Giai điệu hân hoan
Minh họa: Đặng Mậu Tựu
Anh mở cánh cửa vừa mới được lau dầu và quét sơn. Tiếng mở nghe thật nhuần nhụy êm tai, không vùng vằng ken két như những ngày đầu anh trở lại. Con đường nhỏ ngập ánh nắng trời và hoa cỏ dại dẫn anh đi về phía căn nhà nhỏ xinh xắn nằm phía cuối vườn. Có cả hai cây liễu rũ xanh mướt với chùm bông đỏ mà ngày xưa anh hay ngắt gắn vào lỗ mũi mình để diễn trò vui. Nơi bậc thềm cao cũng được đặt vài chậu hoa nhỏ. Anh ngồi xuống chiếc xích đu ngoài sân, nghe cây lá rì rào, chìm sâu vào cõi xanh mát và cảm thấy vô cùng dễ chịu. Rồi anh mở cửa vào nhà, mở hai cánh cửa sổ cho thoáng khí. Hư thất sinh bạch. Căn phòng có trống thì mới sáng. Gió đưa ánh ban mai lùa vào khung cửa mơn man quanh anh và soi sáng căn nhà. Anh bắc bếp, pha một ấm trà rồi ngồi xuống bàn trầm ngâm an định. Trở về với tự thân thật dễ chịu. Những ngày lang bạt lùa về trong tâm tư anh như một cuốn phim quay chậm về một thời dĩ vãng xa xăm.
Anh đã hiên ngang tranh đấu, đã bỏ cuộc, đã chán chường và chấp nhận. Anh luôn tìm kiếm, chưa từng và cũng không dám trở về với chính bản thân mình, về với căn buồng tâm tăm tối. Anh sợ phải đối diện với chính mình. Anh cứ đi tìm những căn nhà đẹp đẽ của người khác để xin ngủ trọ, để đứng ngoài cửa nhìn vào. Không một ai cho anh trú ngụ. Sau này anh mới hiểu, mỗi người có một căn nhà tâm và không ai có thể bước vào trừ chính chủ nhân căn nhà. Anh nhớ đến căn nhà hoang phế, đổ nát của mình, chùn chân không muốn quay lại. Nhưng không lẽ cả đời ta làm du đãng, mái nhà tâm không đủ dũng khí quay về? Anh cắn chặt răng, anh cưỡng ép mình phải quay lại. Nhà mình đây ư? Cánh cổng mục nát, cỏ dại tràn lan, mái nhà dột nát, tường vách rêu phong, đồ đạc ngổn ngang bừa bãi. Không biết anh đã bỏ phế bao lâu? Hay là từ muôn kiếp trước u mê trôi lăn trong vòng sinh tử? Căn nhà của anh, vẫn mở cửa đón anh về, vẫn chờ đợi anh từ vô chung vô thủy. Anh ứa nước mắt. Mình quả thật là kẻ tệ bạc. Nhà đã có sẵn mà còn tìm kiếm nơi đâu cho chuốc lấy khổ nhục, chuốc lấy đọa đày. Anh quỳ xuống nơi chiếc cổng vào, hôn lấy mặt đất trầm trọng và đau thương. Mảnh đất tâm đầy những cỏ dại của hận thù và phiền não. Từ ngày hôm nay ta sẽ bắt đầu đổi khác, ta sẽ tập vui với những niềm vui nhỏ bé, tập lại tò mò và ngạc nhiên, tập đánh vần những từ sơ nguyên nhất. Ôi một cuộc đời mới được sinh ra, ta trở về chưa bao giờ là quá muộn.
Đêm đó anh ngủ trong niềm an vui nơi căn nhà dột nát. Nước mắt vui sướng tứa đầy khuôn mặt khắc khổ của anh giờ đã có thêm phần sinh khí, thong dong. Anh dậy sớm, cời lửa pha trà, ăn tạm miếng cơm nắm rồi bắt tay vào dọn dẹp. Từng ngày, từng ngày, căn nhà trở nên gọn ghẽ và sạch sẽ. Đồ đạc được sửa lại và đánh chùi tươi mới, căn phòng tâm đã bớt ngổn ngang để ánh sáng bình an lùa vào. Anh mở rộng lòng mình nghe côn trùng, tiếng cỏ, biết ơn đời từng buổi sớm mai và biết ơn tấm thân mỗi lần đi dạo. Như manh áo rét mặc qua mùa đông, tấm thân chuyên chở anh qua kiếp đời này. Thân xác anh dần thanh tịnh. Khi anh học cách biết ơn cả một con kiến nhỏ chỉ cho anh tính cần mẫn thì người anh đã thanh thoát vô cùng. Tâm quảng thể bàn. Cái tâm rộng lớn quả thật làm cho con người ta thư thái tâm tư, nhẹ nhàng thân xác.
Ngày nào anh cũng an trú vững chãi trong thân tâm mình, sống trọn vẹn cuộc đời trong từng phút giây hiện tại. Chung trà thơm hương tỏa, mắt nhìn xa khói mây, vị ngọt như cam lộ, ơn đời vui mỗi ngày. Ngồi bình an nơi căn nhà vắng, mới thấy mình thật sự trở về, nhìn ra cửa thấy hàng cây xanh mát, cúi thật gần thấy tự tại một thân kia.
Anh đứng dậy, vươn vai. Trời đã đứng bóng. Anh vào bếp chuẩn bị bữa cơm trưa và hát khe khẽ mà không hay giai điệu mình cất lên chính là nhịp đi của tâm tư anh đã hòa cùng đất trời và vĩnh cửu.
Bước nhảy

Anh bước đi nhưng cứ thấy mình vướng víu nơi mặt đất này. Những sợi dây mảnh níu lấy người anh khiến những bước chân trở nên nặng nề khó nhọc. Hành trình mệt mỏi khiến anh không còn tâm trạng đâu mà ngắm nắng mai vàng thiên thu, chào nụ hoa đang hiển lộ bí mật hiện hữu bên đường. Việc cắt đứt sợi dây thật khó khăn, hầu như không thể. Nhưng muốn bước đi xa thì ta phải bỏ lại sau lưng mình những thứ không cần thiết. Anh dùng lưỡi dao trí tuệ để cắt sợi dây tham ái đầu tiên. Cái gì bỏ được phải bỏ. Thêm một việc chẳng thà bớt đi một việc. Ngạn ngữ Trung Hoa đã nói vậy mà. Anh bước đi nhanh hơn nhưng tiếng chân nghe còn nặng, bàn chân không tiếp xúc được với đất mẹ trọn vẹn trăm phần trăm. Anh cắt thêm sợi dây sân si. Đời bắt đầu tươi đẹp. Anh nhẹ nhàng đặt những bàn chân êm ái xuống đường, nghe cảm giác bước đi, lòng hân hoan phơi phới. Cắt sợi dây dục vọng, anh biết hài lòng với chính mình. Những bước chân giờ như mây bay gió cuốn. Một cảm giác bình an khi thấy mình đầy đủ tất cả, không thiếu thứ gì. Vui sướng, anh búng người nhảy lên thật cao nhưng ngã nhào xuống đất. Anh chăm chú khám phá thật kỹ thấy một sợi dây mảnh gần như trong suốt vô hình nhưng cực kỳ bền chắc. Sợi dây mang tên tự ngã. Anh gắng sức cắt đi mà không sao đứt được. Lưỡi dao rất sắc nhưng không thể cứa đứt một lần. Anh tiếp tục bước đi. Trong mặt gương hồ sáng của tâm trí đôi khi lướt qua một cụm mây đen. Một buổi sáng kia anh ngẩng nhìn trời xanh thấy một chú quạ bay ngang trên đầu trông thật rõ ràng. Chú ung dung đậu trên một đường dây điện trầm ngâm rồi lại vỗ cánh bay đi thong thả, đôi khi lại sà xuống đất bước đi. Anh bừng tỉnh. Chú quạ chỉ sống an vui hết mình trong hiện tại, có thiết tha gì đến việc viết lách để lại cho đời cầu mong sự bất tử đâu. Tùy duyên mà đến, hết duyên rời đi, không hẹn không chờ, vui chào từng khoảnh khắc. A ha, A ha, chẳng có ta, chẳng có ta. Sợi dây đứt phựt. Anh búng mình lên tầng không, giữa trời cao rộng như áng mây tự tại trôi giữa trời thong dong.
Mộng huyễn
![]() |
Đôi khi ngồi một mình, anh thường hay nhớ lại những vết đau trong tâm tư cùng với những nỗi niềm xưa cũ. Ban đầu kỷ niệm như một nhát dao, đâm phập vào anh nhỏ máu quằn quại. Sao ngày xưa mình có thể dại khờ đến thế và ngu ngốc đến vậy? Thật không thể nào tin nổi là ngày xưa mình xử thế vụng về như một tên thiểu năng. Những tháng ngày đau xót. Nhưng ngẫm nghĩ sâu hơn, anh thấy những kỷ niệm êm đềm của nhiệt tình tuổi trẻ như dòng suối êm đưa xoa dịu phần nào vết thương rỉ máu. Dù sao, thời đó cũng qua, may mà anh bình yên, nỗi vui buồn đều như mây khói biết đâu tìm “cựu mộng như yên mạc tái tầm”. Người xưa có lần đã nói khi về già ngẫm nghĩ lại những điều dại dột tuổi trẻ ai cũng toát mồ hôi lạnh đầm đìa sống lưng. Nhưng người ta cứ hay thương về dĩ vãng, mơ đến kỷ niệm êm đềm. Vùng trời tuổi thơ trong rặng tre hay trâm bầu, rung động đầu đời trong mái trường xưa hay trong “chái bếp hiên sau cũng ngọt ngào một lời cho nhau”. Rồi lại than tiếc về ngày tháng trôi nhanh, lòng người bạc hãnh, tình đời thay trắng đổi đen, làm sao còn được như ngày xưa cũ. Nhưng đã biết niềm vui qua như mộng thì niềm đau cũng trôi như mộng. Nếu thời gian không trôi qua, niềm đau cứ găm vào lòng ta một nhát dao sâu mang đến hết kiếp thì không ai có thể chịu nổi. Vết thương phải lành cũng như ngày vui qua nhanh. Bao nhiêu mộng huyễn đều không mảy may tác động gì đến được bản tính của anh vậy là đã nhiệm màu, đã huyền diệu. Ngày tháng qua đi anh vẫn còn ngồi với mình bình an nơi đây, trong khoảnh khắc hiện tại sống động phơi bày. Và điều đó làm tâm tư anh êm dịu chưa từng thấy.
Nagoya, ngày 13/1/2013
H.L
(SH290/04-13)
Tải mã QRCode
NGÔ HỮU KHOA Hắn nằm sõng soài, hai chân trần thả sát mép nước, đầu gối trên đôi dép lê có cái quai bị đứt được nối lại bằng một mẩu dây thép.
NGUYỄN KHẮC PHỤCÔng X nổi tiếng đến nỗi, chỉ cần tôi nhắc tên ổng trước mặt bạn, bạn sẽ ồ lên đầy vẻ háo hức và lẩm nhẩm hát ngay một giai điệu nào đó trong một bài hát nào đó của ông.
NGUYỄN QUANG HÀLúc bố đi bộ đội thì Nguyệt còn nhỏ lắm. Nhưng Nguyệt vẫn nhớ rất kỹ ngày đơn vị bố hành quân đi B, qua làng. Bố ghé tạt thăm nhà một tí thôi là đi ngay.
CAO DUY THẢOThằng cu con chào đời vào buổi sáng. Buổi chiều, có một cô bé hàng xóm sáu tuổi lần theo tiếng trẻ khóc, tìm đến trước hiên nhà. Cô bé thận trọng bíu lấy bậu cửa sổ, cặp mắt đen tò mò và hai cái dảnh tóc bé xíu vinh lên như hai ngọn bút lông.
ĐINH DUY TƯChiếc xe hồng thập tự chở đến bệnh viện một bệnh nhân tâm thần. Chị ta có thể gọi là một cô gái, hai mươi chín tuổi, có chồng làm thợ rừng. Cách đây mấy hôm, đột nhiên chị ta lên cơn điên dữ dội. Theo người nhà bệnh nhân cho biết, chị ta luôn miệng kêu gào tên một người nào đó.
LTS: Tưởng nhớ đến những ngày hoạt động sôi nổi của nhà thơ Thanh Hải trên chiến trường Trị Thiên những năm đánh Mỹ, chúng tôi giới thiệu cùng bạn đọc một truyện ngắn của anh viết từ năm 1973.
NHỤY NGUYÊN
Mẹ không ngủ suốt mấy canh giờ. Đêm trắng. Với mái tóc mẹ trắng. Dưới chân tượng Phật trắng. Tiếng mõ đều. Tiếng mõ không tắt trong giấc mơ kinh hoàng của nàng. Giấc mơ trắng. Không máu. Chỉ là trắng bất tận.
HỒNG NHUChợ của phường đặt tại một vị trí khá lý tưởng. Nói như vậy là vì nó chẳng đụng đến các phường khác và cái chính là thuận lợi cho việc mua bán của người dân.
THÁI NGỌC SANMới nhìn qua gã có vẻ hung dữ, một người làm người khác luôn luôn phải cảnh giác trước khi đến gần. Một vết sẹo chạy từ đỉnh trán bẻ quặp xuống khóe mắt phải như muốn kéo con mắt gã ra khỏi tròng. Đôi môi dày nứt nẻ, tím đen mở toang hoác giơ cả hàm răng vàng khè nhụa bẩn.
HỒ NGỌC DIỆPKhông biết ai đã trồng rừng mai ở làng Đông Dương nầy lúc nào? Khi chúng tôi lớn lên thì đã thấy nó. Ngày trước, cứ đến tết xuân sang, người Ba Đồn lên, người Hướng Phương xuống, người Quảng Hợp, Quảng Kim vào, cứ theo sở thích mà cắt, mà chặt mai đưa về cắm độc bình. Cứ thế, mai mỏi mòn, xơ xác. Có cây chỉ trơ lại gốc. Có cây chỉ còn thân, cằn cỗi, khẳng khiu.
TRIỀU NGUYÊNPhòng họp không lấy gì làm sáng sủa cho lắm. Chỉ độc một bóng đèn treo lủng lẳng trên đầu người thư ký, với trang giấy mỏng manh, nằm gọn dưới bàn tay to bè của anh ta.
VÕ THỊ THÚYĐây là tập thơ tôi rất thích, mang tặng em, chỉ mong em giữ nó và dù hoàn cảnh nào cũng hãy giữ hộ tôi.
VŨ ĐẢMTôi tròn năm tuần tuổi, mẹ tôi mới biết mình có thai. Đang đêm, mẹ tôi hốt hoảng đến nhà người đàn ông, người mà mẹ đã ăn nằm từ bấy lâu nay. Mẹ gõ năm tiếng rời rạc vào cửa làm ám hiệu, mất ba lần điện trong nhà mới bật sáng.
NGUYỄN VIỆT HÀĐạo diễn và cô bé hẹn nhau, một cái hẹn rất lãng mạn. “Anh qua trường đón em rồi chúng mình sẽ lên Hồ Tây chọn một quán thật yên tĩnh”. Đạo diễn đứng chờ không bâng khuâng không hồi hộp. Khi qua nhiều cuộc tình người ta bình thường điềm đạm.
MINH CHUYÊN Truyện ký
HẠNH LÊSáng thứ sáu, mẹ vợ bảo “chiều nay con cố gắng về sớm lên thăm mộ ông Phương với mẹ”. Tôi gật đầu “dạ vâng” rối dắt vội xe ra cửa. Năm nào cũng thế, cứ vào ngày giỗ ông Phương, hai mẹ con lại chuẩn bị đèn nhang viếng mộ ông.
NGUYỄN THẾ TƯỜNGChiếc xe “Oát” phanh kít lại ngay trước phòng văn hóa thông tin, xuýt húc đầu vào cái lốp xơ cua gắn sau một chiếc “Oát” khác đang nằm trì trước đó.
PHAN VĂN LỢI (Tiếp theo Sông Hương số 254 tháng 4-2010)
NGUYỄN CẨM HƯƠNGCâu chuyện tôi sắp kể đây, có thể nhiều người không tin. Nhưng không tin thì thôi tôi cũng chẳng ép. Bởi vì nó cũng khó tin như chuyện cổ tích.
TRẦN CHINH VŨTầu về đến ga vào lúc ba giờ sáng. Anh như người chợt tỉnh sau một giấc ngủ chập chờn. Suốt ba mươi tiếng đồng hồ ngồi ròng rã trên tàu, trong một khoảng không gian dài hẹp, cùng với mọi tiếng động ầm ĩ.