Giai điệu hân hoan
Minh họa: Đặng Mậu Tựu
Anh mở cánh cửa vừa mới được lau dầu và quét sơn. Tiếng mở nghe thật nhuần nhụy êm tai, không vùng vằng ken két như những ngày đầu anh trở lại. Con đường nhỏ ngập ánh nắng trời và hoa cỏ dại dẫn anh đi về phía căn nhà nhỏ xinh xắn nằm phía cuối vườn. Có cả hai cây liễu rũ xanh mướt với chùm bông đỏ mà ngày xưa anh hay ngắt gắn vào lỗ mũi mình để diễn trò vui. Nơi bậc thềm cao cũng được đặt vài chậu hoa nhỏ. Anh ngồi xuống chiếc xích đu ngoài sân, nghe cây lá rì rào, chìm sâu vào cõi xanh mát và cảm thấy vô cùng dễ chịu. Rồi anh mở cửa vào nhà, mở hai cánh cửa sổ cho thoáng khí. Hư thất sinh bạch. Căn phòng có trống thì mới sáng. Gió đưa ánh ban mai lùa vào khung cửa mơn man quanh anh và soi sáng căn nhà. Anh bắc bếp, pha một ấm trà rồi ngồi xuống bàn trầm ngâm an định. Trở về với tự thân thật dễ chịu. Những ngày lang bạt lùa về trong tâm tư anh như một cuốn phim quay chậm về một thời dĩ vãng xa xăm.
Anh đã hiên ngang tranh đấu, đã bỏ cuộc, đã chán chường và chấp nhận. Anh luôn tìm kiếm, chưa từng và cũng không dám trở về với chính bản thân mình, về với căn buồng tâm tăm tối. Anh sợ phải đối diện với chính mình. Anh cứ đi tìm những căn nhà đẹp đẽ của người khác để xin ngủ trọ, để đứng ngoài cửa nhìn vào. Không một ai cho anh trú ngụ. Sau này anh mới hiểu, mỗi người có một căn nhà tâm và không ai có thể bước vào trừ chính chủ nhân căn nhà. Anh nhớ đến căn nhà hoang phế, đổ nát của mình, chùn chân không muốn quay lại. Nhưng không lẽ cả đời ta làm du đãng, mái nhà tâm không đủ dũng khí quay về? Anh cắn chặt răng, anh cưỡng ép mình phải quay lại. Nhà mình đây ư? Cánh cổng mục nát, cỏ dại tràn lan, mái nhà dột nát, tường vách rêu phong, đồ đạc ngổn ngang bừa bãi. Không biết anh đã bỏ phế bao lâu? Hay là từ muôn kiếp trước u mê trôi lăn trong vòng sinh tử? Căn nhà của anh, vẫn mở cửa đón anh về, vẫn chờ đợi anh từ vô chung vô thủy. Anh ứa nước mắt. Mình quả thật là kẻ tệ bạc. Nhà đã có sẵn mà còn tìm kiếm nơi đâu cho chuốc lấy khổ nhục, chuốc lấy đọa đày. Anh quỳ xuống nơi chiếc cổng vào, hôn lấy mặt đất trầm trọng và đau thương. Mảnh đất tâm đầy những cỏ dại của hận thù và phiền não. Từ ngày hôm nay ta sẽ bắt đầu đổi khác, ta sẽ tập vui với những niềm vui nhỏ bé, tập lại tò mò và ngạc nhiên, tập đánh vần những từ sơ nguyên nhất. Ôi một cuộc đời mới được sinh ra, ta trở về chưa bao giờ là quá muộn.
Đêm đó anh ngủ trong niềm an vui nơi căn nhà dột nát. Nước mắt vui sướng tứa đầy khuôn mặt khắc khổ của anh giờ đã có thêm phần sinh khí, thong dong. Anh dậy sớm, cời lửa pha trà, ăn tạm miếng cơm nắm rồi bắt tay vào dọn dẹp. Từng ngày, từng ngày, căn nhà trở nên gọn ghẽ và sạch sẽ. Đồ đạc được sửa lại và đánh chùi tươi mới, căn phòng tâm đã bớt ngổn ngang để ánh sáng bình an lùa vào. Anh mở rộng lòng mình nghe côn trùng, tiếng cỏ, biết ơn đời từng buổi sớm mai và biết ơn tấm thân mỗi lần đi dạo. Như manh áo rét mặc qua mùa đông, tấm thân chuyên chở anh qua kiếp đời này. Thân xác anh dần thanh tịnh. Khi anh học cách biết ơn cả một con kiến nhỏ chỉ cho anh tính cần mẫn thì người anh đã thanh thoát vô cùng. Tâm quảng thể bàn. Cái tâm rộng lớn quả thật làm cho con người ta thư thái tâm tư, nhẹ nhàng thân xác.
Ngày nào anh cũng an trú vững chãi trong thân tâm mình, sống trọn vẹn cuộc đời trong từng phút giây hiện tại. Chung trà thơm hương tỏa, mắt nhìn xa khói mây, vị ngọt như cam lộ, ơn đời vui mỗi ngày. Ngồi bình an nơi căn nhà vắng, mới thấy mình thật sự trở về, nhìn ra cửa thấy hàng cây xanh mát, cúi thật gần thấy tự tại một thân kia.
Anh đứng dậy, vươn vai. Trời đã đứng bóng. Anh vào bếp chuẩn bị bữa cơm trưa và hát khe khẽ mà không hay giai điệu mình cất lên chính là nhịp đi của tâm tư anh đã hòa cùng đất trời và vĩnh cửu.
Bước nhảy

Anh bước đi nhưng cứ thấy mình vướng víu nơi mặt đất này. Những sợi dây mảnh níu lấy người anh khiến những bước chân trở nên nặng nề khó nhọc. Hành trình mệt mỏi khiến anh không còn tâm trạng đâu mà ngắm nắng mai vàng thiên thu, chào nụ hoa đang hiển lộ bí mật hiện hữu bên đường. Việc cắt đứt sợi dây thật khó khăn, hầu như không thể. Nhưng muốn bước đi xa thì ta phải bỏ lại sau lưng mình những thứ không cần thiết. Anh dùng lưỡi dao trí tuệ để cắt sợi dây tham ái đầu tiên. Cái gì bỏ được phải bỏ. Thêm một việc chẳng thà bớt đi một việc. Ngạn ngữ Trung Hoa đã nói vậy mà. Anh bước đi nhanh hơn nhưng tiếng chân nghe còn nặng, bàn chân không tiếp xúc được với đất mẹ trọn vẹn trăm phần trăm. Anh cắt thêm sợi dây sân si. Đời bắt đầu tươi đẹp. Anh nhẹ nhàng đặt những bàn chân êm ái xuống đường, nghe cảm giác bước đi, lòng hân hoan phơi phới. Cắt sợi dây dục vọng, anh biết hài lòng với chính mình. Những bước chân giờ như mây bay gió cuốn. Một cảm giác bình an khi thấy mình đầy đủ tất cả, không thiếu thứ gì. Vui sướng, anh búng người nhảy lên thật cao nhưng ngã nhào xuống đất. Anh chăm chú khám phá thật kỹ thấy một sợi dây mảnh gần như trong suốt vô hình nhưng cực kỳ bền chắc. Sợi dây mang tên tự ngã. Anh gắng sức cắt đi mà không sao đứt được. Lưỡi dao rất sắc nhưng không thể cứa đứt một lần. Anh tiếp tục bước đi. Trong mặt gương hồ sáng của tâm trí đôi khi lướt qua một cụm mây đen. Một buổi sáng kia anh ngẩng nhìn trời xanh thấy một chú quạ bay ngang trên đầu trông thật rõ ràng. Chú ung dung đậu trên một đường dây điện trầm ngâm rồi lại vỗ cánh bay đi thong thả, đôi khi lại sà xuống đất bước đi. Anh bừng tỉnh. Chú quạ chỉ sống an vui hết mình trong hiện tại, có thiết tha gì đến việc viết lách để lại cho đời cầu mong sự bất tử đâu. Tùy duyên mà đến, hết duyên rời đi, không hẹn không chờ, vui chào từng khoảnh khắc. A ha, A ha, chẳng có ta, chẳng có ta. Sợi dây đứt phựt. Anh búng mình lên tầng không, giữa trời cao rộng như áng mây tự tại trôi giữa trời thong dong.
Mộng huyễn
![]() |
Đôi khi ngồi một mình, anh thường hay nhớ lại những vết đau trong tâm tư cùng với những nỗi niềm xưa cũ. Ban đầu kỷ niệm như một nhát dao, đâm phập vào anh nhỏ máu quằn quại. Sao ngày xưa mình có thể dại khờ đến thế và ngu ngốc đến vậy? Thật không thể nào tin nổi là ngày xưa mình xử thế vụng về như một tên thiểu năng. Những tháng ngày đau xót. Nhưng ngẫm nghĩ sâu hơn, anh thấy những kỷ niệm êm đềm của nhiệt tình tuổi trẻ như dòng suối êm đưa xoa dịu phần nào vết thương rỉ máu. Dù sao, thời đó cũng qua, may mà anh bình yên, nỗi vui buồn đều như mây khói biết đâu tìm “cựu mộng như yên mạc tái tầm”. Người xưa có lần đã nói khi về già ngẫm nghĩ lại những điều dại dột tuổi trẻ ai cũng toát mồ hôi lạnh đầm đìa sống lưng. Nhưng người ta cứ hay thương về dĩ vãng, mơ đến kỷ niệm êm đềm. Vùng trời tuổi thơ trong rặng tre hay trâm bầu, rung động đầu đời trong mái trường xưa hay trong “chái bếp hiên sau cũng ngọt ngào một lời cho nhau”. Rồi lại than tiếc về ngày tháng trôi nhanh, lòng người bạc hãnh, tình đời thay trắng đổi đen, làm sao còn được như ngày xưa cũ. Nhưng đã biết niềm vui qua như mộng thì niềm đau cũng trôi như mộng. Nếu thời gian không trôi qua, niềm đau cứ găm vào lòng ta một nhát dao sâu mang đến hết kiếp thì không ai có thể chịu nổi. Vết thương phải lành cũng như ngày vui qua nhanh. Bao nhiêu mộng huyễn đều không mảy may tác động gì đến được bản tính của anh vậy là đã nhiệm màu, đã huyền diệu. Ngày tháng qua đi anh vẫn còn ngồi với mình bình an nơi đây, trong khoảnh khắc hiện tại sống động phơi bày. Và điều đó làm tâm tư anh êm dịu chưa từng thấy.
Nagoya, ngày 13/1/2013
H.L
(SH290/04-13)
Tải mã QRCode
HOA NGÕ HẠNHHọ Nguyễn ở Trung Lộc quê gốc huyện Lôi Dương, phủ Thọ Xuân, Thanh Hóa. Gia phả ghi rõ, ông tổ của dòng họ theo chân Chánh đô An phủ sứ Phạm Nhữ Dực vào khai khẩn đất Thăng Hoa năm 1402. Ban đầu họ Nguyễn định cư tại Hương Ly. Đến đời sau, một nhánh trong tộc chuyển hẳn lên Trung Lộc, nằm ở thượng lưu sông Thu Bồn.
Đàm quỲnh NgỌcChiều nay, tôi nhận được điện khẩn của Tâm, bức điện vỏn vẹn chỉ có dòng chữ: “Thứ bảy tới, tao đi Hoa Kỳ, mày tới gấp”. Tôi không ngạc nhiên khi biết Tâm đi Hoa Kỳ, với nó, đi nước ngoài đã trở thành bình thường như các bà đi chợ. Tôi chỉ ngạc nhiên khi Tâm đã điện khẩn cho tôi, điều mà từ trước đến nay chưa bao giờ có.
TRẦN NGUYỄN ANH Trong gia đình tôi, dì là người đến sau cùng. Dì thường bảo tôi: “Ô Mai à, hãy coi dì là bạn nhé”. Tôi thẳng thừng bảo: “Tôi chỉ có thể coi dì như kẻ thù”.
NHẬT HÀ Lần đầu về thăm Đồng Tháp Mười, thú thật, tôi thấy có nhiều điều rất lạ, từ mảnh đất, sông nước, cây cối, chim muông tới các địa danh và nhất là con người.
CAO LINH QUÂN Ăn mày là ai? Ăn mày là... (Ca dao xưa)
LAM PHƯƠNGNàng không có sự lựa chọn nào khác. Cuộc đời không cho phép nàng lựa chọn. Ngôi nhà lá sùm sụp xám xịt như con ốc ma. Ba chị em không cùng cha và chưa bao giờ biết mặt cha. Và mẹ nàng, người đàn bà có khuôn mặt nhầu nhĩ như tấm lá mục úa, bươn bả mót máy làm thuê một ngày dẫn người đàn ông xa lạ về.
HÀ HUỆ CHI1. Mong đợi từ lâu lắm một tiếng cười sum họp. Tôi muốn khóc. Tôi muốn chết. Khi cuộc sống chẳng có gì giống một điệu múa. Khi trái tim chẳng buồn đốt pháo.
Phan HuyỀn ThưLam thấp thỏm nghe ngóng tiếng còi tàu từ xa vọng lại. Cứ khoảng hai phút một lần, tiếng còi hú dài xa xăm. Trời mưa to, chui tọt vào cái quán cà phê sát đường tàu, Lam ngồi gặm nhấm những thù hận của mình.
TRẦN HỒNG LONG“Tao cấm mầy nói nó chết! Nếu mầy còn nói nữa, tao sẽ đuổi mầy ra khỏi nhà tao ngay!”. Chỉ cần nghe cái “điệp khúc” ấy là dân xóm Vàm Đinh đủ biết bà Hoài chửi chị Ngọt ở trên tỉnh về thăm. Và, không cho chị nói chuyện anh Mặn hy sinh, mặc dù giải phóng đã hai mươi năm rồi vẫn không có một tin tức nào về anh.
ĐINH DUY TƯ Truyện ngắn “Chỉ vì thằng Mỹ, tao mới đến nông nỗi này. Ví như không có hắn, tao thành trạng lâu rồi”.Đó là tuyên ngôn của một trạng lính. Vâng! Hắn tên là Nguyễn Đăng Lính ở cùng làng với tôi. Hai đứa nhập ngũ một ngày, nhưng ngành nghề có khác nhau.
NGUYỄN THỊ THÁIVào hội Văn học Nghệ thuật được gần năm, đây là lần thứ hai tôi được đi thực tế. Lần thứ nhất cách đây hai tháng.
HOÀNG BÌNH TRỌNGGập tấm bản đồ địa hình lại và vừa kịp đút vào xà cột, thì trung uý Trương Đình Hùng nghe có tiếng chân người lội bì bọp dưới suối. Lách mình ra phía sau cái trụ chằng phủ đầy dây hoa lạc tiên, anh thấy một người đàn ông trạc ngoại ngũ tuần, cao lớn, vẻ mặt thô tháp, cõng chiếc ba lô cóc phồng căng từ dưới dốc bươn bả trèo lên.
Y NGUYÊN ... Những người muôn năm cũ Hồn ở đâu bây giờ
GIẢN TƯ HẢIGã bước xuống xe ôm móc ví trả tiền rồi lững thững bước về con phố ven đê. Chiều thu ánh mặt trời vàng vọt trải dài lên cái thị xã vùng biên vốn dĩ đã buồn lại càng thêm vẻ mênh mang hiu quạnh. Giờ tan tầm đã qua, dãy phố ven đê hoặc có người còn gọi là cái chợ người vốn tập trung nhiều lao động chân tay cũng đã vãn dần. Thấp thoáng vài bóng chiếc ô tô qua lại. Gã chậm rãi vừa đi vừa nhìn trái ngó phải, chốc chốc quay lại nhìn như sợ bị ai đeo bám. Chân gã đi giày thể thao adidas mới cứng, vận chiếc quần bò cũ đã thủng lỗ chỗ như đạn bắn, phía trên khoác chiếc áo đại cán rộng thùng thình màu cứt ngựa, đầu đội mũ cối Hải Phòng kiêu hãnh một thời cũng đã sờn cũ và bong lớp vải để lộ cái lõi xám xịt.
NGÔ HỮU KHOADưới gốc cây Sau Sau, thứ cây có thân gỗ nhưng muốn mang đốt cũng không cháy, dùng làm gỗ thì nhanh mục nên mới được sống tươi tốt ở vùng rừng thường xuyên được dân sơn tràng lui tới. Dũng trong thế ngồi co quắp, hai bàn tay giấu dưới vạt áo mưa để vừa tự sưởi ấm cho cơ thể vừa giảm tiết diện để tránh những hạt mưa lạnh buốt lọt qua tán lá rậm rạp, những hạt mưa mùa không biết mệt mỏi cứ rơi và rơi…
NGUYỄN VIỆT HÀCó một ngày rất âu lo đã đến với thằng béo. Bụng bồn chồn tưng tức, giống như đang ngồi giữa một cuộc họp trang trọng bỗng mót tiểu tiện mà không thể đi. Trước đấy hình như duy nhất một lần cái cảm giác bất an này cũng đã đến. Láng máng không thể nhớ.
MA VĂN KHÁNGKhi những người U Ní ở vùng biên sau mấy tháng trời đông giá, ngồi trong nhà đánh cuốc, sửa dao, đan lát bước ra khỏi căn nhà đất dày kín như cái kén, đặt chiếc vai cày lên cổ con trâu, đi những đường cày đầu tiên, hoặc rủ nhau đi bán công khắp các nơi trong vùng thượng huyện Bát Xát, thì hoa gạo bắt đầu nở.
PHAN TUẤN ANH- Anh ơi lên xe đi, xe chạy suốt Bắc Nam đấy.- Có đi Vinh hả anh, bao nhiêu tiền vậy?- Ôi dào! mấy chục ngàn thôi, lên nhanh đi anh ơi.
HOÀNG THỊ NHƯ HUYĐiện thoại di động trong túi rung lên báo tin nhắn đến, Luân uể oải mở ra xem. Khuya rồi sao còn ai nhắn tin nhỉ? Một số máy lạ với một dòng tin lạ hiện ra: “Bạn ơi tôi không biết bạn là ai nhưng tôi muốn bạn biết tôi sắp lìa xa cuộc sống này. Tôi đang tuyệt vọng”.Đúng là đồ khùng! Đồ dở hơi!
HOÀNG TRỌNG ĐỊNHPhòng giam chật chội, tối tăm... Gần trần có một lỗ thông hơi. Bên ngoài lỗ thông hơi là bức tường tôn xám xỉn. Khe hở dài chừng 10 mét, rộng chừng 3 tấc, nằm song song và gần sát với mặt đường bên ngoài. Đứng trong phòng giam, từ lỗ thông hơi nhìn qua khe hở của bức tường, chỉ có thể thấy những bước chân người đi.