Năm nay, cả nước long trọng tổ chức Kỷ niệm Di chúc của Chủ tịch Hồ Chí Minh được công bố lần đầu tiên và 50 năm ngày Bác đi xa; mở đầu cho số báo tháng 8 này, Sông Hương giới thiệu bài viết: “Bác Hồ viết Di chúc, ‘để lại muôn vàn tình thương yêu’”. Bác Hồ viết Di chúc bắt đầu ngày 10/5/1965; trong 4 năm kế tiếp Bác luôn suy nghĩ, sữa chữa thêm bớt và hoàn thiện bản Di chúc lịch sử vào ngày 10/5/1969. Từ việc làm trong sáng Đảng trên tình yêu thương đồng chí, hơn ai hết Bác Hồ hiểu đó là yếu tố quyết định cho mọi thắng lợi trong thời chiến cũng như công việc tái thiết đất nước sau chiến tranh và gìn giữ hòa bình mai sau; đến việc chăm lo đời sống từng tầng lớp trong xã hội, cho thấy một tình thương bao la Bác gửi lại cho nhân dân.
Bìa Tạp chí Sông Hương số 366
Truyện ngắn “Ngôi nhà không có cầu thang”. Nỗi khắc nghiệt của cuộc đời nằm ở những bất ngờ; sự bất ngờ không phải khi người lính gặp trận đánh bất ngờ, mà họ không thấy hết cơn đau phía trước. Nhưng đằng sau đó là niềm hạnh phúc dịu nhẹ của sự chở che, dìu dắt nhau khi những hình hài từ cuộc chiến không còn nguyên vẹn nữa. Chính vẻ đẹp của tình người, tình đồng đội, tình yêu đã phát sáng về những con đường dưới chân trời đã phủ xuống mây xanh.
Cũng phần văn xuôi, ở mục “Cửa sổ nhìn ra văn học thế giới đương đại” là truyện ngắn đặc sắc “Zaabalawi” của nhà văn Nobel văn chương năm 1988, Naguib Mahfouz. Câu chuyện về một người bệnh đi tìm vị tương truyền là thánh sống. Anh đã đến và gặp những người bạn của ông ta nhưng không gặp được; nhưng ông ta đã đến bên anh khi anh ngủ mê trong mệt mỏi. Là một ẩn dụ về những hóa thân của đấng tối cao thử thách niềm tin và sức nhẫn để lựa chọn đệ tử chân truyền, như một huyền thoại về tính siêu nhiên từng để lại dấu chân cho những ai có thể lần theo về phía cánh cửa mở vào bất tử. Những khuôn mẫu có thể hóa hiện nhiều khuôn mẫu tuyệt vời.
Những bài viết công phu từ mục “Nghiên cứu và bình luận”: “Con bướm chết trong sách và tâm sự của đại thi hào Nguyễn Du”. Bài thơ “Con bướm chết trong sách” được đánh giá hay song xưa nay nó chưa được bình giải thấu đáo. Bài viết đã nêu bật “khát vọng ẩn giấu trong sự lựa chọn và sắp xếp thi liệu, sự tương phản đối lập giữa Sự trường tồn vĩnh cửu và cái Hữu hạn”, làm sáng lên gia tài văn chương cũng như tâm hồn của đại thi hào Nguyễn Du hướng về cõi siêu hình và cho thấy đó cũng là giới hạn của con người trong cuộc khai phát trí tuệ làm ân hưởng một cách tự nhiên nhất đến mọi người và cả những loài khoác phận mong manh. “Truyện ngắn J.L.Borges nhìn từ lý thuyết liên văn bản (Khái lược về liên văn bản trong tác phẩm văn học)”. Borges là một trong những nhà văn hậu hiện đại lớn nhất của thế kỉ XX. Qua đây có thể thấy được lối tư duy tiến bộ từ mặt duy mỹ cho đến khoa học và ngay cả triết thuyết “trở về” vạn vật nương nhau sinh tồn của ông: “Không có một văn bản nào là hoàn toàn độc sáng hay là cội nguồn gốc. Ý nghĩa của văn bản, không chỉ có từ chính nó, mà còn nằm ở khoảng giao thoa giữa các văn bản xung quanh”.
Dưới đây là mục lục:
- BÁC HỒ VIẾT DI CHÚC, “ĐỂ LẠI MUÔN VÀN TÌNH THƯƠNG YÊU” - Hồ Ngọc Diệp
VĂN
- Ngôi nhà không có cầu thang - PHAN TRUNG HIẾU
- Viết theo dặm hải trình - VĨNH NGUYÊN
- Chuyến ngược ngàn - NGUYỄN THẾ HÙNG
NHẠC:
- Giấu hương - Nhạc và lời: AN NHIÊN
- Hai màu hoa - Nhạc: NGUYỄN VĂN THIẾT; Lời: NGÀN THƯƠNG
THƠ:
- TRẦN TỊNH YÊN
+ Mây rụng cuối cầu
+ Lìa bỏ
- NGUYỄN THANH HẢI
+ Treo trung thu lên trí nhớ
- NGUYỄN HOÀNG THỌ
+ Giọt đời
+ Chạm
- NGUYỄN BÌNH PHƯƠNG
+ Định nghĩa
+ Cho mùa hè mới
- ĐỖ THƯỢNG THẾ
+ Như là đăng đối
- TRẦN KIÊM ĐOÀN
+ Em ngủ trên lá sen
- BẠCH DIỆP
+ Mùa hoa xuyên tuyết
+ Hay là chúng ta ra biển
- HUỲNH MINH TÂM
+ Những điều không thể viết thành bài ca
+ Thế giới chúng ta đang sống
- HỮU VĂN
+ Quang gánh đời mẹ
- HOÀNG THỤY ANH
+ Em & mèo & tôi
+ Thơm từ nỗi đau
- LÊ MINH HẢI
+ Tìm về
- TRẦN XUÂN TRƯỜNG
+ Chị
+ Chờ
- PHẠM ÁNH
+ Nếu cỏ cây biết buồn
- PHAN VĂN CHƯƠNG
+ Nấm mộ người xin ăn
CỬA SỔ NHÌN RA VĂN HỌC THẾ GIỚI ĐƯƠNG ĐẠI
- Zaabalawi - NAGUIB MAHFOUZ - Trần Ngọc Hồ Trường dịch
TÁC GIẢ - TÁC PHẨM:
- CON BƯỚM CHẾT TRONG SÁCH VÀ TÂM SỰ CỦA ĐẠI THI HÀO NGUYỄN DU - Mai An Nguyễn Anh Tuấn
- HẤP DẪN KHÔNG CHỈ VÌ ĐẬM PHONG VỊ HUẾ VÀ GIÀU NỮ TÍNH - Nguyễn Khắc Phê
NGHIÊN CỨU VÀ BÌNH LUẬN
- VIỆC TẠO LẪN LỘN SỞ CHỈ NHẰM ỨNG PHÓ VỚI ĐỐI TƯỢNG HỘI THOẠI GIÁN TIẾP TRONG TRUYỆN CƯỜI DÂN GIAN - Triều Nguyên
- CẢM THỨC VĂN HÓA TRONG THƠ NỮ VIỆT NAM HIỆN ĐẠI - Hồ Tiểu Ngọc
- TRUYỆN NGẮN J.L.BORGES NHÌN TỪ LÝ THUYẾT LIÊN VĂN BẢN (Khái lược về liên văn bản trong tác phẩm văn học) - Tôn Nữ Dạ Nguyên
* Bìa 1: Tác phẩm PHỐ MÙA THU (Chất liệt tổng hợp trên vải, 80cm x 80cm, 2016) của họa sĩ NGUYỄN MẠNH HÙNG
* Bìa 2 & Bìa 3: Không gian ký ức Lê Bá Đảng - TRẦN HOÀNG PHI
- Minh họa: Họa sĩ Nguyễn Thiện Đức; Họa sĩ Đặng Mậu Tựu; Họa sĩ Ngô Lan Hương
- Vi nhét: Họa sĩ Tô Trần Bích Thúy
- Thư đi tin lại - Người Sông Hương
Ban Biên tập
Tải mã QRCode
SHO - Sáng ngày 21/2 (14 Tháng Giêng năm Bính Thân), Hội Nhà văn Thừa Thiên Huế đã tổ chức chuyến đi Viếng mộ thi nhân tại các nghĩa trang trên địa bàn thành phố Huế tưởng nhớ các văn nghệ sĩ đã khuất . Đây là năm thứ tám văn nghệ sĩ Cố đô Huế tổ chức đi viếng mộ thi nhân vào dịp Tết Nguyên tiêu.
Không biết có tự bao giờ mà hoa tre là lễ vật không thể thiếu trong lễ "cúng bổn mạng" đầu năm của mỗi gia đình xứ Huế. Nội tôi kể rằng: Thuở xưa khi chưa có "ông tổ" khai sinh ra loại hoa tre thì người ta "cúng bổn mạng" bằng hoa thọ. Hoa thọ mang ý nghĩa trường tồn, cầu mong được sống lâu để sum vầy cùng con cháu.
Là kinh đô xưa cổ còn được lưu giữ gần như toàn vẹn nhất cho đến bây giờ, Tết ở Huế tượng trưng cho sợi dây liên kết giữa quá khứ và hiện tại.
Cặp rắn này chỉ xuất hiện tại chùa vào các ngày sóc vọng (các ngày 1, 15, 30 hàng tháng) và trú lại qua đêm trong hang cây da cổ thụ rồi lặng lẽ bỏ đi. Thấy chuyện lạ, một số người cho rằng đây là đôi rắn “có chân tu” nên mới về chùa để “nghe giảng giải kinh Phật”...
Bấy lâu nay, nhiều người dân, du khách vẫn thường nhắc đến con rùa khổng lồ thi thoảng xuất hiện trên dòng sông Hương, đoạn trước mặt điện Hòn Chén (thuộc thôn Ngọc Hồ, phường Hương Hồ, thị xã Hương Trà, Thừa Thiên – Huế). Người dân địa phương gọi đó là “rùa thần”.
Có thể nói, trong số hàng trăm sản phẩm bằng tre của các nghệ nhân làng Bao La (xã Quảng Phú, huyện Quảng Điền, Thừa Thiên - Huế) tạo nên, chúng tôi ấn tượng nhất là đèn lồng các loại. Từ đèn ú, đèn lục giác, bát giác… Tuy khác nhau về mẫu mã, hình dáng nhưng tất cả đều chan chứa tâm tình, gửi gắm “cái hồn” của làng nghề nơi đây.
Bên cạnh lớp nghệ nhân "vàng", lớp những nghệ sỹ "măng non" - nghệ sỹ trẻ là thế hệ mới sẽ đồng hành cùng nghệ thuật Ca Huế trên con đường phát huy giá trị di sản này ra cộng đồng, tiến tới hội nhập di sản quốc tế. Do đó, việc làm sao để truyền lại vẹn nguyên bản sắc, đúng cái "chất" của Ca Huế cho lớp nghệ sỹ trẻ kế tục cũng đang là vấn đề được các ban, ngành quan tâm.
Chuyên đề trọng điểm của số báo này, dành nhiều trang về Hoàng Phủ Ngọc Tường - nhà văn, nhà văn hóa Huế. Những trang văn của ông, như chiếc đũa thần, thức dậy những vỉa tầng văn hóa Huế. Một điều khác, ông cùng bạn bè thuở ấy, với một hệ mỹ cảm khác biệt, đã tạc vào văn nghệ Huế, Việt Nam những giá trị trường cửu.
Với những giá trị mà cổ vật cung đình Huế vốn có, và với “quê hương” nó được sinh ra, cố đô Huế xứng đáng đón nhận lại những cổ vật quan trọng một thời của cha ông.
Với những giá trị mà cổ vật cung đình Huế vốn có, và với “quê hương” nó được sinh ra, cố đô Huế xứng đáng đón nhận lại những cổ vật quan trọng một thời của cha ông.
Tại Huế, toàn bộ các ấn quý bằng vàng, bạc, ngọc hay còn gọi là Kim Ngọc Bảo Tỷ đến nay không còn một chiếc nào. Có lẽ thật sự đây là điều đáng tiếc nhất khi xuất xứ những chiếc ấn quý đó đều từ Huế mà ra.
Những biến cố của lịch sử đã khiến cho một lượng cổ vật lớn và quý hiếm đã “biến mất” khỏi cố đô Huế. Hãy cùng lật lại những điểm mốc ấy.
Triều đại phong kiến vua Nguyễn cuối cùng tại Huế đã trải qua với bao biến cố lịch sử. Hàng vạn cổ vật quý hiếm đi cùng triều đại này hiện đã mất mát quá nhiều, không còn “ở lại” được trên mảnh đất nó đã từng tồn tại.
Hai đồng tiền cổ quý hiếm là loại tiền dùng để ban thưởng chứ không dùng để trao đổi, mua bán có tên là “Gia Long thông bảo” và “Minh Mạng thông bảo” với kích thước rất lớn vừa được một người dân ở Quảng Bình lần đầu phát hiện.
Với một di sản văn hoá vật thể và tinh thần mang ý nghĩa quốc hồn quốc tuý của dân tộc, Huế là một hiện tượng văn hoá độc đáo của Việt Nam và thế giới.
Huế từ lâu đã là một trung tâm văn hóa, du lịch của cả nước. Festival văn hóa nghệ thuật kết hợp với du lịch đã tạo cú hích cho thế mạnh đặc thù của quần thể di tích cố đô Huế - được công nhận là di sản thế giới vào năm 1993, từ đó tạo diện mạo cho Huế có sự phát triển mới, mạnh mẽ hơn.
Lọng là sản phẩm độc đáo được dùng để tôn vinh sự trang trọng, quý phái trong các nghi lễ của triều đình xưa, cũng như trong các lễ nghi cúng tế mang đậm tín ngưỡng dân gian. Từ đám rước thần linh, đám tang, lễ cưới, hỏi… đều có sự hiện diện của chiếc lọng.
Trong kiến trúc xưa, có lẽ không nơi nào có nhiều bức bình phong như ở Huế. Khắp các cung đình, phủ đệ, đến các đền chùa, am miếu, đình làng, nhà thờ họ và nhà thường dân…đều hiện hữu những bức bình phong.
Võ tướng Nguyễn Tri Phương đã dành cả đời ông trong công cuộc giữ yên bờ cõi và chống ngoại xâm trải qua ba đời vua Minh Mạng, Thiệu Trị, Tự Đức. Khi Hà thành thất thủ vào tay quân Pháp, ông đã nhịn đói cho đến chết.
Gần đây có một bộ tranh chân dung của các vua triều Nguyễn được vẽ mới và phổ biến, thu hút được nhiều sự chú ý của người xem. Nếu chỉ thưởng thức các bức vẽ này như những ảnh vui mắt, đầy mầu sắc thì được.