả. Có rủ đi nhẩy đầm. Có rủ đi ăn tối. Có rủ vào buồng ngủ. Sếp luôn hào hoa và tế nhị. Tôi ngồi uống những chai rượu bỏ dở của khách, lòng hồi hộp. Bạn tôi yêu rồi. Tôi đi Nhà thờ cầu nguyện Đức Mẹ. Đức Mẹ nhân từ hằng cầu giúp những kẻ đang yêu. Lạy Đức Mẹ, xin Người phù hộ cho bạn của con.
Cuộc thi kéo dài hết sáng, kết thúc khoảng mười hai giờ, kết quả công bố ngay. Ai trúng tuyển đầu tuần sau sẽ đi làm với mức lương một tháng ba trăm hai chục ngàn. Lương tôi sếp trả bảy trăm ngàn. Tôi giúp sếp tranh cãi hoặc tính ăn gian tiền lúc khách phê phê. Ngoại ngữ sếp yếu. Lần đầu tiên sếp kinh doanh khách sạn. Tôi ra ngoài cửa. Sếp và phó của sếp lên lầu hai bàn thêm. Vài ba quan chức của thành phố, giải lao ngồi uống Tiger. Bụng tròn. Mặt tròn. Trong cặp da có nhiều dấu tròn, sếp tôi thuộc thành phần kinh tế thứ năm, ngồi trước mặt hội này bụng chưa dám ưỡn tròn. Tôi châm thuốc. Ngoài hành lang các cô bé đang láo nháo, thấy tôi ùa quanh. "Thầy ơi", "Anh ơi", "Sếp ơi" tùy theo văn hóa đại từ ngôi thứ hai được xưng. Linh Mỹ đứng xa xa e dè nhìn. Tôi thanh minh, sếp là ông chủ. Vì đây là doanh nghiệp tư nhân. Mà ông chủ là cái ông đẹp giai ngồi cạnh tôi. Các cô bé rời mắt khỏi tôi ngong ngóng nhìn lên lầu hai. Linh Mỹ cũng nhìn lên.
Bốn năm trước đây tôi thất tình và thất nghiệp. Người yêu tôi, con gái duy nhất một vị thượng thư của một bộ có cái tên dài dài. Nàng chẳng bao giờ phải đi xin việc. Nàng nhìn lũ tiếp viên ở bar, ở khách sạn khinh bỉ. Nàng thường xuyên gặp nhiều tay mặt tròn, bụng ưỡn, cố chịu đau gập người chào nàng. Tôi rít thuốc thêm một li rượu. Tôi gặp lại thằng bạn cũ khi tôi đang đứng trên lan can thành cầu đăm đăm nhìn mặt sông ngầu đỏ. Cái NISSAN đời mới bậc cửa, bạn tôi lao ra ôm chặt tôi. Một sự ngẫu nhiên của số phận. Nó đang buôn lậu năm kilôgam hồng ngọc xuyên Bắc Nam. Những bữa rượu đọng đầy nước mắt của tình bằng hữu. Tôi dịu đi, và cái ơn ấy của bạn tôi, tôi đâu dám quên.
Sếp đi xuống. Nữ thí sinh mang số 27 trúng tuyển. Lạy Chúa.
Tôi và bạn tôi ngồi uống rượu trong một cái quán lẻ quen.
Rượu nếp cái hoa vàng.
Nhâm nhi bằng tôm khô củ kiệu. Trời ít gió và nhiều mây vẩn ngang. Mối tình đầu nghẹn ngào. Khi yêu, người ta nói thật ít hoặc thật nhiều. Tôi nghe. Bữa rượu giống bữa rượu hồi bốn năm trước.
"Tao yêu được thật sao". Bạn tôi nói.
"Khi tao cởi quần áo nàng, tao thấy thật chán". Sếp nói. Roméo và Juliet là chuyện tình cuối cùng của loài người. Tôi úp mặt xuống bàn. Sếp say, lảo đảo hét: "Tại sao lúc đầu nàng lại khác. Tại sao về sau đứa con gái nào cũng giống đứa con gái nào. Tại sao tao không thể yêu nổi". Tôi cũng không thể yêu được nữa. Tôi với sếp là những kẻ không còn trinh bạch.
Cuộc thi tuyển ra năm người. Hai tháng sau bốn cô bé ngủ lại khách sạn. Linh Mỹ không ngủ lại. Tôi tự cá với mình. Nàng sẽ không bao giờ ngủ lại. Trong tất cả các loại cờ bạc tôi là thằng đen đủi. Lần này cũng vậy. Thấy buồng sếp khép hờ, không gõ tôi vào. Sếp đang ngồi một mình xem Paris by night. Tôi mách sếp thằng Robert làm ẩu. Sếp cười. Khách hàng là Thượng đế. Đừng để cho Thượng đế phải phiền lòng. Tôi tự mình uống hết li rượu để trước mặt bạn tôi. Tôi nhớ rằng khoảng gần tháng nay sếp không đưa đón Linh Mỹ nữa. Sếp đểu thật, thảo nào sếp giầu.
Tôi đau đáu đi tìm em. Hơn một tuần nay em nghỉ làm. Tôi nhớ khuôn mặt em khi tôi hỏi, tôi muốn khóc. Nhà em trong một khu lao động. Ngang qua cái hồ nhỏ. Những sợi mưa cuối thu âm thầm bay trên mặt nước lạnh lẽo đen. Nhà em đông người và em không có nhà. Bố em nghiện rượu và mẹ em bán rau. Còn những anh, những chị, những em của em tôi không biết. Tôi biết rằng, khi đón em, xe sếp đậu tận ngoài phố. Em mặc áo dài trắng đi dọc ngõ phố cẩn thận để tà sau không lấm bùn. Tôi giúp gì được em.
Linh Mỹ đi làm đã nửa năm. Thi thoảng lúc vắng khách cô bé ngồi uống rượu cùng tôi. Cái rope đỏ chẽn người và đùi gác cao. Giữa những ngụm rượu là khói thuốc cháy mải miết. Hôm qua, cô bé lại ngủ ở đây. Tôi nhìn sâu vào đáy li rượu. Rượu vẫn nhang nhác màu nước sông của bốn năm qua. Tôi đang đứng trên lan can thành cầu. Không thể rơi xuống đằng trước và vĩnh viễn không tụt lại được đằng sau. Tôi nhìn sang hai bên. Vô vàn người hoặc nằm hoặc đứng, như tôi.
- Lại xỉn hả - Thằng đểu đập vào vai - Lên sếp kêu.
Tôi rửa mặt nước lạnh, tỉnh táo để nghe sếp dặn mai đến sớm làm chủ khảo cuộc thi. Khách sạn sa thải người cũ và lấy thêm người mới. Tôi mặc áo veston uể oải hỏi:
- Tên em là gì?
23-1-1993
N.V.H.
(TCSH55/05&6-1993)
Tải mã QRCode
KHẢI NGUYÊN Pa-ri, mùa hạ năm 198...Vườn Bách thảo giữa thành phố kề sông Xen phía tả ngạn. Ông đến đây như một kẻ lánh đời, sợ nơi đông người. Thật ra, phần lớn đường phố Pa-ri trong giờ làm việc không ồn, không thừa thãi người đi nhong như ở Việt Nam. Em ông ở quê ra Hà Nội chơi đứng ngắm dòng người và xe nườm nượp qua lại cứ tự hỏi: những con người này đi đâu, về đâu mà tuôn mãi như là chẳng ai về nhà cả, như là cái "nghiệp" trời đày phải đi.
ĐỖ KIM CUÔNGNhiều năm trôi qua tôi đã trở thành người đàn ông đứng tuổi. Có một mái ấm gia đình, vợ con hạnh phúc. Nhưng mỗi lần nghĩ về nàng, một người đàn bà chỉ kịp quen trên chuyến đò từ Huế ra Phong Điền, chia tay nàng để nhiều năm sau, tôi mới được gặp lại nàng trong một hoàn cảnh khác, tôi vẫn giữ nguyên một cảm giác hết sức lạ lùng. Một ý nghĩa luôn ám ảnh tôi khá kỳ quặc rằng: Tôi đã bị nàng hiểu lầm, là một chàng lính giải phóng “hám gái, dại khờ”... Bởi vì sau vụ việc ấy, chính tôi cũng rủa thầm mình là ngu ngốc.
NGUYỄN VIỆT HÀVọng đi vào núi. Tại sao phải đi vào núi thì Vọng mong manh biết, còn sẽ đi vào núi như thế nào thì anh không biết. Nắng của chiều ngần ngừ trên một đường mòn và đường mòn heo hút cỏ dại đến đây thì chia hai.
HÀ KHÁNH LINHGiáo sư tiến sĩ Hoàng Lập Xuân thường nói với các sinh viên của mình thuở còn ấu thơ bà tin những chuyện cổ tích là có thật, từ đó bà đã sống và hành động theo tinh thần cổ tích. Khi đã thành danh, bà thường ngẫm nghĩ đối chiếu mình với các nhân vật trong cổ tích. Nhiều người lấy làm ngạc nhiên khi thấy chuyện cổ tích đã đóng một vai trò quan trọng trong việc hình thành nhân cách của một con người như giáo sư tiến sĩ Hoàng Lập Xuân. Càng ngạc nhiên hơn, khi biết rằng những chuyện cổ tích bà được nghe kể khi còn nhỏ không phải do ông bà nội ngoại, không phải do cha mẹ...
HƯỚNG DƯƠNGTết đã gần đến rồi. Những ngày này mọi người chỉ nghĩ đến một việc là chơi gì trong ngày Tết? Trước đây, cuộc sống thiếu thốn thì Tết là dịp để ăn uống cho no say đầy đủ - Vậy mới gọi là ăn Tết. Còn giờ, mọi sự dinh dưỡng thừa mứa, đàn ông bụng phệ nhan nhản, đàn bà đi hút mỡ thường kỳ, bệnh béo phì của trẻ em gia tăng. Ăn uống là kẻ thù của con người. Vậy nên, Tết không còn là ăn Tết nữa mà là vui Tết, chơi tết.
PHẠM ĐÌNH TRỌNGChưa bao giờ Ngay có ý nghĩ rời Hà Nội đến sống ở vùng đất khác thế mà anh đã đột ngột đưa cái gia đình bé nhỏ không còn nguyên vẹn của anh đi vào thành phố phía Nam cách Hà Nội ngót hai ngàn cây số. Anh đi như chạy trốn để rồi càng ngày anh càng nhớ quay quắt nơi anh đã để lại cả một thời tuổi trẻ đẹp đẽ.
THU NGUYỆTTrắng và trắng. Muột thơm và tinh khiết. Mặt đất dường như đỏ và mịn hơn khi được trải mình ra đón nhận sự nương tựa dịu dàng của những cánh hoa sứ ấy. Tôi khẽ khàng nhặt một bông sứ nhỏ, không đưa lên mũi ngửi như thói thường mà trang trọng áp vào tai. Trong làn hương tràn ngập, tôi nghe vẳng tiếng chuông ngân đẫm mát. Ai đó ơi, hãy một lần thử xem, nhặt một bông sứ nhỏ sân chùa, nhè nhẹ áp vào tai, sẽ nghe thấy những âm thanh và làn hương kỳ diệu! Cái cảm giác lạ lùng mà tôi đoán chắc rằng ai đó sẽ bất ngờ thấy mình khác hẳn đi.
PHẠM THỊ ANH NGAVới tôi mạ không có công ơn mang nặng đẻ đau, nhưng mạ đã thực sự ban cho tôi sự sống: sau khi lần lượt sinh bốn người con gái đầu lòng, lần thứ năm chín tháng cưu mang và "vượt cạn mồ côi một mình" mạ đã sinh ra anh, người sau này sẽ là "một nửa" của đời tôi.
PHẠM THỊ XUÂNTừ ngày Hoạt được đề bạt lên phó giám đốc, Mùi bắt đầu tiến hành một cuộc cách mạng trong gia đình. Nhìn vào đâu, vào cái gì, Mùi cũng chưa thấy nó xứng đáng với địa vị mới của chồng. Ngôi nhà ba gian vừa xây cách đây không lâu, bây giờ nó đã trở nên lạc hậu trong mắt Mùi. Mùi nghĩ, giá như hồi ấy mà làm theo kiểu nhà hộp thì bây giờ có phải đã lên thêm được một tầng như một số người quanh đây không.
HƯƠNG LANTuấn nhìn đồng hồ, rồi lại đi lui, đi tới không biết là lần thứ bao nhiêu trong buổi sáng này trên hành lang của Tòa án nhân dân Thành phố. Vẫn còn 5 phút nữa mới đến giờ, nhưng Tuấn có cảm giác giận Hương, có lẽ cô ta không đến, cô ta muốn gây khó dễ cho mình... Tuấn thầm nghĩ và lòng anh hiện lên một chút đay nghiến với người phụ nữ đang còn là vợ anh trong vài tiếng đồng hồ nữa.
BÙI MINH QUỐCNgày hôm ấy là một ngày không có gì đặc biệt trong cuộc sống cực nhọc, buồn tẻ của giáo sư Lê Khương- một ông già ngót sáu mươi tuổi mà vẫn sống độc thân. Nhưng rồi có một sự đặc biệt đến với ông vào lúc gần nửa đêm. Sau khi rà sửa lại lần thứ ba mấy chục trang cuối tập bản thảo một công trình mới nhất của mình, giáo sư đặt lưng xuống giường ngủ thiếp đi. Và, như thường lệ, ông bắt đầu thấy chiêm bao.
DƯƠNG THÀNH VŨBuổi sớm maiSông thức dậyMột mìnhTrôi mải miết (René Char)
ĐOÀN BÍCH HỒNGBà lão ngồi bất động nơi cây cầu giơ một khúc gỗ khẳng khiu đỡ lấy sàn nhà. Trong lúc liếc nhìn bóng mình lao chao trong cái màu xanh rêu đùng đục của dòng sông đang gắng gỏi vài mét nước cuối cùng trước khi nhập vào lòng biển, bà cố ghi nhận cái thời khắc quan trọng mà bà cảm thấy nó đang đến gần.
NHƯ BÌNH1. Đực và cái. Một đứa con trai đứng bên một đứa con gái là giống đực đặt bên giống cái. Còn nhỏ chúng là những đứa trẻ, không ngại ngùng bởi vấn đề giới tính. Trưởng thành, hai giống bên nhau tạo sức hút và nảy sinh cái gọi là tình yêu. Các cụ ta xưa rất hiểu quy luật giới tính này. Chả thế mà cứ nhốt hai giống vào một phòng là thành vợ chồng.Bố mẹ tôi cũng là một cặp như thế.
NGUYỄN VĂN ĐỆThuần ra bến thuyền vào lúc thuỷ triều đang lên. Lúc này là nửa đêm. Trăng hạ tuần trong như con cá mòi tháng bảy nhảy hất lên từ mặt biển treo mình giữa nền trời xanh ngát. Gió tây se lạnh, gió thổi từ đất liền ra giộng rừng phi lao reo lên cùng với tiếng vi vu, vi vút, gió thổi vào ngọn sóng làm hắt lên những tia sáng.
NGUYỄN THANH MỪNGĐã bát tuần, ông vẫn chưa nghĩ đến cái già. Đó là ông nói vậy, bô lô ba la trước bàn dân thiên hạ, trong đó tất nhiên không thiếu cả bạn bè, nhất là những người đáng tuổi con cháu nhưng được ông tôn vinh là thần tượng của quốc gia, thậm chí quốc tế nữa.
NHẤT LÂM Truyện ngụ ngôn hiện đạiTrong đàn chó săn của ông Mỗ thì Fóc vào loại anh cả đỏ. Ngoài chân cao, mũi thính, mình dài, chạy như tên bắn... nói chung những gì cần cho một con chó săn đích thực thì Fóc có cả.
NGUYỄN TRƯỜNG Nơi hầm tối là nơi sáng nhất (Thơ Dương Hương Ly)
TRẦN THUỲ MAINăm nay mùa đông lạnh hơn hẳn mọi năm. Gió cao nguyên cứ tràn qua, tràn qua từng đợt, những bông quỳ chấp chới vàng như sóng. Quỳnh bảo tôi: Gió ở đây một đi không trở lại, khác ở Huế. Gió từ sông Hương thổi lên là gió rất đa mang, thổi tà áo bay dùng dằng, như trong câu hát ngày xưa "Gió bay từ muôn phía...".
HẢI THITôi lớn lên ở một ngôi nhà nhỏ ven sông. Con sông nhỏ chảy qua một vùng quê hẻo lánh. Nhà tôi và nhà Khan đối diện nhau trên dòng trôi quê mùa ấy, chỉ có điều nhà tôi thì quay mặt ra sông, còn nhà Khan thì quay lưng ra sông, chính vì thế mà thuở nhỏ, mỗi lần tắm sông cười đùa ầm ỉ, tôi hay bị ba tôi rầy la nhiều hơn, vì ba tôi chỉ cần ngồi trên nhà đưa mắt là thấy ngay tôi đang trèo lên những bè lục bình để làm công chúa, còn ba Khan thì chỉ trông thấy Khan ném bùn đất vào cô công chúa kỳ khôi mỗi khi ông có việc phải ra đằng sau bếp.