Gia đình nghệ thuật kỳ nữ Kim Cương - Kỳ 5: Những bà mẹ trên sàn diễn

09:14 14/07/2014

NSND Bảy Nam đã để lại hàng loạt chân dung bà mẹ trên sàn diễn mà không ai thay thế nổi. Bà diễn như không. Những cảnh đời trên sân khấu cứ chân thật và giản dị nhưng làm người xem phải rúng động con tim.

NSND Kim Cương, NSND Bảy Nam trong vở Lá sầu riêng - Ảnh: T.L

Gầy gò và cam chịu

Thật sự những bà mẹ mà NSND Bảy Nam đóng hầu như đều nghèo khổ và oan trái, chưa hề được ăn mặc đẹp hay sung sướng bao giờ. Nhưng hình như đó chính là hình ảnh của nhiều bà mẹ VN bao đời nay, mà người ta có thể bắt gặp ngay trong ngôi nhà của mình, bắt gặp ở xung quanh xóm làng, khu phố, trong những câu chuyện kể ngày thơ ấu, trong những trang sử đẫm nước mắt. Rất gần gũi. Rất cảm động. Rất ngọt ngào. Người ta khóc, nhưng rồi người ta ấm áp hơn, sống tử tế hơn.

Bà mẹ trong Lá sầu riêng là một tượng đài quá lớn, đến nỗi sau này NSND Kim Cương không cho ai dựng lại kịch bản này nữa. Bà nói: “Đây là kỷ niệm của riêng hai má con tôi, muốn giữ lại như điều gì đó thiêng liêng”. Thôi thì muốn xem thì cứ... mở lại đĩa mà xem.

Hình ảnh hai mẹ con cô Diệu mà Kim Cương và bà Bảy Nam tâm huyết gầy dựng đã in sâu vào lòng người, không ai có thể thay thế. Bởi làm sao diễn cho nổi những câu nói run run khi đứt ruột đưa con sang làm dâu nhà bà hội đồng, những bước chân rón rén khi bước vào ngôi nhà sang trọng, chiếc nón lá và chiếc áo dài cố làm ra vẻ tươm tất vẫn không che nổi cái nghèo và cái rúm ró của người luôn bị đàn áp, rồi những ngón tay lập cập lần giở túi áo tìm chai dầu xức cho con gái khi con bị bà hội đồng đánh đập, ánh mắt thất thần khi bị vu oan là ăn cắp mấy lon gạo, tiếng kêu trời nghẹn ở cổ như có ai bóp nghẹt trái tim, những bước chân loạng choạng khi chia tay con, không ngờ đó là lần chia tay cuối cùng. Rồi tiếng thằng cháu gào theo gọi bà ngoại trong cuộc phân ly vĩnh viễn. Xem bao nhiêu lần là khóc bấy nhiêu...

 

 NSND Bảy Nam
NSND Bảy Nam - Ảnh: T.L

Bà Bảy Nam gầy như một chiếc lá, đôi mắt như không còn nước mắt để chảy, vì đã chảy quá nhiều. Lá sầu riêng như một chứng nhân lịch sử cho một chế độ phong kiến đã vùi dập những tình cảm thiêng liêng của con người, trong đó có tình mẫu tử. Bà Bảy Nam tuy không giống như bà mẹ của cô Diệu, nhưng bà cũng từng phải cắn răng chia tay con hết lần này đến lần khác, gửi con vào trường dòng để mình an tâm lưu diễn. Những cuộc chia tay và nhớ nhung cứ lặp đi lặp lại nhiều năm nhiều tháng, làm sao không biến thành nước mắt.

Đến Bông hồng cài áo thì bà Bảy Nam lại làm người ta kinh ngạc vì một vai diễn quá tài tình. Vai bà mẹ điên trong trại tâm thần. Điên vì con của bà bị xe cán chết. Những hồi ức, những ngơ ngẩn, những yêu thương... cứ trôi đi trong một cõi mịt mù nửa tỉnh nửa mê nhưng chân thật. Khán giả vẫn khóc như mưa, và tìm thấy trong sự điên dại của bà một khả năng thức tỉnh con người. Nhưng có lẽ nỗi đau của bà Bảy Nam trong vở này xuất phát từ một nỗi đau rất thật của những ngày bà phải chứng kiến đứa con của mình bị bệnh chết. Những cảnh đời thật cứ chảy qua nhân vật như thế, để thấy thương cho bà Bảy Nam đã sống với một nghị lực lớn lao biết chừng nào.

Hát Phụng Nghi Đình trong bệnh viện

Hồi bà Bảy Nam còn sống, tôi vẫn ghé nhà thăm bà tại căn nhà ở Q.Phú Nhuận, TP.HCM. Bà nằm “xẹp lép” trên giường vì sức yếu, người mỏng manh như chiếc lá khô, nhưng miệng cứ nở nụ cười mỗi khi có khách đến. Bà nhớ sân khấu, nhớ bạn bè vô cùng. Bà nói: “Má ước kiếp sau má lại làm nghệ sĩ, đi hát nữa”. Nghệ sĩ Kim Cương lắc đầu: “Má ơi, kiếp này làm nghệ sĩ khổ muốn chết má chưa sợ sao mà còn hẹn kiếp sau?”. Bà Bảy Nam cười móm mém: “Không sợ, không sợ! Làm nghệ sĩ khổ mà vui chớ con! Nghề gì cũng làm hoài có một thứ, còn nghệ sĩ thì má được làm vua nè, làm quan nè, làm nông dân, buôn bán... Mỗi vai diễn đem đến cho má những cảm xúc khác nhau, cứ như má được sống bằng mấy kiếp người!”. Kim Cương giả bộ cằn nhằn má mình vài câu rồi âu yếm dỗ: “Rồi, rồi, kiếp sau cho làm nghệ sĩ nữa! Chịu chưa! Nhưng bây giờ bác sĩ cấm tuyệt đối má không được hát đó”. Dặn hoài như vậy bởi vì lâu lâu bà Bảy Nam lại muốn diễn, năn nỉ đến thương đứt ruột. Nhưng có lần bà diễn trích đoạn Lá sầu riêng xong thì bị lên cơn đau tim, thế là bác sĩ cấm hẳn.

Khi bà bệnh quá nặng, NSND Phùng Há cố leo hết từng ấy bậc thang của bệnh viện để lên thăm “bà bạn già” của mình và ôn lại cái ngày khi bà Phùng Há nằm viện thì bà Bảy Nam vô thăm, cùng nắm tay nhau hát trích đoạn Phụng Nghi Đình. Bà Phùng Há đóng Lữ Bố, bà Bảy Nam đóng Lý Nhu, y như ngày xưa cùng ở một đoàn. Nhưng bây giờ Lữ Bố và Lý Nhu không phục trang, không son phấn, sàn diễn là nền phòng bệnh, khán giả chỉ có mỗi nhà nhiếp ảnh Công Minh tháp tùng đi theo, ông bất ngờ và cảm động ghi lại vài tấm ảnh kỷ niệm. Vậy đó, cả hai cây đại thụ đều mang theo tình yêu sân khấu đến hơi thở cuối cùng... Bà Bảy Nam mất năm 2004, bà Phùng Há mất năm 2009, không biết có gặp nhau ở kiếp sau để cùng đứng sau cánh màn nhung như lời hẹn ước...

Nguồn : Hoàng Kim - TNO

>>
Gia đình nghệ thuật kỳ nữ Kim Cương: Cô đào hát bội lọt mắt xanh vua Thành Thái
Gia đình nghệ thuật kỳ nữ Kim Cương - Kỳ 2: Người góp công lớn cho cải lương
Gia đình nghệ thuật kỳ nữ Kim Cương - Kỳ 3: Cành hoa mong manh
Gia đình nghệ thuật kỳ nữ Kim Cương - Kỳ 4: NSND Bảy Nam - Tượng đài sân khấu

 

 

Đánh giá của bạn về bài viết:
0 đã tặng
0
0
0
Bình luận (0)
  • Người đi trước giúp người đi sau. Nhận và cho đã trở thành đạo lý được các nghệ sĩ thấm nhuần.

  • Thông tin từ Nhà hát Tuồng Việt Nam cho hay, đơn vị này đang tiến hành phục dựng vở tuồng lịch sử “Tiếng gọi non sông” của tác giả Kính Dân.

  • Đoàn kịch nói Kim Cương đã thành công rực rỡ và Kim Cương “trở thành người nghệ sĩ của nhân dân”. Nhưng bà đã dũng cảm rời xa ánh đèn sân khấu mà chọn công việc từ thiện, phục vụ người nghèo một cách thầm lặng.

  • Sau NSND Bảy Nam, dòng họ nghệ thuật này còn một nữ nghệ sĩ danh tiếng lẫy lừng nữa, chính là NSND Kim Cương. Lẫy lừng bởi Kim Cương đi tiên phong trong việc thành lập bộ môn kịch nói ở miền Nam, làm rạng rỡ cho sân khấu với hàng loạt vở diễn để đời.

  • NSND Bảy Nam là em ruột của nghệ sĩ Năm Phỉ, là mẹ của NSND Kim Cương. Bà không chỉ là diễn viên xuất sắc mà còn là một “bà bầu” máu lửa, nhưng hầu như suốt cả đời phải vất vả chống chèo lo cho cả gia đình.

  • Ông Nguyễn Ngọc Cương có ba người vợ, người nào cũng lẫy lừng tiếng tăm. Người vợ thứ 2 là cô đào Năm Phỉ tài sắc lạ lùng, từng sang Pháp chinh phục khán giả, và đã ra đi như một cành hoa mong manh…

  • Bà Ba Ngoạn sinh con trai là Nguyễn Ngọc Cương, sau này trở thành một trong những người tiên phong gầy dựng cải lương trong buổi đầu hình thành. Ông cũng là người đào tạo ra những ngôi sao Năm Phỉ, Bảy Nam, Ngọc Sương, Thanh Tùng...

  • Đã 10 năm NSND Bảy Nam qua đời (2004), để lại nỗi tiếc thương khó phai trong lòng NSND Kim Cương - con gái bà -  và người hâm mộ. Để tưởng nhớ cây đại thụ của cải lương và kịch nói miền Nam, chúng tôi xin phác họa những ngày tháng quang vinh trong dòng họ nghệ thuật của bà.

  • Xây dựng nhà lưu niệm, thiết kế lăng mộ, đúc tượng đồng…, nhiều nghệ sĩ muốn lưu lại dấu tích của mình cho hậu thế

  • Một khi sự giả dối tồn tại trong cuộc sống gia đình, trong tình yêu lứa đôi thì hạnh phúc sẽ không thể trọn vẹn, bền vững. Và sai lầm trong nhất thời dễ dàng dẫn dắt những niềm vui và hạnh phúc của cuộc đời con người đến với những khổ đau, chia ly, mất mát… Đó là một thông điệp ý nghĩa về giá trị cuộc sống và hạnh phúc gia đình trong kịch mới Lạc giữa phố người (tác giả, đạo diễn: Bùi Quốc Bảo), vừa công diễn tại sân khấu kịch Hoàng Thái Thanh.

  • HOÀNG DIỆP LẠC


    Văn hóa xi nê
    Có thể nói rằng cinema (điện ảnh hay còn gọi là chiếu bóng) là món ăn hấp dẫn cho nhãn căn và nhĩ căn của một thời.

  • E.GRAS
    (Chủ sự Tài chính An nam, Huế 1910)

    Vào một buổi tối ở vùng Gia Hội, cuối con đường hẹp đầy ổ gà, chỉ có ánh sáng lờ mờ của những cây đèn tim ở bọng của những túp nhà tranh An nam, và đây là một ngôi nhà lớn hơn, sau dãy hàng rào bông bụt và chè tàu dưới rặng tre sẫm bóng.

  • TÔ NHUẬN VỸ

    Đêm xem phim Hà Nội mùa đông năm 46 vừa rồi là lần thứ 3 tôi xem phim này. Tôi không còn nhớ cảm xúc của tôi 2 lần xem trước. Nhưng lần này, không chỉ một lần nước mắt tôi trào ra. Tôi cầm máy gọi Đặng Nhật Minh: “Cảm ơn anh vô cùng. Vô cùng!”

  • SÂM THƯƠNG        

    Bối cảnh lịch sử Việt Nam thời Điện ảnh du nhập
    Sau rất nhiều những cuộc tranh cãi kéo dài, cuối cùng tất cả những người hoạt động điện ảnh khắp nơi trên thế giới đã nhất trí coi ngày 28/12/1895 mà anh em Auguste và Louis Lumière chiếu phim trong nhà hầm của Quán cà phê số 14 đại lộ Capucines, Paris là NGÀY KHAI SINH của điện ảnh.

  • VŨ NGỌC LIỄN

    Vụ án này khởi đầu từ vở tuồng Quần tiên hiến thọ của hai tác giả: Minh Mạng và Nguyễn Bá Nghi (1). Người phê bình tác phẩm là Vương Hữu Quang.

  • LGT: Ngày 19/5 vừa qua, nghệ sĩ Ngọc Bình đã vinh dự được Nhà nước trao tặng danh hiệu Nghệ sĩ Nhân dân (NSND). Cùng với Nghệ sĩ Bạch Hạc, anh là một trong hai NSND đầu tiên của nghệ thuật biểu diễn tại Huế. Trong sự nghiệp hơn 40 năm qua, nghệ sĩ Ngọc Bình đã đóng trên 70 vai diễn cả kịch và điện ảnh, đồng thời là đạo diễn dàn dựng trên 100 vở bao gồm kịch và ca múa nhạc và giành được nhiều giải thưởng cao quý về nghệ thuật…

  • XUÂN HẢI

    (Kịch 1 Màn 1 Cảnh)

  • Vừa qua, Ủy ban Văn hóa, Giáo dục, Thanh niên, Thiếu niên và Nhi đồng của Quốc hội đã tổ chức giám sát tình hình hoạt động và thi hành chính sách pháp luật về nghệ thuật biểu diễn (NTBD) tại Hà Nội, thành phố Hồ Chí Minh, các tỉnh Thừa Thiên Huế và Gia Lai; tổ chức lấy ý kiến giới chuyên môn và các nhà quản lý. Ủy ban cũng đã làm việc với lãnh đạo các Bộ: Văn hóa, Thể thao và Du lịch (VHTTDL), Nội vụ, Tài chính về tình hình hoạt động và thi hành chính sách pháp luật về NTBD. Chúng tôi đã có cuộc trò chuyện với GS Nguyễn Minh Thuyết, đại biểu Quốc hội, Phó Chủ tịch Ủy ban sau khi ông tham gia đoàn giám sát nói trên.

  • MINH HẰNGTừ trước đến nay vấn đề không ngừng nâng cao chất lượng nghệ thuật là một yêu cầu hàng đầu, thường xuyên và nghiêm túc đối với anh chị em văn nghệ sĩ. Thông qua chất lượng nghệ thuật chúng ta có thể đánh giá sự trưởng thành của mỗi đơn vị nghệ thuật trên các mặt chính trị, tư tưởng và khả năng chuyên môn của một tập thể nghệ sĩ.

  • NGUYỄN KHẮC THẠCHTrong buổi tọa đàm giữa các nghệ sĩ Điện ảnh Việt Nam với văn nghệ sĩ trí thức Huế vừa rồi, nhà văn Nguyễn Khắc Phê đã chuẩn bị sẵn một tham luận có tiêu đề rất "gây sự" là Khoảng cách giữa điện ảnh Việt Nam với khán giả nhưng điều đó lại được "giải tỏa" ngay khi anh nhấn mạnh - trừ cuộc liên hoan lần này.