Những thiệt hại vô giá của văn nghệ sĩ Thừa Thiên Huế

09:24 01/11/2009
HOÀNG PHƯỚCTrận lũ lịch sử đầu tháng 11 vừa qua, Thừa Thiên Huế là tỉnh bị thiệt hại rất nặng cả về người và của cải. Anh em Văn nghệ sĩ may mắn không ai mất mạng, nhưng cũng đã có trên 300 người nhà bị ngập nước, bị sập, bị tốc mái... Một số lớn những kinh sách, thư tịch, sách cổ, tranh ảnh nghệ thuật, hoành phi đối liễn, từ điển các loại, đồ sứ men lam, đàn dương cầm, nhạc cụ dân tộc, phim, máy ảnh, máy ghi hình, bản thảo, tài liệu gốc có giá trị văn hóa lịch sử, hư hỏng ẩm ướt, hoặc bị bùn đất vùi lấp, bị trôi, thiệt hại không thể tính được.

Hình ảnh về trận lụt tháng 11 - 1999 ở Huế

Các nhà nghiên cứu Huế như: Phan Thuận An bị ngâm nước 900 cuốn sách quí; Nguyễn Xuân Hoa hỏng một đàn dương cầm, 500 cuốn sách, một loạt bức đối liễn. Ông Hồ Tấn Phan là người thiệt hại trên 5000 đầu sách cổ, có thể nói đây là một thư viện đầy đủ nhất về tài liệu xưa. Anh Tân Phong gần 900 cuốn chủ yếu liên quan đến vùng Huế và kinh thành. Ông Lê Nguyễn Lưu hỏng gần 700 cuốn. Tôn Thất Bình gần 1000 cuốn. Ông Mai Khắc Ứng bị trôi 25 bức tượng nhà mồ Tây Nguyên, trống, cồng chiêng và 400 đầu sánh nghiên cứu bị nước ngâm. Liễu Thượng Văn 400 cuốn sách nghiên cứu phong thủy địa lý cũng sũng ướt...

Các nhà thơ nhà văn, Nguyễn Khắc Thạch bị nước ngâm rữa 500 cuốn sách và từ điển, với hơn 100 băng nhạc cổ điển. Vũ Mạnh Lập chìm một đàn dương cầm cùng với 1000 cuốn sách xưa. Anh Nguyễn Quang Hà bị sũng ướt 500 cuốn sách kèm theo rất nhiều bản thảo. Anh Phạm Xuân Phụng 956 cuốn sách thành bùn. Anh Mai Văn Hoan thì không tiếc 200 cuốn sách, chỉ xót cho chồng bản thảo, tài liệu điền dã, chân dung thời trẻ kèm theo những bức thư tình lãng mạn. Anh Trần Vàng Sao rồi Dương Thành Vũ thì không thể tính nổi. Nguyễn Phước Hải Trung và anh Triều Nguyên mỗi người trên 500 cuốn. Anh Ngô Cang thì sông Bồ lấy hết bản thảo cùng sách bạn bè tặng. Nguyên Quân nhỉn nhỉn ướt trên 200 cuốn...

Các họa sĩ như, Hoàng Đăng Nhuận bùn phủ dầy trên 200 bức tranh tài sản sáng tạo cả đời anh. Lê Quí Long ngâm nước gần 100 bức sơn dầu. Hoàng Đình Trọng, nhà sập tranh, màu, cây cọ giá vẽ hóa bùn trôi đi. Phan Chi, Ngô Lan Hương, Tuấn Dương, Thái Hòa mỗi họa sĩ trên vài chục bức; Trần Văn Mãng, Hữu Ngô, Đặng Mậu Tựu ngập chìm sâu trong nước đến cả gia tài nghệ thuật. Các nghệ sĩ nhiếp ảnh, anh Lê Quí Trọng toàn bộ máy móc phim ảnh nằm sâu dưới nước đến vài ngày. Lê Quang Hoàng bị rơi ướt 40 cuốn phim đã tráng. Phạm Văn Tý, Nguyễn Văn Dũng, Nguyễn Văn Trân, Đông Bảy, Ngọc Sơn, Thanh Tú đều bị hư hỏng cả phim đã chụp, giấy, ảnh gốc máy ảnh...

Các nhạc sĩ vốn nhàn nhã vui tươi như anh Trần Hữu Pháp chỉ bị nước ngâm cả ba cây đàn dương cầm mới mua trên 8.000 đô - Nhà này cả ba cha con đều nhạc sĩ! Anh Việt Đức bị hư cây vĩ cầm với đống tài liệu nghiên cứu âm nhạc. Mai Xuân Hòa, Trần Đức, Mai Vi thì bị nước vây lấy nhà vài ngày làm hư một mớ bản thảo và băng nhạc...

Riêng các văn sĩ sống trên đồi cao thì hứng lượng mưa như trút nước 2300mm trên hai ngày đêm, cộng với gió giật đã bốc tung mái nhà, mưa tràn vào làm ướt tủ sách của anh Hồng Nhu, anh Tô Nhuận Vỹ. Nhà anh Nguyễn Khắc Phê nước mưa không thoát kịp tầng 2 đã xỏa vào trong nhà làm ướt cả hai giá sách quí. Nhà thơ Nguyễn Khoa Như Ý may mắn hơn chỉ bị thấm dột, ở nhà một mình trong đêm tối; mưa đã xối trôi hết phù sa nay vườn chỉ còn trơ ra toàn sỏi đá!

Toàn bộ anh chị em ở văn phòng Hội văn nghệ, ở Tạp chí Sông Hương nhà ai cũng bị ngập băng trong nước, mất mát không tính được. Tòa soạn Tạp chí Sông Hương nước lũ tràn nhanh vào làm hư một máy vi tính, sách báo, nhất là bản thảo... Và còn rất nhiều anh chị em văn nghệ sĩ khác tuy không có tên ở bài này, nhưng thiệt hại về sách báo, bản thảo thì vô kể...

Đây là một mất mát vô giá, không thể bù đắp lại được của văn nghệ sĩ cũng như của ngành văn hóa, khoa học, lịch sử Thừa Thiên Huế.

Kẻ viết bài này họ Dương, thuộc bộ Mộc, ở núi cao nên lũ tha cho, xin chia sẻ cùng các anh chị.

H.P
(130/12-1999)

 

Đánh giá của bạn về bài viết:
0 đã tặng
0
0
0
Bình luận (0)
Tin nổi bật
  • Rất nhiều hoa, rất nhiều nụ cười đã hiện diện một cách cởi mở và đầm ấm trong buổi chiều ngày 18.7.2008 tại Trung tâm Du lịch và Dịch vụ Festival - Huế, nơi diễn ra Lễ kỷ niệm 25 năm Tạp chí Sông Hương phát hành số báo đầu tiên (1983-2008).

  • HỒ THẾ HÀĐến nay, Tạp chí Sông Hương đã tròn một phần tư thế kỷ (1983-2008) kể từ số đầu tiên được ra mắt bạn đọc. Hai mươi lăm năm đủ để vui buồn ôn lại những chặng thác ghềnh và phẳng lặng của một dòng sông từ nguồn ra biển.

  • ĐẶNG VĂN VIỆTKỷ niệm 63 năm Cách mạng Tháng TámSau ngày đảo chính (9-3-1945), Nhật lật đổ Pháp. Phong trào Việt Minh như một luồng gió mạnh, thổi từ miền Bắc vào miền Trung, miền Nam, thức tỉnh lòng yêu nước, thương nòi của người dân đất Việt, thúc giục mọi người sẵn sàng để chớp thời cơ, giành lại chính quyền về tay nhân dân.

  • TRẦN THÙY MAIThuở trước, mỗi đêm cuối năm, anh Hải Bằng bao giờ cũng đến thăm trụ sở Hội Văn nghệ, rồi túc tắc ngự trên chiếc xe babeta màu đỏ, ghé thăm nhà bạn bè thân hữu đó đây trước khi quay về để kịp đón giao thừa.

  • NGUYỄN QUANG HÀCuối cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp, cả nước xôn xao về vụ án Trần Dụ Châu.

  • NGUYỄN KHẮC PHÊTrong một cuộc vui gần đây, nhân nhắc đến việc bình chọn các nhân vật, sự kiện nổi bật trong năm trên báo chí, có ý kiến phong cho nhà văn Hồng Nhu là người đạt nhiều cái “nhất” nhất trong làng văn ở Huế.

  • TRẦN THỊ TRƯỜNG - Chúng ta lại thắng rồi. Thỉnh thoảng lão lại reo lên như thế khi bất chợt gặp một người mà lão coi là bạn. Lão nói câu ấy cả khi lão đang thoi thóp trên giường bệnh, miệng méo xệch lão nói một cách khó khăn nhưng vừa nói lão vừa cười khiến cho người ta yên tâm là lão bắt đầu sống trở lại, cái chết còn lâu mới quật được lão.

  • PHẠM QUANG TRUNGAnh Cao Xuân Hạo kính mến!Trước tiên, xin thú nhận, tôi là người mê say tên tuổi anh đã từ lâu. Tuổi trẻ và sau đó là những năm tháng trực tiếp giảng dạy, nghiên cứu, phê bình văn chương đã đưa tôi đến những trang dịch văn xuôi Nga – Xô viết đầy sức cuốn hút của anh, như Chuyện núi đồi và thảo nguyên, Chiến tranh và hòa bình, Truyện ngắn Gorki, Con đường đau khổ, Tội ác và trừng phạt…

  • VINH HUỲNHLTS: Có bạn đọc gửi thư đến Toà soạn chúng tôi đề nghị nếu chọn topten sự kiện nổi bật trong làng báo chí năm 2001 thì không nên bỏ qua “hội chứng” đánh vào các trường đại học, trong đó có Đại học Nghệ thuật Huế và trường Viết văn Nguyễn Du.

  • NGUYỄN KHẮC THẠCH(Tham luận đọc trong hội thảo)Cho đến đầu thế kỷ 21 này, chúng ta vẫn đang đứng trước nguy cơ tụt hậu về mặt kinh tế đã là điều đáng sợ nhưng cái đáng sợ hơn là nguy cơ vong bản về mặt văn hoá. Xu thế toàn cầu hoá đang xâm nhiễm và xâm thực vào đời sống chúng ta một cách ngọt ngào mà chua cay, dịu êm mà đẫm máu.

  • TRẦN HOÀNLTS: Từ ngày 4 đến ngày 7 tháng 12 năm 2001 đã diễn ra cuộc tập huấn - hội thảo báo chí văn nghệ địa phương tại thủ đô Hà Nội. Nhạc sĩ Trần Hòan, Phó Ban Tư tưởng Văn hóa Trung ương, Phó Chủ tịch UBTQ.LH các Hội V.H.N.T Việt Nam đã đọc báo cáo đề dẫn hội nghị. Sông Hương xin trích đăng một phần trong báo cáo đó (đầu đề do chúng tôi đặt).

  • NGUYỄN KHOA ĐIỀM(TBT: 1983 - 1986)Bây giờ nhìn lại những số Sông Hương đầu tiên (số 1 ra mắt tháng 6-1983) không khỏi cảm thấy tờ tạp chí như một… cô gái quê, giản dị, khiêm nhường, có vẻ… tồi tội. Giấy đen. Bìa mỏng. Bát chữ typo chỗ đậm chỗ nhạt. Sông Hương làm sang cho in ảnh tác giả, khốn nỗi, ảnh loè nhoè, không rõ mặt. Giá bao cấp 7 đồng/số, vẫn bị chê đắt. Được cái lượng bản in ngay số đầu là 4.000 bản. Trông khí sắc cuốn tạp chí vẫn chưa xa cái thời tranh đấu chống Mỹ, in sách báo trong gác trọ sinh viên.

  • TÔ NHUẬN VỸ(TBT: 1986 - 1989)Có năm kỷ vật của Hải Bằng tặng tôi và gia đình, từ ngày anh còn sống cho đến nay, sau 10 năm anh mất, tôi vẫn nhìn ngắm và chăm sóc hàng ngày. Đó là bức tranh hồ sen, là hai câu thơ anh viết trên giấy đặc biệt, là tất cả các tập thơ anh in từ sau 1975, là đôi chim hạc anh tạo bằng rễ cây và con chó Jò bé xíu.

  • NGUYỄN KHẮC PHÊ(TBT: 1991)Tôi có may mắn được làm Phó Tổng biên tập nhiều năm cho hai “đời” Tổng biên tập nổi tiếng là Nguyễn Khoa Điềm và Tô Nhuận Vỹ, nhưng đến “phiên” mình được gánh vác trọng trách thì chỉ đảm đương được một thời gian ngắn. Đã đành do tài hèn sức mọn, nhưng cũng vì đó là giai đoạn khó khăn sau “Đổi Mới”, chúng ta đang phải tìm đường, nhiều quan niệm - nhất là về văn học nghệ thuật chưa dễ được nhất trí…

  • HỒNG NHU(TBT: 1992 - 1997)Thời gian như bóng câu qua cửa. Mới đó mà đã một phần tư thế kỷ, tờ tạp chí Sông Hương có mặt cùng bạn đọc trong và ngoài nước.

  • NGUYỄN KHẮC THẠCH(TBT: 2000 - 2008)Vậy là đã tròn một phần tư thế kỷ. Ngày ấy, cũng vào mùa “Hạ trắng” nắng lên thắp đầy như nhạc Trịnh, tờ Tạp chí Sông Hương - tạp chí sáng tác lý luận phê bình nghiên cứu văn học nghệ thuật của xứ Huế được ra đời và đi qua cái ngưỡng “vạn sự khởi đầu nan” một cách kỳ diễm, đầy ấn tượng.

  • MAI VĂN HOANSáng 8 - 5 - 2008, ghé quán  26 Lê Lợi (trụ sở Hội Văn nghệ Thừa Thiên Huế) ngồi uống cà phê với hai nhà thơ Kiều Trung Phương và Ngàn Thương, tôi vô cùng sửng sốt khi Ngàn Thương cho biết người suốt đời đi tìm chân dung Hàn Mạc Tử là anh  Phạm Xuân Tuyển đã mất cách đây gần 7 tháng tại Phan Thiết.

  • I.Con người ấy từng mang tên Nguyễn Sinh Cung, và tên chữ Nguyễn Tất Thành, trước khi đến với tên Nguyễn Ái Quốc, đã trải một tuổi thơ vất vả vào những năm kết thúc thế kỉ XIX, để bước vào thế kỉ XX với một niềm khao khát lớn: “Khi tôi độ 13 tuổi, lần đầu tiên tôi được nghe ba chữ: tự do, bình đẳng, bác ái. Đối với chúng tôi, người da trắng nào cũng là người Pháp. Người Pháp đã nói thế. Và từ thủa ấy tôi rất muốn làm quen với nền văn minh Pháp, muốn tìm xem những gì ẩn sau những chữ ấy...” (1)

  • Từ rất nhiều năm nay tôi rất muốn bày tỏ đôi điều về những bi kịch cuộc đời mà nhà văn Hoàng Phủ Ngọc Tường (HPNT) từng chịu đựng và trăn trở, từng nén vào lòng để sống và sáng tác.

  • Chiều 17.11 vừa rồi, ở địa chỉ 26 Lê Lợi đã diễn ra cuộc tọa đàm giữa đoàn nhà văn Trung Quốc với Chi hội Nhà văn Việt Nam tại Huế. Nhà thơ Phạm Tiến Duật, Phó Ban đối ngoại Hội Nhà văn Việt Nam, Tổng biên tập Tạp chí Diễn đàn Văn nghệ đã tháp tùng đoàn nhà văn bạn từ Hà Nội tới Huế.