DƯƠNG HOÀNG
(Ghi theo Đại tá Nguyễn Văn Khoan)
Gần đến những ngày áp Tết Kỷ Sửu. Theo lệnh của Người, ngày 10 tháng Giêng năm 1949, Phủ Chủ tịch đã chuyển từ địa bàn xã Trung Trực, huyện Yên Sơn đến Lũng Tấu thuộc xã Tân Trào, huyện Sơn Dương, tỉnh Tuyên Quang.
Bác Hồ tặng quà Tết và nói chuyện với các chiến sỹ Đoàn Không quân Sao Vàng, sáng mồng 1 Tết Đinh Mùi (9-2-1967) - Ảnh: tư liệu
Địa điểm Lũng Tấu là nơi trước đây cơ quan đã đóng, nằm sát bên rừng nứa, trên bờ con suối lớn đổ vào sông Đáy rồi con sông này nhập dòng vào sông Lô, từ Phủ Chủ tịch đi bộ khoảng gần năm cây số thì ra đến huyện lỵ Sơn Dương. Đoạn sông Đáy này đã đi vào lịch sử, ngày 18 tháng 9 năm ấy, khi Bác Hồ xuôi thuyền mảng về huyện lỵ để nói chuyện với lớp huấn luyện cán bộ kháng chiến. Cảm xúc trước cảnh vật thiên nhiên Người đã viết bài thơ “Đi thuyền trên sông Đáy”, với 2 câu mở đầu đầy chất thi vị trữ tình:
“Dòng sông lặng ngắt như tờ
Sao đưa thuyền chạy, thuyền chờ trăng theo”.
Ở cơ quan Văn phòng Trung ương, một không khí chuẩn bị đón Tết kháng chiến thật nhộn nhịp và phấn khởi. Năm ấy, đồng chí Hồ Tùng Mậu, nguyên Chủ tịch Ủy ban hành chính khu Bốn đương chức Tổng Thanh tra Chính phủ được cử làm Trưởng ban tổ chức Tết Kỷ Sửu. Dưới sự chủ trì của đồng chí Hồ Tùng Mậu, một hội nghị họp bàn về việc “ăn tết” trong hoàn cảnh kháng chiến từ “cầm cự chuẩn bị chuyển sang tổng phản công” trên toàn mặt trận.
Hội nghị đang sôi nổi, bàn bạc về mọi việc như trang trí, hái hoa dân chủ, văn nghệ, thể thao, nấu bánh… thì Người đến.
Không đợi ai “báo cáo”, Người hỏi:
- Tết năm nay, ta tổ chức vui như thế nào?
- Thưa Bác, chúng cháu đang họp bàn đây ạ.
Người hỏi tiếp:
- Thế đã bàn đến mục pháo Tết chưa? Tết phải có pháo chứ.
Có tiếng một chiến sĩ thưa to:
- Dạ chưa ạ!
Một số anh em ngơ ngác rồi quay sang bàn tán “lấy pháo ở đâu”.
Như hiểu ra ý của Người, đồng chí Trưởng ban tổ chức tết liền xin ý kiến:
- Thưa Cụ Chủ tịch, rừng núi thế này thì kiếm đâu ra pháo…?
Người cười hiền rồi chỉ tay ra rừng nứa mách nước cho anh em:
- Pháo ở rừng đấy, tha hồ!
Anh em chiến sĩ cùng “a” lên và hiểu rằng, đốt lửa thì nứa nổ, đấy là pháo, thứ pháo “thực vật” rất thiên nhiên, rất gần gũi với con người Việt Nam…
Người còn “đạo diễn” nhiều hình thức vui tết nữa rồi mới về.
Tan cuộc họp, đồng chí Hồ Tùng Mậu đề nghị anh em đi chặt nứa, bó lại thành những bó ngắn, vừa dễ vác, dễ xếp đống, khi đốt lại gọn. Đống nứa ở sân cứ cao dần, khô dần lại và ngày cuối của năm Mậu Tý cũng sắp hết. Anh em chiến sĩ mong sớm đến ngày Tết và thầm đoán chắc phải ngày mồng hai, hoặc mồng ba Người mới có thời gian sang thăm cơ quan được.
Nhưng thật bất ngờ, đúng đêm 30, gần lúc giao thừa là Người đến, trên vai còn đeo một cái bị. Mọi người chạy ùa ra đón Bác, tranh nhau nói một câu chúc Tết Cụ Chủ tịch.
Người chỉ một vị trí thuận tiện bảo anh em xếp nứa đốt. Người nói:
- Tết này, Bác ăn Tết lửa trại với các chú.
Ngọn lửa bốc lên, nứa nổ lép bép như tràng pháo nối tiếp nhau, nghe không chối tai như pháo nhồi thuốc hóa học, không có mùi khét.
Rồi Người từ từ mở cái bị ra và nói:
- Để các chú yên tâm khỏi “thắc mắc”. Đây là quà tết đồng bào tặng Bác, Bác biếu các chú…
Hồ Chủ tịch đưa tận tay từng cán bộ, chiến sĩ mỗi người một quả cam.
Mọi người vui mừng vì nhận được quà của vị Chủ tịch nước. Phấn khởi, anh em cùng ca hát, cầm tay nhau nhảy quanh ngọn lửa trại ấm cúng tình cảm gia đình cách mạng… Đêm ấy, Bác Hồ nghỉ lại cơ quan.
Sáng hôm sau, Văn phòng Trung ương tổ chức chúc Tết năm mới Hồ Chủ tịch. Bác cảm ơn rồi bảo mọi người ngồi lại nghe Bác kể về tình hình thế giới, tình hình trong nước. Bác Hồ cho biết quân ta vừa thắng địch ở Ba Thá, Tế Tiêu, ở Ý Yên, Nam Định và đặc biệt ở Thừa Thiên, Quảng Nam, Đà Nẵng ta đánh đoàn tàu gần hai mươi toa, phục kích ở đèo Hải Vân phá hủy mấy chục xe quân giới… Bác khuyên mọi người thi đua làm tròn nhiệm vụ ở hậu phương để xứng đáng với tiền tuyến.
Sáng mùng một Tết, mặt trời ở chiến khu bị sương mù che dần dần sáng ra.
Đến mục thể thao, Bác nói:
- Để Bác làm trọng tài cho. Các chú chia đội ra chơi đi.
Trước khi hai đội chào nhau, vào trận đầu xuân, Bác Hồ giơ tay thổi một tiếng còi tuyên bố:
- Đội nào thắng, sẽ được trọng tài chính thưởng mỗi người một điếu thuốc lá thơm.
Nghe trọng tài chính tuyên bố. Các vận động viên và cổ động viên nhảy lên hoan hô ầm ĩ.
Cuộc đấu bóng chuyền diễn ra thật sôi nổi, hấp dẫn, và rất gay go quyết liệt vì đội nào cũng muốn giành phần thắng, không muốn để thua vì nếu thua thì chẳng được phần thưởng của Bác mà còn “dông” cả năm.
Nhưng cuối cùng cũng có bên được, bên thua. Đội thắng trận, xếp hàng ngay ngắn, chỉnh tề, cười nói hân hoan. Đội trưởng hô “nghiêm” báo cáo:
- Thưa Bác, chúng cháu thắng ạ!
Bên thua “tức quá” cũng làm liều nhảy ra xếp vội hàng ngũ, cử người ra báo cáo:
- Thưa Bác, chúng cháu cũng thắng đấy ạ. Thắng một “séc” ạ!
Cổ động viên đứng ngoài sân thấy tình thế đội thua này “liều” có khi được thưởng “như chơi” bèn chẳng ai bảo ai cũng “nhào dô” xếp hàng chung:
- Thưa Bác, thưa Bác, chúng cháu cũng thắng ạ. Cổ vũ phe thắng ạ…
Bác cười, lắc đầu như có ý “chịu” cái “láu cá” rất “đáng yêu” của anh em chiến sĩ rồi nói to:
- Đúng, năm nay sẽ là năm Đại Thắng Lợi, không ai được phép thua cả…
Nói xong, Bác Hồ mở hộp thuốc thưởng cho mỗi người một điếu thuốc lá. Ai nấy đều hớn hở, phấn khởi, có anh hoa chân múa tay nhảy lò cò. Duy chỉ có đồng chí cảnh vệ thì lẩm bẩm:
- Thế là hết tiêu chuẩn cả ngày của Bác rồi.
Biết ý người cảnh vệ, trên đường về, Bác Hồ cứ khen mãi anh em chiến sĩ mình “thông minh”.
Nhớ một cái Tết đầy kỷ niệm ở chiến khu Việt Bắc được gặp Bác Hồ - vị Chủ tịch nước kính yêu vừa gần gũi vừa sâu sắc và đầy ý chí cách mạng.
D.H
(TCSH444/02-2026)
Tải mã QRCode
HOÀNG PHƯỚC
Trước thực tiễn của cách mạng kháng chiến, lực lượng dân quân tự vệ không ngừng lớn mạnh, trưởng thành về mọi mặt. Tháng 4/1949, từ chiến khu Việt Bắc, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã ký Sắc lệnh thành lập Bộ đội địa phương trên cả nước.
LÊ QUANG MINH
Thời điểm Trị - Thiên Huế đang gấp rút thực hiện kế hoạch giải phóng thì cục diện chiến trường miền Nam chuyển biến mau lẹ. Tây Nguyên giành chiến thắng lớn, quân đội của chế độ Sài Gòn rút khỏi Tây Nguyên hoàn toàn. Ngày 18/3/1975, Bộ Chính trị hạ quyết tâm chuyển cuộc Tiến công chiến lược thành cuộc Tổng tiến công chiến lược, hoàn thành kế hoạch hai năm (1975 - 1976) ngay trong năm 1975.
Kể từ sau Hiệp định Paris về Việt Nam (ký ngày 27/1/1973), ở chiến trường Trị Thiên nói chung, Thừa Thiên Huế nói riêng, thế và lực của cách mạng đã có sự phát triển mạnh mẽ là nhân tố mới góp phần quan trọng tạo nên sự thay đổi cục diện chiến trường toàn miền Nam ngày càng có lợi cho cách mạng.
Kể từ sau Hiệp định Paris về Việt Nam (ký ngày 27/1/1973), ở chiến trường Trị Thiên nói chung, Thừa Thiên Huế nói riêng, thế và lực của cách mạng đã có sự phát triển mạnh mẽ là nhân tố mới góp phần quan trọng tạo nên sự thay đổi cục diện chiến trường toàn miền Nam ngày càng có lợi cho cách mạng.
Kể từ tháng 8 năm 2008, có một đoạn đường rộng thênh dài một ngàn năm trăm mét mang tên nhân vật lịch sử Đặng Phúc Thông chạy qua xã Yên Thường, huyện Gia Lâm, Hà Nội nối với đường Hà Huy Tập đến tận địa phận thành phố Từ Sơn, tỉnh Bắc Ninh.
Tại Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam có lưu giữ bản gốc bức tranh “Bình văn” của họa sĩ Lê Văn Miến. Đây là bức tranh vẽ theo kỹ thuật sơn dầu cổ điển của châu Âu đầu tiên ở Việt Nam.
Tọa đàm khoa học với chủ đề “Đại tướng Nguyễn Chí Thanh - Nhà lãnh đạo chiến lược, người chỉ đạo thực tiễn xuất sắc của cách mạng Việt Nam” do Bộ Quốc phòng, Ban Tuyên giáo Trung ương, tỉnh Thừa Thiên Huế phối hợp tổ chức, sẽ diễn ra vào cuối tháng 12 năm 2023, tại thành phố Huế.
Ngày 25 tháng 7 năm 2023, tại Thủ đô Hà Nội, Liên hiệp các Hội VHNT Việt Nam đã tổ chức thành công Lễ kỷ niệm 75 năm Ngày thành lập Hội Văn nghệ Việt Nam, nay là Liên hiệp các Hội Văn học nghệ thuật Việt Nam (25/7/1948 - 25/7/2023).
Tại buổi lễ trọng thể này, đồng chí Nguyễn Phú Trọng - Tổng Bí thư Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam thay mặt Lãnh đạo Đảng, Nhà nước đã đến dự và phát biểu chỉ đạo quan trọng đối với giới văn học nghệ thuật.
Tạp chí Sông Hương xin đăng toàn văn bài phát biểu chỉ đạo của đồng chí Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng tại Lễ kỷ niệm 75 năm Ngày thành lập Liên hiệp các Hội Văn học nghệ thuật Việt Nam (1948 - 2023).
LÊ QUANG MINH
Cách mạng Tháng Tám năm 1945 thành công, đập tan ách thống trị thực dân, chế độ nửa thuộc địa nửa phong kiến, đưa nước ta trở thành một nước độc lập là thắng lợi lịch sử vĩ đại.
HOÀNG LONG
Song hành với văn hóa cung đình, mạch nguồn văn hóa dân gian đã hình thành và gắn bó lâu đời với người dân xứ Huế. Giá trị văn hóa dân gian đã phản ánh một cách sinh động đời sống tinh thần, tín ngưỡng của cộng đồng và được sáng tạo, phát triển từ thế hệ này qua thế hệ khác.
PHAN THANH HẢI
Trong xu thế xây dựng Cố đô Huế trở thành một đô thị di sản đặc thù, thành phố di sản trực thuộc Trung ương theo chủ trương của lãnh đạo Đảng, Nhà nước hiện nay, vấn đề quy hoạch, phát triển đô thị Huế cho giai đoạn 2020 - 2030, tầm nhìn đến năm 2045 trở nên hết sức quan trọng và mang tính quyết định trên nhiều bình diện.
DƯƠNG PHƯỚC THU
Một số cuốn sách bao gồm cả thể loại hồi ký, hồi ức được xuất bản gần đây đều có viết về thời khắc vua Bảo Đại thoái vị tại lầu Ngọ Môn, Kinh đô Huế.
NGUYỄN KHẮC PHÊ
Không phải ngẫu nhiên đội quân mở đường Trường Sơn đầu tiên mang tên “Đoàn 559”, cũng như tuyến đường huyền thoại này được mang tên của Chủ tịch Hồ Chí Minh.
DƯƠNG PHƯỚC THU
Kỷ niệm 75 năm Hội nghị Nam Dương (25/03/1947 - 25/03/2022)