Lễ hội Điện Huệ Nam: Giữ tính thiêng, phát huy giá trị di sản

22:43 19/08/2026

Lễ hội Điện Huệ Nam (Điện Hòn Chén) là một trong những lễ hội văn hóa tâm linh đặc sắc của Huế, gắn với tín ngưỡng thờ Thánh Mẫu Thiên Y A Na. Tại hội thảo khoa học “Quản lý, bảo vệ và phát huy giá trị di sản văn hóa phi vật thể Lễ hội Điện Huệ Nam trong đời sống đương đại” diễn ra chiều 19/8, các nhà nghiên cứu, nhà quản lý và cộng đồng thực hành đã tập trung bàn giải pháp bảo tồn, hạn chế biến tướng và phát huy giá trị lễ hội trong đời sống đương đại.

Hội thảo quân tâm đến vấn đề giữ gìn tính thiêng, sự trang nghiêm và những giá trị truyền thống trong thực hành tín ngưỡng tại Điện Huệ Nam.

Hội thảo diễn ra trước thềm Lễ hội Điện Huệ Nam tháng 7 âm lịch năm 2026, với sự tham dự của các nhà nghiên cứu, chuyên gia, nhà quản lý văn hóa cùng nghệ nhân, thanh đồng, thủ nhang, chủ điện và những người trực tiếp thực hành tín ngưỡng thờ Mẫu. Hội thảo nhận được 51 tham luận của các chuyên gia, nhà nghiên cứu, cơ quan quản lý và cộng đồng thực hành trên cả nước. Các tham luận tập trung vào 4 nhóm nội dung: Lễ hội Điện Huệ Nam từ truyền thống đến hiện đại; bảo tồn và phát huy giá trị lễ hội; đưa di sản vào đời sống đương đại; cơ chế, chính sách tổ chức quản lý để phát huy giá trị di sản.

Một trong những vấn đề được nhiều đại biểu quan tâm là việc giữ gìn tính thiêng, sự trang nghiêm và những giá trị truyền thống trong thực hành tín ngưỡng tại Điện Huệ Nam.

Các nghệ nhân, thanh đồng và chủ điện cho rằng trong bối cảnh lễ hội ngày càng thu hút đông đảo người dân, du khách và sự quan tâm của truyền thông, nguy cơ thương mại hóa, trục lợi tâm linh và thực hành nghi lễ lệch chuẩn cần được nhận diện và kiểm soát.

Các ý kiến tại hội thảo đề xuất phát huy vai trò tự quản của cộng đồng chủ thể. Các ban đại diện thanh đồng, chủ điện, thủ nhang và nghệ nhân cần tăng cường tự điều chỉnh, giám sát lẫn nhau và trao truyền nghi lễ đúng với truyền thống. Trong khi đó, cơ quan quản lý nhà nước cần đóng vai trò kiến tạo, xây dựng hành lang pháp lý, hỗ trợ cơ sở vật chất và tạo điều kiện để cộng đồng trực tiếp tham gia vào quá trình bảo tồn, phát huy giá trị di sản.

Bên cạnh đó, việc bảo đảm an toàn cho lễ hội cũng là vấn đề được đặt ra. Với quy mô có thể thu hút hơn 30.000 người, công tác tổ chức cần chú trọng phân luồng giao thông đường thủy trên sông Hương, bảo đảm an ninh trật tự, phòng cháy chữa cháy, vệ sinh môi trường và an toàn tại khu vực di tích.

Các đại biểu cho rằng cần xây dựng quy chế quản lý phù hợp với đặc thù của lễ hội, xác định rõ giới hạn mật độ người tham gia, quy chuẩn an toàn đối với thuyền bè và trách nhiệm của từng cơ quan chức năng.

Không chỉ tập trung vào bảo tồn, hội thảo còn bàn đến việc phát huy giá trị Lễ hội Điện Huệ Nam trong đời sống hiện nay, trong đó có chuyển đổi số và phát triển du lịch văn hóa - tâm linh bền vững.

Việc số hóa tư liệu, ứng dụng các nền tảng số để giới thiệu lịch sử, nghi lễ và giá trị văn hóa của Điện Huệ Nam được xem là hướng đi cần thiết, góp phần đưa di sản đến gần hơn với công chúng, đặc biệt là thế hệ trẻ.

Các đại biểu cũng cho rằng việc phát triển du lịch cần đi đôi với bảo tồn. Lễ hội có thể trở thành sản phẩm văn hóa đặc trưng của Huế, nhưng việc khai thác phải dựa trên những giá trị cốt lõi của di sản, tránh thương mại hóa quá mức làm ảnh hưởng đến không gian tín ngưỡng và tính thiêng của lễ hội.

Lễ hội Điện Huệ Nam đã được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đưa vào Danh mục di sản văn hóa phi vật thể Quốc gia theo Quyết định số 3981/QĐ-BVHTTDL ngày 10/12/2024. Đây là sự ghi nhận đối với giá trị của lễ hội, đồng thời đặt ra yêu cầu cao hơn trong công tác quản lý, bảo vệ và phát huy di sản.

Ông Hoàng Việt Trung, Giám đốc Trung tâm Bảo tồn Di tích Cố đô Huế, cho biết: UBND thành phố Huế đã phê duyệt Đề án “Quản lý, bảo vệ và phát huy giá trị di sản văn hóa phi vật thể Lễ hội Điện Huệ Nam đến năm 2030”. Những ý kiến đóng góp tại hội thảo sẽ là cơ sở để đơn vị tiếp tục hoàn thiện công tác quản lý, bảo tồn và phát huy giá trị lễ hội trong thời gian tới.

Một nội dung đáng chú ý tại hội thảo là định hướng xây dựng hồ sơ “Thực hành tín ngưỡng thờ Mẫu Thiên Y A Na” trình UNESCO.

Theo TS. Lê Thị Minh Lý, nguyên Phó Cục trưởng Cục Di sản văn hóa, các địa phương liên quan như Huế, Quảng Ngãi, Gia Lai, Lâm Đồng, Khánh Hòa cần sớm phối hợp, trao đổi để thống nhất cách thức xây dựng hồ sơ. Việc lập hồ sơ cần được thực hiện bài bản, trong đó làm rõ quá trình giao thoa, tiếp biến văn hóa giữa người Chăm và người Việt trong thực hành tín ngưỡng thờ Mẫu Thiên Y A Na. Đây cũng được xem là điểm kết nối về văn hóa giữa Lễ hội Điện Huệ Nam ở Huế và Lễ hội Tháp Bà Ponagar ở Khánh Hòa.

Theo TS. Nguyễn Viết Chức, nguyên Phó Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa và Giáo dục của Quốc hội, Lễ hội Điện Huệ Nam có vị trí đặc biệt trong quần thể di sản Cố đô Huế. Tín ngưỡng thờ Thiên Y A Na có nguồn gốc từ văn hóa Chăm, sau đó được người Việt tiếp nhận và dung hợp, tạo nên một dòng chảy văn hóa liên tục tại Huế.

Hội thảo lần này là dịp để các nhà nghiên cứu, cơ quan quản lý và cộng đồng thực hành cùng nhìn nhận những vấn đề đang đặt ra đối với Lễ hội Điện Huệ Nam. Những ý kiến được trao đổi sẽ góp phần xây dựng cơ sở khoa học và thực tiễn cho công tác quản lý, bảo tồn và phát huy giá trị lễ hội, hướng đến đưa di sản tiếp tục hiện diện trong đời sống đương đại mà vẫn giữ được bản sắc và những giá trị truyền thống vốn có.
 

 

 

Hà Như

 

 

 

 

 

Đánh giá của bạn về bài viết:
0 đã tặng
0
0
0
Bình luận (0)
Tin nổi bật
  • Leo lên dốc cao dựng đứng, lội qua suối sâu vắt búng đầy dưới đôi dép cao su… chúng tôi theo lực lượng tuần tra song phương của Đồn Biên phòng Cửa khẩu A Đớt, huyện A Lưới (Thừa Thiên - Huế) và lực lượng bảo vệ biên giới tỉnh Xê Kông từ tờ mờ sáng tới xế trưa mới chạm chân đến đỉnh núi Trường Sơn hùng vĩ…

  • Trong trí nhớ của tôi, làng trường thọ có nhiều ở phía Bắc. Thế nhưng, khi đến Huế cũng nghe chuyện này, tôi đã tức tốc đến làng Trúc Lâm (phường Hương Long, TP.Huế).

  • (SHO) - Festival Huế 2014 tổ chức các loại hình dịch vụ về đêm tại khu vực xung quanh Hoàng Thành Huế. Đó là kết luận UBND tỉnh tại cuộc họp nghe báo cáo kế hoạch cho Festival 2014 sắp tới.

     

  • (SHO) - Rạng sáng 8-11, lăng Tự Đức (nằm trên địa bàn P.Thủy Xuân, TP.Huế, Thừa Thiên – Huế) bị mất cổ vật quý. 

  • (SHO) - Vào tối ngày 7/11, Hội Nhà Văn Thừa Thiên Huế phối hợp với Tạp chí Sông Hương, Tủ Sách Văn tuyển Sài Gòn tổ chức cuộc giao lưu, giới thiệu tập “Thơ Tình Nguyễn Miên Thảo” (2013) tại Trung tâm văn hóa Phương Nam, 15 Lê Lợi, Huế.

  • (SHO) - Từ đêm đến sáng nay, do ảnh hưởng của nhiễu động gió đông trên cao kết hợp với hoàn lưu phía Bắc của áp thấp nhiệt đới, nên tỉnh Thừa Thiên Huế có mưa to đến rất to cộng thêm việc xả lũ của các nhà máy thủy điện đã khiến cho nước sông ở một số nơi dâng cao, gây ta lũ lụt.

  • Tọa lạc tại địa chỉ 31 đường Nguyễn Chí Thanh (thuộc phường Phú Hiệp), thành phố Huế, phủ thờ Công chúa Ngọc Sơn được xây dựng vào năm 1921 dưới thời Khải Định.

     

  • Bạn có về kinh đô Huế với tôi, cùng mở trang sách 13 đời vua, 9 đời chúa, cùng đi thăm Đại Nội, và nhớ ra sân sau cố cung, mua một chiếc vé, rồi hóa trang khoác áo, mũ, đi hài, làm hoàng hậu chụp ảnh kỷ niệm. Rồi vẫn phải quay lại sân sau để xem đoàn tùy tùng đi “tuần”, trống không dong nhưng cờ mở.

  • Đằng sau lối sống xa hoa và những ngôi mộ hoành tráng bậc nhất Việt Nam của làng 'ăn xin' (An Bằng thuộc xã Vinh An, huyện Phú Vang - tỉnh Thừa Thiên - Huế) là những câu chuyện 'cười ra nước mắt' không phải ai cũng biết

  • Bạch mai là 1 loại hoa lạ hiện xuất hiện rất ít tại Việt Nam, cả miền Trung, Nam, Bắc. Hoa nhỏ chỉ bằng đầu ngón tay cái, có 5 cánh, thi thoảng mới có 6 cánh, nhụy màu trắng vàng. Đặc biệt, hương hoa thơm ngát, nếu hít thật sâu thì sẽ thơm buốt mũi. Ở dưới những tán cây bạch mai đang lúc ra bông, ta khoan thai vì hương thơm ngát toát ra từ cây.

  • Cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước có biết bao tấm gương anh dũng quả cảm của phụ nữ Việt Nam, 11 cô gái Sông Hương là một tập thể kiên cường chiến đấu, lập nên chiến công vang dội trong Chiến dịch Mậu Thân 1968. Các bà được Bác Hồ khen ngợi và được Đảng, Nhà nước tặng danh hiệu Anh hùng LLVT nhân dân…

  • Từ biển Thuận An, xuôi theo dòng sông Ô Lâu để đi dọc theo chiều dài đầm phá.

  • Công nghiệp hóa, hiện đại hóa ở nước ta phát triển trong bối cảnh của cơ chế thị trường, có mặt tích cực là khơi dậy mọi tiềm năng sáng tạo, thúc đẩy sự phát triển mạnh mẽ về KT-XH, tạo thêm nhiều giá trị văn hóa mới, làm giàu thêm bản sắc văn hóa dân tộc, nhưng đồng thời cũng nảy sinh những mặt tiêu cực, có nguy cơ hủy hoại bản sắc văn hóa dân tộc.

  • Dù bây giờ ở Huế có nhiều nhà hàng đặc sản, nhưng những ai một lần được thưởng thức những món ăn dân dã, nhưng ngọt ngào dư vị đồng quê của làng Nam Phổ chắc chắn sẽ không thể nào quên. 

  • Du lịch trải nghiệm luôn hấp dẫn du khách trong và ngoài nước mỗi khi đi tham quan. Tại các làng nghề truyền thống, việc để khách tham quan tự làm ra các sản phẩm, thực sự đã thu hút và hấp dẫn du khách.

  • Huế xưa nay vốn nổi tiếng với nghệ thuật kiến trúc cảnh quan mang đậm tính chất dân gian. Trong các yếu tố của nghệ thuật kiến trúc truyền thống Huế, bình phong và non bộ đương nhiên là những yếu tố không thể thiếu.

  • Tới Huế mà chưa xuống thuyền nghe ca Huế coi như chưa biết đến đất Cố đô. Vì thế, dù bận đến đâu du khách cũng cố dành thời gian “tựa mạn thuyền rồng” để thưởng thức thú chơi tao nhã và độc đáo này. Nhưng trong thời buổi kinh tế thị trường, ca Huế trên sông Hương lại đang bị vướng vào lắm nỗi niềm.

  • Chứa đựng trong mình cả một giai đoạn lịch sử thông qua các di tích, nét trầm mặc cổ kính, điệu hát cung đình Huế âm trầm cùng với sông Hương, núi Ngự… tất cả đã tạo nên một Huế mộng mơ rất đặc trưng và luôn là điểm đến thú vị đối với mọi du khách.

  • Một trong những kiến trúc đặc trưng của Huế là nhà vườn. Hai khu vực có nhiều nhà vườn nhất là Vĩ Dạ và Kim Long. Vĩ Dạ, cái chốn nửa thôn quê, nửa thị thành mà ai cũng biết ấy xuất hiện trong một kiệt tác của Hàn Mặc Tử. 

  • Sáng ngày 26/10, đồng chí Lê Trường Lưu - Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh có buổi tiếp xã giao Đoàn Chính phủ Hoàng gia Thái Lan do ngài Prachuab Chaiyasan - nguyên Bộ trưởng Bộ ngoại giao và Chủ tịch đương nhiệm Hội hữu nghị Việt Nam - Thái Lan làm Trưởng Đoàn.