Minh họa: Vũ Xuân Huy
Năm hai mươi mốt tuổi đạo diễn cũng đã đứng chờ. Trời đổ tuyết dầy lạ lẫm của mùa đông đầu tiên xa nhà. Lác đác người đi ngang qua thu lu trong những chiếc áo lông bước nặng nề như gấu. Mối tình đầu cùng trường trong sạch như tuyết. Bao nhiêu là cồn cào. Đạo diễn nép xe lẫn vào một cái chợ cóc nhếch nhác sát cổng trường Đại học. Cả một dãy hàng rau rong, lổn nhổn sọt với nhiều khuôn mặt đen đúa mang những cái nhìn vất vả. Loáng thoáng từ bao giờ, đạo diễn theo bố là một nhà biên kịch về thăm quê nội. Đã xong mùa gặt, mọi người thật vui nhưng tiếng cười và ánh mắt vẫn ướt một mầu bùn. Hơn bốn mươi năm rồi mầu mắt người nông dân hình như vẫn vậy. Rũ bùn đứng dậy sáng lòa. Thơ ca nhiều lúc được dùng như xà phòng. Đạo diễn khẽ nhìn đồng hồ và không cần quay lại cũng biết mình đang bị nhìn. Cậu bé vẫn đứng ở chỗ cũ không cặp sách, đầu cắt cua và cặp kính râm hắt ngược qua trán. Cặp mắt của con sói con bị giật mồi, nó nóng rực nhiều hậm hực. Cổng trường đã ồn ào một đám nữ sinh tan học, cô bé nổi bật lên với dáng đi thật gợi. Đạo diễn hơi nghiêng đầu tránh cái vuốt má nhí nhảnh và đèo cô bé bằng chiếc Huxky phân khối lớn trong tiết trời thu dịu dàng. Hà Nội với những phố nhỏ, không có cây bàng lá đỏ nhưng vẫn có lác đác mái ngói thơm nâu. Cô bé ngồi sau khe khẽ hát. - Em đọc hết kịch bản chưa. - Em đọc rồi. Bà giám đốc hãng phim đọc cái kịch bản đó vào lúc chín giờ sáng và đến khoảng gần trưa thì xong. Kịch bản viết tốt nhưng nhiều câu thoại phải sửa. Trưởng phòng biên kịch, cũng là nữ, đọc cái kịch bản đó vào buổi chiều và bỏ dở ở trang thứ hai mươi bảy. Một kịch bản tồi tệ với lối viết văn hoa nghiệp dư không điện ảnh. Còn đạo diễn đọc cái kịch bản đó vào đêm. Hà Nội có những khu tập thể và những khu tập thể có những đêm nghẹn ngào chờ mưa. Đạo diễn đứng trên ban công tầng ba vẩn vơ hút thuốc. Vợ đạo diễn đứng xếp hàng ở bể nước sát cầu thang tầng một với cái may bơm Kamar. Ủy ban nhân dân thành phố nói chương trình cấp nước Phần Lan còn cách bốn trăm mét. Đạo diễn quay vào bàn nhỏ, lật đúp mấy trang kịch bản, lấy bút nhấn gạch nhẹ một gạch mầu vàng. 32- Ngoại. Cầu Thăng Long- Chiều. Một người, đàn ông cô dơn tựa mình vào lan can cầu. Máy quay cận mặt tả vẻ căng thẳng nhưng nhẫn nại. Gió mùa Đông Bắc từng đợt, từng đợt xô cây cầu nghiêng. Anh chờ và tin chắc là nàng sẽ đến. Mặt sông sẫm đỏ hoang dại bơ vơ vài chiếc lá rừng trôi từ trên thượng nguồn về. Mặt cầu mênh mông rộng xam xám trong chiều đông, những chiếc ô tô vun vút phóng qua và không hiểu sao rất hiếm xe máy. Và phía mút đầu cầu đã xuất hiện một bóng người nhỏ với mái tóc dài bay hoang mang trong gió. Vậy là nàng đã đến. Trái tim loạng choạng của anh như muốn gào lên. Như muốn vỡ ra. Nàng lại gần, thật gần. Khuôn mặt xinh xắn không son phấn, tim tím lạnh trong cái rét đầu mùa. Nàng nhợt nhạt môi khẽ hỏi. - Sao lại hẹn gặp nhau ở trên cầu. - Chịu, anh cũng không hiểu. Mà ông ấy tả như thế thì đến bố anh cũng không làm nổi. Cô bé nhả ống mút nhựa trắng cho chìm vào cốc cam vắt, khanh khách cười. - Người ta chửi phim truyền hình ghê lắm đấy. Đạo diễn châm điếu thuốc, cố không nhả khói về phía cô bé. Mặt hồ có hoàng hôn của mùa thu. Và giá như có một đám sen bồng bềnh phớt nắng trôi quanh cái thuyền nhỏ có cặp tình nhân trẻ kia. Nếu để máy quay ở trên nóc nhà khách sạn Seraton, cảnh sẽ rất lạ. Và sẽ thật lạ là từ một vòng của trực thăng. Nghệ thuật có tiền chưa chắc sẽ hay nhưng chắc chắn sẽ lạ. Cô bé vớt ông mút nhựa trắng thổi cho khô rồi phi vào cổ áo đạo diễn. - Xin lỗi, em đã đọc kỹ lại cảnh mười tám chưa. - Rồi, cái cảnh em tự xé quần áo sau đấy lao mình xuống nước chứ gì. Đạo diễn gật và nhà văn lắc. Kịch bản này là kịch bản phim truyền hình đầu tay của nhà văn đang thời thượng. Đạo diễn biết nhà văn từ hồi sinh viên bên Nga. Cả hai ít vốn chạy hàng lặt vặt cò con. Trường Goóc ky thiên về buôn quần bò con trường Vờ gíc là nồi áp suất. Nhà văn bây giờ đã hơn năm mươi nhưng vẫn còn thói quen mặc cả bộ Le vít. “Kịch bản là một thứ ngôn ngữ phi văn học. Tôi biết điều đó rất khó cho anh nhưng tôi muốn anh thêm thật nhiều hành động vào”. “Khó quái gì điều đó. Tôi sẽ cho tất cả các nhân vật nữ vừa nghĩ vừa tắm”. Đạo diễn cũng đã viết truyện ngắn dự thi, được giải cao nhưng rất ít người đọc. Trên một tờ tạp chí có uy tín, nhà văn viết một bài tiểu luận mỉa mai các giải thưởng, ví dụ minh họa là truyện ngắn của đạo diễn. “Đấy không phải là ngông nghênh hay công bằng công lý cái đếch gì. Mà là sự nhỏ nhoi của tầm thấp tâm hồn luôn mặc cảm một sự không vươn tới được cái giá trị lớn mà nó suốt đời khát khao hoặc thảm hơn, không nhận ra”. Đạo diễn uống nốt chén rượu thuốc nhìn vẻ khinh khỉnh của nhà văn. Mọi chuyện thì cũng qua lâu rồi. Người ta sống là để quên hay để nhớ. “Tôi phải gọi ông bằng chú nhưng tôi khinh ông”.
Đạo diễn nói lập cập lời xin lỗi khi đang cùng cậu bé đi ra khỏi quán Bar “Núi đêm”. Cái quán tụ tập lê la của nghệ sỹ và nhan nhản những tay chầu rìa. Cái vỗ vai thật hỗn nói trước điềm không lành. Cậu bé tròn hai mươi tuổi, học trên cô bé một khóa và tuyên bố rằng đây là lần đầu yêu. Đạo diễn đi theo cậu bé đến sát mép hồ. Chợt vấp loạng choạng suýt ngã, vỉa hè Hà Nội bị Sở giao thông công chính hành hạ quá nhiều. Cậu bé chuyển cái mô bai sang tay trái, lấy tay phải tóm túi ngực áo đạo diễn. Thói quen nhiều năm không dùng ví, đạo diễn thường để tiền mặt ở túi áo sơ mi. Hôm ấy lồng phồng sáu bảy tờ một trăm đô, tiền làm phim quảng cáo cho một hãng xe máy. Đạo diễn tuyệt vọng nhìn anh cảnh sát giao thông đứng cách một bồn hoa. Anh cảnh sát không quay lại, mải chăm chú nhìn ngã tư rình phạt những người phóng ẩu vượt đèn đỏ. Cậu bé gào lên. “Tôi căm ghét ông và bố tôi. Tôi sẽ trả thù các người”. Cậu bé là con giai duy nhất của nhà văn viết kịch bản. Nhà văn nhăn nhó phẩy tay. “Chuyện vớ vẩn ông đừng có lo. Nó ở mãi với tôi, tôi không lạ. Chỉ gào thét thế thôi nhưng chẳng biết làm gì. Tháng tới tôi sẽ không trả tiền cước di động cho nó nữa. Chuyện trẻ con”. Phim đạo diễn được giải là một phim thiếu nhi, tất nhiên là toàn trẻ con. Những khuôn mặt long lanh với những cái nhìn trong veo. bon trẻ vào vai hồn nhiên và lớn lên đều trở thành những người tử tế. Không một ai trong bọn trẻ đi theo vào các ngành nghệ thuật. Nhiều nhà phê bình điện ảnh khen đạo diễn biết chọn diễn viên. “Tại sao chú lại chọn cháu”. Đạo diễn trầm ngâm nhìn cô bé nhí nhảnh. Tại sao người ta lại không thể trung thực và tại sao người ta lại hay nói dối. Một cuốn tiểu thuyết vừa vô duyên vừa rẻ tiền trước bẩy nhăm có tiêu đề: “Xin đừng gọi anh bằng chú”. Đạo diễn mời cô bé đi qua hai đêm lên Hòa Bình với lý do rất thật là khảo sát chọn cảnh. Cô bé nhận lời khúc khích cười nhìn mái tóc muối tiêu của đạo diễn. “Em còn bé lắm các anh ơi”. Ca sỹ hát ca khúc Cô bé vô tư đã gần bảy chục tuổi. Bàn tay run run nhăn nheo thời gian đưa ngón út lên môi nũng nịu cắn minh họa. Kundera có nói là người ta vu cáo Goethe tám mươi hai tuổi còn yêu. Lão giả an chi và Khổng Tử thở dài. Trong hành trang kiến thức của thế hệ trẻ vắng mặt rất nhiều những triết gia có râu. Cái ba lô cô bé khoác theo có vỉ thuốc sáu viên Postinor mầu hồng nhạt. Lẫn lộn đè lên vỉ thuốc là sách vở là báo Hoa học trò và tạp chí Thời trang trẻ. Đoàn khảo sát phim chỉ có hai người, một đạo diễn thành danh và một cô bé sẽ là diễn viên vào vai một sơn nữ. Kịch bản có cốt truyện của Mỹ của Hồng Kông và tên đất tên người là Việt. Đầu phim có cô bé ngây thơ chân chất vùng cao quằn quại suốt một trăm tám mươi phút lừa lọc kịch tính hành động để cuối phim trở thành nữ doanh nghiệp đô thị lớn sắc sảo. Cô bé chết đi trong cơ chế thị trường và phục sinh trong tình yêu thánh thiện. Phim có phong cách huyền ảo vì kịch bản có rất nhiều giấc mơ. Những giấc mơ kéo dài chừng một phút trôi nổi bồng bềnh. Khoảng bảy năm lại đây cứ đều đặn mười một ngày đạo diễn mơ một giấc mơ Sex và có thể chia làm hai loại. Một loại là dại, một loại là khôn. Tất cả giấc mơ khôn đều phong phú, rất khác nhau. Có khi là đêm trắng ở Xanh Pê téc pua, có khi là một buôn xa tít hoang dã ở Tây Nguyên. Những trường đoạn kích động và hồi hộp nhất hoàn toàn chậm rãi rõ nét. Các cô gái trong mơ đều xinh đều dễ dàng cởi áo quần và mặc dù trầy trật hình như đạo diễn cũng làm được cái gì đó. Còn những giấc mơ dại, thật khốn khổ phải nhớ về nó. Chúng giống hệt nhau, luôn ở một căn phòng sang trọng có nhiều cửa sổ. Các cô gái vẫn xinh nằm trên một chiếc giường rộng phủ ga với một màu tím đáng ghét. Đạo diễn thấy mình loay hoay quanh chân giường không thể leo lên được. Cái đêm ở Hòa Bình đó, đạo diễn mơ thấy cô bé trong giấc mơ dại. Cô bé mắt lim dim mỉm cười khuyến khích. Đạo diễn đi loanh quanh trên những thanh gỗ nhà sàn, càng gần đến giường cô bé chân càng nặng như đổ chì. Và nặng nề nhất là như thấy ai nhìn. Không phải ánh mắt cậu bé. Một kiểu nhìn tò mò trắng dã vô nhân tính. Rồi có tiếng tru của chó sói trong xa thẳm rừng già vọng qua cửa sổ. Đạo diễn chợt tỉnh, mồ hôi đầm đìa và bụng dưới ấm ức tức. Cô bé khỏa thân năm cạnh mắt nhắm hờ nửa thức nửa ngủ. Có buổi chiều cô dơn, quán Bar “Núi đêm” đột ngột vắng khách, đạo diễn độc ẩm một ly Vốt ka giá rẻ âm thầm rút ví giở quyển lịch tay. Kể từ giấc mơ thứ mười bảy, đạo diễn theo dõi chặt chẽ nhưng không thể tìm ra quy luật của các giấc mơ khôn dại. Người ta vĩnh viễn không thể chủ động chọn được giấc mơ. “Tôi muốn anh sửa một tý từ cảnh 11 đến 30. Tôi muốn tình yêu trong trắng hơn và thanh khiết hơn”. “Sửa thế là nhiều đấy”. Nhà văn gật gù, hai người nói chuyện đã hơn ba tiếng đồng hồ, đạo diễn giải thích những tế nhị trong việc duyệt phim phát sóng. Nhà văn đã lão luyện trong tính nhuận bút viết báo viết sách nhưng đây là lần đầu tiên bén duyên điện ảnh. Tiền nhà văn đã cầm hai phần ba và số còn lại không nhiều nhưng là một phần ba. Một bộ phim thành công là làm thế nào vừa đúng lại vừa hay. Nhà văn loay hoay nhồi thêm thuốc vào tẩu bập bập từng hơi ngắn, cái thói quen mới có gần đây sau khi được một giải nhơ nhỡ của Hội. Những bài tiểu luận cuồn cuộn mỉa mai đã phát sinh hiệu quả. Rất khó nói về đúng hoặc về hay. Để muốn nói một điều gì đúng cần phải có thời gian. Và đương nhiên nhà văn bất lực khi muốn nói đúng. Cảm nhận sự thực không phải là sự thực. Người ta kêu gào lương tâm nhà văn nhưng lại tiêu chuẩn hóa cái gọi là lương tâm đó. Nhà văn nhìn nhận mọi chuyện qua sự bồng bột ngu ngơ hoặc nhiệt tình hiểu biết vớ vẩn có vẻ sắc sảo. Đạo diễn lại uống nốt chén rượu thuốc. Cô bé quàng cả hai tay quanh người đạo diễn. - Anh sợ. - Anh không sợ, nhưng muốn thành công đôi khi cần phải thỏa hiệp. Cũng như em. Cô bé tự rút một điếu thuốc, vụng dại châm rồi sành sỏi nhả khói. Cả lớp và hơn nửa sinh viên trong trường đều biết cô bé sắp đi đóng phim. Lẵng nhẵng dọc theo những phố cô bé ngang qua, la liệt nhiều cậu bé thần thờ. Cô bé tan học, đã bắt đầu quen đi một mình, mái tóc xõa bơ vơ cô đơn nghệ sỹ. Biết bao là ánh mắt nhìn, chỉ nhẹ nhàng tan khi cô ngây ngất ngủ. - Bọn nó nói là thằng kia đấm anh à. - Không. - Nó bảo với em, nó sẽ chết cho tình yêu. Cô bé tự bật cười, phim và tiểu thuyết Việt Nam có đông người thề thốt quá. Một cuộc sống tinh thần đủ mạnh thì thề và nguyền thường ít, không thể nâng cao trình độ dân trí bằng cách phong tiến sỹ đại trà. - Em yêu anh, anh có biết không. Đạo diễn lưỡng lự gật đầu. “Tôi yêu cô ấy”. Cậu bé căng thẳng nhíu mày, khàn khàn nói. “Tôi không cần biết. Cuối cùng ông định dàn xếp vụ này như thế nào”. Đạo diễn im lặng thật dài nhìn cậu bé. Đây là lần hẹn gặp cuối cùng giữa hai người đàn ông. Cậu bé tựa người vào lan can cầu khó chịu nhìn dòng nước. Sông Hồng không phải mùa lũ uể oải trôi. Xa về phía thượng nguồn chẳng nhìn thấy gì cả. Bến Bình Than ở đâu. Đạo diễn mời cậu bé một điếu thuốc. Mặt cầu Thăng Long ngun ngút rộng trong buổi tàn chiều đúng là có mầu xam xám. “Thế cậu định đòi bao nhiêu”. “Tùy ông”. Bàn tay cậu bé run run năm ngón co quắp bóp chặt cái điện thoại di động. Đạo diễn vuốt lại mái tóc chìa tay cho cô bé. - Chúng mình về quán Núi đêm ăn tối đi, anh sẽ giới thiệu em với một nhà văn. Cô bé rút thỏi son thoa khẽ quanh môi. - Thế anh không sợ thằng ấy à. Đạo diễn lắc đầu tự đi ra trước rồi đề xe máy. 11 tháng 6 năm 2000 N.V.H (142/12-00) |
Tải mã QRCode
Khi nhà vua Đường Minh Hoàng, giữa đêm hôm khuya khoắt, quay sang kẻ đội mũ cánh chuồn có gương mặt béo và nghệt bên cạnh, bảo "Tìm nàng đến đây cho ta", thì tôi tự thấy kẻ mặt nghệt này có nét giống tôi quá.
1. Ngọn lửa bùng lên cao trong òa vỡ reo hò và tiếng trống, tiếng cồng chiêng khởi xướng. Cô bước ra dẫn đầu tốp nữ uyển chuyển xoay người, hai tay đưa cao dẻo mềm lượn vòng quanh đống lửa.
Tôi tìm thấy cuốn nhật ký của ba vào một buổi chiều hè oi ả. Ánh nắng rát bỏng đổ xuống sân gạch đã phai màu thời gian, làm rực lên những vết nứt nhỏ như mạng nhện. Trên cành xoài đầu ngõ, tiếng ve râm ran chẳng ngớt, như gọi về một thời xa xăm nào đó. Tôi lên gác xép để tìm lại ít kỷ vật cũ, chẳng ngờ lại vén được một lớp bụi dày của ký ức.
Truyện ngắn dự thi 1993
Truyện ngắn dự thi 1993
Đó là một du khách đặc biệt. Ông ta thường có mặt ở lăng rất sớm, không qua cửa chính, bởi người bán vé vào thăm lăng gần tám giờ mới làm việc, còn ông, bằng cách nào đó đã đi dạo trên những con đường rợp bóng thông, tùng, sứ, nhãn từ sớm tinh mơ, khi cái hoàng cung u trầm, diễm lệ của vị vua đã khuất còn chìm trong màn sương.
Sương đêm giăng giăng đang bao trùm núi rừng vắng lặng. Ánh điện trên quốc lộ 9 không đủ chiếu sáng cho thị trấn Lao Bảo, nơi miền sơn cước rộng lớn này.
Ẩm ướt, mặn mòi, nóng ấm. Nàng nghe thấy tiếng gió. Là cảm giác khi nàng đứng trên boong tàu từ đất liền ra đảo, hướng mặt ngược chiều gió, u u bên tai, khúc khơi xa.
Trong thăm thẳm ký ức của tôi, có lẽ sẽ chẳng bao giờ quên được con ngõ dài khuất sau hàng bưởi mỗi độ xuân về rụng đầy hoa trắng muốt.
Trường thi khối C, Văn - Sử - Địa. Vốn yêu thích môn lịch sử, tư chất thông minh nhưng thi đại học tới lần thứ hai vẫn thiếu một số điểm mới trúng tuyển vì lần nào cậu cũng ngoan cố chỉ đăng ký duy nhất một nguyện vọng vào trường đại học tốp đầu của quốc gia.
Đêm thành phố, ánh đèn led trên những tấm biển quảng cáo chớp nháy như mạch đập của một cơ thể khổng lồ. Giữa sự rộn ràng ấy, Tuấn, kẻ nhập cư từ nông thôn, thấy mình như một chiếc bóng vô hình.
Linh hồn ta là ánh chiếu của một vì sao đã chết
Mùa xuân về trên vùng rẻo cao, trong hơi gió nồng nàn mùi hoa dại, mùi bột nếp, cả mùi nhựa cây chảy đầy trong thân thảo. Khắp thung lũng rộng, cây cối đâm lên tầng tầng lớp lớp những mầm lá tươi non. Con suối róc rách trườn qua tảng đá xám mượt rêu tung bọt trắng xóa. Trận mưa đêm qua khiến mực nước dâng cao, vỗ lên bờ cỏ những đợt sóng nhỏ trong suốt lạnh lẽo như băng mịn.
Cô bắt đầu gõ, những dòng chữ đầu tiên hiện lên trên màn hình trắng trước mặt, những con chữ màu đen, nhảy múa và chẳng có ý nghĩa gì, chúng rời rạc, đua chen nhau như một mắt xích dài.
1. Tôi được nàng chọn và đưa về. Đó là một sự may mắn mà may mắn không thì chưa biết nhưng ít nhất cũng rời được tay một bà già. Với chừng đó thôi, lòng cũng đủ sướng rơn.
1. Căn biệt thự hoa vàng 3 tầng duy nhất ở chấn ba sầm uất này luôn khiến người khác phải ngoái nhìn bởi độ kỳ bí và nét trang đài hiếm có.
Khi tôi vẫy tay, 362 cũng vẫy tay. Anh ta hoặc cô ta đang muốn chào tôi? Chắc vậy. Tôi không biết người sống trong căn hộ đối diện ở tòa nhà bên kia là ai. Thậm chí, tôi chỉ mới quan tâm đến sự tồn tại của anh ta hay cô ta vào sáng ngày hôm nay, khi đứng tựa người vào bếp, chờ ấm đun nước réo lên.
Hùng hoàn tất kỹ thuật xoa bóp chân tay buổi sáng trong ngày cho người vợ bị bán thân bất toại đã gần bốn năm, theo hướng dẫn của các bác sĩ và kỹ thuật viên khoa Vật lý trị liệu - Phục hồi chức năng của bệnh viện hướng dẫn.
Bước xuống vườn cà hái nụ tầm xuân... (Ca dao)
Ở đời, khi bình lặng, mấy ai để ý đến anh. Muốn nổi tiếng, có khi phải trả giá.