Chương trình nghệ thuật “Thi dĩ ngôn chí” tôn vinh thi ca Hoàng đế triều Nguyễn

21:55 03/03/2026

Tối ngày 3/3 (tức ngày Rằm tháng Giêng năm Bính Ngọ), tại Quảng trường Ngọ Môn – Đại Nội Huế, Ban Tổ chức Festival Huế phối hợp với Trung tâm Bảo tồn Di tích Cố đô Huế tổ chức chương trình nghệ thuật “Thi dĩ ngôn chí”, giới thiệu và tôn vinh di sản thi ca của các Hoàng đế Triều Nguyễn.

Chương trình được dàn dựng công phu với ngôn ngữ mang màu sắc chất sử thi

Chương trình diễn ra trong khuôn khổ Festival Huế 2026 và Ngày hội Thơ Huế, góp phần làm phong phú thêm không gian văn hóa nghệ thuật của Lễ hội mùa xuân “Xuân Cố đô”.

Tham dự chương trình có Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Bí thư Thành ủy, Chủ tịch UBND thành phố Huế Nguyễn Khắc Toàn; Ủy viên Ban Thường vụ Thành ủy, Phó Chủ tịch Thường trực UBND thành phố Huế Nguyễn Thanh Bình; đại diện các sở, ban, ngành cùng đông đảo khán giả và du khách.

Đây là chương trình nghệ thuật được dàn dựng công phu với ngôn ngữ mang màu sắc chất sử thi, khái quát nên bức tranh đời sống xã hội Việt Nam vào thế kỷ 19 ở Kinh đô Huế.

 

Kết cấu qua 10 hồi diễn, mùa xuân hiện lên trong lễ hội, thao lược, đời sống dân sinh và kiến thiết đất nước. Đó là hành trình từ triều nghi uy nghiêm đến đời sống bình dị, từ hồn thiêng sông núi đến bảo vật ngàn năm.

 

Nội dung các bài thơ xâu chuỗi thành những câu chuyện kể về lịch sử một cách ước lệ được kết hợp với nhiều hiệu ứng của âm thanh, ánh sáng, hình ảnh, diễn xuất, hiệu ứng hoả thuật, khói lửa…

 

Ngôn ngữ biểu đạt đậm chất sử thi tạo nên không gian nghệ thuật giàu chiều sâu, vừa trang trọng, vừa gần gũi, làm sống dậy tinh thần một thời vàng son của Kinh đô Huế.

Mở đầu là “Ngự xuân hòa vận”, khi bậc quân vương cảm nhận khí xuân đất trời. Tiếp nối là “Lễ hội mùa xuân” và “Duyệt binh ngày xuân” tái hiện sinh khí triều đình cùng hào khí bảo quốc an dân. “Ngày mùa hân hoan” lan tỏa nhịp lao động no ấm, “Phong vị dân sinh” đưa hơi thở đời sống vào thi ca cung đình.

 

Các phân đoạn “Ngự giá xướng họa thi” và “Kinh đô thắng cảnh” khắc họa vẻ đẹp văn hiến của cố đô, trước khi khép lại bằng “Thái Hòa kiến thiết”, “Bảo vật muôn đời” và “Rạng rỡ mùa xuân” – bản hòa ca về một xã hội thịnh trị. Qua mười hồi diễn, mùa xuân hiện lên trong lễ hội, thao lược, lao động và kiến thiết; từ triều nghi uy nghiêm đến đời sống bình dị, từ hồn thiêng sông núi đến những bảo vật ngàn năm lắng đọng.

 

“Thi dĩ ngôn chí” không chỉ là một đêm diễn nghệ thuật mà còn là hành trình trở về với tinh hoa thi ca cung đình, góp phần lan tỏa giá trị di sản văn hóa Huế trong dòng chảy đương đại.

 

Khép lại chương trình, những vần thơ xưa như vẫn ngân vang giữa không gian linh thiêng của Hoàng thành, kết nối quá khứ với hiện tại, truyền trao tinh thần nhân văn, trí tuệ và khí phách của tiền nhân đến thế hệ hôm nay. Để rồi từ đó, mỗi người thêm yêu, thêm tự hào và có trách nhiệm gìn giữ, phát huy những giá trị đặc sắc của di sản Cố đô – để thơ không chỉ còn trên trang sử, mà tiếp tục sống động trong đời sống hôm nay, giữa lòng Huế thân thương.

 

Di sản thi ca của các Hoàng đế Triều Nguyễn được nhìn nhận như một dấu ấn đặc biệt trong dòng chảy văn học Việt Nam. Các vị vua không chỉ là những người đứng đầu quốc gia mà còn là những bậc nho sĩ uyên thâm, để lại khối lượng sáng tác đồ sộ, giàu giá trị tư tưởng và nghệ thuật. Với họ, thơ ca không chỉ là thú tao nhã mà còn là tiếng nói của tâm hồn, là phương tiện gửi gắm chí hướng trị quốc, an dân và khát vọng về một xã hội thịnh trị.

 

 

 

 

Phương Anh

 

 

 

 

 

 

 

Đánh giá của bạn về bài viết:
0 đã tặng
0
0
0
Bình luận (0)
Tin nổi bật
  • Sáng ngày 22-3, nhận lời mời của tạp chí Văn hóa Quân sự (cơ quan thường trú Miền Trung-Tây Nguyên) và  Hội Nhà văn Đà Nẵng, nhóm anh em văn nghệ sỹ Huế trên 20 người gồm các nhà văn, nhà nghiên cứu, nhà thơ, nhạc sỹ và nghệ sỹ trình diễn...  đã đến tham dự chương trình thơ, nhạc, triển lãm ảnh với chủ đề: “Hội ngộ Hải Vân Quan” tại đỉnh đèo Hải Vân.

  • Nhân kỷ niệm 140 năm ngày danh nhân Đặng Huy Trứ đưa nhiếp ảnh vào Việt Nam và khai sinh hiệu ảnh Cảm Hiếu đường, hiệu ảnh đầu tiên ở Việt Nam, kỷ niệm 56 năm ngày ngày truyền thống Nhiếp ảnh Việt Nam; Hội Liên hiệp Văn học Nghệ thuật- Hội Nhiếp ảnh Thừa Thiên Huế và Phòng Văn hoá Thông tin thành phố Huế tổ chức khai mạc 2 phòng triển lãm ảnh "Gia đình Việt Nam xưa" và triển lãm các  "Tác phẩm được giải thưởng qua thời kỳ trong suốt 30 năm qua".

  • Tập tranh Sông Hương của họa sĩ Gérald Gorridge, giảng viên Đại học Hình ảnh Angouleme, được ra mắt ngày 9/3 tại trụ sở Hội người Việt Nam tại Pháp ở Paris.

  • NGUYỄN KHÁC PHÊ (Đọc “Nửa vòng đất lạ buồn vui xứ người” của Bảo Cường)  Tôi tin là Bảo Cường không tự ái khi bị (hay “được”) gọi là “nghệ sĩ hát rong”.  Vì không dễ có được danh hiệu này. Người nghệ sĩ không hề bị trói buộc, chẳng hề ra giá “cát-sê”, gần gũi với nhiều tầng lớp công chúng ở mọi phương trời mới  được tặng danh hiệu dân dã mà đáng yêu  đó.

  • Sáng ngày 17 - 2 - 2009, Tạp chí Sông Hương phối hợp cùng Hội Nhà văn TT. Huế tổ chức buổi ra mắt tập truyện ngắn đầu tay của tác giả Nguyễn Đặng Mừng: Bóng chiều hôm (Nxb Hội Nhà văn, 2009). Đến dự có đông đảo các nhà văn, dịch giả, những người có uy tín trong hoạt động văn học nghệ thuật như: Trần Thùy Mai, Nguyễn Khắc Thạch, Tô Nhuận Vỹ, Bửu Ý, Thái Kim Lan, Đặng Tiến…

  • “…Mới ngày nào của buổi sáng hội ngộ mùa thu 2008, các bạn trẻ cùng nhau thảo luận về sân chơi cho văn chương trẻ, nhận ra sự bơ vơ mà như một lời tự tình rất thực đã so sánh: “Con nai vàng ngơ ngác của nhà thơ Lưu Trọng Lư còn có thảm lá vàng để dẫm lên, còn những bước chân tập tễnh vào chốn văn chương của những cây bút trẻ đã không biết dẫm lên đâu trong mênh mông cuộc sống xô bồ hiện tại”.

  • Có thể nói như vậy về cuộc “ra quân” cùng lúc của 14 họa sĩ trẻ tại cơ sở “Nghệ thuật không gian mới” ở thôn Lại Thế (xã Phú Thượng, Phú Vang) chiều ngày 21/12/2008.

  • Sáng sớm ngày 7-12-2008, giữa rừng thông bên núi Ngũ Phong, phường An Tây TP Huế đã diễn ra Đại lễ khánh thành đền thờ vua Trần Nhân Tông (TNT) - nhân kỷ niệm 750 năm ngày sinh vua TNT 7/12/1258-7/12/2008 và 700 năm ngày mất 1308-2008 do Sở Văn hóa - Thể thao và du lịch tỉnh Thừa Thiên Huế long trọng tổ chức trong khu Trung tâm văn hóa Huyền Trân.

  • Ngày 22/11 vừa qua, tại xóm 3 thôn Lại Thế huyện Phú Vang đã long trọng tổ chức Lễ khai mạc triển lãm tranh “Nơi mới” của các nghệ sĩ: Phan Hải Bằng, Nguyễn Thiện Đức, cặp song sinh Lê Đức Hải - Lê Ngọc Thanh, Võ Xuân Huy, Hoàng Đăng Nhuận, Trương Thiện.

  • Tạp chí Sông Hương phối hợp với Học bỗng Vang Vang đã trao 65 suất quà cho con em bà con lao động nghèo, cụ thể là các cháu từ 5-10 tuổi con em các nghiệp đoàn xích lô xe thồ ở thành phố Huế.

  • Các cháu đều rất đáng thương tâm, chịu nhiều thiệt thòi vì tật nguyền, nhiều cháu gặp phải bệnh chân voi, bại não nằm liệt người một chỗ, thiểu năng trí tuệ không tự ăn uống sinh hoạt được, câm điếc bẩm sinh. Các cháu đều ở trong những ngôi nhà nghèo, bố mẹ là công nhân lao động lương không đủ trang trải và không có điều kiện chăm sóc các cháu ... 

  • Đề án nhằm xây dựng thành phố Festival Huế mang tầm quốc gia và quốc tế với đặc trưng của Việt Nam; xây dựng Huế trở thành thành phố du lịch trong mối gắn kết hài hòa với thành phố Festival.

  • Rồi thì năm 2000, năm chuyển giao giữa hai thế kỷ và hai thiên niên kỷ cũng đã qua, để cho thế kỷ XXI chính thức khai mạc vào xuân Tân Tỵ này.

  • Ban chỉ đạo vận động hiến máu tình nguyện tỉnh Thừa Thiên Huế vừa tuyên dương gia đình chị Lê Thị Thêu, người dân tộc Katu, trong phong trào hiến máu nhân đạo. Có tới 9 thành viên trong gia đình chị cùng tham gia hiến máu.

  • Do ảnh hưởng của hai đợt rét đậm, rét hại kéo dài gần hai tháng qua, hàng chục ha cây thanh trà ở xã Thủy Biều, TP Huế không thể ra hoa.