Năm 1990, trả lời phỏng vấn nhà báo kiêm sử gia người Mỹ Stanley Karnow, phóng viên tờ New York Times, tác giả cuốn sách “Vietnam: A history”, Đại tướng Võ Nguyên Giáp nói: “Nếu không trở thành người lính, có lẽ tôi vẫn là một thầy giáo, có thể dạy môn Triết học hoặc Lịch sử”…
Đại tướng Võ Nguyên Giáp 95 tuổi cùng các học sinh Hà Nội tại vườn nhà.
Khơi dậy tinh thần yêu nước của tuổi trẻ
Đại tướng Võ Nguyên Giáp sinh ở làng An Xá, xã Lộc Thủy, huyện Lệ Thủy, tỉnh Quảng Bình trong một gia đình nhà Nho, con của ông Võ Quang Nghiêm (Võ Nguyên Thân), một nhà Nho đức độ và mẹ là bà Nguyễn Thị Kiên. Còn nhỏ, ông đã sớm thấm nhuần lòng yêu nước và hăng hái tham gia hoạt động cách mạng.
Sau nhiều thăng trầm, ông ra Hà Nội, học trường Albert Sarraut. Ông nhận bằng cử nhân Luật năm 1937 (Licence en Droit). Tháng 9/1935, khóa học đầu tiên của trường tư thục Thăng Long khai giảng, thầy Võ Nguyên Giáp dạy các môn Pháp văn, Lịch sử, Địa lý từ lớp đệ nhất niên cho đến đệ tứ niên. Ở bậc tú tài, thầy Võ Nguyên Giáp dạy môn Lịch sử. Mỗi giờ đứng lớp của thầy giáo Võ Nguyên Giáp đều có sức truyền cảm rất lớn, đã thắp lên ngọn lửa yêu nước trong lòng mỗi học trò. Và những năm 1936-1939, nghề chính của thầy Võ Nguyên Giáp là dạy học ở trường Thăng Long, nhưng vẫn tự học trường Luật và làm báo.
Trong hồi ký “Từ nhân dân mà ra”, Đại tướng Võ Nguyên Giáp đã kể lại buổi dạy học cuối cùng của mình ở Trường tư thục Thăng Long trước khi ra nước ngoài hoạt động bí mật theo quyết định của Đảng, tháng 5/1940. Theo đó, tháng 9/1939, chiến tranh thế giới thứ hai bùng nổ. Ở Đông Dương, thực dân Pháp thủ tiêu nốt chút quyền tự do, dân chủ mà Đảng ta lãnh đạo nhân dân đấu tranh giành được thời kỳ Mặt trận Bình dân ở Pháp lên nắm quyền. Các tổ chức hoạt động hợp pháp và nửa hợp pháp của Đảng lúc đó đều phải rút vào hoạt động bí mật. Tháng 4/1940, đồng chí Hoàng Văn Thụ, Ủy viên Thường vụ Trung ương Đảng nhắn đồng chí Võ Nguyên Giáp lên Chèm nhận nhiệm vụ mới. Tại đây, đồng chí Hoàng Văn Thụ cho biết, theo quyết định của Trung ương Đảng, đồng chí Phạm Văn Đồng và Võ Nguyên Giáp sẽ vượt biên giới sang hoạt động tại Trung Quốc.
Trong những ngày tháng chuẩn bị đó, thầy giáo Võ Nguyên Giáp tranh thủ vào thư viện nhà trường mượn “Bách khoa toàn thư” để đọc thêm phần về vũ khí, nhất là những vũ khí cho chiến tranh du kích như súng trường, lựu đạn. Đồng thời, thầy nghiên cứu kinh nghiệm của cuộc khởi nghĩa Lê Lợi chống lại nhà Minh, kinh nghiệm chiến tranh du kích của nhân dân Trung Hoa dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản Trung Quốc, kinh nghiệm chiến tranh du kích của nhân dân Tây Ban Nha chống lại cuộc xâm lược của Napoleon.
Trong những năm tháng dạy ở Trường tư thục Thăng Long, thầy giáo Võ Nguyên Giáp được học trò rất yêu quý. Theo hồi ức của Đại tướng Võ Nguyên Giáp, thầy giáo Võ Nguyên Giáp khi đó đã khéo léo khơi gợi, đưa tinh thần yêu nước vào học trò: “Tôi dạy Lịch sử, tôi tập trung vào những sự kiện tiêu biểu như phong trào Cần Vương hay những tấm gương đầy khí phách như Nguyễn Tri Phương, Hoàng Diệu… Ngoài những giờ dạy trên lớp, tôi còn tổ chức cho học sinh đi dã ngoại, đến Cửa Bắc, đứng trước quả đạn pháo của tàu chiến Pháp bắn vào thành, đến Ô Cầu Giấy, chỗ Henri Riviere, Francis Garnier tử trận. Ngay tại hiện trường, tôi đã giảng giải cho các trò diễn biến của trận đánh và gieo vào lòng các em lòng căm thù giặc, ý chí quyết tâm cứu nước”.
Theo họa sỹ Phan Kế An: “Thầy Giáp luôn dùng những câu chuyện cách mạng để đưa tinh thần cách mạng đó vào Việt Nam. Cách dạy đó vừa hấp dẫn vừa khiến học sinh sôi nổi, quan trọng hơn nó đã khơi dậy được tinh thần yêu nước của tuổi trẻ”. Nhiều học trò của thầy Giáp đã tìm đến chủ nghĩa cộng sản và được kết nạp Đảng. Vì vậy, có đôi ba học trò biết thầy giáo Võ Nguyên Giáp sắp đi làm nhiệm vụ Đảng giao.
Và cuộc chia ly cuối cùng
Một buổi chiều thứ sáu đầu tháng 5/1940, thầy giáo Võ Nguyên Giáp rời khỏi ngôi nhà nhỏ có người vợ, người đồng chí Nguyễn Thị Quang Thái và cô con gái nhỏ chưa đầy tuổi Võ Hồng Anh để đến trường. Ra khỏi nhà một quãng, ông ngoái lại nhìn ngôi nhà, nhìn thật lâu vì biết chuyến đi ra nước ngoài lần này chưa biết bao giờ mới trở về.
Theo lịch dạy của nhà trường, lẽ ra hôm sau (thứ bảy), thầy Võ Nguyên Giáp vẫn có tiết giảng nhưng ông đã sắp xếp dạy dồn cả chương trình ngày thứ 7 vào thứ 5 và thứ 6 để có một khoảng cách hai ngày (thứ Bảy và Chủ Nhật) không phải đến trường. Ông đã biên sẵn một lá thư gửi giám đốc nhà trường, nói là về quê Quảng Bình rồi bị mệt nên chưa ra Hà Nội được. Thư này, gia đình ông sẽ gửi từ Quảng Bình ra, sau khi thầy giáo Võ Nguyên Giáp đã đi khỏi Hà Nội.
![]() |
| Đại tướng Võ Nguyên Giáp dạy học tại trường Tư thục Thăng Long, Ngõ Trạm, Hà Nội. |
Năm giờ chiều, buổi dạy cuối cùng kết thúc, thầy giáo Võ Nguyên Giáp lững thững đi về phía Hồ Tây như một người dạo mát. Hoa phượng nở đỏ trên vòm cây. Tiếng ve sầu kêu râm ran. Ông vừa đi vừa để ý xem có bị mật thám Pháp theo dõi không. May sao, chiều hôm đó không thấy bóng dáng bọn chúng. Người vợ trẻ Nguyễn Thị Quang Thái ẵm cô con gái nhỏ Hồng Anh đứng đợi để chia tay chồng ở một gốc cây ven đường Cổ Ngư (đường Thanh Niên hiện nay). Quang Thái rơm rớm nước mắt, thi thoảng lại phải nhìn ra phía hồ kẻo người qua đường để ý.
Thời khắc bịn rịn ấy, ông dặn người vợ trẻ đợi con cứng cáp rồi gửi nhờ ông bà nuôi dưỡng để đi hoạt động bí mật... Thế rồi, đồng chí giao thông viên của Đảng xuất hiện, dùng xe tay chở ông đến điểm hẹn ở một con hẻm cuối đường Yên Phụ. Sáng hôm sau, đồng chí Phạm Văn Đồng và Võ Nguyên Giáp ra ga Đầu Cầu, bắt xe lửa đi Lào Cai để từ đó sang Trung Quốc…
Cuộc chia tay đó cũng là lần cuối cùng Đại tướng được gặp người vợ, người đồng chí Nguyễn Thị Quang Thái. Sau khi chồng sang Trung Quốc một thời gian, đồng chí Nguyễn Thị Quang Thái cũng gửi con về quê nội Quảng Bình rồi đi hoạt động bí mật. Năm 1942, đồng chí bị thực dân Pháp bắt và giam giữ tại nhà tù Hỏa Lò. Bệnh tật, đau yếu trong nhà tù khắc nghiệt, đồng chí đã hy sinh ngay tại Hỏa Lò đầu năm 1944.
“Thầy dạy cho chúng tôi cái đạo làm người”
Ông Trần Văn Lan, học sinh khóa 1934-1938, năm 2002 đã viết bài đăng báo kể về thầy cũ: “Thầy tôi hiền lắm, không bao giờ mắng gắt học sinh… Sau này, mỗi lần được nghe nhắc đến tên thầy tôi trên báo, trên đài là tôi nghĩ ngay đến hình ảnh một trí thức có cặp mắt rất sáng, nước da trắng hồng, dáng đi khoan thai, nghiêm khắc mà bao dung, đức độ. Thầy đã dạy tôi những bài học về lòng tự hào dân tộc, về lòng yêu nước thông qua bộ môn Lịch sử. Nhưng cái quý nhất, đẹp nhất là thầy đã dạy cho tôi cái đạo làm người, phải hết lòng thương yêu học sinh, phải có cái tâm, cái đức của nghề “trồng người”.
Khi Đại tướng còn khỏe, khai giảng, hay những dịp lễ quan trọng của trường Tiểu học Thăng Long (Hà Nội), không lần nào vắng mặt thầy. Họ gọi vị Đại tướng kính yêu của dân tộc là Thầy Giáp, xưng em một cách gần gũi bởi sự ấm áp luôn toát ra từ chính tâm hồn người lính giáo viên nhân dân. Bà Bùi Thị Liên, Nguyên giáo viên trường Tiểu học Thăng Long (1977- 1995) nói: “Chúng tôi như được tiếp thêm sức mạnh. Thầy đã ân cần chỉ bảo là phải dạy học sinh như thế nào. Dạy kiến thức, nhưng phải dạy làm người. Thầy bảo phải làm sao để học sinh yêu môn Lịch sử, yêu những trang sử nước nhà”.
Ngoài lời nhắn nhủ với ngành giáo dục chú trọng dạy học sinh “làm người”, Đại tướng còn nhấn mạnh tới giáo dục thể chất, thẩm mỹ cho học sinh. Đơn cử, giáo dục thẩm mỹ để các học sinh hiểu và biết yêu chân lý, trọng lẽ phải, biết đánh giá và cảm thụ đúng đắn cái đẹp của con người, thiên nhiên và truyền thống dân tộc, từ đó thể hiện trách nhiệm và biết quý trọng những giá trị văn hóa, truyền thống và đạo đức của cá nhân, gia đình và xã hội.
“Dân ta phải biết sử ta”, người học trò xuất sắc của Chủ tịch Hồ Minh đã cùng với toàn quân, toàn dân viết nên những trang sử hào hùng của dân tộc. Theo cố Giáo sư sử học Phan Huy Lê, trong con người vị thống lĩnh quân sự, nét độc đáo chưa từng thấy ở bất cứ một nhà quân sự thế giới nào, đó là trước khi là nhà quân sự, Đại tướng Võ Nguyên Giáp là một nhà sử học, một giáo viên dạy Sử và một Đại tướng vừa làm ra sử, vừa viết lại lịch sử. “Trong hồi ký của Đại tướng, là những công trình có giá trị lịch sử: Thứ nhất là chiến đấu trong vòng vây, Đường đến Điện Biên Phủ, Điện Biên Phủ - điểm hẹn lịch sử và Tổng hành dinh đại thắng mùa xuân. Đây là hồi ký của một Tổng chỉ huy, cho nên ông vừa kể toàn bộ câu chuyện cực kỳ sinh động mang tính chất hồi ký nhưng bao quát toàn bộ lịch sử của dân tộc”.
Theo Pháp luật Việt Nam
Tải mã QRCode
Chiều tối ngày 13/11, Đoàn công tác của Chính phủ do Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Chí Dũng làm Trưởng đoàn đã đến thăm, động viên, tặng quà cho các hộ gia đình bị ảnh hưởng thiệt hại do mưa lũ tại phường Hương Thủy, thành phố Huế. Cùng đi có Phó Bí thư Thành ủy, Chủ tịch UBND thành phố Huế Phan Thiên Định cùng đại diện các sở, ban, ngành liên quan.
Hiệp hội Phần mềm và Dịch vụ CNTT Việt Nam (VINASA) vừa khởi xướng và tổ chức Giải thưởng Thành phố thông minh Việt Nam. Thành phố Huế tham gia giải với hạng mục đặc biệt “Đô thị đáng sống” được bình chọn trực tuyến bởi chính người dân.
Chào mừng kỷ niệm 20 năm Ngày Di sản văn hóa Việt Nam (23/11/2005 – 23/11/2025) và Kỷ niệm 7 năm thành lập Bảo tàng Mỹ thuật Huế (12/11/2018 – 12/11/2025), Bảo tàng Mỹ thuật Huế đã giới thiệu đến công chúng những tác phẩm sưu tầm trong thời gian qua tại buổi khai mạc Triển lãm với chủ đề Tác phẩm mỹ thuật – Sưu tập của bảo tàng Mỹ thuật Huế vào chiều ngày 12/11/2025.
Trong khuôn khổ “Năm Du Lịch Quốc Gia 2025”, tại Thành Phố Hồ Chí Minh và Thành Phố Huế sẽ diễn ra tuần lễ sự kiện “100 Flavors – Michelin-Starred Chefs”.
Ngày 10/11, đồng chí Nguyễn Đình Trung - Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Thành ủy Huế cùng đoàn công tác thành phố Huế đã đến kiểm tra tiến độ đầu tư xây dựng các trường phổ thông nội trú liên cấp Tiểu học và THCS tại các xã A Lưới 3, A Lưới.
Sáng 9/11, các xã, phường trên toàn địa bàn thành phố đồng loạt ra quân khắc phục môi trường gắn với phong trào “Ngày Chủ nhật xanh”. Lãnh đạo thành phố Huế đã trực tiếp kiểm tra, thăm, động viên các địa phương, đơn vị đồng loạt ra quân tổng vệ sinh môi trường trên toàn địa bàn thành phố.
Hiện nay trên địa bàn thành phố Huế tồn đọng một số lượng lớn rác thải trên nhiều tuyến phố và nhiều địa điểm khác chưa được xử lý. Nhằm giải quyết kịp thời, triệt để công tác vệ sinh môi trường do ảnh hưởng của lũ lụt, ngày 7/11, Ủy ban Nhân dân thành phố Huế đã có công văn khắc phục hậu quả lũ lụt gắn với phong trào “Ngày Chủ nhật xanh”.
Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính vừa ký Công điện số 210/CĐ-TTg ngày 6/11/2025 chỉ đạo các bộ ngành, địa phương tập trung triển khai các biện pháp khẩn cấp ứng phó bão số 13 và mưa lũ do bão; trong đó yêu cầu tổ chức sơ tán, di dời triệt để dân cư tại các khu vực nguy hiểm; tuyệt đối không để người dân ở lại trên tàu thuyền, lồng bè; hoàn thành trước khi bão ảnh hưởng trực tiếp, nhưng phải trước 15 giờ hôm nay.
Sáng 6/11, tại Sở Chỉ huy tiền phương đặt tại Bộ Chỉ huy quân sự tỉnh Gia Lai, Phó Thủ tướng Trần Hồng Hà, Phó Trưởng ban Thường trực Ban Chỉ đạo phòng thủ dân sự quốc gia chủ trì cuộc họp trực tiếp kết hợp trực tuyến triển khai khẩn cấp các biện pháp ứng phó cơn bão số 13 (bão Kalmeagi).
Ban chỉ huy phòng thủ dân sự vừa có công văn gửi Thủ tướng Chính phủ kịch bản công tác khắc phục hậu quả mưa lũ vừa qua và triển khai ứng phó với bão số 13 mưa lớn, lũ từ ngày 6 – 9/11/2015.
Sáng 5/11, Phó Thủ tướng Trần Hồng Hà, Phó Trưởng ban Thường trực Ban Chỉ đạo Phòng thủ dân sự quốc gia, chủ trì cuộc họp trực tiếp kết nối trực tuyến với các tỉnh, thành phố về triển khai công tác ứng phó với bão số 13 (bão Kalmaegi).
Sáng ngày 5/11, UBND thành phố tổ chức trao tặng bằng khen của Chủ tịch UBND thành phố (đợt 1) cho các tập thể có thành tích xuất sắc trong công tác phòng, chống, khắc phục hậu quả do mưa lũ năm 2025.
Trung tâm Bảo tồn Di tích Cố đố Huế vừa cho biết, một đoạn tường Hoàng Thành Huế tại khu vực đường Đặng Thái Thân đã bất ngờ đổ sập do tình hình mưa lũ kéo dài.
Ngày 3/11, UBND thành phố Huế đã tiếp nhận nguồn hỗ trợ từ các doanh nghiệp, đơn vị nhằm giúp thành phố khắc phục thiệt hại do mưa lũ gây ra trong thời gian qua.
Mưa kéo dài khiến nhiều khu vực ở TP Huế ngập sâu, nhiều tuyến đường sạt lở, cuốn trôi, giao thông chia cắt và còn hơn 54.600 ngôi nhà ngập.
Trước diễn biến phức tạp của thiên tai, chủ tịch Ủy ban nhân dân thành phố Huế Phan Thiên Định đã ra công điện khẩn số 07/CĐ-UBND về việc chủ động ứng phó với mưa lớn, lũ, ngập lụt, sạt lở đất và bão Kalmaegi.
Theo cập nhật mới nhất từ trang Thông tin phòng chống thiên tai thành phố Huế, tại thời điểm 14h00 ngày 03/11/2025, lũ trên sông Bồ, sông Hương đã đạt đỉnh và đang xuống. Trong khi đó, dự kiến bão Kalmaegi sẽ đổ bộ vào các tỉnh miền Trung vào 07/11.
Sáng 2/11, tại thành phố Huế, Tổng Bí thư Tô Lâm và Đoàn công tác của Trung ương đã nghe lãnh đạo thành phố Huế báo cáo công tác chỉ đạo ứng phó, khắc phục hậu quả mưa lớn và ngập lụt từ ngày 25-30/10 trên địa bàn thành phố.
Ngày 2/11, Sở Giáo dục và Đào tạo thành phố Huế có công văn thông báo đến các trường học và cơ sở giáo dục trên địa bàn về việc cho học sinh nghỉ học để tránh lũ.
Sáng ngày 2/11, Tổng Bí thư Tô Lâm đã đến thăm, động viên và tặng quà cho các hộ dân bị ảnh hưởng do mưa lũ tại xã Quảng Điền.