Chương trình nghệ thuật “Thi dĩ ngôn chí” tôn vinh thi ca Hoàng đế triều Nguyễn

21:55 03/03/2026

Tối ngày 3/3 (tức ngày Rằm tháng Giêng năm Bính Ngọ), tại Quảng trường Ngọ Môn – Đại Nội Huế, Ban Tổ chức Festival Huế phối hợp với Trung tâm Bảo tồn Di tích Cố đô Huế tổ chức chương trình nghệ thuật “Thi dĩ ngôn chí”, giới thiệu và tôn vinh di sản thi ca của các Hoàng đế Triều Nguyễn.

Chương trình được dàn dựng công phu với ngôn ngữ mang màu sắc chất sử thi

Chương trình diễn ra trong khuôn khổ Festival Huế 2026 và Ngày hội Thơ Huế, góp phần làm phong phú thêm không gian văn hóa nghệ thuật của Lễ hội mùa xuân “Xuân Cố đô”.

Tham dự chương trình có Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Bí thư Thành ủy, Chủ tịch UBND thành phố Huế Nguyễn Khắc Toàn; Ủy viên Ban Thường vụ Thành ủy, Phó Chủ tịch Thường trực UBND thành phố Huế Nguyễn Thanh Bình; đại diện các sở, ban, ngành cùng đông đảo khán giả và du khách.

Đây là chương trình nghệ thuật được dàn dựng công phu với ngôn ngữ mang màu sắc chất sử thi, khái quát nên bức tranh đời sống xã hội Việt Nam vào thế kỷ 19 ở Kinh đô Huế.

 

Kết cấu qua 10 hồi diễn, mùa xuân hiện lên trong lễ hội, thao lược, đời sống dân sinh và kiến thiết đất nước. Đó là hành trình từ triều nghi uy nghiêm đến đời sống bình dị, từ hồn thiêng sông núi đến bảo vật ngàn năm.

 

Nội dung các bài thơ xâu chuỗi thành những câu chuyện kể về lịch sử một cách ước lệ được kết hợp với nhiều hiệu ứng của âm thanh, ánh sáng, hình ảnh, diễn xuất, hiệu ứng hoả thuật, khói lửa…

 

Ngôn ngữ biểu đạt đậm chất sử thi tạo nên không gian nghệ thuật giàu chiều sâu, vừa trang trọng, vừa gần gũi, làm sống dậy tinh thần một thời vàng son của Kinh đô Huế.

Mở đầu là “Ngự xuân hòa vận”, khi bậc quân vương cảm nhận khí xuân đất trời. Tiếp nối là “Lễ hội mùa xuân” và “Duyệt binh ngày xuân” tái hiện sinh khí triều đình cùng hào khí bảo quốc an dân. “Ngày mùa hân hoan” lan tỏa nhịp lao động no ấm, “Phong vị dân sinh” đưa hơi thở đời sống vào thi ca cung đình.

 

Các phân đoạn “Ngự giá xướng họa thi” và “Kinh đô thắng cảnh” khắc họa vẻ đẹp văn hiến của cố đô, trước khi khép lại bằng “Thái Hòa kiến thiết”, “Bảo vật muôn đời” và “Rạng rỡ mùa xuân” – bản hòa ca về một xã hội thịnh trị. Qua mười hồi diễn, mùa xuân hiện lên trong lễ hội, thao lược, lao động và kiến thiết; từ triều nghi uy nghiêm đến đời sống bình dị, từ hồn thiêng sông núi đến những bảo vật ngàn năm lắng đọng.

 

“Thi dĩ ngôn chí” không chỉ là một đêm diễn nghệ thuật mà còn là hành trình trở về với tinh hoa thi ca cung đình, góp phần lan tỏa giá trị di sản văn hóa Huế trong dòng chảy đương đại.

 

Khép lại chương trình, những vần thơ xưa như vẫn ngân vang giữa không gian linh thiêng của Hoàng thành, kết nối quá khứ với hiện tại, truyền trao tinh thần nhân văn, trí tuệ và khí phách của tiền nhân đến thế hệ hôm nay. Để rồi từ đó, mỗi người thêm yêu, thêm tự hào và có trách nhiệm gìn giữ, phát huy những giá trị đặc sắc của di sản Cố đô – để thơ không chỉ còn trên trang sử, mà tiếp tục sống động trong đời sống hôm nay, giữa lòng Huế thân thương.

 

Di sản thi ca của các Hoàng đế Triều Nguyễn được nhìn nhận như một dấu ấn đặc biệt trong dòng chảy văn học Việt Nam. Các vị vua không chỉ là những người đứng đầu quốc gia mà còn là những bậc nho sĩ uyên thâm, để lại khối lượng sáng tác đồ sộ, giàu giá trị tư tưởng và nghệ thuật. Với họ, thơ ca không chỉ là thú tao nhã mà còn là tiếng nói của tâm hồn, là phương tiện gửi gắm chí hướng trị quốc, an dân và khát vọng về một xã hội thịnh trị.

 

 

 

 

Phương Anh

 

 

 

 

 

 

 

Đánh giá của bạn về bài viết:
0 đã tặng
0
0
0
Bình luận (0)
Tin nổi bật
  • Hiếm có làng nào lại quy định rõ ràng về việc dọn thức ăn trong ma chay như làng Mỹ Phú (xã Phong Chương, H.Phong Điền, Thừa Thiên-Huế).

  • Ở không ít làng quê xứ Huế ngày nay, lệ làng vẫn tồn tại với nhiều quy định khắt khe, chặt chẽ.

  • Tháng 8 năm này, kỷ niệm 95 năm ngày sinh của điêu khắc gia Điềm Phùng Thị (18/8/1920). Một bài viết trong số này, đã nhắc lại “cuộc hóa thân của đất đá” trong sự nghiệp lừng lẫy của bà. Các truyện ngắn được chọn đăng, vừa có những thử nghiệm bút pháp mới, vừa sâu thẳm tính nhân văn; và một lần nữa, trách nhiệm cụ thể của nhà văn được khơi mở: Làm sao vừa có những sáng tạo đầy bứt phá về nghệ thuật, vừa có thể gắn chặt với thực tại? Làm sao để những biến ảo kỳ diệu của tâm thức đời sống, của tiềm thức con người, của “cái bóng” đa nhân cách cuộc đời không dễ nắm bắt… có thể đi vào văn học nghệ thuật? Tất cả lại là những vấn đề muôn thuở của văn học

  • Chùa Từ Hiếu hay còn gọi là chùa “Thái giám” nằm trên ngọn núi Dương Xuân thuộc phường Thuỷ Xuân (TP.Huế). Đây là địa điểm du lịch tâm linh nổi tiếng của Huế, nhưng ít người biết được nguồn gốc đầy nước mắt của ngôi cổ tự này. Nơi đây có một nghĩa trang của những con người mang thân phận không phải đàn ông mà cũng chẳng phải đàn bà...

  • Ngọ Môn là cổng chính phía nam của Hoàng Thành – Kinh Thành Huế, cũng được coi là bộ mặt của Hoàng Thành và vương triều phong kiến.

  • Hệ thống thơ văn trên di tích Huế có một phần rất lớn là Ngự chế thi của vua Minh Mạng, trong đó, đặc biệt tại Hiếu Lăng (lăng vua Minh Mạng) là nơi có nhiều thơ của nhà vua được chạm khắc, trang trí để lưu truyền cho hậu thế.

  • Từ ngày 17 đến 23 tháng 7 năm 2015, trại sáng tác văn học Phong Điền năm 2015 đã diễn ra tại vùng Ngũ Điền do Hội nhà văn Thừa Thiên Huế phối hợp với UBND huyện Phong Điền tổ chức.

  • Câu chuyện này lại có liên quan đến một sự kiện diễn ra cách nay đúng một 150 năm, đó là câu chuyện sứ đoàn đầu tiên của nước ta sang Pháp (1863 - 1864)...

  • Trên các đền đài, lăng tẩm, cung điện triều Nguyễn tại cố đô Huế xuất hiện hàng ngàn bài thơ, văn, câu đối bằng chữ Hán. Hệ thống di sản tư liệu độc đáo này vừa được giải mã để đề nghị UNESCO công nhận là di sản tư liệu thuộc Chương trình ký ức thế giới.

  • Chỉ cần nhìn làn da bất chấp tuổi tác của những người phụ nữ trong gia đình này, bạn sẽ thấy bí quyết làm đẹp từ hoàng cung mà họ được truyền lại qua mấy đời thực sự diệu kỳ đến thế nào. Đó là bí mật để làm ra những viên phấn nụ, dưới công thức của các ngự y triều Nguyễn, chỉ dành cho những giai nhân ở chốn cấm cung.

  • Nét khác biệt của lăng Hoàng Cô gắn liền với câu chuyện cảm động về cuộc đời tiết hạnh của Công chúa Long Thành - người chị ruột của vua Gia Long.

  • Cung đường hình chữ S dẫn du khách lên Bạch Mã, chơi vơi gió, chơi vơi mây và chơi vơi tất cả mọi xúc giác…

  • Huế vốn là đất kinh kỳ, có rất nhiều thú vui tao nhã. Những thú vui đó đã tạo cho Huế một bản sắc riêng mà "chẳng nơi nào có được". Ngủ đò trên dòng sông Hương là một trong những thú vui như thế.

  • Uỷ ban nhân dân huyện A Lưới vừa ban hành kế hoạch tổ chức bình chọn sản phẩm công nghiệp nông thôn tiêu biểu huyện A Lưới năm 2015. 

  • Vào cung là đến với cuộc sống giàu sang nhung lụa nhưng với phần lớn cung nữ, Tử Cấm thành lại là nơi chôn vùi tuổi xuân của họ.

  • Ngôi chùa hàng trăm năm được đánh giá có kiến trúc và khung cảnh đẹp nhất xứ Huế.

  • Trên địa bàn làng Cư Chánh, xã Thủy Bằng, TP Huế có một khu lăng mộ đồ sộ được gọi là lăng Cơ Thánh. Đây chính là lăng của ông Nguyễn Phúc Luân (1733 - 1765) - cha đẻ của Gia Long, vị hoàng đế đầu tiên của nhà Nguyễn trong lịch sử Việt Nam. Lăng mộ của đấng thân sinh vua Gia Long còn được dân gian gọi là lăng Sọ, vì dưới mộ chỉ chôn cất hộp sọ của người quá cố.

  • Những nốt xăm trên trán, mí mắt của người dân tộc Ka Tu thuộc huyện miền núi Nam Đông (Thừa Thiên- Huế) đã hình thành từ lâu đời. Nó là biểu tượng cho sức mạnh, uy lực của dân tộc và trở thành nét giá trị văn hóa mang đậm bản sắc cộng đồng dân tộc. Mới đây, chúng tôi đã có chuyến thực tế, để hiểu hơn về tính độc đáo xung quanh tục xăm hình đầy bí ẩn của đồng bào Ka Tu.

  • Địa danh Thanh Hà thuộc xã Hương Vinh, thị xã Hương Trà, tỉnh Thừa Thiên Huế ngày nay. Nằm phía bờ tả ngạn sông Hương, cách kinh thành Huế 4 km, cách cửa biển Thuận An khoảng 10km. Với vị trí trên bến, dưới thuyền, cư dân có truyền thống buôn bán, ở Thanh Hà sớm xuất hiện chợ làng, nơi hội tụ hàng hóa của cư dân các vùng lân cận.

  • Bộ sử bằng thơ này được các ông hoàng nhà Nguyễn khởi viết từ khoảng 1907-1916, kéo dài đến khoảng 1926. Ban đầu được lưu trữ ở thư viện gia đình Lục Khanh, sau được cất giữ ở chùa Từ Quang (Thừa Thiên - Huế). Vốn là tài liệu độc bản, viết tay bằng chữ Nôm, gồm 1.884 câu lục bát.