Đi xe đò ra Đông Hà thì mưa ập đến. Minh rủ tôi:
- Ta vào chợ vừa xem hàng, vừa nấp mưa.
Vào đến cổng chợ, hàng ngoại bày bán la liệt.
- Hai ông anh mua dù đi, dù Thái hẳn hoi, hết chê...
Một em môi đỏ chót mời chào.
Tôi nói vui:
- Dù Thái hay dù Mèo cũng phải mua, mưa thế này không có áo nhựa, thì chỉ ngồi nhờ quán em mà ngắm trời. Giá bao nhiêu!
- Năm mươi ngàn đồng ông anh ạ. Miệng liến thoắng phân bua, thuế nọ thuế kia, công an thuế vụ, chẳng lời lãi gì mấy. Miệng nói mắt cười, tay cầm cái dù đỏ cụp xòe lia lịa.
- Sao đắt vậy! Ở Huế có bốn mươi lăm ngàn đồng.
Cô gái bán hàng bị hẫng, không ngờ mấy cha phiêu lãng nắm chắc giá trị trường. Thực ra tôi nói đại vậy chứ có đi ra chợ Đông Ba, Đông Bảy gì đâu.
- Thôi bốn chục ngàn. Không mai bọn tôi đi Khe Sanh mua. Minh trả vậy rồi đưa cái dù cho cô gái.
- Không lời một cắc, nhưng buổi sáng may xưa. Thấy vía ông anh nghệ sĩ, bán để lấy hên.
Chúng tôi chọn hai cái rồi trương ô đi giữa mưa đường phố Đông Hà.
Khi về đến nhà, nhìn chữ thì ra dù Singapo. Thái hay Po thì cũng là dù ngoại, chắc xài được lâu.
Ai ngờ chưa hết mùa mưa dù bị kẹt cứng. Gặp mưa giữa phố, cần trương dù thì nó không chịu bung ra cho. Bạn tôi cười:
- Hóc rồi, cho nó một be Huđa là nó xòe ngay.
Hôm sau tôi cho nó uống đầy luyn mà vẫn bị kẹt. Tôi bực, ném dù vào xó nhà.
Tình cờ, tôi thấy bên lề đường phố Trần Hưng Đạo có anh thợ còn trẻ với cái bàn gỗ dân giã: SỬA DÙ.
Tôi tức tốc về nhà đem dù đi sửa. Vợ tôi càu nhàu: "Tối còn đi đâu!" Tôi bỏ ngoài tai.
May quá anh thợ nhận sửa rất nhiệt tâm..
- Vâng, bác chờ tý xíu thôi.
Anh ta dùng cái nan hoa xe đạp đập bẹp loay hoay chừng mười phút cái dù trương, cụp như mới.
Ít nhất cũng năm ngàn. Tôi nghĩ vậy. Nhưng không ngờ anh ta chỉ lấy có một ngàn.
Tôi đưa tờ giấy bạc hai ngàn đồng cám ơn rối rít, người thợ sửa dù lục túi tìm tiền thối lại.
- Anh cứ cầm lấy, tôi hay đi qua đây.
Nói vậy để anh yên tâm chứ hai ngàn đồng còn là rẻ. Nhưng người thợ không chịu, đòi đổi tiền để trả, đang dùng dằng thì trời đổ mưa. Tôi vội vã tìm nơi ẩn nấp.
Đây là phố giàu sang ở Huế, những tiệm vàng bạc óng ánh phát quang với các tên hiệu: Kim Chi, Ái Hương... rồi những tiệm đồng hồ, tivi, cát xét đời mới.
Vào nấp không tiện, tôi đi thẳng. Trời mưa to có dù che vẫn ướt. Liền nhớ ra có anh bạn làm Giám đốc công ty ở một con đường gần đây. Cố đạp đến đó, một công đôi việc: thăm bạn, tránh mưa.
Vợ giám đốc còn xuân sắc. Thời kỳ chồng mới làm giám đốc chị ta lộng lẫy như bà hoàng. Mấy lần trước chị tiếp tôi ừ à cho qua chuyện, rồi bỏ đi rất tế nhị. Bây giờ trước mặt tôi, chị ta đon đả pha trà. Nhà cửa như bị xáo trộn.
- Anh Hà đi đâu chị?
Không trả lời câu hỏi, chị ta rót nước và phân bua:
- Các cháu đi học cả.
Thời gian trôi chậm rãi, im lặng đến dễ sợ. Nhìn trời mưa lơ đãng, tôi tìm cách rút lui.
- Anh Hà đi Hà Nội hơn tháng nay.
Tôi nhìn vợ giám đốc, cớ rút lui đây rồi.
- Có việc gì vậy? Tôi hỏi?
- Thì chuyện làm ăn ở công ty, đài báo đưa tin om sòm. Anh còn lạ gì!
- Tôi đâu có biết!... Rồi đứng dậy cáo từ.
- Trời đang mưa to, làm gì mà anh vội thế?
Chị ta cầm tôi lại, kể trọn vẹn sự đổ bể công ty từ A đến Z, giám đốc Hà có nguy cơ hầu tòa.
- Nhưng đi Hà Nội thì giải quyết được gì! Tôi thật thà hỏi.
- Ấy chết, có chứ anh. Mọi việc có liên quan từ Hà Nội đến Sài Gòn rồi cả bên Lào. Nhưng ở Hà Nội mới là quan trọng. Anh Hà nhà em đi là cốt nhờ vào lúc này.
Nhìn cái dù của tôi cụp xuống dựng bên tường nhà, chị ta phân bua: “Trong khi mưa bão có dù che chắn đỡ ướt”.
Tôi ngồi im như tượng đá hồi lâu... Thì ra vậy.
- Chắc tốn kém cho chuyến đi không nhỏ, tôi đưa mắt nhìn.
Vợ giám đốc trả lời:
- Em đưa nhà em năm cây.
Làm sao mà tôi tin lời người đàn bà này? Có thể ít hơn có thể nhiều hơn số vàng chị ta nói.
- Vốn liếng cả nhà có vậy. Chị ta nói thế. Thiên hạ đồn đại chứ tụi em có gì đâu! Nhờ Phật nhờ Trời, nếu không qua được thì anh Hà đành lên trại BĐ đi giữ bò hay cắt tranh, chứ biết làm sao? Chị ta lau nước mắt.
Ngồi lại chỉ thêm rách việc, vả trời đã mưa nhỏ hạt. Tôi cáo từ, khi bước ra thềm vừa dương ô, chị ta còn nói thêm:
- Anh quen với nhà báo nhờ anh nói giúp một tay.
Thì ra Hà đi mua cái dù nội đến hàng chục triệu đồng để che đỡ một cơn mưa, mới biết dù ngoại tôi mua rẻ chán...
Huế, mùa mưa 93
N.L
(TCSH60/02-1994)
Tải mã QRCode
KHẢI NGUYÊN Pa-ri, mùa hạ năm 198...Vườn Bách thảo giữa thành phố kề sông Xen phía tả ngạn. Ông đến đây như một kẻ lánh đời, sợ nơi đông người. Thật ra, phần lớn đường phố Pa-ri trong giờ làm việc không ồn, không thừa thãi người đi nhong như ở Việt Nam. Em ông ở quê ra Hà Nội chơi đứng ngắm dòng người và xe nườm nượp qua lại cứ tự hỏi: những con người này đi đâu, về đâu mà tuôn mãi như là chẳng ai về nhà cả, như là cái "nghiệp" trời đày phải đi.
ĐỖ KIM CUÔNGNhiều năm trôi qua tôi đã trở thành người đàn ông đứng tuổi. Có một mái ấm gia đình, vợ con hạnh phúc. Nhưng mỗi lần nghĩ về nàng, một người đàn bà chỉ kịp quen trên chuyến đò từ Huế ra Phong Điền, chia tay nàng để nhiều năm sau, tôi mới được gặp lại nàng trong một hoàn cảnh khác, tôi vẫn giữ nguyên một cảm giác hết sức lạ lùng. Một ý nghĩa luôn ám ảnh tôi khá kỳ quặc rằng: Tôi đã bị nàng hiểu lầm, là một chàng lính giải phóng “hám gái, dại khờ”... Bởi vì sau vụ việc ấy, chính tôi cũng rủa thầm mình là ngu ngốc.
NGUYỄN VIỆT HÀVọng đi vào núi. Tại sao phải đi vào núi thì Vọng mong manh biết, còn sẽ đi vào núi như thế nào thì anh không biết. Nắng của chiều ngần ngừ trên một đường mòn và đường mòn heo hút cỏ dại đến đây thì chia hai.
HÀ KHÁNH LINHGiáo sư tiến sĩ Hoàng Lập Xuân thường nói với các sinh viên của mình thuở còn ấu thơ bà tin những chuyện cổ tích là có thật, từ đó bà đã sống và hành động theo tinh thần cổ tích. Khi đã thành danh, bà thường ngẫm nghĩ đối chiếu mình với các nhân vật trong cổ tích. Nhiều người lấy làm ngạc nhiên khi thấy chuyện cổ tích đã đóng một vai trò quan trọng trong việc hình thành nhân cách của một con người như giáo sư tiến sĩ Hoàng Lập Xuân. Càng ngạc nhiên hơn, khi biết rằng những chuyện cổ tích bà được nghe kể khi còn nhỏ không phải do ông bà nội ngoại, không phải do cha mẹ...
HƯỚNG DƯƠNGTết đã gần đến rồi. Những ngày này mọi người chỉ nghĩ đến một việc là chơi gì trong ngày Tết? Trước đây, cuộc sống thiếu thốn thì Tết là dịp để ăn uống cho no say đầy đủ - Vậy mới gọi là ăn Tết. Còn giờ, mọi sự dinh dưỡng thừa mứa, đàn ông bụng phệ nhan nhản, đàn bà đi hút mỡ thường kỳ, bệnh béo phì của trẻ em gia tăng. Ăn uống là kẻ thù của con người. Vậy nên, Tết không còn là ăn Tết nữa mà là vui Tết, chơi tết.
PHẠM ĐÌNH TRỌNGChưa bao giờ Ngay có ý nghĩ rời Hà Nội đến sống ở vùng đất khác thế mà anh đã đột ngột đưa cái gia đình bé nhỏ không còn nguyên vẹn của anh đi vào thành phố phía Nam cách Hà Nội ngót hai ngàn cây số. Anh đi như chạy trốn để rồi càng ngày anh càng nhớ quay quắt nơi anh đã để lại cả một thời tuổi trẻ đẹp đẽ.
THU NGUYỆTTrắng và trắng. Muột thơm và tinh khiết. Mặt đất dường như đỏ và mịn hơn khi được trải mình ra đón nhận sự nương tựa dịu dàng của những cánh hoa sứ ấy. Tôi khẽ khàng nhặt một bông sứ nhỏ, không đưa lên mũi ngửi như thói thường mà trang trọng áp vào tai. Trong làn hương tràn ngập, tôi nghe vẳng tiếng chuông ngân đẫm mát. Ai đó ơi, hãy một lần thử xem, nhặt một bông sứ nhỏ sân chùa, nhè nhẹ áp vào tai, sẽ nghe thấy những âm thanh và làn hương kỳ diệu! Cái cảm giác lạ lùng mà tôi đoán chắc rằng ai đó sẽ bất ngờ thấy mình khác hẳn đi.
PHẠM THỊ ANH NGAVới tôi mạ không có công ơn mang nặng đẻ đau, nhưng mạ đã thực sự ban cho tôi sự sống: sau khi lần lượt sinh bốn người con gái đầu lòng, lần thứ năm chín tháng cưu mang và "vượt cạn mồ côi một mình" mạ đã sinh ra anh, người sau này sẽ là "một nửa" của đời tôi.
PHẠM THỊ XUÂNTừ ngày Hoạt được đề bạt lên phó giám đốc, Mùi bắt đầu tiến hành một cuộc cách mạng trong gia đình. Nhìn vào đâu, vào cái gì, Mùi cũng chưa thấy nó xứng đáng với địa vị mới của chồng. Ngôi nhà ba gian vừa xây cách đây không lâu, bây giờ nó đã trở nên lạc hậu trong mắt Mùi. Mùi nghĩ, giá như hồi ấy mà làm theo kiểu nhà hộp thì bây giờ có phải đã lên thêm được một tầng như một số người quanh đây không.
HƯƠNG LANTuấn nhìn đồng hồ, rồi lại đi lui, đi tới không biết là lần thứ bao nhiêu trong buổi sáng này trên hành lang của Tòa án nhân dân Thành phố. Vẫn còn 5 phút nữa mới đến giờ, nhưng Tuấn có cảm giác giận Hương, có lẽ cô ta không đến, cô ta muốn gây khó dễ cho mình... Tuấn thầm nghĩ và lòng anh hiện lên một chút đay nghiến với người phụ nữ đang còn là vợ anh trong vài tiếng đồng hồ nữa.
BÙI MINH QUỐCNgày hôm ấy là một ngày không có gì đặc biệt trong cuộc sống cực nhọc, buồn tẻ của giáo sư Lê Khương- một ông già ngót sáu mươi tuổi mà vẫn sống độc thân. Nhưng rồi có một sự đặc biệt đến với ông vào lúc gần nửa đêm. Sau khi rà sửa lại lần thứ ba mấy chục trang cuối tập bản thảo một công trình mới nhất của mình, giáo sư đặt lưng xuống giường ngủ thiếp đi. Và, như thường lệ, ông bắt đầu thấy chiêm bao.
DƯƠNG THÀNH VŨBuổi sớm maiSông thức dậyMột mìnhTrôi mải miết (René Char)
ĐOÀN BÍCH HỒNGBà lão ngồi bất động nơi cây cầu giơ một khúc gỗ khẳng khiu đỡ lấy sàn nhà. Trong lúc liếc nhìn bóng mình lao chao trong cái màu xanh rêu đùng đục của dòng sông đang gắng gỏi vài mét nước cuối cùng trước khi nhập vào lòng biển, bà cố ghi nhận cái thời khắc quan trọng mà bà cảm thấy nó đang đến gần.
NHƯ BÌNH1. Đực và cái. Một đứa con trai đứng bên một đứa con gái là giống đực đặt bên giống cái. Còn nhỏ chúng là những đứa trẻ, không ngại ngùng bởi vấn đề giới tính. Trưởng thành, hai giống bên nhau tạo sức hút và nảy sinh cái gọi là tình yêu. Các cụ ta xưa rất hiểu quy luật giới tính này. Chả thế mà cứ nhốt hai giống vào một phòng là thành vợ chồng.Bố mẹ tôi cũng là một cặp như thế.
NGUYỄN VĂN ĐỆThuần ra bến thuyền vào lúc thuỷ triều đang lên. Lúc này là nửa đêm. Trăng hạ tuần trong như con cá mòi tháng bảy nhảy hất lên từ mặt biển treo mình giữa nền trời xanh ngát. Gió tây se lạnh, gió thổi từ đất liền ra giộng rừng phi lao reo lên cùng với tiếng vi vu, vi vút, gió thổi vào ngọn sóng làm hắt lên những tia sáng.
NGUYỄN THANH MỪNGĐã bát tuần, ông vẫn chưa nghĩ đến cái già. Đó là ông nói vậy, bô lô ba la trước bàn dân thiên hạ, trong đó tất nhiên không thiếu cả bạn bè, nhất là những người đáng tuổi con cháu nhưng được ông tôn vinh là thần tượng của quốc gia, thậm chí quốc tế nữa.
NHẤT LÂM Truyện ngụ ngôn hiện đạiTrong đàn chó săn của ông Mỗ thì Fóc vào loại anh cả đỏ. Ngoài chân cao, mũi thính, mình dài, chạy như tên bắn... nói chung những gì cần cho một con chó săn đích thực thì Fóc có cả.
NGUYỄN TRƯỜNG Nơi hầm tối là nơi sáng nhất (Thơ Dương Hương Ly)
TRẦN THUỲ MAINăm nay mùa đông lạnh hơn hẳn mọi năm. Gió cao nguyên cứ tràn qua, tràn qua từng đợt, những bông quỳ chấp chới vàng như sóng. Quỳnh bảo tôi: Gió ở đây một đi không trở lại, khác ở Huế. Gió từ sông Hương thổi lên là gió rất đa mang, thổi tà áo bay dùng dằng, như trong câu hát ngày xưa "Gió bay từ muôn phía...".
HẢI THITôi lớn lên ở một ngôi nhà nhỏ ven sông. Con sông nhỏ chảy qua một vùng quê hẻo lánh. Nhà tôi và nhà Khan đối diện nhau trên dòng trôi quê mùa ấy, chỉ có điều nhà tôi thì quay mặt ra sông, còn nhà Khan thì quay lưng ra sông, chính vì thế mà thuở nhỏ, mỗi lần tắm sông cười đùa ầm ỉ, tôi hay bị ba tôi rầy la nhiều hơn, vì ba tôi chỉ cần ngồi trên nhà đưa mắt là thấy ngay tôi đang trèo lên những bè lục bình để làm công chúa, còn ba Khan thì chỉ trông thấy Khan ném bùn đất vào cô công chúa kỳ khôi mỗi khi ông có việc phải ra đằng sau bếp.