NGUYỄN VIỆT HÀ
Truyện ngắn dự thi 1993
Lúc tôi đến, mọi người đang chờ. Chắc chỉ mình tôi đến muộn.
Minh họa: Nguyễn Duy Linh
Lâu lắm, mini hotel nơi tôi làm việc mới có không khí trang trọng, đứng đắn theo kiểu Mã Giám Sinh hỏi Kiều. Đèn chùm trên trần rực rỡ và nhiều hoa. Buổi chiều thật đẹp để khách sạn tuyển nữ tiếp viên mới. Sếp đứng ngay ngoài cửa và cũng như buổi chiều. Đẹp tuyệt vời.
- Cậu không nhớ gì à, áo vét đâu?
Tôi quên mất tôi là chánh chủ khảo. Tôi không phải dịch những câu say rượu sai bét nhè ngữ pháp của tiếng Ăng lê. Đa phần nội dung là gọi gái hay lấy thêm Heineken hoặc cả chai "giôn". Tôi, hôm nay sẽ phải kiểm tra cách ứng xử và trình độ Anh ngữ của các nữ thí sinh, sếp cho tôi mượn một trong ba mươi tám cái ves-ton của sếp. Ngày xưa, sếp đến lớp với duy nhất một chemise. Tôi ngồi trước bàn phủ vải thật trắng để lọ hồng Đà Lạt. Ngồi bên trái tôi là Director manager, một thằng đểu mang tầm thế kỷ. Sếp ngồi bên phải tôi. Mười một năm về trước sếp cũng ngồi bên phải tôi. Tôi với sếp là hai thằng bạn cùng lớp. Tôi hút thuốc và buột miệng.
- Đông nhỉ.
Sếp cười đắc ý. Đông thật. Khoảng gần bốn chục cô bé xấp xỉ từ tuổi mười lăm đến tuổi mười tám. Tại sao em không làm thợ may. Tại sao em không làm văn thư. Tại sao em không làm một cái nghề gì hình như là sạch sạch. Có biết bao nhiêu là trung tâm hướng nghiệp của bao nhiêu các tổ chức đoàn. Nếu là bốn năm trước tôi tự hỏi và bây giờ bốn năm sau, ngồi cạnh sếp, tôi được hỏi:
- Tại sao em lại chọn nghề nữ tiếp viên?
Tôi phát âm từ "receptionist" thật chậm. Cô bé thí sinh ấp úng không hiểu. Bằng C ngoại ngữ nhiều như tiền mặt.
- Tên em là gì?
Cô bé vồ lấy câu hỏi. Phát âm rất tây cái tên rất kêu của mình. Chao ôi, bé. Bé trúng hay trượt là ở hai thằng ngồi cạnh. Một thằng nhìn từ cạp quần trở xuống. Còn phần trên là của thằng kia. Sếp hỏi nhỏ:
- Nói yếu lắm hả?
Tôi với gói ba số, châm thuốc, thở khói đằng mũi. Đã được hai mươi sáu người. Tôi uể oải nhìn ngang hai bên. Notebook của thằng đểu và sếp đều bốn hoa thị. Tỉ lệ giữa các dòng như nhau. Tư tưởng lớn bắt buộc phải ở lẫn. Thí sinh số 27. Nguyễn Hoàng Linh Mỹ, tên nghe đã thấy gập ghềnh.
- How old are you?
Tôi được phép hỏi số. Mẫu câu cơ bản mà. Ngữ điệu trả lời làm tôi phải ngẩng lên. Có những khuôn mặt làm người khác đau đớn. Tôi nhìn thật chậm. Và sếp cũng vậy. Mười sáu tuổi sếp đã biết làm cô bé hàng xóm có bầu. Mắt của sếp đọng lại ở khóe mi cô bé. Một dấu hoa thị. Thằng đểu bên tay trái của tôi vẫn kịp đẩy mắt trượt qua vòng mông rồi cũng một dấu hoa thị. Tôi nhả thuốc.
- Tại sao em lại chọn nghề nữ tiếp viên?
Câu trả lời thông minh như sách. Giáo trình Streamline có vô số mẫu vừa hóm vừa sắc. Sếp cầm quản bút chọc vào sườn tôi. Sổ đoạn trường đã ghi tên nàng Kiều. Tôi hỏi một câu nhiều trúc trắc về đời tư và nuốt nhiều phụ âm. Cô bé không hiểu. Cô bé nhìn tôi. Suốt ba tháng sau cuộc thi này em vẫn nhìn tôi như vậy. Ác cảm. Tôi bảo sếp:
- Trả lời kém. Ứng xử cứng. Loại.
Thằng bạn đại học không tiền trở thành sếp là một chuyện dài. Tóc nó bao giờ cũng đen. Nhưng tất nhiên nó phải hên như thằng Xuân tóc đỏ. Nói chung, nó bịp được nhiều người và ít bị bịp. Tôi làm sao qua mặt được sếp.
Ngày đầu tiên Linh Mỹ đi làm. Em dịu dàng đứng sau quầy có biển "Reception". Những gã du lịch Anh, Úc, Mỹ. Những gã Việt Kiều Mỹ, Úc, Anh đều ân hận là đến Việt Nam muộn. Những gã du lịch có túi tiền kèm theo phong cách phù hợp với khách sạn nhỏ. Uống rượu nhiều cũng tính chuyện xù nợ. Tôi bắt gặp em khóc ở chỗ ngoặt hành lang. Một thằng Robert nào đó đã sỗ, ở tất cả các giáo trình tiếng Anh đều không có những thằng Robert vậy.
Nữ thí sinh cuối cùng thật đẹp. Mùi nước hoa làm tôi ngạt thở. Nàng đi lại duyên dáng và nói bằng giọng mũi. Trẻ mà sành. Tôi nhìn bộ ngực nhão rồi chấm cho nàng. Theo qui định, khách sạn chỉ cần thêm năm nữ tiếp viên. Nhưng sếp gạch. Ý sếp là ý Chúa. Tôi là kẻ có đức tin.
Ngày đầu tiên Linh Mỹ đi làm, em mặc áo dài trắng. Tôi ngồi uống chai JB đang dở và cố say trọn vẹn. Sếp ngồi đối diện với tôi, mắt hạnh phúc, sếp vẫn chưa vợ. Sếp vất vả làm ăn nhưng không tàn vẻ đẹp trai. Sau mỗi thương vụ thằng bạn của tôi giải trí bằng bài lá, Whisky và đàn bà. Hình như 316 người đàn bà đi qua đời sếp. Tuổi từ 15 đến 49. Sự trong trắng của tôi được đánh số 317. Linh Mỹ đi làm, bạn tôi công khai đưa đón. Các cô bé cả cũ lẫn mới cười bất cần nhưng ấm ức. Sếp chưa bao giờ đưa đón ai cả. Có rủ đi nhẩy đầm. Có rủ đi ăn tối. Có rủ vào buồng ngủ. Sếp luôn hào hoa và tế nhị. Tôi ngồi uống những chai rượu bỏ dở của khách, lòng hồi hộp. Bạn tôi yêu rồi. Tôi đi Nhà thờ cầu nguyện Đức Mẹ. Đức Mẹ nhân từ hằng cầu giúp những kẻ đang yêu. Lạy Đức Mẹ, xin Người phù hộ cho bạn của con.
Cuộc thi kéo dài hết sáng, kết thúc khoảng mười hai giờ, kết quả công bố ngay. Ai trúng tuyển đầu tuần sau sẽ đi làm với mức lương một tháng ba trăm hai chục ngàn. Lương tôi sếp trả bảy trăm ngàn. Tôi giúp sếp tranh cãi hoặc tính ăn gian tiền lúc khách phê phê. Ngoại ngữ sếp yếu. Lần đầu tiên sếp kinh doanh khách sạn. Tôi ra ngoài cửa. Sếp và phó của sếp lên lầu hai bàn thêm. Vài ba quan chức của thành phố, giải lao ngồi uống Tiger. Bụng tròn. Mặt tròn. Trong cặp da có nhiều dấu tròn, sếp tôi thuộc thành phần kinh tế thứ năm, ngồi trước mặt hội này bụng chưa dám ưỡn tròn. Tôi châm thuốc. Ngoài hành lang các cô bé đang láo nháo, thấy tôi ùa quanh. "Thầy ơi", "Anh ơi", "Sếp ơi" tùy theo văn hóa đại từ ngôi thứ hai được xưng. Linh Mỹ đứng xa xa e dè nhìn. Tôi thanh minh, sếp là ông chủ. Vì đây là doanh nghiệp tư nhân. Mà ông chủ là cái ông đẹp giai ngồi cạnh tôi. Các cô bé rời mắt khỏi tôi ngong ngóng nhìn lên lầu hai. Linh Mỹ cũng nhìn lên.
Bốn năm trước đây tôi thất tình và thất nghiệp. Người yêu tôi, con gái duy nhất một vị thượng thư của một bộ có cái tên dài dài. Nàng chẳng bao giờ phải đi xin việc. Nàng nhìn lũ tiếp viên ở bar, ở khách sạn khinh bỉ. Nàng thường xuyên gặp nhiều tay mặt tròn, bụng ưỡn, cố chịu đau gập người chào nàng. Tôi rít thuốc thêm một li rượu. Tôi gặp lại thằng bạn cũ khi tôi đang đứng trên lan can thành cầu đăm đăm nhìn mặt sông ngầu đỏ. Cái NISSAN đời mới bậc cửa, bạn tôi lao ra ôm chặt tôi. Một sự ngẫu nhiên của số phận. Nó đang buôn lậu năm kilôgam hồng ngọc xuyên Bắc Nam. Những bữa rượu đọng đầy nước mắt của tình bằng hữu. Tôi dịu đi, và cái ơn ấy của bạn tôi, tôi đâu dám quên.
Sếp đi xuống. Nữ thí sinh mang số 27 trúng tuyển. Lạy Chúa.
Tôi và bạn tôi ngồi uống rượu trong một cái quán lẻ quen.
Rượu nếp cái hoa vàng.
Nhâm nhi bằng tôm khô củ kiệu. Trời ít gió và nhiều mây vẩn ngang. Mối tình đầu nghẹn ngào. Khi yêu, người ta nói thật ít hoặc thật nhiều. Tôi nghe. Bữa rượu giống bữa rượu hồi bốn năm trước.
"Tao yêu được thật sao". Bạn tôi nói.
"Khi tao cởi quần áo nàng, tao thấy thật chán". Sếp nói. Roméo và Juliet là chuyện tình cuối cùng của loài người. Tôi úp mặt xuống bàn. Sếp say, lảo đảo hét: "Tại sao lúc đầu nàng lại khác. Tại sao về sau đứa con gái nào cũng giống đứa con gái nào. Tại sao tao không thể yêu nổi". Tôi cũng không thể yêu được nữa. Tôi với sếp là những kẻ không còn trinh bạch.
Cuộc thi tuyển ra năm người. Hai tháng sau bốn cô bé ngủ lại khách sạn. Linh Mỹ không ngủ lại. Tôi tự cá với mình. Nàng sẽ không bao giờ ngủ lại. Trong tất cả các loại cờ bạc tôi là thằng đen đủi. Lần này cũng vậy. Thấy buồng sếp khép hờ, không gõ tôi vào. Sếp đang ngồi một mình xem Paris by night. Tôi mách sếp thằng Robert làm ẩu. Sếp cười. Khách hàng là Thượng đế. Đừng để cho Thượng đế phải phiền lòng. Tôi tự mình uống hết li rượu để trước mặt bạn tôi. Tôi nhớ rằng khoảng gần tháng nay sếp không đưa đón Linh Mỹ nữa. Sếp đểu thật, thảo nào sếp giầu.
Tôi đau đáu đi tìm em. Hơn một tuần nay em nghỉ làm. Tôi nhớ khuôn mặt em khi tôi hỏi, tôi muốn khóc. Nhà em trong một khu lao động. Ngang qua cái hồ nhỏ. Những sợi mưa cuối thu âm thầm bay trên mặt nước lạnh lẽo đen. Nhà em đông người và em không có nhà. Bố em nghiện rượu và mẹ em bán rau. Còn những anh, những chị, những em của em tôi không biết. Tôi biết rằng, khi đón em, xe sếp đậu tận ngoài phố. Em mặc áo dài trắng đi dọc ngõ phố cẩn thận để tà sau không lấm bùn. Tôi giúp gì được em.
Linh Mỹ đi làm đã nửa năm. Thi thoảng lúc vắng khách cô bé ngồi uống rượu cùng tôi. Cái rope đỏ chẽn người và đùi gác cao. Giữa những ngụm rượu là khói thuốc cháy mải miết. Hôm qua, cô bé lại ngủ ở đây. Tôi nhìn sâu vào đáy li rượu. Rượu vẫn nhang nhác màu nước sông của bốn năm qua. Tôi đang đứng trên lan can thành cầu. Không thể rơi xuống đằng trước và vĩnh viễn không tụt lại được đằng sau. Tôi nhìn sang hai bên. Vô vàn người hoặc nằm hoặc đứng, như tôi.
- Lại xỉn hả - Thằng đểu đập vào vai - Lên sếp kêu.
Tôi rửa mặt nước lạnh, tỉnh táo để nghe sếp dặn mai đến sớm làm chủ khảo cuộc thi. Khách sạn sa thải người cũ và lấy thêm người mới. Tôi mặc áo veston uể oải hỏi:
- Tên em là gì?
23-1-1993
N.V.H.
(TCSH55/05&6-1993)
Tải mã QRCode
NGUYỄN TRƯỜNGThấy tôi ngồi chăm chú đọc thư, miệng cứ tủm tỉm cười, vợ tôi mới giả giọng, hỏi đùa:- Có việc chi thích thú mà cười một chắc rứa?- Có chuyện vui bất ngờ đấy em ạ! - Tôi vừa trả lời vừa kéo tay vợ ngồi xuống, rồi đọc lại một mạch toàn văn bốn trang thư của ba tôi từ Huế mới gửi vào.
VIỆT HÙNGGa H. một đêm mưa phùn ảm đạm.Khách chờ tàu nằm la liệt dọc các hành lang.Tôi bước vào phòng đợi, trong tâm trạng không vui mà cũng chẳng buồn. Tìm một chỗ ngồi bất kỳ…
TRẦN KIÊM ĐOÀN Ngôi nhà một thời là tổ ấm trên đồi bỗng trở thành rộng gấp đôi, gấp ba và vắng vẻ như một tòa lâu đài cổ từ khi Bé Út dọn ra khỏi nhà để lên miền Bắc học. Đứa con 18 tuổi trên đất Mỹ nầy rời nhà đi học xa thường có nghĩa là đang bước vào đời, ra khỏi vòng tay cha mẹ, thật khó lòng về lại. Những bước tiếp nối là học ra trường, kiếm việc làm, chọn nhiệm sở như cánh buồm đưa tuổi trẻ ra khơi. Bất cứ nơi nào có thể an cư lạc nghiệp trên 50 tiểu bang sẽ là nơi đất lành chim đậu. Tuổi thành niên tiêu biểu của văn hóa Âu Mỹ là tự lập, gắn liền với vai trò chuyên môn và xã hội chứ không phải quanh quẩn với đời sống gia đình.
ĐỖ PHẤNĐêm rất khuya dưới chân núi H. Khó khăn lắm chúng tôi mới tìm được một con đò bằng tôn móp méo xác xơ. Chẳng hiểu ban ngày trông nó thế nào. Có lẽ đây là chiếc đò bị cấm lưu hành? Không thể có mặt ở bến vào ban ngày. Cũng là cấm làm phép. Dòng suối không có chỗ nào đủ sâu để có thể chết đuối.
ĐỖ KIM CUÔNGBây giờ bạn bè ít được gặp anh lang lang trên phố. Thảng hoặc dăm bữa nửa tháng, có khi hơn mới tóm được anh. Ấy là khi anh phải ra khỏi nhà đi nạp bài cho những tờ báo mà anh thường cộng tác, hoặc đi nhận nhuận bút một vài bài thơ lẻ in trên báo.
VŨ NAM TRỰC Truyện ngắn
TRẦM NGUYÊN Ý ANHÔng Nhâm bước chầm chậm theo con đường tráng xi-măng ngoằn ngoèo trong con hẻm nhỏ. Căn nhà ông ở cuối xóm, một trệt, một lầu... mới tinh. Cánh cửa sắt đóng im ỉm. Ông ngồi bệt xuống nền xi-măng vì chân ông đã mỏi. Lẽ ra, khi mấy đứa con ông chưa bàn nhau cất lại căn nhà, ông đã có thể đẩy cánh cửa rào bằng tre và đàng hoàng bước vào nhà mình.
XUÂN CHUẨNĐể rồi tôi kể cho ông nghe về lai lịch cái quạt, để ông ông khỏi coi tôi là Thằng Bờm có cái quạt mo. Cái thời quạt điện quạt đá, máy lạnh mà cứ bo bo cái quạt kè, thỉnh thoảng lại đạp phành phạch như mẹ hàng cá thách lên giữa chợ. Cũng chẳng có gì li kỳ, hay mùi mẫn rơi lệ, chỉ là chuyện đời tầm phào.Hai ông trải chiếu ngồi giữa sân, nhâm nhi chén trà, ông Thân nói với đại tá Tiến về hưu như vậy khi đại tá ngỏ ý thích cái quạt kè của ông.
TRẦN THỊ TRƯỜNG Bim chào đời vào lúc kém 19 phút. Trăng hạ tuần phun nhẹ màu đục của sữa vào bầu trời. Hôm sau trời lất phất mưa. Bố nói với bà ngoại trước khi đi làm: "Nếu không thấy con về thì bà giúp con cùng nhà con nuôi cháu". Câu nói ám ảnh làm trí tưởng tượng của bà ngoại nhiều lần thắt lại. Sau này nhiều khi bà ngoại sợ cả cái bóng của mình.
NAM TRUNG Ông Hãnh cứ đi tới đi lui trong phòng khách nhà ông, vừa đi vừa quạu cọ lẩm bẩm: thằng Hùng nó nói vậy là nó có ý coi thường mình, nó dám trứng khôn hơn vịt. Rồi mày sẽ biết tay ông. Ông sẽ cho mày còn lâu mới được vào Đảng, ông sẽ bác tất cả những đề xuất về mày...
HOÀNG THÁI SƠNKhi tôi lớn lên thì nội tôi đã mất từ lâu nhưng thỉnh thoảng dân làng vẫn nhắc đến người với niềm cảm mến về những chuyện không ít ly kỳ. Ông tôi rất khoẻ, người tròn vo, đen như sừng, tục danh Cu Trắt - phương ngữ vùng quê tôi nghĩa là nhỏ và rắn chắc. Ông ham mê võ thuật, thạo côn quyền, thuở trai thường đóng vai ông địa trong đám múa lân. Đám múa năm nào hễ thiếu ông là coi như nhạt trò, dân làng chẳng ai buồn xem. Người ta đồn ông tôi tài ba lỗi lạc, như có thể đi trên lửa, nhảy qua nóc nhà, còn những thứ chui vào hậu cung đình làng mà không cần dở ngói là xoàng... Kho chuyện về ông ngày càng dày do mồm miệng dân gian thêu dệt thêm, tuy nhiên trong đó nhiều chuyện là có thật.
PHAN XUÂN HẬUTôi trở về quê sau mười năm xa cách. Quê tôi nằm cuối con sông Vẹn, con sông này là nhánh của sông Dinh, bắt nguồn từ dãy núi Gám, chảy qua bến Dền. Nơi đây xưa kia là kinh đô của vua Dền. Vua Dền tụ tập lực lượng chống lại nhà Trần khi đó đang trấn áp nhà Lý. Vua Dền là hậu duệ của Lý Thái Tổ, ông không chịu sự chuyên quyền của vua tôi Trần Thủ Độ bèn lập căn cứ ở miền Tây Yên Thành, tức quê tôi, và Dền là kinh thành của ông, dân quen gọi ông là vua Dền.
NGUYỄN VĂN VINHTết Mậu Thân năm ấy tôi tròn mười sáu tuổi. Soi gương, tôi thấy y xì một con bé tóc lơ xơ hoe nắng, xấu tệ.
CHÂU DIÊNĐơn vị của tôi đi bộ từ một tỉnh miền Trung, lên qua Mường Phăng thì Điện Biên đã giải phóng. Sau một tháng đi bộ nhưng gần như chạy bộ, chúng tôi được phép nghỉ lại hai ngày ở một bản, hồi đó bản này nằm khá sâu trong rừng, nhưng nay thì nó đã ở bên một nhánh đường mới làm dẫn ra phố huyện Tuần Giáo để nối vào con đường số 6 chạy tuốt lên Điện Biên Phủ.
NGUYỄN TRƯỜNGLàng Hạ nằm phía hạ nguồn sông La Ngà. Đất chật. Người đông. Đói nghèo thành nếp. Hồi hai bên đánh nhau, nơi đây là vùng địch hậu. Giải phóng hơn chục năm mà làng Hạ đói nghèo vẫn hoàn nghèo đói. Không ít người bỏ làng đi xa chẳng thèm ngoái cổ nhìn lại. Vậy mà hơn mười năm lại đây, nhờ vực dậy cái nghề tơ tằm truyền thống vốn có từ xưa, làng Hạ đang trở thành một làng nghề giàu có nhất nhì trong vùng. Nhà cũ lỗi thời phá đi xây mới. Đường làng bùn lầy được thay bê-tông. Trường tiểu học tranh tre nứa lá hồi nào nay lên hai tầng. Điện lưới dọc ngang khắp làng đã đẩy năng suất ươm tơ kéo sợi lên cao chưa từng thấy. Chất lượng tơ tằm đạt chuẩn xuất khẩu. Hàng bán chạy hơn cả tôm tươi. Thu nhập người dân ngày một cao.
LÊ TRÂMNgồi với tôi và Kh là một đôi nam nữ còn khá trẻ. Chàng thanh niên, theo lời gã, vừa mới về từ Thái Lan sau khi trúng một hợp đồng béo bở. Gã là đại diện của một công ty xuất nhập khẩu nổi tiếng ở bên ấy.
NGÔ TỰ LẬPCó lẽ tôi đã ngủ rất lâu trước khi bị lay dậy một cách dữ dội. Tôi cố nằm thêm, mặc dù đó không phải là thói quen của một người lính cũ. Thường thì tôi bật dậy ngay. Trước khi tôi vào lính, cha tôi, một đại tá từng trải ba cuộc chiến tranh, chỉ dặn mỗi một câu: “Hãy chồm dậy ngay tiếng còi báo động đầu tiên!”. Lời dạy của ông tôi làm theo trong suốt thời gian tại ngũ và cả khi giải ngũ. Nhưng có những lúc ta không làm chủ được mình. Tôi thấy mình đau ê ẩm và phải một lúc khá lâu sau tôi mới chậm chạp mở mắt.
PHẠM THỊ CÚCTừ những ngày thơ bé còn cắp sách đến trường cho đến khi đã bước vào đời, con cái đã khôn lớn và trưởng thành, trong ký ức của tôi vẫn luôn lưu giữ những hình ảnh sinh động và kỳ diệu của hàng ngàn con cò trắng rợp cả cánh đồng bát ngát, những cánh rừng và vườn cây trĩu nặng vô vàn chim chóc, hình ảnh chim cò thân thiết đậu cả trên vai người, trên đầu người, quẩn dưới chân người... là chuyện của Vùng Đồng tháp Mười qua những trang viết hấp dẫn của các nhà văn Sơn Nam và Đoàn Giỏi.
MAI NINHTrong khoảng giữa buổi chiều thăm viếng cơ sở và dạ tiệc, tôi chạy về nhà thay quần áo. Dưới vòi nước ấm, tôi nao nao xúc động nhớ lại từng khuôn mặt bạn bè. Ngoài một hai người thỉnh thoảng gặp nhau nhờ ở lại nơi này sau khi tốt nghiệp, còn hầu hết thì sau một phần tư thế kỷ đã qua đi, bây giờ mới tái ngộ. Làm sao không ngẩn người trước những tên bạn ngày xưa mặt mũi căng hồng tí tửng nhố nhăng, giờ đây làn da gấp nếp, râu ria đạo mạo, ra dáng sếp lớn sếp nhỏ cả rồi. Và dấu chân chim của thời gian càng rõ rệt hơn nữa, nơi những cô đầm bạn gái của tôi.
MAI NINH- Rối, Rối ơi! Dậy đi nào. - Nằm mãi đây cũng đừng hòng có ai lượm xác đem chôn. - Dậy đi! Rối ơi.