Trong kiến trúc cung đình Nguyễn tại Huế, hình thức nhà tạ có mặt ở khắp nơi: Hoàng cung, Hành cung, Biệt cung và ở cả các lăng tẩm đế vương.
Hai ngôi nhà tạ ven bờ hồ Lưu Khiêm
|
Trong lịch sử kiến trúc truyền thống Việt, hình thức kiến trúc nhà tạ có lẽ xuất hiện từ khá sớm và tương tự như ở Trung Hoa, nó cũng sớm được cung đình hoá rồi gần như trở thành một hình thức kiến trúc độc quyền của vua chúa. Theo các nguồn sử liệu, dưới tất cả các triều đại vua chúa Việt Nam, hình thức nhà tạ xuất hiện khá phổ biến tại những chốn phục vụ nhu cầu ăn chơi của tầng lớp thống trị, như hành cung, ly cung, biệt cung...Chúng là những kiến trúc tương đối đơn giản, được dựng bên bờ mặt nước như hồ, ao, sông, suối (nguyên chữ tạ có nghĩa là ngôi nhà dựng trên mặt nước-vì thế mà còn gọi là thuỷ tạ) với nhiều hình thức khác nhau. Nhưng phải đến thời Nguyễn, hình thức kiến trúc nhà tạ mới trở nên thật sự phong phú về số lượng và hình thức.
Đây là ngôi nhà tạ nằm trong tổ hợp kiến trúc cung Diên Thọ, khu vực dành riêng cho các bà Thái hậu triều Nguyễn, rộng gần 1.8 ha, nằm ở phía tây trong Hoàng Thành. Trường Du Tạ được dựng năm 1849 để chuẩn bị cho lễ Ngũ tuần đại khánh tiết của bà Thái hậu Từ Dũ, mẹ vua Tự Đức. Tạ dựng trên một chiếc hồ hình vuông xinh xắn, rộng 530 m2, ở phía đông toà điện chính, mặt hướng về phía nam. Kết cấu tạ kiểu nhà Rường truyền thống Huế với thức vuông (phương đình), một gian bốn chái, 16 cột trụ, mái lợp ngói ống tráng men xanh. Cả ba mặt đông, tây và nam của Trường Du Tạ đều có hành lang bao bọc. Về sau hành lang này bị dỡ bỏ, phần phía nam thì cải tạo thành một ngôi nhà vỏ cua với tên gọi Lương Phong Đình.
nhất của Huế dù đây chỉ là một ngôi nhà tạ có quy mô vừa phải. Ca dao xứ Huế có câu: “ Chiều chiều trước bến Văn Lâu, Ai ngồi ai câu ai sầu ai thảm, Ai thương ai cảm ai nhớ ai trông..” chính là chỉ vị trí thơ mộng này.
Ngôi nhà tạ bé nhỏ này cũng rất nổi tiếng bởi nó vốn là một bộ phận không thể thiếu được của quần thể kiến trúc lăng Tự Đức. Dũ Khiêm Tạ được dựng vào năm 1864, cùng với nhiều công trình khác của Khiêm Cung (sau khi vua băng và được táng vào đây mới gọi là Khiêm Lăng). Tự Đức là một ông vua thi sĩ và Khiêm Cung, một biệt cung kiêm lăng mộ của ông phản ánh rất rõ điều này. Gần 50 công trình kiến trúc lớn nhỏ được bố trí hài hòa trong một không gian thiên nhiên, rộng trên 150.000m2. Nổi bật trong số đó bởi vẻ đẹp trữ tình, giàu chất thơ là hai ngôi nhà tạ ven bờ hồ Lưu Khiêm: Dũ Khiêm Tạ và Xung Khiêm Tạ.
Khác với Dũ Khiêm Tạ ở phía bờ hồ đối diện vốn là một bến thuyền của nhà vua, Xung Khiêm Tạ là toà nhà dành làm nơi ông câu cá, ngắm trăng, làm thơ..Quy mô công trình này lớn hơn Dũ Khiêm Tạ nhiều. Đây là một toà nhà kép theo lối “ trùng thiềm điệp ốc” rất phổ biến trong kiến trúc cung đình Nguyễn. Nhà chính (chính đường) cấu trúc như một ngôi nhà Rường lớn, nối trực tiếp với nhà trước (tiền đường) chỉ bé như một nhà vỏ cua thông qua một cột trụ chung. Phần phía trên của cột trụ này đặt một máng xối mà hai đầu đều được trang trí bằng hình cá gáy (cá chép) đang há miệng nhả nước rất độc đáo. Phần thân của nhà chính có vách ván che cả ba mặt (mặt sau và hai bên) nhưng toàn bộ nhà trước lại để trống tương tự như ở Dũ Khiêm Tạ. |
||||
| Theo TS. Phan Thanh Hải (hueworldheritage.org.vn) |
Tải mã QRCode
Chiều 12/3, tại thành phố Huế, Dự án Du lịch Thụy Sĩ vì sự Phát triển Bền vững (ST4SD) đã ký kết Biên bản ghi nhớ (MOU) với hai đơn vị đào tạo du lịch của khu vực miền Trung gồm Trường Du lịch – Đại học Huế và Trường Cao đẳng Du lịch Huế.
Sáng 12/3, Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Thành ủy Huế Nguyễn Đình Trung đã đi kiểm tra công tác chuẩn bị bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu HĐND các cấp nhiệm kỳ 2026 – 2031 tại xã Khe Tre.
Cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu HĐND các cấp nhiệm kỳ 2026 – 2031 là sự kiện chính trị quan trọng của đất nước và của thành phố Huế trong năm 2026. Đến thời điểm này, công tác chuẩn bị trên địa bàn thành phố đang được triển khai khẩn trương, đồng bộ, bước vào giai đoạn nước rút với nhiều nhiệm vụ trọng tâm nhằm bảo đảm cuộc bầu cử diễn ra dân chủ, đúng pháp luật, an toàn và thực sự trở thành ngày hội của toàn dân.
Sáng ngày 11/3, tại Thư viện thành phố Huế đã tổ chức trưng bày tài liệu chào mừng Ngày bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu Hội đồng nhân dân các cấp nhiệm kỳ 2026 - 2031.
Sáng ngày 11/3, Sở Du lịch thành phố Huế phối hợp với các đơn vị đối tác tổ chức Lễ khai giảng lớp đào tạo Quản trị Du lịch và Khách sạn cao cấp theo chuẩn Thụy Sĩ tại thành phố Huế năm 2026.
Ngày 7/3, Hội Liên hiệp phụ nữ (LHPN) thành phố tổ chức Ngày hội “Rực rỡ tháng 3” với chuỗi hoạt động ý nghĩa. Tham dự có đồng chí Nguyễn Chí Tài, Phó Bí thư Thành ủy, Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam thành phố Huế; đồng chí Nguyễn Thị Kim Dung, Ủy viên Đoàn Chủ tịch TW Hội LHPN Việt Nam, Phó Trưởng Ban thường trực Ban công tác phụ nữ cùng lãnh đạo các sở, ban, ngành.
Đó là nội dung chương trình hành động của Bí thư Thành uỷ Huế Nguyễn Đình Trung sau khi được ứng cử Đại biểu quốc hội khoá XVI.
Chiều 5/3, Ban Chỉ đạo bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và bầu cử đại biểu Hội đồng nhân dân các cấp nhiệm kỳ 2026 – 2031 tổ chức hội nghị rà soát, đánh giá tiến độ triển khai các công việc. Các đồng chí: Nguyễn Đình Trung, UVTW Đảng, Bí thư Thành uỷ; Nguyễn Khắc Toàn, UVTW Đảng, Phó Bí thư Thành uỷ, Chủ tịch UBND thành phố; Lê Trường Lưu, chủ tịch HĐND thành phố, Trưởng đoàn ĐBQH thành phố chủ trì Hội nghị. Cùng dự có các đồng chí: Phạm Đức Tiến, Phó Bí thư Thường trực Thành uỷ; Nguyễn Chí Tài, Phó Bí thư Thành uỷ, Chủ tịch UBMTTQVN thành phố; các đồng chí thành viên BCĐ bầu cử thành phố và Trưởng ban chỉ đạo bầu cử, Chủ tịch, Thư ký UB bầu cử 40 phường, xã.
Chiều 5/3, UBND thành phố Huế tổ chức họp báo thường kỳ tháng 2/2026 và một số nhiệm vụ trọng tâm tháng 03 và Quý II/2026 nhằm cung cấp thông tin về tình hình kinh tế - xã hội hai tháng đầu năm và trao đổi, làm rõ các vấn đề được cơ quan báo chí quan tâm.
Sáng 5/3, thành phố Huế long trọng tổ chức Lễ giao, nhận quân năm 2026 tại 5 điểm trên địa bàn. Các điểm giao nhận quân diễn ra trang trọng, nhanh gọn, đúng quy định và bảo đảm an toàn tuyệt đối. 100% thanh niên trúng tuyển nghĩa vụ quân sự và nghĩa vụ Công an Nhân dân của thành phố đã hăng hái lên đường thực hiện nhiệm vụ thiêng liêng bảo vệ Tổ quốc.
Ngày 4/3, Văn phòng UBND thành phố Huế cho biết, Chủ tịch UBND thành phố Huế Nguyễn Khắc Toàn ban hành chương trình hành động “Đặt lợi ích của Nhân dân làm trung tâm trong mọi quyết sách" sau khi được ứng cử đại biểu HĐND TP. Huế nhiệm kỳ 2026 - 2031.
Tối ngày 3/3 (tức ngày Rằm tháng Giêng năm Bính Ngọ), tại Quảng trường Ngọ Môn – Đại Nội Huế, Ban Tổ chức Festival Huế phối hợp với Trung tâm Bảo tồn Di tích Cố đô Huế tổ chức chương trình nghệ thuật “Thi dĩ ngôn chí”, giới thiệu và tôn vinh di sản thi ca của các Hoàng đế Triều Nguyễn.
Sáng 02/3, tại Bộ Chỉ huy Quân sự thành phố Huế đã diễn ra Lễ ra quân huấn luyện năm 2026 và phát động đợt thi đua cao điểm với chủ đề “Đoàn kết, kỷ cương, đột phá, sáng tạo, quyết thắng”. Dự lễ có Thiếu tướng Hoàng Duy Chiến – Phó Tư lệnh Quân khu 4; UVTV Thành ủy, Phó Chủ tịch Thường trực UBND thành phố Nguyễn Thanh Bình; đại diện các sở, ban, ngành cùng đông đảo cán bộ, chiến sĩ lực lượng vũ trang thành phố.
Sáng 2/3, các ứng cử viên Đại biểu Quốc hội (ĐBQH) khóa XVI và Hội đồng nhân dân (HĐND) thành phố khóa IX, nhiệm kỳ 2026 - 2031 đã có chương trình tiếp xúc cử tri tại các xã, phường - đơn vị bầu cử.
Tối 2/3, Liên hiệp các Hội Văn học Nghệ thuật và Hội Nhà văn Thành phố Huế tổ chức Đêm thơ Nguyên tiêu Bính Ngọ 2026 với chủ đề “Mùa xuân bên dòng Hương”.
Chiều 28/2, tại Công viên Trịnh Công Sơn, dọc bờ Bắc sông Hương (phường Phú Xuân, thành phố Huế), diễn ra chương trình nghệ thuật “Chiều trên quê hương tôi” nhân dịp kỷ niệm 87 năm ngày sinh của cố nhạc sĩ.
Cổng Thông tin điện tử trân trọng giới thiệu danh sách chính thức 90 người ứng cử đại biểu Hội đồng nhân dân (HĐND) thành phố Huế khóa IX, nhiệm kỳ 2026 - 2031 tại 14 đơn vị bầu cử trên địa bàn.
Chiều 26/2, Ban Thường trực Ủy ban MTTQ Việt Nam thành phố Huế tổ chức Hội nghị thông báo chương trình kinh tế - xã hội năm 2026, định hướng phát triển của thành phố giai đoạn 2026 - 2031 và trao đổi về công tác tiếp xúc cử tri vận động bầu cử.
Sáng 26/2, (nhằm ngày mùng 10 tháng Giêng), Hội vật truyền thống làng Sình (Phường Dương Nổ - TP Huế) được tổ chức thu hút đông đảo người dân theo dõi, cổ vũ, tạo nên không khí rộn ràng, náo nhiệt dịp đầu năm mới.