Đường bay của chữ

09:51 22/02/2019

VĂN THÀNH LÊ

1.
Còn nhớ, bế mạc Hội Sách thành phố Hồ Chí Minh lần 8/2014, lần đầu tiên top 10 cuốn sách bán chạy gọi tên những tựa sách mà đọc lên, nhiều người viết gạo cội cứ thấy sao sao, sên sến, lòng vòng luẩn quẩn,…

Hội sách TP.HCM lần thứ VIII - 2014 - Ảnh: VNAV

Buồn làm sao buông, Người yêu cũ có người yêu mới, Thương nhau để đó, Nếu như không thể nói nếu như. Và tác giả, lần lượt là Anh Khang, Iris Cao, Hamlet Trương, Jun Phạm, những người viết trẻ măng, xa lạ với văn đàn. Đứng cạnh 4 cuốn sách trên đều là những tác giả - tác phẩm nặng kí, với Hỏa ngục của Dan Brown, Chúc một ngày tốt lành của Nguyễn Nhật Ánh, Thám tử Conan của Gosho Aoyama, Đảo của Nguyễn Ngọc Tư, Đắc Nhân Tâm của Dale Carnegie. Chưa hết, Anh Khang qua mặt luôn “ông kẹ” của mọi kì Hội Sách, là Nguyễn Nhật Ánh, khi Buồn làm sao buông xếp đầu bảng.

Mặc kệ người viết đi trước dạn dày kinh nghiệm chữ giật mình pha hoảng hốt, không hiểu sao những cuốn sách ghi chép cảm xúc mới lớn kiểu vụn vặt, triết lý nửa vời, thậm chí vẽ ra thế giới ở nơi xa lắc nào đó, không thực, lại có thể bán chạy được? Mặc kệ người đọc khó tính thắc mắc đây có phải là văn chương không, hay chữ đội lốt văn chương? Mặc kệ sau Hội Sách, có nhà văn phát ngôn trên mạng xã hội, đại ý: Không phải cứ nhiều trang giấy có chữ được kẹp giữa hai cái bìa thì đều gọi là sách. Một nhà văn khác, là biên tập viên của đơn vị xuất bản tên tuổi, được giám đốc nhà xuất bản ấy đặt cuốn Buồn làm sao buông trước mặt, nói đọc xem có thể viết được như vậy để thành sách best seller không? Nhà văn này đọc rồi ngơ ngác, bảo không nuốt hết được. Mặc kệ tất cả những điều ấy, một thế hệ viết mới, một cộng đồng viết mới, đa số sinh sau 1990, đã xuất hiện, đông đảo, khác hẳn thế hệ 8x trở về trước, và thực sự phả một làn gió mới vào thị trường sách có phần bình bình, đều đều như vốn dĩ trước giờ vẫn thế.

Nếu nhìn lại, trước đó chưa lâu, khởi đi đã có lứa văn trẻ 8x xuất hiện theo trào lưu văn chương mạng, với những cái tên như Hà Kin (Chuyện tình New York), Trần Thu Trang (Cocktail cho tình yêu, Phải lấy người như anh, Nhật ký tình yêu TIO), Keng (Dị bản, Hồng Gai - Về nhan sắc danh giá và phù phiếm, Đôi mắt không còn ướt nước), Gào (Cho em gần anh thêm chút nữa, Nhật kí son môi,…) v.v. Tuy nhiên, cảm giác văn chương mạng 8x mới chỉ dừng ở những cuộc chạy đà, phải đến sự kiện Hội Sách thành phố Hồ Chí Minh lần 8 với thế hệ viết 9x thì thể loại được gọi với hai từ “ngôn tình” này mới chính thức lên ngôi.

2.
Thực tế, khách hàng tạo nên/ quy định thị trường. Và Sài Gòn luôn là thị trường lớn nhất cả nước, trong đó có thị trường sách. Thành phố phương Nam này luôn là nơi bắt đầu, khởi đi, định dạng những trào lưu, xu hướng. Phần đa những xé rào, mới mẻ là từ đây. Văn chương cũng không là ngoại lệ. Những hội/ nhóm chính thống/ phi chính chống (văn chương ngoại biên) xuất hiện sớm ở Sài Gòn, như nhóm Ngựa Trời, rồi Mở Miệng. Văn chương đề tài đồng tính cũng bước ra từ đây, bởi nhà văn Bùi Anh Tấn. Vì vậy, dù Trang Hạ ở miền Bắc, là người đưa ngôn tình từ Trung Quốc, Đài Loan vào Việt Nam, thì ngôn tình vẫn chọn Sài Gòn để nảy nở cũng không có gì là khó hiểu. Đấy là từ phía người viết.

Thực tế nữa, hiện nay đọc sách nhiều nhất là giới trẻ, quan sát người đi nhà sách, đến Đường sách/ Phố sách, đặt sách online đều dễ dàng nhận ra điều này. Độc giả ở phổ tuổi từ học sinh phổ thông đến sinh viên chiếm tỷ lệ cao nhất, là độ tuổi có thời gian để đọc sách và có điều kiện để mua sách, nhất là ở Sài Gòn. Và đây là từ phía người đọc.

Từ điều kiện cần và đủ trên, những cuốn sách của Anh Khang, Hamlet Trương, Iris Cao, Jun Phạm, tiếp đến là Nguyễn Ngọc Thạch, Phan Ý Yên, Ploy Ngọc Bích, Kawi Hồng Phương, Born, Sơn Paris cùng rất nhiều những cái tên khác nữa, hoặc thuần Việt hoặc nửa tây nửa ta, kể hết phải dằng dặc dài, liên tục ra mắt người đọc trẻ, thậm chí với mật độ dày đặc.

Qua rồi thời văn chương chữ nghĩa hữu xạ tự nhiên hương. Với các tác giả cuối 8x đầu 9x này, hình ảnh người viết “đóng cửa bảo chữ” cho tư duy tràn ra bàn phím chứ không tràn ra theo đường miệng, đã xưa như… cổ tích. Các cây viết này làm hình ảnh, từ ăn mặc, kiểu tóc, đến tương tác trên mạng xã hội để kéo fan không khác gì diễn viên, ca sĩ. Sự kiện ra mắt sách được chăm chút từng li từng tí. Ra mắt sách không đơn giản là câu chuyện của… sách, mà là cả chương trình nghệ thuật tạp kĩ, với ca hát, với biểu diễn nghệ thuật đường phố, với sao này sao khác tới dự… Mỗi cuốn sách còn kèm ca khúc MV đầu tư lộng lẫy đi kèm. Cả một ekip và kế hoạch truyền thông được chuẩn bị từ khi tác giả mới nghĩ ra… tên cuốn sách. Thậm chí, chấp nhận cả truyền thông “bẩn”, gây tác dụng ngược, miễn là tạo được sự chú ý.

Bên cạnh văn xuôi là thơ. Hàng loạt những tác giả thơ với trang cá nhân có lượng fan lớn được các công ty sách chăm bẳm, như Du Phong, Huyền Thư, Nguyễn Phong Việt… Các tập thơ phát hành trên 5.000 bản, con số mơ ước của những nhà thơ gạo cội. Thậm chí có tập thơ của Nguyễn Phong Việt phát hành trên 30.000 bản. Tất nhiên, đấy là con số truyền thông. Hầu như sách của các tác giả trẻ mới chỉ ra mắt độ nửa tháng, khi báo/ đài chưa tiêu hóa hết thông cáo báo chí, đã kịp nã thêm thông cáo báo “win - chiến thắng” trong việc phát hành, với những con số như đã bán hết 3.000, 5.000 hay 10.000 bản và loan đi quyết định tái bản. Đám đông độc giả mới lớn được dịp lên đồng. Mỗi người làm sách và người biết “soi” thị trường sách hiểu con số này thực hư ra sao. Bởi kể cả có in vài chục nghìn bản, thì cũng không đồng nghĩa với việc sách rời khỏi đơn vị làm sách là đã đến tay độc giả, sách vẫn còn nằm trên kệ của các đơn vị phát hành, thậm chí ở kho sách của các nhà phát hành để chờ vào vòng giảm giá sâu ở các kì hội sách vốn diễn ra dày đặc vài năm gần đây là chuyện thường.

3.
Có anh bạn biên tập viên kì cựu và say nghề, khi cà kê chuyện về văn chương và thị hiếu đọc hiện nay, tỏ ra lo ngại cho người trẻ. Tôi trấn an với hai lý do, thứ nhất: văn chương càng thật sự là văn chương, càng không phải của số đông. Dù không thể phủ định sự cần thiết của truyền thông thì văn chương vẫn không đứng về phía ồn ào; thứ hai: cái gì thuộc về trào lưu, thời trang sẽ đến nhanh và qua cũng nhanh. Kể cả người tạo ra nó lẫn người tiếp nhận nó.

Những tác giả văn chương mạng thời kì đầu như Hà Kin, Trần Thu Trang, Keng… đã yên bề phía nào đó mà không chọn đi cùng với chữ nữa. Các tác phẩm của họ cũng trôi cùng tác giả. Hội Sách thành phố Hồ Chí Minh lần 10/2018 vừa rồi, “nhiệt” ở các cuộc giao lưu ra mắt sách của các tác giả ngôn tình cũng giảm xuống, thậm chí giảm sâu. Quẩn quanh cỡ trên dưới 50 độc giả hiện hữu ở các buổi giao lưu. Dù chụp lên hình vẫn thấy đông, đấy là người ở… gian hàng sách kế bên chứ không phải đến với tác giả như cách đây 4 năm.

Thêm nữa, độc giả 9x giờ đã lớn, họ bắt đầu đọc khác rồi, những bạn sinh sau năm 2000 cũng đọc khác. Sau 4 năm, tôi lờ mờ nhận ra thời ngôn tình sắp qua. Thay vào đó là sách du kí - trải nghiệm cá nhân, sách kĩ năng, sách giúp người trẻ nhân diện bản ngã, đánh thức tiềm năng, định hướng tương lai đang được tiếp nhận mạnh mẽ hơn. Những tác giả như Đinh Hằng (Quá trẻ để chết - Hành trình nước Mỹ, Chân đi không mỏi - Hành trình Đông Nam Á), Khải Đơn (MeKong phù sa phiêu bạt, Đừng tháo xuống nụ cười), Rosie Nguyễn (Tuổi trẻ đáng giá bao nhiêu, Ta ba lô trên đất Á),… đang hút người đọc trẻ hơn.

Và thời nào, các tác phẩm văn chương thật sự vẫn đứng “riêng một góc trời”, khu biệt, ít lẫn với những ồn ào.

4.
Ở góc độ phát triển và thị trường, các trào lưu, xu hướng như văn chương mạng, văn chương ngôn tình là tự nhiên, cần thiết. Văn đàn sẽ đa dạng và phong phú hơn. Nhưng rõ ràng, căn cứ vào bộ phận nhỏ này để đo sức khỏe của văn học trẻ là lệch lạc và thiếu thuyết phục.

Và thời nào cũng luôn có những người trẻ lao động chữ nghiêm cẩn thực sự, hướng đến văn chương theo nghĩa… văn chương. Dẫu là thầm lặng. Người trẻ tìm tòi, xác quyết con đường khó, để chạm đến… chính mình. Nếu như độc giả quy định thị trường chữ thì nhà văn thực sự sẽ tự biết cách quy định văn chương của mình, chứ không chiều theo thị hiếu đám đông. Như cách nhà văn trẻ Tiểu Quyên từng chia sẻ ở bàn tròn Nhân diện văn chương trẻ phương Nam trên sóng Đài Tiếng nói nhân dân thành phố Hồ Chí Minh, rằng: “Viết, trước hết là chiều chính bản thân mình, phải tự biết tạng viết của mình, để đi đến tận cùng mình”.

Còn đó, nhiều người viết trẻ nữa, như Tiểu Quyên.

Ở văn xuôi là Nguyễn Thị Kim Hòa (Cửa sổ phía Đông, Con chim phụng cuối cùng…), Đinh Phương (Nhụy khúc, Đợi đến lượt…), Lê Vũ Trường Giang (Đi như là ở lại, Nở - tàn biên niên kí), Trần Băng Khuê (Bức tường trong chai tequila), Tru Sa (Trăng tang, Ảo giác mù)… rồi 9x là Nguyễn Dương Quỳnh (Đỏ, Thị trấn của chúng ta, Thỏ rơi từ mặt trăng), Huỳnh Trọng Khang (Mộ phần tuổi trẻ, Những vọng âm nằm ngủ), Cao Nguyệt Nguyên (Trăng màu hổ phách, Nguyện của đêm),… Thơ là Nhã Thuyên (Rìa vực, Từ thở, ngững người lạ), Du Nguyên (Mục xó xỉnh cười, Khúc lêu hêu mùa hè), Nguyễn Thế Hoàng Linh (Em giấu gì ở trong lòng thế, Mật thư, Ra vườn nhặt nắng), Nồng Nàn Phố (Anh ngủ thêm đi anh em phải dậy lấy chồng, Yêu lần nào cũng đau, Mang san hà đổi lấy duy nhất một người thương), Từ Hồng Sơn (Hà Nội mùa hổ phách, Hà Nội mùa mộc phách)…, vừa văn xuôi vừa thơ là Nguyễn Thiên Ngân (Những chuyển điệu, Đường còn dài còn dài, Mình phải sống như mùa hè năm ấy, Ôm mỏ neo nằm mộng những chân trời…), Hồ Huy Sơn (Ngày lạ, Một cảnh không có trên phim…), Lê Quang Trạng (Áp tai vào đất, Dòng sông không trôi)… Phê bình là Mai Anh Tuấn, Đoàn Ánh Dương, Phan Tuấn Anh, Nguyễn Đình Minh Khuê… Vui nữa, là có những tác giả vẫn quan tâm viết cho thiếu nhi, như Võ Thu Hương, Dương Hằng, Vân Vũ, Mây v.v.

Sau cùng, tôi vẫn tin vào đường đi của chữ. Sau tất cả những ồn ào, trào lưu, văn chương lại trở về với quỹ đạo của nó. Tôi tin như tin vào đường đi của các cây bút trẻ, mê mãi miệt mài không chạy theo đám đông.

Sài Gòn, 3/12/2018
V.T.L  
(TCSH359/01-2019)





 

Đánh giá của bạn về bài viết:
0 đã tặng
0
0
0
Bình luận (0)
Tin nổi bật
  • NGUYỄN ĐĂNG ĐIỆP...Nguyễn Huy Thiệp không phải là người duy nhất đổi mới phương thức trần thuật. Trước ông đã có Nguyễn Minh Châu, Nguyễn Khải, Ma Văn Kháng... tích cực mở đường. Nhưng phải đến Nguyễn Huy Thiệp thì sự khai phóng về tư tưởng nghệ thuật mới được thể hiện một cách đậm nét. Tất cả được Nguyễn Huy Thiệp kiến tạo qua một trò chơi đầy tính bất ngờ. Giống như người nghệ sĩ ba lê tài năng, Nguyễn Huy Thiệp trình diễn một thế giới đa sắc trên đầu những đầu mũi ngón chân. Những ngón chân ấy bám trụ vào hiện thực một cách tinh diệu, xoay chuyển một cách nhịp nhàng với những vòng quay, những vũ điệu ngôn từ...

  • PHAN NGỌC THUTrong nền văn học Việt Nam thế kỷ XX, Xuân Diệu (1916-1985) là một trong những nhà thơ nổi tiếng nhất, đồng thời cũng là nhà phê bình văn học kiệt xuất. Từ những bài tranh luận văn học sôi nổi thời Thơ Mới (1932-1945) đến Tiếng thơ (1951), Những bước đường tư tưởng của tôi (1958); từ Phê bình giới thiệu thơ (1960) đến Trò chuyện với các bạn làm thơ trẻ (1961), Dao có mài mới sắc (1963), Lượng thông tin và những kỹ sư tâm hồn ấy (1978), Các nhà thơ cổ điển Việt Nam, tập I (1981), tập II (1982) và Công việc làm thơ (1984)... "chỉ tính riêng các tác phẩm lý luận phê bình, đã có thể gọi Xuân Diệu là một đại gia"(1)

  • BÙI QUANG TUYẾNThơ mới là một hiện tượng nổi bật của văn học Việt Nam nói chung và thơ ca nói riêng trong thế kỷ XX. Nó vừa ra đời đã nhanh chóng khẳng định vị trí xứng đáng trong nền văn học dân tộc với các "hoàng tử thơ": Thế Lữ, Xuân Diệu, Huy Cận, Chế Lan Viên, Hàn Mặc Tử v..v...

  • HÀ KHÁNH CHINgày 20 - 3 - 2003, siêu cường lớn nhất mọi thời đại là đế quốc Hoa Kỳ đã mở đầu cuộc chiến tranh kỳ quái nhất trong lịch sử bằng cách tấn công Iraq sau khi đã bắt quốc gia này phải tự phá huỷ vũ khí tự vệ của chính họ. Đó là bài học chưa hề thấy về chút hy vọng cuối cùng mà lương tri nhân loại có thể đòi hỏi. Để có thể hiểu rõ hơn những gì đang xảy ra hôm nay - có lẽ cũng rất cần ôn lại một trong những vấn đề lớn nhất mà loài người có thể nghĩ tới: cuộc chiến tranh Việt Nam đã kết thúc cách đây gần 30 năm.

  • HOÀNG ĐĂNG KHOA Văn học Việt từ sau 1975, nhất là từ thời kỳ đổi mới, là một quá trình văn học rất phong phú, đa dạng và không ít phức tạp, lại còn đang tiếp diễn. Cuốn sách Văn học Việt Nam sau 1975 - Những vấn đề nghiên cứu và giảng dạy ra đời đáp ứng nhu cầu mang tính thời sự: nhu cầu nhìn nhận, đánh giá một cách khách quan, toàn diện về tiến trình văn học ba mươi năm qua, chuẩn bị cho sự ra đời của những công trình văn học sử và những chuyên khảo về giai đoạn văn học này.

  • NGUYỄN QUANG HÀTrong đời có những bài thơ người ta quên, mà chỉ nhớ một câu nằm lòng. Bởi đó là những câu thơ thực sự, những câu thơ thi sĩ. Từ xưa đến nay, đã có rất nhiều định nghĩa về thơ: Thơ là tiếng hát của trái tim; Thơ là hạt muối kết tinh của tình cảm; Thơ là phút giây rung động của tâm hồn... Nói chung, những định nghĩa ấy cho ta hiểu rằng ở đâu có được sự rung động của trái tim thì ở đó có thơ.

  • ĐỖ LAI THUÝPhê bình văn học Việt Nam, sau sự khởi nguồn của Thiếu Sơn với Phê bình và Cảo luận (1933) chia thành hai ngả. Một xuất phát từ Phê bình để trở thành lối phê bình chủ quan ấn tượng với Hoài Thanh và Thi nhân Việt Nam (1942). Lối kia bắt nguồn từ Cảo luận tạo nên phê bình khách quan khoa học với Vũ Ngọc Phan của Nhà văn hiện đại (1942), Trần Thanh Mai của Hàn Mặc Tử (1941), Trương Tửu của Nguyễn Du và Truyện Kiều (1942), Tâm lý và tư tưởng Nguyễn Công Trứ (1945). Sự phân chia này, dĩ nhiên, không phải là hành chính, mà là khoa học, tức sự phân giới dựa trên những yếu tố chủ đạo, nên không phải là không thể vượt biên. Bởi, mọi biên giới đều mơ hồ hơn ta tưởng, nhất là ở khoa học văn chương.

  • LTS: Marcel Reich-Ranicki, sinh năm 1920, người ở Đức được mệnh danh là "Giáo hoàng văn học", là nhà phê bình văn học đương đại quan trọng nhất của CHLB Đức. "Một lời biện hộ cho thơ" là bài thuyết trình đọc vào ngày 30.11.1980 nhân dịp ra mắt Tập 5 của "Tuyển thơ Frankfurt" trong khuôn khổ chuyên mục thơ của nhật báo "Frankfurter Allgemeine Zeitung" (FAZ) mà tác giả là chủ biên phần văn học từ 1973 đến 1988.Sông Hương xin trân trọng giới thiệu bài "Một lời biện hộ cho thơ" của ông sau đây do dịch giả Trương Hồng Quang thực hiện.

  • TRẦN HUYỀN SÂMGeorge Sand (1804-1876) là một gương mặt độc đáo trên văn đàn Pháp thế kỷ XIX. Cùng thời với những cây bút nổi tiếng như: A.Lamartine, V.Hugo, A.Vigny, A.Musset... nữ sĩ vẫn tạo cho mình một tầm vóc riêng không chìm khuất. George Sand bước vào thế giới nghệ thuật bằng một thái độ tự tin và một khát vọng sáng tạo mãnh liệt. Với hơn hai mươi cuốn tiểu thuyết đồ sộ, G.Sand đã trở thành một tên tuổi lừng danh ngay từ đương thời. Dĩ nhiên, bà lừng danh còn bởi nhiều mối tình bất tử, trong đó có nhà thơ Pháp nổi tiếng A.Musset và nhạc sĩ thiên tài Chopin người Ba Lan.

  • PHẠM QUANG TRUNGCó lần, dăm ba người có thiên hướng lý luận chúng tôi gặp nhau, một câu hỏi có thể nói là quan thiết được nêu ra: trong quan niệm văn chương, e ngại nhất là thiên hướng nào? Rất mừng là ý kiến khá thống nhất, tuy phải trải qua tranh biện, không đến nỗi quyết liệt, cũng không phải hoàn toàn xuôi chiều hẳn. Có lẽ thế mới hay!

  • NGUYỄN HỮU HỒNG MINH1- "Thơ trẻ- Những giá trị mới" là một "mưu mô" của nhà phê bình trẻ Nguyễn Thanh Sơn và nhóm "Văn nghệ mới" (bao gồm Nguyễn Hữu Hồng Minh, Văn Cầm Hải, Phan Huyền Thư, Ly Hoàng Ly, Nguyễn Vĩnh Tiến, Dạ Thảo Phương... và một số người khác) dự tính tập hợp, tuyển chọn 1 tuyển thơ của 10 (hay nhiều hơn) tác giả trẻ từ 30 tuổi trở xuống, xuất hiện trong vòng 3 năm cuối cùng của thế kỉ để trình làng giới thiệu chân dung thế hệ mình.

  • NGUYỄN HOÀN Trịnh Công Sơn là một hiện tượng độc đáo của âm nhạc và văn hoá Việt Nam được ái mộ không chỉ ở trong nước mà cả ở nước ngoài. Vì thế mà từ khi ông qua đời đến nay đã có trên chục đầu sách viết về ông, một số lượng hiếm thấy đối với các nhạc sĩ khác. Gần đây có cuốn “Trịnh Công Sơn vết chân dã tràng” của Ban Mai do Nhà xuất bản Lao Động, Trung tâm Văn hoá Ngôn ngữ Đông Tây xuất bản, Hà Nội, 2008. Với niềm ngưỡng mộ tài hoa và nhân cách nhạc sĩ Trịnh Công Sơn, tôi đã hăm hở tìm đọc cuốn sách mới này nhưng tiếc thay, chưa kịp trọn nỗi mừng đã phải thất vọng về những trang viết đánh giá đầy sai lệch và thiếu sót, phiến diện về Trịnh Công Sơn và chiến tranh Việt Nam.

  • HOÀNG QUỐC HẢIThơ Lý - Trần có mạch nguồn từ Đinh - Lê, nếu không muốn nói trước nữa. Rất tiếc, nguồn tư liệu còn lại cho chúng ta khảo cứu quá nghèo nàn.Nghèo nàn, nhưng cũng đủ tạm cho ta soi chiếu lại tư tưởng của tổ tiên ta từ cả ngàn năm trước.

  • NGUYỄN VĂN THUẤN          (Nhóm nghiên cứu - lý luận phê bình trẻ)Thời gian gần đây, tại Việt , các tác phẩm của nhà văn Nhật Bản H.Murakami thường xuyên được dịch và xuất bản. Là một giọng nói hấp dẫn trên văn đàn thế giới, sáng tác của ông thu hút đông đảo công chúng và dành được nhiều sự quan tâm của các nhà nghiên cứu, phê bình. Một trong những tiểu thuyết làm nên danh tiếng của ông là Rừng Nauy.

  • PHAN TÂMQuê hương Phan Đăng Lưu, xã Hoa Thành, huyện Yên Thành, cách Kim Liên, Nam Đàn, quê hương Hồ Chí Minh khoảng 60 km.Hai nhân cách lớn của đất Nghệ An. Không hẹn mà gặp, xuất phát từ lương tri dân tộc, chủ nghĩa yêu nước Việt Nam, đến chủ nghĩa Mac - Lê nin, thành hai chiến sĩ cộng sản Việt Nam nổi tiếng.

  • THÁI DOÃN HIỂUNhà thơ Võ Văn Trực thuộc loại tài thì vừa phải nhưng tình thì rất lớn. Chính cái chân tình đó đã giúp anh bù đắp được vào năng lực còn hạn chế và mong manh của mình, vươn lên đạt được những thành tựu mới đóng góp cho kho tàng thi ca hiện đại của dân tộc 4 bài thơ xuất sắc: “Chị, Vĩnh viễn từ nay, Thu về một nửa và Nghĩa địa làng, người ta sẽ còn đọc mãi.

  • HÀ  ÁNH MINHBài thứ nhất, Một cuộc đời "Ngậm ngải tìm trầm" của Vương Trí Nhàn, đăng trên tạp chí Diễn đàn văn nghệ Việt Nam số Xuân Canh Thìn năm 2000, và bài thứ hai "Sư phụ Thanh Tịnh làm báo tết" của Ngô Vĩnh Bình, đăng trên báo Văn Nghệ, số Tết cũng năm Canh Thìn 2000. Bài đầu tiên viết dài, giọng văn trau chuốt điệu nghệ. Bài sau ngắn, mộc mạc.

  • LÊ THỊ HƯỜNGDẫu mượn hình thức của thể kí, dẫu tìm đến vần điệu của thơ, điểm nhất quán trong sáng tác của Hoàng Phủ Ngọc Tường là một cái tôi say đắm thiên nhiên. Đằng sau những tài hoa câu chữ là một cái tôi đa cảm - quá chừng là đa cảm - luôn dành cho cỏ dại những tình cảm lớn lao.  

  • BỬU NAM1. Nếu văn xuôi hư cấu (đặc biệt là tiểu thuyết) chiếm vị trí hàng đầu trong bức tranh thể loại của văn học Mỹ - La tinh nửa sau thế kỷ XX, thì thơ ca của lục địa này ở cùng thời gian cũng phát triển phong phú và rực rỡ không kém, nó tiếp tục đà cách tân và những tìm tòi đổi mới của những nhà thơ lớn ở những năm 30 - 40.

  • NGUYỄN ĐĂNG ĐIỆP1. Khi chạm vào cơn lốc và những điệu rock thơ mang tên Vi Thuỳ Linh, bất chợt tôi nhớ đến câu thơ dịu dàng và sâu thẳm của Paul Eluard: Trái đất màu xanh như một quả cam. Với P. Eluard, tình yêu là một thế giới tinh khiết, rạng rỡ và ngọt ngào: Đến mức tưởng em khỏa thân trước mặt. Còn Vi Thuỳ Linh, nếu ai hỏi thế giới màu gì, tôi đồ rằng nàng Vi sẽ trả lời tắp lự: Màu yêu.