Lễ hội Điện Huệ Nam (Điện Hòn Chén) là một trong những lễ hội văn hóa tâm linh đặc sắc của Huế, gắn với tín ngưỡng thờ Thánh Mẫu Thiên Y A Na. Tại hội thảo khoa học “Quản lý, bảo vệ và phát huy giá trị di sản văn hóa phi vật thể Lễ hội Điện Huệ Nam trong đời sống đương đại” diễn ra chiều 19/8, các nhà nghiên cứu, nhà quản lý và cộng đồng thực hành đã tập trung bàn giải pháp bảo tồn, hạn chế biến tướng và phát huy giá trị lễ hội trong đời sống đương đại.
Hội thảo quân tâm đến vấn đề giữ gìn tính thiêng, sự trang nghiêm và những giá trị truyền thống trong thực hành tín ngưỡng tại Điện Huệ Nam.
Hội thảo diễn ra trước thềm Lễ hội Điện Huệ Nam tháng 7 âm lịch năm 2026, với sự tham dự của các nhà nghiên cứu, chuyên gia, nhà quản lý văn hóa cùng nghệ nhân, thanh đồng, thủ nhang, chủ điện và những người trực tiếp thực hành tín ngưỡng thờ Mẫu. Hội thảo nhận được 51 tham luận của các chuyên gia, nhà nghiên cứu, cơ quan quản lý và cộng đồng thực hành trên cả nước. Các tham luận tập trung vào 4 nhóm nội dung: Lễ hội Điện Huệ Nam từ truyền thống đến hiện đại; bảo tồn và phát huy giá trị lễ hội; đưa di sản vào đời sống đương đại; cơ chế, chính sách tổ chức quản lý để phát huy giá trị di sản.
Một trong những vấn đề được nhiều đại biểu quan tâm là việc giữ gìn tính thiêng, sự trang nghiêm và những giá trị truyền thống trong thực hành tín ngưỡng tại Điện Huệ Nam.
Các nghệ nhân, thanh đồng và chủ điện cho rằng trong bối cảnh lễ hội ngày càng thu hút đông đảo người dân, du khách và sự quan tâm của truyền thông, nguy cơ thương mại hóa, trục lợi tâm linh và thực hành nghi lễ lệch chuẩn cần được nhận diện và kiểm soát.
Các ý kiến tại hội thảo đề xuất phát huy vai trò tự quản của cộng đồng chủ thể. Các ban đại diện thanh đồng, chủ điện, thủ nhang và nghệ nhân cần tăng cường tự điều chỉnh, giám sát lẫn nhau và trao truyền nghi lễ đúng với truyền thống. Trong khi đó, cơ quan quản lý nhà nước cần đóng vai trò kiến tạo, xây dựng hành lang pháp lý, hỗ trợ cơ sở vật chất và tạo điều kiện để cộng đồng trực tiếp tham gia vào quá trình bảo tồn, phát huy giá trị di sản.
Bên cạnh đó, việc bảo đảm an toàn cho lễ hội cũng là vấn đề được đặt ra. Với quy mô có thể thu hút hơn 30.000 người, công tác tổ chức cần chú trọng phân luồng giao thông đường thủy trên sông Hương, bảo đảm an ninh trật tự, phòng cháy chữa cháy, vệ sinh môi trường và an toàn tại khu vực di tích.
Các đại biểu cho rằng cần xây dựng quy chế quản lý phù hợp với đặc thù của lễ hội, xác định rõ giới hạn mật độ người tham gia, quy chuẩn an toàn đối với thuyền bè và trách nhiệm của từng cơ quan chức năng.
Không chỉ tập trung vào bảo tồn, hội thảo còn bàn đến việc phát huy giá trị Lễ hội Điện Huệ Nam trong đời sống hiện nay, trong đó có chuyển đổi số và phát triển du lịch văn hóa - tâm linh bền vững.
Việc số hóa tư liệu, ứng dụng các nền tảng số để giới thiệu lịch sử, nghi lễ và giá trị văn hóa của Điện Huệ Nam được xem là hướng đi cần thiết, góp phần đưa di sản đến gần hơn với công chúng, đặc biệt là thế hệ trẻ.
Các đại biểu cũng cho rằng việc phát triển du lịch cần đi đôi với bảo tồn. Lễ hội có thể trở thành sản phẩm văn hóa đặc trưng của Huế, nhưng việc khai thác phải dựa trên những giá trị cốt lõi của di sản, tránh thương mại hóa quá mức làm ảnh hưởng đến không gian tín ngưỡng và tính thiêng của lễ hội.
Lễ hội Điện Huệ Nam đã được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đưa vào Danh mục di sản văn hóa phi vật thể Quốc gia theo Quyết định số 3981/QĐ-BVHTTDL ngày 10/12/2024. Đây là sự ghi nhận đối với giá trị của lễ hội, đồng thời đặt ra yêu cầu cao hơn trong công tác quản lý, bảo vệ và phát huy di sản.
Ông Hoàng Việt Trung, Giám đốc Trung tâm Bảo tồn Di tích Cố đô Huế, cho biết: UBND thành phố Huế đã phê duyệt Đề án “Quản lý, bảo vệ và phát huy giá trị di sản văn hóa phi vật thể Lễ hội Điện Huệ Nam đến năm 2030”. Những ý kiến đóng góp tại hội thảo sẽ là cơ sở để đơn vị tiếp tục hoàn thiện công tác quản lý, bảo tồn và phát huy giá trị lễ hội trong thời gian tới.
Một nội dung đáng chú ý tại hội thảo là định hướng xây dựng hồ sơ “Thực hành tín ngưỡng thờ Mẫu Thiên Y A Na” trình UNESCO.
Theo TS. Lê Thị Minh Lý, nguyên Phó Cục trưởng Cục Di sản văn hóa, các địa phương liên quan như Huế, Quảng Ngãi, Gia Lai, Lâm Đồng, Khánh Hòa cần sớm phối hợp, trao đổi để thống nhất cách thức xây dựng hồ sơ. Việc lập hồ sơ cần được thực hiện bài bản, trong đó làm rõ quá trình giao thoa, tiếp biến văn hóa giữa người Chăm và người Việt trong thực hành tín ngưỡng thờ Mẫu Thiên Y A Na. Đây cũng được xem là điểm kết nối về văn hóa giữa Lễ hội Điện Huệ Nam ở Huế và Lễ hội Tháp Bà Ponagar ở Khánh Hòa.
Theo TS. Nguyễn Viết Chức, nguyên Phó Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa và Giáo dục của Quốc hội, Lễ hội Điện Huệ Nam có vị trí đặc biệt trong quần thể di sản Cố đô Huế. Tín ngưỡng thờ Thiên Y A Na có nguồn gốc từ văn hóa Chăm, sau đó được người Việt tiếp nhận và dung hợp, tạo nên một dòng chảy văn hóa liên tục tại Huế.
Hội thảo lần này là dịp để các nhà nghiên cứu, cơ quan quản lý và cộng đồng thực hành cùng nhìn nhận những vấn đề đang đặt ra đối với Lễ hội Điện Huệ Nam. Những ý kiến được trao đổi sẽ góp phần xây dựng cơ sở khoa học và thực tiễn cho công tác quản lý, bảo tồn và phát huy giá trị lễ hội, hướng đến đưa di sản tiếp tục hiện diện trong đời sống đương đại mà vẫn giữ được bản sắc và những giá trị truyền thống vốn có.
Hà Như
Tải mã QRCode
Ngày 20 tháng 7, tại Hà Nội, Hội văn nghệ Dân gian Việt Nam đã tổ chức Đại hội đại biểu toàn quốc nhiệm kỳ VIII (2020-2025).
Sáng 19/7, Liên hiệp các hội Văn học Nghệ thuật (VHNT) Thừa Thiên Huế đã tổ chức Đại hội đại biểu lần thứ XIII, nhiệm kỳ 2020-2025.
Chiều ngày 13/7/2020, Ban Thường vụ Tỉnh ủy tổ chức hội nghị phát hành sách “Bà mẹ Việt Nam Anh hùng tỉnh Thừa Thiên Huế” tập V. Đồng chí Bùi Thanh Hà, Phó Bí thư Thường trực Tỉnh ủy; đồng chí Nguyễn Thái Sơn, UVTV, Trưởng Ban Tuyên giáo Tỉnh ủy; đồng chí Phan Thiên Định, TUV, Phó Chủ tịch UBND tỉnh đã đến dự.
Ngày 9/7/2020, Sở Khoa học và Công nghệ tổ chức hội nghị triển khai và phát động cuộc thi “Khởi nghiệp đổi mới sáng tạo tỉnh Thừa Thiên Huế năm 2020”. Tham dự có Phó Bí thư Thường trực Tỉnh ủy Bùi Thanh Hà.
Sáng ngày 9/7, Trung tâm Bảo tồn Di tích Cố đô Huế phối hợp với Hội đồng trị sự Nguyễn Phúc Tộc, Hệ 9 Tiền biên tổ chức húy kỵ và tri ân Vũ Vương Nguyễn Phúc Khoát tại lăng Trường Thái và Triệu Tổ Miếu.
Chiều ngày 8/7, Sở Văn hóa và Thể thao tổ chức Hội thảo khoa học “Huế-Kinh đô Áo dài Việt Nam”. Tham dự hội thảo có Đại diện Bộ VH,TT&DL, Hội LHPN Việt Nam; có đồng chí Phan Ngọc Thọ - Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch UBND tỉnh; đồng chí Nguyễn Thái Sơn, UVTV, Trưởng Ban Tuyên giáo Tỉnh ủy; đồng chí Nguyễn Thị Ái Vân - TUV, Phó Chủ tịch HĐND tỉnh; cùng dự có lãnh đạo các Sở, ban, ngành thuộc tỉnh; các nhân sĩ, trí thức, các nhà nghiên cứu, các nghệ nhân, nhà thiết kế - may mặc trong và ngoài tỉnh.
CHÀO MỪNG ĐẠI HỘI ĐẠI BIỂU
LIÊN HIỆP CÁC HỘI VĂN HỌC NGHỆ THUẬT THỪA THIÊN HUẾ
LẦN THỨ KHÓA XIII, NHIỆM KỲ 2020 - 2025
CHÀO MỪNG ĐẠI HỘI ĐẠI BIỂU
LIÊN HIỆP CÁC HỘI VĂN HỌC NGHỆ THUẬT THỪA THIÊN HUẾ
LẦN THỨ XIII, NHIỆM KỲ 2020 - 2025
Chiều ngày 30/6, tại Viện Pháp tại Huế đã diễn ra triển lãm ảnh với chủ đề “Công cộng, Riêng tư, Thầm kín” của nhiếp ảnh gia Joseph Gobin và nghệ sĩ thị giác Phương Nguyễn qua phần giám tuyển của Nhiếp ảnh gia Mai Nguyên Anh.
Chiều 30/6, Viện Pháp tại Huế tổ chức lễ khánh thành công trình cải tạo trụ sở mới. Đến dự buổi lễ có Đại sứ Pháp tại Việt Nam Nicolas Warnery và Chủ tịch UBND tỉnh Phan Ngọc Thọ.
Sáng ngày 30/6, Bảo tàng Lịch sử Thừa Thiên Huế phối hợp với huyện Phú vang tổ chức chức Lễ công bố Quyết định và đón bằng xếp hạng di tích lịch sử Lưu niệm danh nhân cấp tỉnh Ưng Bình tại Châu Hương Viên (kiệt 355, đường Nguyễn Sinh Cung, xã Phú Thượng, huyện Phú Vang).
Chiều 30/6, Viện Pháp tại Huế tổ chức lễ khánh thành công trình cải tạo trụ sở mới. Đến dự buổi lễ có Đại sứ Pháp tại Việt Nam Nicolas Warnery và Chủ tịch UBND tỉnh Phan Ngọc Thọ.
Chiều ngày 30/6, Sở Khoa học và Công nghệ tỉnh phối hợp với Hiệp hội Doanh nghiệp tỉnh tổ chức Hội thảo "Thúc đẩy đổi mới công nghệ trên địa bàn tỉnh Thừa Thiên Huế.
Sáng ngày 10/06, Hội khoa học Lịch sử Thừa Thiên Huế đã tổ chức Hội thảo “ Kinh đô Huế thế kỷ XIX”. Tham dự có ông Phan Thiên Định – Phó chủ tịch UBND tỉnh Thừa Thiên Huế.
VĂN
- Thời gian không ở phía trước - MẪU ĐƠN
- Màu xanh vĩnh cửu - LÊ VŨ TRƯỜNG GIANG
- Ngàn năm mây trắng - NGUYỄN THỊ DUYÊN SANH
Sáng ngày 5/6, Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch UBND tỉnh Phan Ngọc Thọ đã có buổi gặp mặt các nhà văn hóa, nghiên cứu và đội ngũ văn nghệ sĩ Huế để lắng nghe những ý kiến đóng góp trong việc phát triển văn hóa nghệ thuật của tỉnh và bảo tồn, phát triển di sản văn hóa Huế trên tiến trình xây dựng Thừa Thiên Huế trở thành thành phố trực thuộc trung ương theo Nghị quyết 54 của Bộ Chính trị.
Sáng ngày 05 tháng 06 năm 2020, hưởng ứng ngày Môi trường Thế giới (5/6) với chủ đề cho năm 2020 là “Hành động vì thiên nhiên”, Bộ Tài nguyên và Môi trường và Ủy ban nhân dân tỉnh Thừa Thiên Huế đã tổ chức Lễ công bố thành lập Khu bảo tồn thiên nhiên đất ngập nước Tam Giang – Cầu Hai, tỉnh Thừa Thiên Huế tại xã Quảng Thái, huyện Quảng Điền.
Chiều ngày 31/05, tại Hội trường Liên hiệp các Hội VHNT Thừa Thiên Huế, Hội nghệ sĩ múa đã tổ chức Đại hội lần thứ V, nhiệm kỳ 2020 – 2025. Đại hội nhằm đánh giá việc hoạt động của Hội giai đoạn 2015-2020; Xây dựng phương hướng, nhiệm vụ của Hội nhiệm kỳ 2020 – 2025 và Bầu ra Ban chấp hành mới.
Sáng ngày 31/5, tại thành phố Huế, UBND tỉnh Thừa Thiên Huế tổ chức Diễn đàn Du lịch Huế năm 2020 với chủ đề “Kết nối lữ hành: Huế - Điểm đến an toàn và thân thiện”.
Chiều ngày 30/5, tại UBND tỉnh Thừa Thiên Huế, ba tỉnh Thừa Thiên Huế, Đà Nẵng và Quảng Nam vừa tổ chức Lễ ký kết và công bố chương trình liên kết hành động phục hồi và phát triển du lịch trong bối cảnh mới, đồng thời phát động chương trình kích cầu du lịch ba địa phương với thông điệp chung “Điểm đến Thừa Thiên Huế - Đà Nẵng - Quảng Nam an toàn và mến khách”.