Giai điệu hân hoan
Minh họa: Đặng Mậu Tựu
Anh mở cánh cửa vừa mới được lau dầu và quét sơn. Tiếng mở nghe thật nhuần nhụy êm tai, không vùng vằng ken két như những ngày đầu anh trở lại. Con đường nhỏ ngập ánh nắng trời và hoa cỏ dại dẫn anh đi về phía căn nhà nhỏ xinh xắn nằm phía cuối vườn. Có cả hai cây liễu rũ xanh mướt với chùm bông đỏ mà ngày xưa anh hay ngắt gắn vào lỗ mũi mình để diễn trò vui. Nơi bậc thềm cao cũng được đặt vài chậu hoa nhỏ. Anh ngồi xuống chiếc xích đu ngoài sân, nghe cây lá rì rào, chìm sâu vào cõi xanh mát và cảm thấy vô cùng dễ chịu. Rồi anh mở cửa vào nhà, mở hai cánh cửa sổ cho thoáng khí. Hư thất sinh bạch. Căn phòng có trống thì mới sáng. Gió đưa ánh ban mai lùa vào khung cửa mơn man quanh anh và soi sáng căn nhà. Anh bắc bếp, pha một ấm trà rồi ngồi xuống bàn trầm ngâm an định. Trở về với tự thân thật dễ chịu. Những ngày lang bạt lùa về trong tâm tư anh như một cuốn phim quay chậm về một thời dĩ vãng xa xăm.
Anh đã hiên ngang tranh đấu, đã bỏ cuộc, đã chán chường và chấp nhận. Anh luôn tìm kiếm, chưa từng và cũng không dám trở về với chính bản thân mình, về với căn buồng tâm tăm tối. Anh sợ phải đối diện với chính mình. Anh cứ đi tìm những căn nhà đẹp đẽ của người khác để xin ngủ trọ, để đứng ngoài cửa nhìn vào. Không một ai cho anh trú ngụ. Sau này anh mới hiểu, mỗi người có một căn nhà tâm và không ai có thể bước vào trừ chính chủ nhân căn nhà. Anh nhớ đến căn nhà hoang phế, đổ nát của mình, chùn chân không muốn quay lại. Nhưng không lẽ cả đời ta làm du đãng, mái nhà tâm không đủ dũng khí quay về? Anh cắn chặt răng, anh cưỡng ép mình phải quay lại. Nhà mình đây ư? Cánh cổng mục nát, cỏ dại tràn lan, mái nhà dột nát, tường vách rêu phong, đồ đạc ngổn ngang bừa bãi. Không biết anh đã bỏ phế bao lâu? Hay là từ muôn kiếp trước u mê trôi lăn trong vòng sinh tử? Căn nhà của anh, vẫn mở cửa đón anh về, vẫn chờ đợi anh từ vô chung vô thủy. Anh ứa nước mắt. Mình quả thật là kẻ tệ bạc. Nhà đã có sẵn mà còn tìm kiếm nơi đâu cho chuốc lấy khổ nhục, chuốc lấy đọa đày. Anh quỳ xuống nơi chiếc cổng vào, hôn lấy mặt đất trầm trọng và đau thương. Mảnh đất tâm đầy những cỏ dại của hận thù và phiền não. Từ ngày hôm nay ta sẽ bắt đầu đổi khác, ta sẽ tập vui với những niềm vui nhỏ bé, tập lại tò mò và ngạc nhiên, tập đánh vần những từ sơ nguyên nhất. Ôi một cuộc đời mới được sinh ra, ta trở về chưa bao giờ là quá muộn.
Đêm đó anh ngủ trong niềm an vui nơi căn nhà dột nát. Nước mắt vui sướng tứa đầy khuôn mặt khắc khổ của anh giờ đã có thêm phần sinh khí, thong dong. Anh dậy sớm, cời lửa pha trà, ăn tạm miếng cơm nắm rồi bắt tay vào dọn dẹp. Từng ngày, từng ngày, căn nhà trở nên gọn ghẽ và sạch sẽ. Đồ đạc được sửa lại và đánh chùi tươi mới, căn phòng tâm đã bớt ngổn ngang để ánh sáng bình an lùa vào. Anh mở rộng lòng mình nghe côn trùng, tiếng cỏ, biết ơn đời từng buổi sớm mai và biết ơn tấm thân mỗi lần đi dạo. Như manh áo rét mặc qua mùa đông, tấm thân chuyên chở anh qua kiếp đời này. Thân xác anh dần thanh tịnh. Khi anh học cách biết ơn cả một con kiến nhỏ chỉ cho anh tính cần mẫn thì người anh đã thanh thoát vô cùng. Tâm quảng thể bàn. Cái tâm rộng lớn quả thật làm cho con người ta thư thái tâm tư, nhẹ nhàng thân xác.
Ngày nào anh cũng an trú vững chãi trong thân tâm mình, sống trọn vẹn cuộc đời trong từng phút giây hiện tại. Chung trà thơm hương tỏa, mắt nhìn xa khói mây, vị ngọt như cam lộ, ơn đời vui mỗi ngày. Ngồi bình an nơi căn nhà vắng, mới thấy mình thật sự trở về, nhìn ra cửa thấy hàng cây xanh mát, cúi thật gần thấy tự tại một thân kia.
Anh đứng dậy, vươn vai. Trời đã đứng bóng. Anh vào bếp chuẩn bị bữa cơm trưa và hát khe khẽ mà không hay giai điệu mình cất lên chính là nhịp đi của tâm tư anh đã hòa cùng đất trời và vĩnh cửu.
Bước nhảy

Anh bước đi nhưng cứ thấy mình vướng víu nơi mặt đất này. Những sợi dây mảnh níu lấy người anh khiến những bước chân trở nên nặng nề khó nhọc. Hành trình mệt mỏi khiến anh không còn tâm trạng đâu mà ngắm nắng mai vàng thiên thu, chào nụ hoa đang hiển lộ bí mật hiện hữu bên đường. Việc cắt đứt sợi dây thật khó khăn, hầu như không thể. Nhưng muốn bước đi xa thì ta phải bỏ lại sau lưng mình những thứ không cần thiết. Anh dùng lưỡi dao trí tuệ để cắt sợi dây tham ái đầu tiên. Cái gì bỏ được phải bỏ. Thêm một việc chẳng thà bớt đi một việc. Ngạn ngữ Trung Hoa đã nói vậy mà. Anh bước đi nhanh hơn nhưng tiếng chân nghe còn nặng, bàn chân không tiếp xúc được với đất mẹ trọn vẹn trăm phần trăm. Anh cắt thêm sợi dây sân si. Đời bắt đầu tươi đẹp. Anh nhẹ nhàng đặt những bàn chân êm ái xuống đường, nghe cảm giác bước đi, lòng hân hoan phơi phới. Cắt sợi dây dục vọng, anh biết hài lòng với chính mình. Những bước chân giờ như mây bay gió cuốn. Một cảm giác bình an khi thấy mình đầy đủ tất cả, không thiếu thứ gì. Vui sướng, anh búng người nhảy lên thật cao nhưng ngã nhào xuống đất. Anh chăm chú khám phá thật kỹ thấy một sợi dây mảnh gần như trong suốt vô hình nhưng cực kỳ bền chắc. Sợi dây mang tên tự ngã. Anh gắng sức cắt đi mà không sao đứt được. Lưỡi dao rất sắc nhưng không thể cứa đứt một lần. Anh tiếp tục bước đi. Trong mặt gương hồ sáng của tâm trí đôi khi lướt qua một cụm mây đen. Một buổi sáng kia anh ngẩng nhìn trời xanh thấy một chú quạ bay ngang trên đầu trông thật rõ ràng. Chú ung dung đậu trên một đường dây điện trầm ngâm rồi lại vỗ cánh bay đi thong thả, đôi khi lại sà xuống đất bước đi. Anh bừng tỉnh. Chú quạ chỉ sống an vui hết mình trong hiện tại, có thiết tha gì đến việc viết lách để lại cho đời cầu mong sự bất tử đâu. Tùy duyên mà đến, hết duyên rời đi, không hẹn không chờ, vui chào từng khoảnh khắc. A ha, A ha, chẳng có ta, chẳng có ta. Sợi dây đứt phựt. Anh búng mình lên tầng không, giữa trời cao rộng như áng mây tự tại trôi giữa trời thong dong.
Mộng huyễn
![]() |
Đôi khi ngồi một mình, anh thường hay nhớ lại những vết đau trong tâm tư cùng với những nỗi niềm xưa cũ. Ban đầu kỷ niệm như một nhát dao, đâm phập vào anh nhỏ máu quằn quại. Sao ngày xưa mình có thể dại khờ đến thế và ngu ngốc đến vậy? Thật không thể nào tin nổi là ngày xưa mình xử thế vụng về như một tên thiểu năng. Những tháng ngày đau xót. Nhưng ngẫm nghĩ sâu hơn, anh thấy những kỷ niệm êm đềm của nhiệt tình tuổi trẻ như dòng suối êm đưa xoa dịu phần nào vết thương rỉ máu. Dù sao, thời đó cũng qua, may mà anh bình yên, nỗi vui buồn đều như mây khói biết đâu tìm “cựu mộng như yên mạc tái tầm”. Người xưa có lần đã nói khi về già ngẫm nghĩ lại những điều dại dột tuổi trẻ ai cũng toát mồ hôi lạnh đầm đìa sống lưng. Nhưng người ta cứ hay thương về dĩ vãng, mơ đến kỷ niệm êm đềm. Vùng trời tuổi thơ trong rặng tre hay trâm bầu, rung động đầu đời trong mái trường xưa hay trong “chái bếp hiên sau cũng ngọt ngào một lời cho nhau”. Rồi lại than tiếc về ngày tháng trôi nhanh, lòng người bạc hãnh, tình đời thay trắng đổi đen, làm sao còn được như ngày xưa cũ. Nhưng đã biết niềm vui qua như mộng thì niềm đau cũng trôi như mộng. Nếu thời gian không trôi qua, niềm đau cứ găm vào lòng ta một nhát dao sâu mang đến hết kiếp thì không ai có thể chịu nổi. Vết thương phải lành cũng như ngày vui qua nhanh. Bao nhiêu mộng huyễn đều không mảy may tác động gì đến được bản tính của anh vậy là đã nhiệm màu, đã huyền diệu. Ngày tháng qua đi anh vẫn còn ngồi với mình bình an nơi đây, trong khoảnh khắc hiện tại sống động phơi bày. Và điều đó làm tâm tư anh êm dịu chưa từng thấy.
Nagoya, ngày 13/1/2013
H.L
(SH290/04-13)
Tải mã QRCode
THÁI NGỌC SAN
Cách đây mười lăm năm tôi có viết một truyện ngắn về vợ chồng ông Lâm. Truyện ấy sau khi đăng trên một tờ báo văn nghệ Sài Gòn tôi liền nhận được một lá thư của ông. Lá thư vỏn vẹn chỉ có một câu như sau: "Cậu là một thằng mất dạy!".
HOÀNG THU HÀ
Không biết ai đã đặt tên cho cái hồ này như thế. Hồ nằm cách xa thành phố khoảng chín mươi cây số, dưới thung lũng của đồi núi mọc đầy cây dương liễu. Bấy giờ đang là mùa hè phương nam, gió thoáng đãng và ẩm ướt thổi từ đại dương vào khiến sự hoang vu của hồ càng xao động hơn.
HOÀNG LONG
LTS: Tác giả Hoàng Trọng Định (Hoàng Nguyệt Xứ, sinh 1959) là một nhà văn xứ Huế ít người biết đến đã vĩnh viễn ra đi từ hai năm trước, sau khi chọn cho mình một lối sống cô độc và chết trong im lặng, với một cái tên ẩn dật trong giới cầm bút. Truyện ngắn của Hoàng Trọng Định có cách tổ chức hình tượng nghệ thuật độc đáo và khác biệt. Tác phẩm của anh là kiểu dạng của một truyện ngắn ý niệm được chuyên chở bằng lớp ngôn ngữ đẫm chất triết học.
THÁI BÁ TÂN
Các bạn thử hình dung một chuyện thế này: Có đôi trai gái yêu nhau, rất yêu nhau. Cưới xong được ít hôm thì chàng trai lên đường ra trận, để lại người vợ trẻ ở nhà một mình vừa làm lụng vất vả, vừa mỏi mòn chờ đợi.
HỒNG NHU
Mỗi lần không vừa ý tới điều gì đó, với ai đó trong nhà hay nói rộng ra là trong thiên hạ, cha tôi thường buột ra một câu nói mà nếu không phải là người làng thì không thể nào hiểu được: "Cứ như là thằng Đô"!
LÊ VŨ TRƯỜNG GIANG
Khi chàng ngồi dậy giữa bãi chiến trường ngổn ngang xác người, chàng không còn nhìn thấy gì cả ngoài một vùng đêm tối tăm nhờ nhợ. Cái thứ đen đặc rộng lớn đó đã nuốt vào trong lòng nó những tiếng giục la, tiếng hét thất thanh, rên xiết giã từ sự sống, và cả nỗi đau khốn cùng của những kẻ bị thương, vô vàn sự tiếc nuối trong cuộc tử sinh vô nghĩa.
Trên mặt đất, trong bầu trời - Trái tim xôn xao
LÊ ANH HOÀI
Cùng với tiếng loảng xoảng của cái gáo tôn trên nền xi măng khu vệ sinh, tiếng lệt xệt dép nhựa là tiếng khan khan của cô Đ “Mày dậy chưa? Gớm, con gái con lứa gì mà ngủ ngáy ghê thế. Hôm qua mày lại mơ cái gì mà tao thấy mày cứ nghiến răng kèn kẹt. Khiếp quá, đêm nằm cứ nghiến răng thế sau này chồng nào chịu nổi?”
MAI NINH
Ông ta bị giục lên xe lúc 2 giờ chiều, không kịp nói. Người đàn bà leo sau chắn ngang cửa, che mất cô gái đứng dưới đường. Giọng cô lẫn giữa tiếng người gọi nhau và trong gió lùa dưới mấy tấm tôn đập mải miết:
- Ông nhớ nằm nghỉ và thưởng thức trà nhà vua đấy.
NGUYÊN QUÂN
Lão Đạo vẫn ngồi chò hỏ, kiểu ngồi đặc trưng đôi chân trần dính kết bùn đất trên giường ruộng của nền văn minh lúa nước. Hai khuỷu tay lòi cục, trơ xương, chống tựa lên hai đầu gối cũng lòi cục trơ xương. Bốn khớp linh động tỳ lên nhau, trở thành bất động.
ĐỖ NGỌC THẠCH
Hứa Tam Giang là dòng dõi Trạng Ngọt Hứa Tam Tỉnh ở làng Vọng Nguyệt (làng Ngọt) xã Tam Giang, huyện Yên Phong tỉnh Bắc Giang.
NGUYỄN THỊ MINH DẬU
Thực ra mà nói, cái bức tường ngăn ấy nó chẳng có tội tình gì! Nhưng dưới con mắt của tôi thì nó lại là nguồn gốc của nỗi bất hạnh.
ĐOÀN LÊ
Cơn mưa, sầm sập đổ hồi suốt buổi chiều đó, nàng ngồi cạnh cửa sổ ngắm mưa qua làn kính. Tôi ngồi chếch phía sau ngắm nàng.
ĐẶNG NGUYÊN SƠN
Cây Đời. Cây là họ. Đời là tên. Cũng như bao loại Cây khác của dòng dõi nhà Cây trong cánh rừng nhiệt đới.
NGUYỄN ĐỨC TÙNG
Cô ngồi trước ba máy đánh chữ, cái trước mặt màu kem đã sờn, hai cái xanh ngọc hai bên còn mới. Bàn làm việc hướng vào vách, bên phải là cửa sổ nhìn ra con đường tráng xi măng cũ gần bến đò.
VỊ TĨNH
Ngày xưa mái tóc mẹ xanh, bay trong gió làm vướng chân bao gã si tình. Mắt mẹ là một vườn quả chín, và đôi môi đỏ dù mím lại vẫn không giấu được men say chực trào ra làm chao đảo cả những trái tim sắt đá. Mẹ đã từng tự hào vì điều đó biết bao.
LÊ VŨ TRƯỜNG GIANG
Nó bảo, mày và tao chơi trò âm dương cách biệt đi. Tao âm, mày dương.
Anh hỏi, để làm gì?
Thì là trò chơi, thử cho biết. Mày đeo cái mặt nạ này vào.
THÁI NGỌC SAN
Kính tặng anh T.L
và anh em TNXP ở Tây Nguyên
LÊ MINH PHONG
Tôi cam đoan rằng một bé gái cũng có thể làm được những điều như thế. Nghĩa là tôi cũng có thể trèo lên ban-công và đi trên dãy lan can mỏng manh ấy. Điều đó thật đáng sợ.