Năm 1990, trả lời phỏng vấn nhà báo kiêm sử gia người Mỹ Stanley Karnow, phóng viên tờ New York Times, tác giả cuốn sách “Vietnam: A history”, Đại tướng Võ Nguyên Giáp nói: “Nếu không trở thành người lính, có lẽ tôi vẫn là một thầy giáo, có thể dạy môn Triết học hoặc Lịch sử”…
Đại tướng Võ Nguyên Giáp 95 tuổi cùng các học sinh Hà Nội tại vườn nhà.
Khơi dậy tinh thần yêu nước của tuổi trẻ
Đại tướng Võ Nguyên Giáp sinh ở làng An Xá, xã Lộc Thủy, huyện Lệ Thủy, tỉnh Quảng Bình trong một gia đình nhà Nho, con của ông Võ Quang Nghiêm (Võ Nguyên Thân), một nhà Nho đức độ và mẹ là bà Nguyễn Thị Kiên. Còn nhỏ, ông đã sớm thấm nhuần lòng yêu nước và hăng hái tham gia hoạt động cách mạng.
Sau nhiều thăng trầm, ông ra Hà Nội, học trường Albert Sarraut. Ông nhận bằng cử nhân Luật năm 1937 (Licence en Droit). Tháng 9/1935, khóa học đầu tiên của trường tư thục Thăng Long khai giảng, thầy Võ Nguyên Giáp dạy các môn Pháp văn, Lịch sử, Địa lý từ lớp đệ nhất niên cho đến đệ tứ niên. Ở bậc tú tài, thầy Võ Nguyên Giáp dạy môn Lịch sử. Mỗi giờ đứng lớp của thầy giáo Võ Nguyên Giáp đều có sức truyền cảm rất lớn, đã thắp lên ngọn lửa yêu nước trong lòng mỗi học trò. Và những năm 1936-1939, nghề chính của thầy Võ Nguyên Giáp là dạy học ở trường Thăng Long, nhưng vẫn tự học trường Luật và làm báo.
Trong hồi ký “Từ nhân dân mà ra”, Đại tướng Võ Nguyên Giáp đã kể lại buổi dạy học cuối cùng của mình ở Trường tư thục Thăng Long trước khi ra nước ngoài hoạt động bí mật theo quyết định của Đảng, tháng 5/1940. Theo đó, tháng 9/1939, chiến tranh thế giới thứ hai bùng nổ. Ở Đông Dương, thực dân Pháp thủ tiêu nốt chút quyền tự do, dân chủ mà Đảng ta lãnh đạo nhân dân đấu tranh giành được thời kỳ Mặt trận Bình dân ở Pháp lên nắm quyền. Các tổ chức hoạt động hợp pháp và nửa hợp pháp của Đảng lúc đó đều phải rút vào hoạt động bí mật. Tháng 4/1940, đồng chí Hoàng Văn Thụ, Ủy viên Thường vụ Trung ương Đảng nhắn đồng chí Võ Nguyên Giáp lên Chèm nhận nhiệm vụ mới. Tại đây, đồng chí Hoàng Văn Thụ cho biết, theo quyết định của Trung ương Đảng, đồng chí Phạm Văn Đồng và Võ Nguyên Giáp sẽ vượt biên giới sang hoạt động tại Trung Quốc.
Trong những ngày tháng chuẩn bị đó, thầy giáo Võ Nguyên Giáp tranh thủ vào thư viện nhà trường mượn “Bách khoa toàn thư” để đọc thêm phần về vũ khí, nhất là những vũ khí cho chiến tranh du kích như súng trường, lựu đạn. Đồng thời, thầy nghiên cứu kinh nghiệm của cuộc khởi nghĩa Lê Lợi chống lại nhà Minh, kinh nghiệm chiến tranh du kích của nhân dân Trung Hoa dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản Trung Quốc, kinh nghiệm chiến tranh du kích của nhân dân Tây Ban Nha chống lại cuộc xâm lược của Napoleon.
Trong những năm tháng dạy ở Trường tư thục Thăng Long, thầy giáo Võ Nguyên Giáp được học trò rất yêu quý. Theo hồi ức của Đại tướng Võ Nguyên Giáp, thầy giáo Võ Nguyên Giáp khi đó đã khéo léo khơi gợi, đưa tinh thần yêu nước vào học trò: “Tôi dạy Lịch sử, tôi tập trung vào những sự kiện tiêu biểu như phong trào Cần Vương hay những tấm gương đầy khí phách như Nguyễn Tri Phương, Hoàng Diệu… Ngoài những giờ dạy trên lớp, tôi còn tổ chức cho học sinh đi dã ngoại, đến Cửa Bắc, đứng trước quả đạn pháo của tàu chiến Pháp bắn vào thành, đến Ô Cầu Giấy, chỗ Henri Riviere, Francis Garnier tử trận. Ngay tại hiện trường, tôi đã giảng giải cho các trò diễn biến của trận đánh và gieo vào lòng các em lòng căm thù giặc, ý chí quyết tâm cứu nước”.
Theo họa sỹ Phan Kế An: “Thầy Giáp luôn dùng những câu chuyện cách mạng để đưa tinh thần cách mạng đó vào Việt Nam. Cách dạy đó vừa hấp dẫn vừa khiến học sinh sôi nổi, quan trọng hơn nó đã khơi dậy được tinh thần yêu nước của tuổi trẻ”. Nhiều học trò của thầy Giáp đã tìm đến chủ nghĩa cộng sản và được kết nạp Đảng. Vì vậy, có đôi ba học trò biết thầy giáo Võ Nguyên Giáp sắp đi làm nhiệm vụ Đảng giao.
Và cuộc chia ly cuối cùng
Một buổi chiều thứ sáu đầu tháng 5/1940, thầy giáo Võ Nguyên Giáp rời khỏi ngôi nhà nhỏ có người vợ, người đồng chí Nguyễn Thị Quang Thái và cô con gái nhỏ chưa đầy tuổi Võ Hồng Anh để đến trường. Ra khỏi nhà một quãng, ông ngoái lại nhìn ngôi nhà, nhìn thật lâu vì biết chuyến đi ra nước ngoài lần này chưa biết bao giờ mới trở về.
Theo lịch dạy của nhà trường, lẽ ra hôm sau (thứ bảy), thầy Võ Nguyên Giáp vẫn có tiết giảng nhưng ông đã sắp xếp dạy dồn cả chương trình ngày thứ 7 vào thứ 5 và thứ 6 để có một khoảng cách hai ngày (thứ Bảy và Chủ Nhật) không phải đến trường. Ông đã biên sẵn một lá thư gửi giám đốc nhà trường, nói là về quê Quảng Bình rồi bị mệt nên chưa ra Hà Nội được. Thư này, gia đình ông sẽ gửi từ Quảng Bình ra, sau khi thầy giáo Võ Nguyên Giáp đã đi khỏi Hà Nội.
![]() |
| Đại tướng Võ Nguyên Giáp dạy học tại trường Tư thục Thăng Long, Ngõ Trạm, Hà Nội. |
Năm giờ chiều, buổi dạy cuối cùng kết thúc, thầy giáo Võ Nguyên Giáp lững thững đi về phía Hồ Tây như một người dạo mát. Hoa phượng nở đỏ trên vòm cây. Tiếng ve sầu kêu râm ran. Ông vừa đi vừa để ý xem có bị mật thám Pháp theo dõi không. May sao, chiều hôm đó không thấy bóng dáng bọn chúng. Người vợ trẻ Nguyễn Thị Quang Thái ẵm cô con gái nhỏ Hồng Anh đứng đợi để chia tay chồng ở một gốc cây ven đường Cổ Ngư (đường Thanh Niên hiện nay). Quang Thái rơm rớm nước mắt, thi thoảng lại phải nhìn ra phía hồ kẻo người qua đường để ý.
Thời khắc bịn rịn ấy, ông dặn người vợ trẻ đợi con cứng cáp rồi gửi nhờ ông bà nuôi dưỡng để đi hoạt động bí mật... Thế rồi, đồng chí giao thông viên của Đảng xuất hiện, dùng xe tay chở ông đến điểm hẹn ở một con hẻm cuối đường Yên Phụ. Sáng hôm sau, đồng chí Phạm Văn Đồng và Võ Nguyên Giáp ra ga Đầu Cầu, bắt xe lửa đi Lào Cai để từ đó sang Trung Quốc…
Cuộc chia tay đó cũng là lần cuối cùng Đại tướng được gặp người vợ, người đồng chí Nguyễn Thị Quang Thái. Sau khi chồng sang Trung Quốc một thời gian, đồng chí Nguyễn Thị Quang Thái cũng gửi con về quê nội Quảng Bình rồi đi hoạt động bí mật. Năm 1942, đồng chí bị thực dân Pháp bắt và giam giữ tại nhà tù Hỏa Lò. Bệnh tật, đau yếu trong nhà tù khắc nghiệt, đồng chí đã hy sinh ngay tại Hỏa Lò đầu năm 1944.
“Thầy dạy cho chúng tôi cái đạo làm người”
Ông Trần Văn Lan, học sinh khóa 1934-1938, năm 2002 đã viết bài đăng báo kể về thầy cũ: “Thầy tôi hiền lắm, không bao giờ mắng gắt học sinh… Sau này, mỗi lần được nghe nhắc đến tên thầy tôi trên báo, trên đài là tôi nghĩ ngay đến hình ảnh một trí thức có cặp mắt rất sáng, nước da trắng hồng, dáng đi khoan thai, nghiêm khắc mà bao dung, đức độ. Thầy đã dạy tôi những bài học về lòng tự hào dân tộc, về lòng yêu nước thông qua bộ môn Lịch sử. Nhưng cái quý nhất, đẹp nhất là thầy đã dạy cho tôi cái đạo làm người, phải hết lòng thương yêu học sinh, phải có cái tâm, cái đức của nghề “trồng người”.
Khi Đại tướng còn khỏe, khai giảng, hay những dịp lễ quan trọng của trường Tiểu học Thăng Long (Hà Nội), không lần nào vắng mặt thầy. Họ gọi vị Đại tướng kính yêu của dân tộc là Thầy Giáp, xưng em một cách gần gũi bởi sự ấm áp luôn toát ra từ chính tâm hồn người lính giáo viên nhân dân. Bà Bùi Thị Liên, Nguyên giáo viên trường Tiểu học Thăng Long (1977- 1995) nói: “Chúng tôi như được tiếp thêm sức mạnh. Thầy đã ân cần chỉ bảo là phải dạy học sinh như thế nào. Dạy kiến thức, nhưng phải dạy làm người. Thầy bảo phải làm sao để học sinh yêu môn Lịch sử, yêu những trang sử nước nhà”.
Ngoài lời nhắn nhủ với ngành giáo dục chú trọng dạy học sinh “làm người”, Đại tướng còn nhấn mạnh tới giáo dục thể chất, thẩm mỹ cho học sinh. Đơn cử, giáo dục thẩm mỹ để các học sinh hiểu và biết yêu chân lý, trọng lẽ phải, biết đánh giá và cảm thụ đúng đắn cái đẹp của con người, thiên nhiên và truyền thống dân tộc, từ đó thể hiện trách nhiệm và biết quý trọng những giá trị văn hóa, truyền thống và đạo đức của cá nhân, gia đình và xã hội.
“Dân ta phải biết sử ta”, người học trò xuất sắc của Chủ tịch Hồ Minh đã cùng với toàn quân, toàn dân viết nên những trang sử hào hùng của dân tộc. Theo cố Giáo sư sử học Phan Huy Lê, trong con người vị thống lĩnh quân sự, nét độc đáo chưa từng thấy ở bất cứ một nhà quân sự thế giới nào, đó là trước khi là nhà quân sự, Đại tướng Võ Nguyên Giáp là một nhà sử học, một giáo viên dạy Sử và một Đại tướng vừa làm ra sử, vừa viết lại lịch sử. “Trong hồi ký của Đại tướng, là những công trình có giá trị lịch sử: Thứ nhất là chiến đấu trong vòng vây, Đường đến Điện Biên Phủ, Điện Biên Phủ - điểm hẹn lịch sử và Tổng hành dinh đại thắng mùa xuân. Đây là hồi ký của một Tổng chỉ huy, cho nên ông vừa kể toàn bộ câu chuyện cực kỳ sinh động mang tính chất hồi ký nhưng bao quát toàn bộ lịch sử của dân tộc”.
Theo Pháp luật Việt Nam
Tải mã QRCode
Chào mừng Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng, thành phố Huế sẽ tổ chức khởi công, động thổ, khánh thành, đưa vào vận hành hoạt động một số dự án trọng điểm trên các lĩnh vực giao thông, y tế, nhà ở xã hội. Đây là những dự án có ý nghĩa quan trọng, góp phần phát triển hạ tầng giao thông, y tế, cải thiện quỹ nhà ở xã hội đáp ứng nhu cầu cấp thiết của người dân, thúc đẩy tăng trưởng kinh tế - xã hội và nâng cao đời sống nhân dân.
Trong khuôn khổ Ngày hội Khởi nghiệp sáng tạo quốc gia năm 2025 (TECHFEST Việt Nam 2025) do Bộ Khoa học và Công nghệ phối hợp với UBND thành phố Hà Nội tổ chức, thành phố Huế vinh dự được vinh danh Top 10 địa phương tiêu biểu năm 2025 trong phát triển hệ sinh thái khởi nghiệp sáng tạo.
Sáng ngày 12/12, thành phố Huế tổ chức mở đợt cao điểm tấn công, trấn áp tội phạm bảo đảm an ninh, trật tự Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng, bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI, Hội đồng nhân dân các cấp nhiệm kỳ 2026 -2031, Tết nguyên đán Bính Ngọ 2026 và các sự kiện lớn của đất nước, các lễ hội đầu năm.
Sáng 11/12, tại Cung Trường Sanh (Đại Nội Huế), Sở Du lịch TP Huế phối hợp với Trung tâm Bảo tồn Di tích Cố đô Huế cùng sự đồng hành của Hiệp hội Chè Việt Nam (VITAS), Hiệp hội Trà Đông Nam Á (ATO) và các đơn vị liên quan tổ chức khai mạc Liên hoan Trà Quốc tế Huế 2025.
Hòa trong không khí chung của giới Mỹ thuật cả nước, dưới sự phối hợp của Liên hiệp các Hội VHNT, Chi hội Mỹ thuật Việt Nam tại Huế, Hội Mỹ thuật TP. Huế và Trường Đại học Nghệ thuật Huế đã tổ chức triển lãm mỹ thuật chào mừng 74 năm ngày truyền thống Mỹ thuật Việt Nam vào chiều ngày 10/12/2025, bằng tinh thần tri ân và tôn vinh sáng tạo, thể hiện sự kết nối giữa các thế hệ nghệ sĩ.
Ngày 10/12, Ủy ban MTTQ Việt Nam thành phố Huế tổ chức Hội nghị hiệp thương lần thứ nhất, giới thiệu người ứng cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu HĐND thành phố khóa IX, nhiệm kỳ 2026 - 2031.
Sáng ngày 10/12, tại Tạp chí Sông Hương, Hội Nhà văn Thành phố Huế đã tổ chức Toạ đàm “ Văn học và Y học” của diễn giả Phó giáo sư, Tiến sĩ Trần Huyền Sâm.
Sáng ngày 10/12, Hội Khoa học Lịch sử TP Huế tổ chức Hội thảo khoa học với chủ đề “Đô thị Huế trong dòng chảy lịch sử”. Bài toán giữ gìn các giá trị lịch sử Huế trước bài toán phát triển kinh tế và đô trị được nhiều nhà nghiên cứu quan tâm.
Chiều 9/12, UBND thành phố Huế tổ chức hội nghị Công bố Quyết định của Chủ tịch UBND thành phố về công tác cán bộ. Phó Bí thư Thành uỷ, Chủ tịch UBND thành phố Nguyễn Khắc Toàn chủ trì và trao các Quyết định bổ nhiệm.
Sáng 8/12, Kỳ họp thứ 11, HĐND thành phố Huế khóa VIII, nhiệm kỳ 2021 - 2026 đã chính thức khai mạc. Đồng chí Lê Trường Lưu - UVTW Đảng - Chủ tịch HĐND - Trưởng đoàn ĐBQH thành phố; đồng chí Nguyễn Quang Tuấn - UVTV Thành ủy - Phó Chủ tịch Thường trực HĐND thành phố; đồng chí Hà Văn Tuấn Hà Văn Tuấn - Phó Chủ tịch HĐND thành phố chủ trì, điều hành kỳ họp.
Sáng 6/12, Ủy ban Nhân dân TP. Huế tổ chức Lễ phát động, triển khai “Chiến dịch Quang Trung” thần tốc xây dựng lại, sửa chữa nhà ở cho các gia đình có nhà bị thiệt hại do các đợt thiên tai gây ra tại xã Khe Tre và xã Lộc An.
Bộ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch (VHTTDL) đã ban hành Quyết định số 4585/QĐ-BVHTTDL ngày 04 tháng 12 năm 2025 về việc thành lập Hội đồng khoa học thẩm định Quy hoạch bảo quản, tu bổ, phục hồi Quần thể Di tích Cố đô Huế đến năm 2030, tầm nhìn 2050.
Chiều ngày 02/12, tại Đại Nội Huế, chương trình “Hello Cosmo From Vietnam” mùa 2 đã chính thức diễn ra, mở đầu cho hành trình Miss Cosmo 2025 tại Việt Nam.
Được sự chỉ đạo của UBND thành phố Huế, Sở Du lịch thành phố Huế phối hợp cùng Trung tâm Bảo tồn Di tích Cố đô Huế và các đơn vị liên quan chủ trì tổ chức Liên hoan Trà Quốc tế – Huế 2025.
Sở Du lịch thành phố Huế,Trung tâm Bảo tồn Di tích Cố đô Huế, GRAB, Hiệp hội Du lịch thành phố Huế và các doanh nghiệp dịch vụ và ẩm thực trên địa bàn thành phố đã phối hợp tổ chức chương trình Hộ chiếu “Huế – Kinh đô Ẩm thực 2025”.
Ngày 01/12/2025, Phó Thủ tướng Thường trực Nguyễn Hòa Bình vừa ký các Quyết định của Thủ tướng Chính phủ phê chuẩn kết quả bầu, miễn nhiệm chức vụ Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân thành phố Huế nhiệm kỳ 2021-2026.
Ngày 29/11/2025, Thủ tướng Phạm Minh Chính ký ban hành Quyết định số 2618/QĐ-TTg phê chuẩn kết quả bầu chức vụ Chủ tịch Ủy ban nhân dân thành phố Huế nhiệm kỳ 2021–2026 đối với ông Nguyễn Khắc Toàn, Phó Bí thư Thành ủy Huế nhiệm kỳ 2025–2030.
Chiều 28/11/2025, Bảo tàng Mỹ thuật Huế (Trung tâm Nghệ thuật Điềm Phùng Thị) đã tổ chức triển lãm, trình diễn giới thiệu văn hóa truyền thống A Lưới với chủ đề Bản sắc văn hóa truyền thống A Lưới nhằm triển khai Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi năm 2025.
Sáng ngày 28/11, tại Trung tâm Văn hoá - Điện ảnh thành phố Huế, Ban Thường trực Ủy ban MTTQ Việt Nam thành phố Huế tổ chức Đại hội đại biểu Mặt trận Tổ quốc Việt Nam thành phố lần thứ XI, nhiệm kỳ 2025 - 2030.