Những thiệt hại vô giá của văn nghệ sĩ Thừa Thiên Huế

09:24 01/11/2009
HOÀNG PHƯỚCTrận lũ lịch sử đầu tháng 11 vừa qua, Thừa Thiên Huế là tỉnh bị thiệt hại rất nặng cả về người và của cải. Anh em Văn nghệ sĩ may mắn không ai mất mạng, nhưng cũng đã có trên 300 người nhà bị ngập nước, bị sập, bị tốc mái... Một số lớn những kinh sách, thư tịch, sách cổ, tranh ảnh nghệ thuật, hoành phi đối liễn, từ điển các loại, đồ sứ men lam, đàn dương cầm, nhạc cụ dân tộc, phim, máy ảnh, máy ghi hình, bản thảo, tài liệu gốc có giá trị văn hóa lịch sử, hư hỏng ẩm ướt, hoặc bị bùn đất vùi lấp, bị trôi, thiệt hại không thể tính được.

Hình ảnh về trận lụt tháng 11 - 1999 ở Huế

Các nhà nghiên cứu Huế như: Phan Thuận An bị ngâm nước 900 cuốn sách quí; Nguyễn Xuân Hoa hỏng một đàn dương cầm, 500 cuốn sách, một loạt bức đối liễn. Ông Hồ Tấn Phan là người thiệt hại trên 5000 đầu sách cổ, có thể nói đây là một thư viện đầy đủ nhất về tài liệu xưa. Anh Tân Phong gần 900 cuốn chủ yếu liên quan đến vùng Huế và kinh thành. Ông Lê Nguyễn Lưu hỏng gần 700 cuốn. Tôn Thất Bình gần 1000 cuốn. Ông Mai Khắc Ứng bị trôi 25 bức tượng nhà mồ Tây Nguyên, trống, cồng chiêng và 400 đầu sánh nghiên cứu bị nước ngâm. Liễu Thượng Văn 400 cuốn sách nghiên cứu phong thủy địa lý cũng sũng ướt...

Các nhà thơ nhà văn, Nguyễn Khắc Thạch bị nước ngâm rữa 500 cuốn sách và từ điển, với hơn 100 băng nhạc cổ điển. Vũ Mạnh Lập chìm một đàn dương cầm cùng với 1000 cuốn sách xưa. Anh Nguyễn Quang Hà bị sũng ướt 500 cuốn sách kèm theo rất nhiều bản thảo. Anh Phạm Xuân Phụng 956 cuốn sách thành bùn. Anh Mai Văn Hoan thì không tiếc 200 cuốn sách, chỉ xót cho chồng bản thảo, tài liệu điền dã, chân dung thời trẻ kèm theo những bức thư tình lãng mạn. Anh Trần Vàng Sao rồi Dương Thành Vũ thì không thể tính nổi. Nguyễn Phước Hải Trung và anh Triều Nguyên mỗi người trên 500 cuốn. Anh Ngô Cang thì sông Bồ lấy hết bản thảo cùng sách bạn bè tặng. Nguyên Quân nhỉn nhỉn ướt trên 200 cuốn...

Các họa sĩ như, Hoàng Đăng Nhuận bùn phủ dầy trên 200 bức tranh tài sản sáng tạo cả đời anh. Lê Quí Long ngâm nước gần 100 bức sơn dầu. Hoàng Đình Trọng, nhà sập tranh, màu, cây cọ giá vẽ hóa bùn trôi đi. Phan Chi, Ngô Lan Hương, Tuấn Dương, Thái Hòa mỗi họa sĩ trên vài chục bức; Trần Văn Mãng, Hữu Ngô, Đặng Mậu Tựu ngập chìm sâu trong nước đến cả gia tài nghệ thuật. Các nghệ sĩ nhiếp ảnh, anh Lê Quí Trọng toàn bộ máy móc phim ảnh nằm sâu dưới nước đến vài ngày. Lê Quang Hoàng bị rơi ướt 40 cuốn phim đã tráng. Phạm Văn Tý, Nguyễn Văn Dũng, Nguyễn Văn Trân, Đông Bảy, Ngọc Sơn, Thanh Tú đều bị hư hỏng cả phim đã chụp, giấy, ảnh gốc máy ảnh...

Các nhạc sĩ vốn nhàn nhã vui tươi như anh Trần Hữu Pháp chỉ bị nước ngâm cả ba cây đàn dương cầm mới mua trên 8.000 đô - Nhà này cả ba cha con đều nhạc sĩ! Anh Việt Đức bị hư cây vĩ cầm với đống tài liệu nghiên cứu âm nhạc. Mai Xuân Hòa, Trần Đức, Mai Vi thì bị nước vây lấy nhà vài ngày làm hư một mớ bản thảo và băng nhạc...

Riêng các văn sĩ sống trên đồi cao thì hứng lượng mưa như trút nước 2300mm trên hai ngày đêm, cộng với gió giật đã bốc tung mái nhà, mưa tràn vào làm ướt tủ sách của anh Hồng Nhu, anh Tô Nhuận Vỹ. Nhà anh Nguyễn Khắc Phê nước mưa không thoát kịp tầng 2 đã xỏa vào trong nhà làm ướt cả hai giá sách quí. Nhà thơ Nguyễn Khoa Như Ý may mắn hơn chỉ bị thấm dột, ở nhà một mình trong đêm tối; mưa đã xối trôi hết phù sa nay vườn chỉ còn trơ ra toàn sỏi đá!

Toàn bộ anh chị em ở văn phòng Hội văn nghệ, ở Tạp chí Sông Hương nhà ai cũng bị ngập băng trong nước, mất mát không tính được. Tòa soạn Tạp chí Sông Hương nước lũ tràn nhanh vào làm hư một máy vi tính, sách báo, nhất là bản thảo... Và còn rất nhiều anh chị em văn nghệ sĩ khác tuy không có tên ở bài này, nhưng thiệt hại về sách báo, bản thảo thì vô kể...

Đây là một mất mát vô giá, không thể bù đắp lại được của văn nghệ sĩ cũng như của ngành văn hóa, khoa học, lịch sử Thừa Thiên Huế.

Kẻ viết bài này họ Dương, thuộc bộ Mộc, ở núi cao nên lũ tha cho, xin chia sẻ cùng các anh chị.

H.P
(130/12-1999)

 

Đánh giá của bạn về bài viết:
0 đã tặng
0
0
0
Bình luận (0)
Tin nổi bật
  • Vậy là tròn một năm kể từ sớm đông ấy Nguyễn Xuân Hoàng giã biệt cõi trần khi Huế còn chìm trong sương giá. Chỉ vỏn vẹn 99 ngày gắn bó, nhưng anh là nỗi ray rứt giữa lúc Sông Hương đang ẩn hình những ngọn sóng... Lật giở hơn ngàn trang bản thảo của anh, mấy ai không giật mình trước sự cay cực đến xót xa để có được một đời văn bình dị?Giỗ đầu, bạn bè và đồng nghiệp Xuân Hoàng đã cùng với Sông Hương thắp lên nén nhang tri ngộ...(Nguyễn Khắc Thạch - Lê Văn Chương - Hoàng Diệp Lạc - T. E - Nguyễn Trương Khánh Thi - Đinh Thu - Ngàn Thương - Trần Hạ Tháp - Nhất Lâm)

  • NGÔ MINHTrong những bài viết trước, chúng tôi đã hé lộ đôi chút về những mối tình sau này của Phùng Quán. Lần này lại một mối tình nữa, mà hình như là mối tình đầu ly kỳ hơn đã được Phùng Quán tự kể và chị Bội Trâm phát hiện ra.

  • HOÀNG VŨ THUẬT           Chưa ai để ý đến đâu           Cây đứng khép mình lặng lẽ...                                        (Cây lặng im)

  • NGUYỄN KHẮC PHÊMột chiều Xuân bên sông Hương. Mặt trời suốt ngày ẩn sau lớp mây xám nhạt nay đã khuất hẳn dưới dãy Kim Phụng xanh thẫm nhấp nhô đằng xa ở bên kia bờ. Một chiếc thuyền từ phía Ngã Ba Tuần hối hả xuôi dòng, tiếng máy nổ khuấy động giây lát mặt sông phẳng lặng trong màn sương chiều mờ ảo bắt đầu buông xuống.

  • NGÔ MINHMỗi nhà văn có một “gu” ẩm thực riêng, không lẫn. Vũ Bằng, Nguyễn Tuân sinh ra và lớn lên ở Hà Nội, nên rất sành ăn và viết rất hay về các món ăn tinh tế và đài các của Thủ Đô. Nhà văn Phùng Quán cũng có một cá tính ẩm thực rất đặc biệt.

  • TRỊNH THANH SƠN  A. Anh là hoạ sĩ, Nghệ sĩ ưu tú của ngành sân khấu, lại còn là một nhà thơ, nhà viết kịch, nhà báo xông xáo... Ngần ấy công việc anh sắp xếp bố trí theo thời gian như thế nào và anh dành quyết tâm cho việc nào hơn cả?

  • XUÂN ĐÀI(Trích ký sự)Trong gần mấy trăm vòng hoa viếng Phùng Quán, có một vòng hoa rất đặc biệt. Đó là vòng hoa của "những người câu cá trộm" cư ngụ ở những làng dọc đê Yên Phụ, chủ yếu là làng Nghi Tàm, xã Quảng An, Hà Nội. Kèm theo vòng hoa là một phong bì phúng điếu mà số tiền gấp đôi tiền phúng điếu của cơ quan Hội Nhà văn Việt .

  • NGUYỄN TRỌNG HUẤN(Mười năm Kỷ niệm... Một cuộc rong chơi)Trong quan hệ bè bạn lâu năm, có lẽ chưa lần nào chúng tôi có với nhau một cuộc rong chơi đã đời và thú vị như lần ấy. Mà hình như đấy là cuộc đi cuối cùng của Quán trong cõi đời này. Còn những cuộc du hí tiếp theo ở thế giới bên kia với những ai thì cho đến bây giờ tôi cũng không được rõ lắm.

  • NGUYỄN KHẮC PHÊTrong câu chuyện vui của giới văn nghệ sĩ trước những công việc có tính chất tổng kết, phân loại đội ngũ, một số người được anh em phong tặng danh hiệu “nhà-thơ-một-bài”, “nhạc-sĩ-một-bài”...

  • LTS: Do đặc trưng nghề nghiệp nên mỗi nhà văn đều có thiên chức một nhà giáo. Bởi vậy, những người vừa là nhà giáo vừa là nhà văn thì đều có thể gọi họ là những nhà giáo kép.Nhân ngày nhà giáo Việt Nam, Sông Hương trân trọng giới thiệu một số ý kiến của các nhà giáo "kép" ở Huế nói về cái nghiệp dĩ riêng mang tính xã hội cao của họ.

  • HỒ THẾ HÀTrại sáng tác Văn học nghệ thuật năm 2002 do Hội Liên hiệp Văn học Nghệ thuật Thừa Thiên Huế và Hội Nhà văn Thừa Thiên Huế tổ chức từ ngày 27 - 8 - 2002 đến ngày 6 - 9 - 2002 đã thành công và để lại những trang viết giàu ấn tượng về cuộc sống và con người, đặc biệt là cuộc sống và con người Phú Thuận, Phú Vang - vùng quê có nhiều truyền thống và tiềm năng văn hoá vật chất và phi vật chất vừa trải qua một nỗi đau lớn do thiên tai gây ra.

  • ĐẶNG NHẬT MINHNhững ngày đầu tiên khi bước chân vào con đường sáng tác điện ảnh tôi đã may mắn có nhà văn Hoàng phủ Ngọc Tường ở bên cạnh.

  • TRẦN HUY THANHTừ ngày 1 đến 15/7/2002, được sự giúp đỡ của Bộ Văn hoá Thông tin, Hội Liên hiệp Văn học Nghệ thuật tỉnh Thừa Thiên Huế đã cử đoàn văn nghệ sĩ đi dự trại sáng tác văn học nghệ thuật tại Nhà sáng tác Vũng Tàu.

  • NGUYỄN KHẮC PHÊBạn đọc cả nước - nhất là những ai quan tâm đến lịch sử và tiểu thuyết lịch sử - hẳn đã biết Nguyễn Mộng Giác là tác giả bộ tiểu thuyết trường thiên “Sông Côn mùa lũ” (SCML) 4 tập, 2000 trang viết về thời Tây Sơn-Nguyễn Huệ (NXB Văn học-Trung tâm Nghiên cứu Quốc học xuất bản năm 1998).

  • "Những bức tranh sơn thủy đầu tiên đã chiêu đãi chúng tôi quýt cam và bánh mỳTrưa no nê nhìn phố xá trăm màu.Tối tìm chỗ ngủ lang thang nhớ mẹ".

  • Sau ngày thất thủ Kinh đô (Huế), vua Hàm Nghi xuất bôn hạ chiếu Cần Vương kêu gọi toàn dân đứng lên chống Pháp. Sau ba năm chiến đấu ở rừng sâu, vua Hàm Nghi bị Trương Quang Ngọc làm phản bắt vua nộp cho Pháp. Để cách ly ngọn cờ yêu nước với quốc dân Việt Nam, cuối năm 1888, thực dân Pháp đã lưu đày vua Hàm Nghi qua Algérie thuộc Pháp. Không hy vọng có ngày được trở lại Việt Nam, nên vua Hàm Nghi đã lập gia đình tại Algérie rồi 40 năm sau ông mất ở đó.

  • NGUYỄN XUÂN HOÀNGPhương mất đột ngột ở Quảng Trị. Nghe tin anh ra đi, bạn bè văn nghệ Huế không bàng hoàng, cũng không cảm thấy sửng sốt. Chỉ thấy lòng bùi ngùi, như khi ta nhìn thấy một ngôi sao chưa bao giờ sáng bỗng một ngày tắt lịm trong lặng lẽ.

  • LTS: Phan Đăng Lưu là một nhà cách mạng tiền bối, tiêu biểu của Đảng từng hoạt động ở Huế và có ảnh hưởng lớn đến trí thức văn nghệ sĩ yêu nước thời bấy giờ. Chính nhà thơ Tố Hữu cũng đã thổ lộ điều đó trong bài thơ Quê me (Anh Lưu anh Diểu dạy con đi).Nhân 100 năm ngày sinh Phan Đăng Lưu (5.5.1902 – 5.5.2002), Sông Hương xin trân trọng giới thiệu một số tư liệu về đồng chí, đặc biệt là bức Thư viết từ khám tử hình – bức thư mang đặc trưng "đa nghĩa" của một tác phẩm văn học nên nó đã vượt qua được sự kiểm duyệt khắt khe của kẻ thù.

  • PHÙNG QUÁN... Vì vậy mà có sự rung động bí mật của ý nghĩ, khiến nhà bác học trở thành người thần bí, và thi sĩ thành đấng tiên tri.                                                    (Victor Hugo - Lao động biển cả).

  • NGUYỄN QUANG HÀRa Hà Nội mùa thu này tôi muốn đến thăm anh Lê Khả Phiêu. Những ngày anh đương chức, đến, người ta nghĩ mình cơ hội. Nhưng nay anh đã nghỉ, đến thăm là nghĩa tình đời. Lòng mong muốn ấy của tôi, được anh chấp nhận và hẹn giờ gặp.